هَيۡهَاتَ هَيۡهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ ﴿36﴾۞هَيۡهَاتَ هَيۡهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ
دووره و زۆر دووره ئهو ههڕهشهیهی که لێتان دهکرێت بێته دی و (زیندوو بکرێنهوه)!!
هَيۡهَاتَ هَيۡهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ ﴿36﴾۞هَيۡهَاتَ هَيۡهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَ
دووره و زۆر دووره ئهو ههڕهشهیهی که لێتان دهکرێت بێته دی و (زیندوو بکرێنهوه)!!
إِنۡ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنۡيَا نَمُوتُ وَنَحۡيَا وَمَا نَحۡنُ بِمَبۡعُوثِينَ ﴿37﴾إِنۡ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنۡيَا نَمُوتُ وَنَحۡيَا وَمَا نَحۡنُ بِمَبۡعُوثِينَ
ژیان تهنها ژیانی ئهم دنیایهمانهو هیچی تر نی یه، دهژین و دهمرین و ئێمه زیندوو ناکرێینهوه!!
إِنۡ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗا وَمَا نَحۡنُ لَهُۥ بِمُؤۡمِنِينَ ﴿38﴾إِنۡ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗا وَمَا نَحۡنُ لَهُۥ بِمُؤۡمِنِينَ
ئهم پیاوه (مهبهست پێغهمبهرهکهیانه) درۆ بۆ خوا ههڵدهبهستێت، ئێمهش بڕوای پێ ناکهین!!
قَالَ رَبِّ ٱنصُرۡنِي بِمَا كَذَّبُونِ ﴿39﴾قَالَ رَبِّ ٱنصُرۡنِي بِمَا كَذَّبُونِ
(ئهمیش وهك نوح) وتی: پهروهردگارا، سهرکهوتنم پێببهخشه چونکه ئهوانه منیان بهدرۆزانی و بڕوایان پێنهکردم.
قَالَ عَمَّا قَلِيلٖ لَّيُصۡبِحُنَّ نَٰدِمِينَ ﴿40﴾قَالَ عَمَّا قَلِيلٖ لَّيُصۡبِحُنَّ نَٰدِمِينَ
خوای گهوره فهرمووی: دڵنیابه بهم زووانه پهشیمان دهبنهوه.
فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ بِٱلۡحَقِّ فَجَعَلۡنَٰهُمۡ غُثَآءٗۚ فَبُعۡدٗا لِّلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿41﴾فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ بِٱلۡحَقِّ فَجَعَلۡنَٰهُمۡ غُثَآءٗۚ فَبُعۡدٗا لِّلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ
ئهوسا دهنگێکی بههێز (دڵی پچڕاندن و مێشکی تهقاندن) کردمانن به کهف و کوڵ و چیلکهو چهوێڵی سهر ئاو، دهبا لهوهو لاترچن قهومی ستهمکار.
ثُمَّ أَنشَأۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِمۡ قُرُونًا ءَاخَرِينَ ﴿42﴾ثُمَّ أَنشَأۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِمۡ قُرُونًا ءَاخَرِينَ
پاشان له دوای ئهوان چهند قهومێکی ترمان هێنایه کایهوه (ساڵهها ژیان و له نازو نیعمهت بههرهوهر بوون).
مَا تَسۡبِقُ مِنۡ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ ﴿43﴾مَا تَسۡبِقُ مِنۡ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ
ههر میللهتێك کاتێك بڕیاری لهناو بردنی دهدرێت، ئهو بڕیاره نه پێش دهکهوێت نه دوا دهخرێت بهڵکو له کات و ساتی خۆیدا ڕوودهدات.
ثُمَّ أَرۡسَلۡنَا رُسُلَنَا تَتۡرَاۖ كُلَّ مَا جَآءَ أُمَّةٗ رَّسُولُهَا كَذَّبُوهُۖ فَأَتۡبَعۡنَا بَعۡضَهُم بَعۡضٗا وَجَعَلۡنَٰهُمۡ أَحَادِيثَۚ فَبُعۡدٗا لِّقَوۡمٖ لَّا يُؤۡمِنُونَ ﴿44﴾ثُمَّ أَرۡسَلۡنَا رُسُلَنَا تَتۡرَاۖ كُلَّ مَا جَآءَ أُمَّةٗ رَّسُولُهَا كَذَّبُوهُۖ فَأَتۡبَعۡنَا بَعۡضَهُم بَعۡضٗا وَجَعَلۡنَٰهُمۡ أَحَادِيثَۚ فَبُعۡدٗا لِّقَوۡمٖ لَّا يُؤۡمِنُونَ
پاشان پێغهمبهرانی خۆمانمان یهك به دوای یهك ڕهوانه کرد، ههر ئوممهتێك کاتێك پێغهمبهری له خۆی بۆ ڕهوانه دهکرا (زۆر بهیان بهرنامهکهیان) به درۆ دهزانی. ئێمهش ئهو میللهتهمان به شوێن یهکدا (له ناو برد) و کردمانن به باس و خواسی ناو خهڵکی و (پهندو عیبرهت)، دهبا ئهو کهسانهی باوهڕ ناهێنن لهوهو لاترچن.
ثُمَّ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ وَأَخَاهُ هَٰرُونَ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ ﴿45﴾ثُمَّ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ وَأَخَاهُ هَٰرُونَ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ
پاشان موساو هاروونی برایمان ڕهوانه کرد هاوڕێ لهگهڵ نیشانهو بهڵگهو موعجیزهکانماندا و بهڵگهی بههێزمان پێبهخشین (لهسهر ڕاستی پهیامهکهیان)...
إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمًا عَالِينَ ﴿46﴾إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمًا عَالِينَ
بۆ سهر فیرعهون و دارو دهستهکهی، کهچی خۆیان بهگهوره زانی و قهومێکی لووت بهرز بوون
فَقَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ لِبَشَرَيۡنِ مِثۡلِنَا وَقَوۡمُهُمَا لَنَا عَٰبِدُونَ ﴿47﴾فَقَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ لِبَشَرَيۡنِ مِثۡلِنَا وَقَوۡمُهُمَا لَنَا عَٰبِدُونَ
(فیرعهون و دارو دهستهکهی) وتیان: ئایا ڕهوایه ئێمه باوهڕ به دوو بهشهری وهك خۆمان بکهین، له کاتێکدا که قهومهکهیان ئێمه دهپهرستن و (خزمهتکاری ئێمهن).
فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُواْ مِنَ ٱلۡمُهۡلَكِينَ ﴿48﴾فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُواْ مِنَ ٱلۡمُهۡلَكِينَ
)دوای چهندهها ساڵ له ههوڵ و کۆششی ئهو دوو پێغهمبهره) ههر باوهڕیان پێنهکردن و به درۆیان زانین، بۆیه چونه ڕیزی تیاچووهکانهوه.
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ لَعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ ﴿49﴾وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ لَعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ
سوێند بهخوا بێگومان ئێمه تهوراتمان بهخشی بهموسا بۆ ئهوهی قهومهکهی ڕێبازی هیدایهت بگرنهبهر.
وَجَعَلۡنَا ٱبۡنَ مَرۡيَمَ وَأُمَّهُۥٓ ءَايَةٗ وَءَاوَيۡنَٰهُمَآ إِلَىٰ رَبۡوَةٖ ذَاتِ قَرَارٖ وَمَعِينٖ ﴿50﴾وَجَعَلۡنَا ٱبۡنَ مَرۡيَمَ وَأُمَّهُۥٓ ءَايَةٗ وَءَاوَيۡنَٰهُمَآ إِلَىٰ رَبۡوَةٖ ذَاتِ قَرَارٖ وَمَعِينٖ
ههروهها کوڕهکهی مهریهم و دایکیمان کرده بهڵگهو نیشانه (لهسهر توانایی خۆمان) و ئێمه ههردووکیانمان حهوانهوه له شوێنێکی بڵندو خۆش و سازگارو ئاوداردا.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُواْ مِنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَٱعۡمَلُواْ صَٰلِحًاۖ إِنِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ عَلِيمٞ ﴿51﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُواْ مِنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَٱعۡمَلُواْ صَٰلِحًاۖ إِنِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ عَلِيمٞ
ئینجا وتمان: ئهی گرۆی پێغهمبهران، بخۆن له ڕزق و ڕۆزیه چاك و پاکهکان، کارو کردهوهی چاکیش ئهنجام بدهن، به ڕاستی من زانام به ههموو ئهو کارو کردهوانهی که دهیکهن.
وَإِنَّ هَٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَأَنَا۠ رَبُّكُمۡ فَٱتَّقُونِ ﴿52﴾وَإِنَّ هَٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَأَنَا۠ رَبُّكُمۡ فَٱتَّقُونِ
ههر ئهمهشه دین و ئاین و بهرنامهی تاکو تهنهای ئێوه، (بهرنامهی یهکخواناسی)و من پهروهردگارتانم، پارێزکاربن و خۆتان له نافهرمانی من بپارێزن.
فَتَقَطَّعُوٓاْ أَمۡرَهُم بَيۡنَهُمۡ زُبُرٗاۖ كُلُّ حِزۡبِۭ بِمَا لَدَيۡهِمۡ فَرِحُونَ ﴿53﴾فَتَقَطَّعُوٓاْ أَمۡرَهُم بَيۡنَهُمۡ زُبُرٗاۖ كُلُّ حِزۡبِۭ بِمَا لَدَيۡهِمۡ فَرِحُونَ
بهڵام زۆربهی خهڵکی بیرو بۆچوونی خۆیان بهش بهش و پارچه پارچه کرد (له بهرنامهی یهکخواناسی لایاندا)، ههموو دهستهو تاقمێك بهو بهرنامهو نهخشهیهی ههیانه دڵخۆشن.
فَذَرۡهُمۡ فِي غَمۡرَتِهِمۡ حَتَّىٰ حِينٍ ﴿54﴾فَذَرۡهُمۡ فِي غَمۡرَتِهِمۡ حَتَّىٰ حِينٍ
جا وازیان لێ بهێنه با تا ماوهیهك له گومڕایی و سهر لێ شێواویی و سهرگهردانی خۆیاندا گیر بخۆن.
أَيَحۡسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُم بِهِۦ مِن مَّالٖ وَبَنِينَ ﴿55﴾أَيَحۡسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُم بِهِۦ مِن مَّالٖ وَبَنِينَ
ئایا ئهوانه وا دهزانن که ئهو ماڵ و سامان و نهوهیهی پێیان دهبهخشین؟! (هۆی ئهوهیه خۆشمان دهوێن)!!
نُسَارِعُ لَهُمۡ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ بَل لَّا يَشۡعُرُونَ ﴿56﴾نُسَارِعُ لَهُمۡ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ بَل لَّا يَشۡعُرُونَ
نهخێر، وانی یه، مهبهستمانه بهپهله له نازو نیعمهت بههرهوهریان بکهین؟ بهڵکو ئهوانه ههستی پێ ناکهن.
إِنَّ ٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ خَشۡيَةِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ ﴿57﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ خَشۡيَةِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ
به ڕاستی ئهوانهی که ترسی پهروهردگاریان له دڵدایهو دهترسن لێیان بڕهنجێت...
وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ يُؤۡمِنُونَ ﴿58﴾وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ يُؤۡمِنُونَ
ئهوانهش بڕوا به ئایهت و فهرمانهکانی پهروهردگاریان دههێنن...
وَٱلَّذِينَ هُم بِرَبِّهِمۡ لَا يُشۡرِكُونَ ﴿59﴾وَٱلَّذِينَ هُم بِرَبِّهِمۡ لَا يُشۡرِكُونَ
ئهوانهش که هاوهڵ و هاوبهش و شهریك بۆ پهروهردگاریان بڕیار نادهن...
وَٱلَّذِينَ يُؤۡتُونَ مَآ ءَاتَواْ وَّقُلُوبُهُمۡ وَجِلَةٌ أَنَّهُمۡ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ رَٰجِعُونَ ﴿60﴾وَٱلَّذِينَ يُؤۡتُونَ مَآ ءَاتَواْ وَّقُلُوبُهُمۡ وَجِلَةٌ أَنَّهُمۡ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ رَٰجِعُونَ
ئهوانهش که دهبهخشن له زهکات و خێر دڵیان دهترسێت، نهوهکو لێیان وهرنهگیرێت، چونکه ئهوانه بێگومانن که بۆ لای پهروهردگاریان دهگهڕێنهوه.
أُوْلَـٰٓئِكَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَهُمۡ لَهَا سَٰبِقُونَ ﴿61﴾أُوْلَـٰٓئِكَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَهُمۡ لَهَا سَٰبِقُونَ
ئا ئهوانه به پهلهن بۆ ئهنجامدانی ههموو چاکهیهك و پێشبڕکێش دهکهن له چاکهدا.
وَلَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ وَلَدَيۡنَا كِتَٰبٞ يَنطِقُ بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ﴿62﴾وَلَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ وَلَدَيۡنَا كِتَٰبٞ يَنطِقُ بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ
ئێمه هیچ ئهرکێك نادهین بهسهر هیچ کهسێکدا مهگهر له چوار چێوهی توانای خۆیدا، جا ئێمه دۆسیهی تایبهتی ههموو کهسێکمان لایه که حهق گۆیه (گوفتارو کردارهکانی تێدا تۆمار کراوه، لهبهر ئهوه) ئهوانه هیچ جۆره ستهمێکیان لێ ناکرێت.
بَلۡ قُلُوبُهُمۡ فِي غَمۡرَةٖ مِّنۡ هَٰذَا وَلَهُمۡ أَعۡمَٰلٞ مِّن دُونِ ذَٰلِكَ هُمۡ لَهَا عَٰمِلُونَ ﴿63﴾بَلۡ قُلُوبُهُمۡ فِي غَمۡرَةٖ مِّنۡ هَٰذَا وَلَهُمۡ أَعۡمَٰلٞ مِّن دُونِ ذَٰلِكَ هُمۡ لَهَا عَٰمِلُونَ
بهڵام خوا نهناسان لهم نهخشهو بهرنامهو چاکهخوازیانه سهریان دهرناچێت و تێی ناگهن، کارو کردهوهی تریشیان ههیه (جیایه له کردهی ئیمانداران) بهردهوام ئهنجامی دهدهن.
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذۡنَا مُتۡرَفِيهِم بِٱلۡعَذَابِ إِذَا هُمۡ يَجۡـَٔرُونَ ﴿64﴾حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذۡنَا مُتۡرَفِيهِم بِٱلۡعَذَابِ إِذَا هُمۡ يَجۡـَٔرُونَ
ههتا ئهو کاتهی بهڵا بهسهر خۆشگوزهران و دهوڵهمهندهکانیاندا دههێنن، دهستبهجێ ئیتر ئاهو ناڵهو گریهو زاریان لێ بهرز دهبێتهوه.
لَا تَجۡـَٔرُواْ ٱلۡيَوۡمَۖ إِنَّكُم مِّنَّا لَا تُنصَرُونَ ﴿65﴾لَا تَجۡـَٔرُواْ ٱلۡيَوۡمَۖ إِنَّكُم مِّنَّا لَا تُنصَرُونَ
(له قیامهتیشدا پێیان دهوترێت) ئهمڕۆ ئیتر ئێوه چرکهتان لێوه نهیهت و هاوار نهکهن، چونکه بێگومان ئێوه له لایهن ئێمهوه هیچ جۆره پشتگیریهکتان لێ ناکرێت.
قَدۡ كَانَتۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَكُنتُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡ تَنكِصُونَ ﴿66﴾قَدۡ كَانَتۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَكُنتُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡ تَنكِصُونَ
جا ئێوه کاتی خۆی ئایهتهکانی ئێمهتان بهسهردا دهخوێنرایهوه که چی پشتان تێدهکردو بهرهو دوا دهگهڕانهوهو خۆتان لێ دهشاردهوه و دژایهتیتان دهکرد.
مُسۡتَكۡبِرِينَ بِهِۦ سَٰمِرٗا تَهۡجُرُونَ ﴿67﴾مُسۡتَكۡبِرِينَ بِهِۦ سَٰمِرٗا تَهۡجُرُونَ
له کاتێکدا خۆتان به گهوره دهزانی له ئاستیدا شهو گاریشتان به باس و خواس و گاڵته پێکردنی ئایهتهکانی ئێمه دهبرده سهر.
أَفَلَمۡ يَدَّبَّرُواْ ٱلۡقَوۡلَ أَمۡ جَآءَهُم مَّا لَمۡ يَأۡتِ ءَابَآءَهُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿68﴾أَفَلَمۡ يَدَّبَّرُواْ ٱلۡقَوۡلَ أَمۡ جَآءَهُم مَّا لَمۡ يَأۡتِ ءَابَآءَهُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ
ئایا (بێ باوهڕان) ئهم گوفتارهیان لێك نهداوهتهوه، یاخود وادهزانن ئهم بهرنامهیهی که بۆ ئهوان ڕهوانه کراوه بۆ باوو باپیرانی دێرینیان ڕهوانه نهکراوه؟!
أَمۡ لَمۡ يَعۡرِفُواْ رَسُولَهُمۡ فَهُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ ﴿69﴾أَمۡ لَمۡ يَعۡرِفُواْ رَسُولَهُمۡ فَهُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ
یان ئهوهیه پێغهمبهرهکهیان نهناسیووهو ئهوه بۆته هۆی ئهوهی بڕوا به پهیامهکهی نهکهن و دژی بوهستن!!
أَمۡ يَقُولُونَ بِهِۦ جِنَّةُۢۚ بَلۡ جَآءَهُم بِٱلۡحَقِّ وَأَكۡثَرُهُمۡ لِلۡحَقِّ كَٰرِهُونَ ﴿70﴾أَمۡ يَقُولُونَ بِهِۦ جِنَّةُۢۚ بَلۡ جَآءَهُم بِٱلۡحَقِّ وَأَكۡثَرُهُمۡ لِلۡحَقِّ كَٰرِهُونَ
یاخود (بێ شهرمانه) دهڵێن: شێتی سهری لێداوه، نهخێر، وانی یه، بهڵکو ڕاستی و حهقی بۆ هێناون، بهڵام زۆربهیان ڕقیان له ڕاستی یهو حهز له حهق ناکهن و پێی سهغڵهتن.
وَلَوِ ٱتَّبَعَ ٱلۡحَقُّ أَهۡوَآءَهُمۡ لَفَسَدَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهِنَّۚ بَلۡ أَتَيۡنَٰهُم بِذِكۡرِهِمۡ فَهُمۡ عَن ذِكۡرِهِم مُّعۡرِضُونَ ﴿71﴾وَلَوِ ٱتَّبَعَ ٱلۡحَقُّ أَهۡوَآءَهُمۡ لَفَسَدَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهِنَّۚ بَلۡ أَتَيۡنَٰهُم بِذِكۡرِهِمۡ فَهُمۡ عَن ذِكۡرِهِم مُّعۡرِضُونَ
ئهگهر حهق و ڕاستی شوێنی ئارهزووی ئهوان بکهوێت، ئهوه ئاسمانهکان و زهوی و ههموو ئهوانهی تیایاندایه دهشێواو تیا دهچوو سهر گهردان دهبوو، نهخێر (حهق وایه ڕقیان لێی نهبێت)، چونکه ئێمه قورئانێکمان بۆ هێناون (که یادی ههموو چاکهیهکیان بخاتهوه، کهچی ئهوان لهبهرامبهر ئهو یادخهرهوانهدا سهرکهش و یاخین و پشتی تێدهکهن.
أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ خَرۡجٗا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيۡرٞۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلرَّـٰزِقِينَ ﴿72﴾أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ خَرۡجٗا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيۡرٞۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلرَّـٰزِقِينَ
ئاخۆ داوای خهرجی و پاره لهوانه دهکهیت (له بهرامبهر هیدایهتیانهوه تا لایان سهنگین بێت؟ بۆیه باوهڕ ناهێنن؟) خۆ بهخششی پهروهردگارت بهسوودترو چاکتره، ئهو زاته چاکترین زاتێکه بۆ بهخشینی ڕزق و ڕۆزی.
وَإِنَّكَ لَتَدۡعُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿73﴾وَإِنَّكَ لَتَدۡعُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
بێگومان تۆ بانگیان دهکهیت بۆ ڕێگهو ڕێبازێکی ڕاست و دروست.
وَإِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ عَنِ ٱلصِّرَٰطِ لَنَٰكِبُونَ ﴿74﴾وَإِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ عَنِ ٱلصِّرَٰطِ لَنَٰكِبُونَ
به ڕاستی ئهوانهی بڕوا ناهێنن به قیامهت وێڵ و لادهرن له ڕێگهو ڕێبازی ڕاست.
وَلَوۡ رَحِمۡنَٰهُمۡ وَكَشَفۡنَا مَا بِهِم مِّن ضُرّٖ لَّلَجُّواْ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ ﴿75﴾۞وَلَوۡ رَحِمۡنَٰهُمۡ وَكَشَفۡنَا مَا بِهِم مِّن ضُرّٖ لَّلَجُّواْ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ
خۆ ئهگهر بهزهییمان پیایاندا بێتهوهو ڕهحمیان پێ بکهین و ناخۆشی و سهغڵهتیان لهسهر لا بهرین، ئهوه له ستهم و سهرکهشیاندا ڕۆدهچن و سهرگهردان دهبن.
وَلَقَدۡ أَخَذۡنَٰهُم بِٱلۡعَذَابِ فَمَا ٱسۡتَكَانُواْ لِرَبِّهِمۡ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ ﴿76﴾وَلَقَدۡ أَخَذۡنَٰهُم بِٱلۡعَذَابِ فَمَا ٱسۡتَكَانُواْ لِرَبِّهِمۡ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ
سوێند به خوا به ڕاستی ئێمه تووشی سزاو ئازاری (جۆراو جۆرمان) کردن، کهچی لهگهڵ ئهوهشدا نه ملکهچ بوون بۆ پهروهردگاریان و نه لێی دهپاڕێنهوه.
حَتَّىٰٓ إِذَا فَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَابٗا ذَا عَذَابٖ شَدِيدٍ إِذَا هُمۡ فِيهِ مُبۡلِسُونَ ﴿77﴾حَتَّىٰٓ إِذَا فَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَابٗا ذَا عَذَابٖ شَدِيدٍ إِذَا هُمۡ فِيهِ مُبۡلِسُونَ
ههتا ئهو کاتهی که دهروازهی سزایهکی سهختیان لێ دهکهینهوه، ئیتر دهستبهجێ لهناویدا سهرگهردان و سهر لێشێواو نائومێد دهبن.
وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَنشَأَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَۚ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ ﴿78﴾وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَنشَأَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَۚ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ
ههر ئهو زاتهیه که (دهزگای) بیستن و بینین و لێکدانهوهی پێ بهخشیوون، کهچی زۆر کهمتان سوپاسگوزارن.
وَهُوَ ٱلَّذِي ذَرَأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ﴿79﴾وَهُوَ ٱلَّذِي ذَرَأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ
ئهو زاتهیه له زهویدا بهرپای کردوون و بڵاوی کردوونهتهوه، سهرهنجام (له ڕۆژی قیامهتدا) ههر بۆ لای ئهویش کۆ دهکرێنهوه.
وَهُوَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ وَلَهُ ٱخۡتِلَٰفُ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ﴿80﴾وَهُوَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ وَلَهُ ٱخۡتِلَٰفُ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
ئهو زاتهشه که ژیان دهبهخشێت و مردن پێش دههێنێت، گۆڕینی شهوو ڕۆژیش ههر بهدهست ئهوه (له ڕووی تاریکی و ڕووناکی، کورتی و درێژی و... هتد)، جا ئایا ئێوه عهقڵ بهکار ناهێنن؟ ژیریتان ناخهنهکار؟
بَلۡ قَالُواْ مِثۡلَ مَا قَالَ ٱلۡأَوَّلُونَ ﴿81﴾بَلۡ قَالُواْ مِثۡلَ مَا قَالَ ٱلۡأَوَّلُونَ
لهگهڵ ئهو ههموو بهڵگانهدا ئهوانه ههر وهکو خهڵکی پێشین قسه کۆنهکان دهڵێنهوهو..
قَالُوٓاْ أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ ﴿82﴾قَالُوٓاْ أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ
دهڵێن: باشه، ئهگهر مردین و بووینه خاك و خۆڵ و ئێسك ئایا ئێمه دووباره زیندوو دهکرێینهوه؟!
لَقَدۡ وُعِدۡنَا نَحۡنُ وَءَابَآؤُنَا هَٰذَا مِن قَبۡلُ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿83﴾لَقَدۡ وُعِدۡنَا نَحۡنُ وَءَابَآؤُنَا هَٰذَا مِن قَبۡلُ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ
به ڕاستی ئێمه و باوو باپیرانمان لهم جۆره بهڵێنانهمان پێشتر پێدرابوو، ئهم قسهو بهڵێنانه داستانی پێشینهکانه!!
قُل لِّمَنِ ٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهَآ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿84﴾قُل لِّمَنِ ٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهَآ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
تۆش پێیان بڵێ: باشه زهوی و ئهو کهسانهی که لهسهری دهژین کێ خاوهنیانه، ئهگهر زیرهك و هۆشیارن؟ ئهگهر شت دهزانن؟!
سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿85﴾سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
سهرئهنجام ههر دان به ڕاستیدا دهنێن و دهڵێن: ههرخوا، خاوهنیانه، ههر پهروهردگار بهدیهێنهریانه. ئهوسا پێیان بڵێ: جا ئهوه بۆچی یاداوهری وهرناگرن؟
قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ ٱلسَّبۡعِ وَرَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿86﴾قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ ٱلسَّبۡعِ وَرَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ
پێیان بڵێ؛ ئهی کێ پهروهردگاری حهوت ئاسمانهکهیهو کێ پهروهردگاری عهرش و تهختی فهرمانڕهوایی گهورهو فراوانه؟ (ئاسمانهکان و زهوی له بهرامبهر عهرشی پهروهردگاردا، وهکو ئهڵقهیهکی پهنجه وایه له پاڵ چیایهکی گهورهدا).
سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَتَّقُونَ ﴿87﴾سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَتَّقُونَ
سهرهنجام دهڵێن: ههر خوا پهروهردگاریانه، ئهوسا بڵێ: باشه ئاخر ئێوه لێی ناترسن؟ خۆتان ناپارێزن له خهشم و قینی؟ (ئاخر ئێوه له کێ یاخی دهبن؟)
قُلۡ مَنۢ بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيۡهِ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿88﴾قُلۡ مَنۢ بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيۡهِ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
(ههروهها پێیان) بڵێ: کێ جڵهوی ههموو شتێکی بهدهسته، له کاتێکدا ههر ئهو پهنا بهخشهو کهس ناتوانێت له سزای ئهو زاته، کهس پهنا بدات، ئهگهر ئێوه بزانن و شارهزابن.
سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ فَأَنَّىٰ تُسۡحَرُونَ ﴿89﴾سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ فَأَنَّىٰ تُسۡحَرُونَ
(سهرهنجام بۆ ئهمهش) دهڵێن: ههموو ئهوانه به دهست خوایه، تۆش بڵێ: کهواته چۆن جادووتان لێ دهکرێت؟ که ئهمه دهزانن.
بَلۡ أَتَيۡنَٰهُم بِٱلۡحَقِّ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ﴿90﴾بَلۡ أَتَيۡنَٰهُم بِٱلۡحَقِّ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ
نهخێر وانیه، بهڵکو ئێمه حهقیقهت و ڕاستیمان بۆ هێناون، به ڕاستی نهفامان ههمیشه درۆزنن.
مَا ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ مِن وَلَدٖ وَمَا كَانَ مَعَهُۥ مِنۡ إِلَٰهٍۚ إِذٗا لَّذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهِۭ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿91﴾مَا ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ مِن وَلَدٖ وَمَا كَانَ مَعَهُۥ مِنۡ إِلَٰهٍۚ إِذٗا لَّذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهِۭ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
ههرگیز خوا کهسی نهکردووه به ڕۆڵهی خۆی و هیچ خوایهکی لهگهڵدا نی یه، چونکه ئهو کاته ههر خوایهك دهچوو بهلای دروستکراوانی خۆیهوهو ههندێکی خۆی بڵند دهکرد بهسهر ههندێکی تردا (ئهوسا بوونهوهر تێکدهچوو)، پاکی و بێگهردی بۆ زاتی خوایه له بهرامبهر ئهو شتانهوه که (خوا نهناسان) ههڵی دهبهستن و دهیڵێن.
عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ﴿92﴾عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
)ئهو زاته) زانای نهێنی و شاراوهکانه، ههروهها زانای دیارو ئاشکراکانه، بهرزی و بڵندی بۆ ئهوه لهبهرامبهر ئهو شتانهوه که (نهفامان) دهیکهنه شهریك و هاوهڵی.
قُل رَّبِّ إِمَّا تُرِيَنِّي مَا يُوعَدُونَ ﴿93﴾قُل رَّبِّ إِمَّا تُرِيَنِّي مَا يُوعَدُونَ
بڵێ: پهروهردگارا: ئهگهر ئهوهت نیشاندام که له توێی ههڕهشهکانتدا پێت ڕاگهیاندوون...
رَبِّ فَلَا تَجۡعَلۡنِي فِي ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿94﴾رَبِّ فَلَا تَجۡعَلۡنِي فِي ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ
ئهو کاته پهروهردگارا مهمخهره ڕیزی قهومی ستهمکارهوه.
وَإِنَّا عَلَىٰٓ أَن نُّرِيَكَ مَا نَعِدُهُمۡ لَقَٰدِرُونَ ﴿95﴾وَإِنَّا عَلَىٰٓ أَن نُّرِيَكَ مَا نَعِدُهُمۡ لَقَٰدِرُونَ
بێگومان ئێمه دهسهڵاتمان ههیه، ئهو ههڕهشانهی لێمان کردوون پێشی بهێنین و نیشانت بدهین.
ٱدۡفَعۡ بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ ٱلسَّيِّئَةَۚ نَحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَصِفُونَ ﴿96﴾ٱدۡفَعۡ بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ ٱلسَّيِّئَةَۚ نَحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَصِفُونَ
ههوڵ بده بهچاکترین و جوانترین شێوه پاڵ به ههڵهو ناڕێکی ناحهزانهوه بنێیت و خهمت نهبێت ئێمه چاك ئاگادارین له گوفتارو قسهی ناڕهوایان.
وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنۡ هَمَزَٰتِ ٱلشَّيَٰطِينِ ﴿97﴾وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنۡ هَمَزَٰتِ ٱلشَّيَٰطِينِ
(خۆت بسپێره بهخواو) بڵێ: پهروهردگارا من پهنا دهگرم به تۆ لهههموو خهتهرهو خهیاڵ و وهسوهسهی شهیتانهکان.
وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحۡضُرُونِ ﴿98﴾وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحۡضُرُونِ
پهنا دهگرم به تۆ ئهی پهروهردگارم که شهیتانهکان بهدهورمدا کۆ ببنهوهو (سهرم لێ بشێوێنن).
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَهُمُ ٱلۡمَوۡتُ قَالَ رَبِّ ٱرۡجِعُونِ ﴿99﴾حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَهُمُ ٱلۡمَوۡتُ قَالَ رَبِّ ٱرۡجِعُونِ
(خوا نهناسان بهردهوام لهسهر ڕێبازی چهوتیانن)، ههتا ئهو کاتهی مردن یهخهیان دهگرێت، ئهوسا هه ڕیهکهیان دهڵێت: پهروهردگارا بمگێڕهرهوه بۆ دنیا...
لَعَلِّيٓ أَعۡمَلُ صَٰلِحٗا فِيمَا تَرَكۡتُۚ كَلَّآۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَاۖ وَمِن وَرَآئِهِم بَرۡزَخٌ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ ﴿100﴾لَعَلِّيٓ أَعۡمَلُ صَٰلِحٗا فِيمَا تَرَكۡتُۚ كَلَّآۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَاۖ وَمِن وَرَآئِهِم بَرۡزَخٌ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
بهڵکو چاکه ئهنجام بدهم و کاری باشه بکهم و ئهو ههڵانهی که له دهستم چووه لهمهودوا لهدهستی نهدهم، (بهڵام تازه کار له کار ترازاوه، شتی وا مهحاڵه، بۆیه به توندی پێی دهوترێت): نهخێر، ئهوه قسهیهکه ئهو بۆ خۆی دهیڵێت، بهڵکو دهبێت له جیهانی بهرزهخدا، له نێوان مردن و زیندوو بوونهوهدا تا کاتێك زیندوو دهکرێنهوه چاوهڕێ بێت.
فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ فَلَآ أَنسَابَ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَئِذٖ وَلَا يَتَسَآءَلُونَ ﴿101﴾فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ فَلَآ أَنسَابَ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَئِذٖ وَلَا يَتَسَآءَلُونَ
جا کاتێك فوو دهکرێت به _صور_دا ئهوه هیچ پهیوهندیهکی خزمایهتی لهو ڕۆژهدا نی یهو کهس له کهس ناپرسێتهوه.
فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ﴿102﴾فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
ئهو کهسهی تهرازووی چاکهکانی قورس بێت، ئا ئهوانه سهرفرازو سهرکهوتوون.
وَمَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فِي جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ ﴿103﴾وَمَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فِي جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ
بهڵام ئهو کهسهی تهرازووی چاکهکانی سووك بێت، ئهوانه ئهو کهسانهن خۆیان له دهستداوهو خۆیان خهسارو ڕیسوا کردووه، دهبێت ههر له ناو دۆزهخدا ژیانی نهبڕاوه ببهنه سهر.
تَلۡفَحُ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ وَهُمۡ فِيهَا كَٰلِحُونَ ﴿104﴾تَلۡفَحُ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ وَهُمۡ فِيهَا كَٰلِحُونَ
بڵێسهی ئاگر چڕو چاویان دهبرژێنێت، ههموویان لێویان ههڵقرچاوهو دانیان ڕیچ دهبێتهوه (دیمهنیان سامناکه).
أَلَمۡ تَكُنۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَكُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ ﴿105﴾أَلَمۡ تَكُنۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَكُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ
(ئهوسا خوا پرسیاریان لێ دهکات) ئایا کاتی خۆی ئایهتهکانی من بهسهرتاندا نه دهخوێنرایهوه؟ کهچی ئێوه بڕواتان پێی نهبوو، به درۆتان دهزانی؟
قَالُواْ رَبَّنَا غَلَبَتۡ عَلَيۡنَا شِقۡوَتُنَا وَكُنَّا قَوۡمٗا ضَآلِّينَ ﴿106﴾قَالُواْ رَبَّنَا غَلَبَتۡ عَلَيۡنَا شِقۡوَتُنَا وَكُنَّا قَوۡمٗا ضَآلِّينَ
(سهرهنجام به کهساسیهوه) دهڵێن: پهروهردگارا نهگبهتی و نههامهتی سهرشانی گرتین و زاڵ بوو بهسهرماندا ئێمه کهسانێکی گومڕا بووین.
رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا مِنۡهَا فَإِنۡ عُدۡنَا فَإِنَّا ظَٰلِمُونَ ﴿107﴾رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا مِنۡهَا فَإِنۡ عُدۡنَا فَإِنَّا ظَٰلِمُونَ
پهروهردگارا له ناو ئاگری دۆزهخ و سزاکهیدا دهرمان بهێنه ئهگهر جارێکی تر گهڕاینهوه (بۆ گومڕایی) ئهوه ئیتر دیاره که ئێمه کهسانێکی ستهمکارین.
قَالَ ٱخۡسَـُٔواْ فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ ﴿108﴾قَالَ ٱخۡسَـُٔواْ فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ
(خوای گهوره له وهڵامیاندا به تووڕهییهوه) دهفهرموێت: بێ دهنگ بن و دهمتان داخهن، قسهشم له گهڵدا مهکهن.
إِنَّهُۥ كَانَ فَرِيقٞ مِّنۡ عِبَادِي يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّـٰحِمِينَ ﴿109﴾إِنَّهُۥ كَانَ فَرِيقٞ مِّنۡ عِبَادِي يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّـٰحِمِينَ
چونکه به ڕاستی کاتی خۆی دهستهیهك له بهنده ئیماندارهکانم دهیانوت؛ پهروهردگارا ئێمه ئیمان و باوهڕی دامهزراومان به زاتی تۆ هێناوه، ده، لێمان خۆش ببهو ڕهحممان پێ بکه چونکه تۆ چاکترین زاتێکی که له ههموو خاوهن ڕهحم و سۆزهکان میهرهبانتریت.
فَٱتَّخَذۡتُمُوهُمۡ سِخۡرِيًّا حَتَّىٰٓ أَنسَوۡكُمۡ ذِكۡرِي وَكُنتُم مِّنۡهُمۡ تَضۡحَكُونَ ﴿110﴾فَٱتَّخَذۡتُمُوهُمۡ سِخۡرِيًّا حَتَّىٰٓ أَنسَوۡكُمۡ ذِكۡرِي وَكُنتُم مِّنۡهُمۡ تَضۡحَكُونَ
کهچی ئێوه گاڵتهتان پێ دهکردن، ههتا گهیشته ڕادهیهك یادی منیان له بیر بردنهوهو ئێوه بهردهوام بهوان پێدهکهنین.
إِنِّي جَزَيۡتُهُمُ ٱلۡيَوۡمَ بِمَا صَبَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ هُمُ ٱلۡفَآئِزُونَ ﴿111﴾إِنِّي جَزَيۡتُهُمُ ٱلۡيَوۡمَ بِمَا صَبَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ هُمُ ٱلۡفَآئِزُونَ
(جا با بزانن که) بێگومان ئهمڕۆ من پاداشتم داونهتهوه بههۆی ئهوهوه که خۆگر بوون، به ڕاستی ههر ئهوانیش سهرکهوتوو سهرفرازن.
قَٰلَ كَمۡ لَبِثۡتُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ عَدَدَ سِنِينَ ﴿112﴾قَٰلَ كَمۡ لَبِثۡتُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ عَدَدَ سِنِينَ
(ئهوسا خوای گهوره) لێیان دهپرسێت: ئهوه چهند ساڵ له زهویدا ژیانتان برده سهر.
قَالُواْ لَبِثۡنَا يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٖ فَسۡـَٔلِ ٱلۡعَآدِّينَ ﴿113﴾قَالُواْ لَبِثۡنَا يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٖ فَسۡـَٔلِ ٱلۡعَآدِّينَ
(دۆزهخییان) دهڵێن: ڕۆژێك یان کهمتر له ڕۆژێك (دیاره که ژیانی دنیا له چاوی ژیانی نهبڕاوه و ههمیشهیی دا زۆر کورت و کۆتاو کهم دێته بهر چاو، یاخود جیهانی بهرزهخ وهکو ڕۆژێك یان کهمتر ههستی پێ دهکرێت)، لهو کهسانه بپرسن که بیرو هۆشیان لای خۆیانهو حسابی ژمارهو کات دهکهن.
قَٰلَ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلٗاۖ لَّوۡ أَنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿114﴾قَٰلَ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلٗاۖ لَّوۡ أَنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
(خوای گهوره پێیان) دهفهرموێت: له ڕاستیدا مانهوهتان له دنیادا ههر زۆر کهم بووه، ئهگهر بهڕاستی دهتانزانی؟
أَفَحَسِبۡتُمۡ أَنَّمَا خَلَقۡنَٰكُمۡ عَبَثٗا وَأَنَّكُمۡ إِلَيۡنَا لَا تُرۡجَعُونَ ﴿115﴾أَفَحَسِبۡتُمۡ أَنَّمَا خَلَقۡنَٰكُمۡ عَبَثٗا وَأَنَّكُمۡ إِلَيۡنَا لَا تُرۡجَعُونَ
ئایا گومانتان وادهبرد که به ڕاستی ئێمه ئێوهمان به بێ مهبهست دروست کردووهو ئێوه بۆ لای ئێمه ناهێنرێنهوه؟!
فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡكَرِيمِ ﴿116﴾فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡكَرِيمِ
بهرزی و بڵندی بۆ خوا، پاشای ڕهوای حهق، هیچ خوایهك نیه جگه لهو زاته، خاوهنی عهرشی شکۆدارو بهڕێزه.
وَمَن يَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ لَا بُرۡهَٰنَ لَهُۥ بِهِۦ فَإِنَّمَا حِسَابُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلۡكَٰفِرُونَ ﴿117﴾وَمَن يَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ لَا بُرۡهَٰنَ لَهُۥ بِهِۦ فَإِنَّمَا حِسَابُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلۡكَٰفِرُونَ
ئهو کهسهی خوایهکی تر بڕیار بدات و بیکاته شهریکی خوا، له کاتێکدا که هیچ بهڵگهیهکی به دهستهوه نیه، ئهوه به ڕاستی حساب و لێپرسینهوهی لای پهروهردگارێتی، بێگومان بێ باوهڕو خوا نهناسان سهرفراز نابن.
وَقُل رَّبِّ ٱغۡفِرۡ وَٱرۡحَمۡ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّـٰحِمِينَ ﴿118﴾وَقُل رَّبِّ ٱغۡفِرۡ وَٱرۡحَمۡ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّـٰحِمِينَ
(ئهی محمد صلی الله علیه وسلم، ئهی ئیماندار! تۆ) بڵێ: پهروهردگارا: له گوناهو ههڵهکانم خۆش ببهو ڕهحمم پێ بکه چونکه تۆ له ههموو میهرهبانان میهرهبانتریت.
سُورَةٌ أَنزَلۡنَٰهَا وَفَرَضۡنَٰهَا وَأَنزَلۡنَا فِيهَآ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖ لَّعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ ﴿1﴾سُورَةٌ أَنزَلۡنَٰهَا وَفَرَضۡنَٰهَا وَأَنزَلۡنَا فِيهَآ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖ لَّعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ
ئهمه سوورهتێکی گرنگه ئێمه دامانبهزاندووه ههندێك شتمان تیادا فهرز کردووه، چهندهها ئایهت و فهرمانی ئاشکرامان لهتوێی دا دابهزاندووه، بۆ ئهوهی یاداوهریی وهربگرن و تێفکرن.
ٱلزَّانِيَةُ وَٱلزَّانِي فَٱجۡلِدُواْ كُلَّ وَٰحِدٖ مِّنۡهُمَا مِاْئَةَ جَلۡدَةٖۖ وَلَا تَأۡخُذۡكُم بِهِمَا رَأۡفَةٞ فِي دِينِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۖ وَلۡيَشۡهَدۡ عَذَابَهُمَا طَآئِفَةٞ مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿2﴾ٱلزَّانِيَةُ وَٱلزَّانِي فَٱجۡلِدُواْ كُلَّ وَٰحِدٖ مِّنۡهُمَا مِاْئَةَ جَلۡدَةٖۖ وَلَا تَأۡخُذۡكُم بِهِمَا رَأۡفَةٞ فِي دِينِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۖ وَلۡيَشۡهَدۡ عَذَابَهُمَا طَآئِفَةٞ مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
سهد قامچی لهههریهك له ئافرهت و پیاوی زیناکهر بوهشێنن، بهزهیی نهتانگرێت له بهجێهێنانی فهرمانی خوادا بۆیان، ئهگهر ئێوه باوهڕتان به ڕۆژی دوایی هێناوه، با دهستهیهکیش له ئیمانداران ئامادهی سزاکهیان بن.
ٱلزَّانِي لَا يَنكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوۡ مُشۡرِكَةٗ وَٱلزَّانِيَةُ لَا يَنكِحُهَآ إِلَّا زَانٍ أَوۡ مُشۡرِكٞۚ وَحُرِّمَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿3﴾ٱلزَّانِي لَا يَنكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوۡ مُشۡرِكَةٗ وَٱلزَّانِيَةُ لَا يَنكِحُهَآ إِلَّا زَانٍ أَوۡ مُشۡرِكٞۚ وَحُرِّمَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
پیاوی زیناکهر تهنها ئافرهتی زیناکهر یاخود موشریك ماره دهکات، ئافرهتی زیناکهریش تهنها پیاوی زیناکهر یاخود موشریك مارهی دهکات، (هاوسهرێتی پیاوان و ئافرهتانێك که بهردهوامن لهسهر زینا)، ئهوه لهسهر ئیمانداران حهرامکراوه.
وَٱلَّذِينَ يَرۡمُونَ ٱلۡمُحۡصَنَٰتِ ثُمَّ لَمۡ يَأۡتُواْ بِأَرۡبَعَةِ شُهَدَآءَ فَٱجۡلِدُوهُمۡ ثَمَٰنِينَ جَلۡدَةٗ وَلَا تَقۡبَلُواْ لَهُمۡ شَهَٰدَةً أَبَدٗاۚ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ﴿4﴾وَٱلَّذِينَ يَرۡمُونَ ٱلۡمُحۡصَنَٰتِ ثُمَّ لَمۡ يَأۡتُواْ بِأَرۡبَعَةِ شُهَدَآءَ فَٱجۡلِدُوهُمۡ ثَمَٰنِينَ جَلۡدَةٗ وَلَا تَقۡبَلُواْ لَهُمۡ شَهَٰدَةً أَبَدٗاۚ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ
ئهوانهی که بوختان دهکهن بۆ ئافرهتانی داوێن پاك و خاوهن مێرد، پاشان ناتوانن چوار کهسیش به شایهت بهێنن، ئهوانه ههشتا قامچیان لێ بدهن و ههرگیز شایهتیان لێ وهرمهگرن، ئهوانه له ڕیزی تاوانبارو له سنوور دهرچوو و یاخیهکاندان.
إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿5﴾إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
جگه لهوانهی که تهوبهی ڕاستهقینهیان کردووه دوای تهمێ کردنهکهیان، چاکسازی خۆیشیان کردووه، ئهوه بێگومان خوا (به نیسبهت ئهو جۆره کهسانهوه) لێخۆشبوو و میهرهبانه.
وَٱلَّذِينَ يَرۡمُونَ أَزۡوَٰجَهُمۡ وَلَمۡ يَكُن لَّهُمۡ شُهَدَآءُ إِلَّآ أَنفُسُهُمۡ فَشَهَٰدَةُ أَحَدِهِمۡ أَرۡبَعُ شَهَٰدَٰتِۭ بِٱللَّهِ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿6﴾وَٱلَّذِينَ يَرۡمُونَ أَزۡوَٰجَهُمۡ وَلَمۡ يَكُن لَّهُمۡ شُهَدَآءُ إِلَّآ أَنفُسُهُمۡ فَشَهَٰدَةُ أَحَدِهِمۡ أَرۡبَعُ شَهَٰدَٰتِۭ بِٱللَّهِ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
ئهوانهی که تۆمهتی زینا دهدهنه پاڵ هاوسهرهکانیان، هیچ شایهتێکیشیان نیه جگه له خۆیان، شایهتی ئهو جۆره کهسانه بهوه دهبێت که چوار جار سوێند به خوا بخوات که بێگومان له ڕاستگۆیانه (به چاوی خۆی تاوانهکهی بینیووه).
وَٱلۡخَٰمِسَةُ أَنَّ لَعۡنَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡهِ إِن كَانَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ﴿7﴾وَٱلۡخَٰمِسَةُ أَنَّ لَعۡنَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡهِ إِن كَانَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ
پێنجهم جاریش بڵێت به ڕاستی نهفرینی خوای لهسهره ئهگهر (بوختانچی بێت) له درۆزنان بێت.
وَيَدۡرَؤُاْ عَنۡهَا ٱلۡعَذَابَ أَن تَشۡهَدَ أَرۡبَعَ شَهَٰدَٰتِۭ بِٱللَّهِ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ﴿8﴾وَيَدۡرَؤُاْ عَنۡهَا ٱلۡعَذَابَ أَن تَشۡهَدَ أَرۡبَعَ شَهَٰدَٰتِۭ بِٱللَّهِ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ
(له لایهکی تریشهوه) سزا لهسهر ژنهکه لا دهبرێت کاتێ که چوار جار سوێند به خوا بخوات که مێردهکهی درۆ دهکات و (بوختانی بۆ ههڵدهبهستێت).
وَٱلۡخَٰمِسَةَ أَنَّ غَضَبَ ٱللَّهِ عَلَيۡهَآ إِن كَانَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ ﴿9﴾وَٱلۡخَٰمِسَةَ أَنَّ غَضَبَ ٱللَّهِ عَلَيۡهَآ إِن كَانَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
پێنجهم جار ژنهکه دهڵێت که خهشم و قینی خوای لهسهره ئهگهر مێردهکهی ڕاست بکات.
وَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ وَأَنَّ ٱللَّهَ تَوَّابٌ حَكِيمٌ ﴿10﴾وَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ وَأَنَّ ٱللَّهَ تَوَّابٌ حَكِيمٌ
خۆ ئهگهر فهزڵ و بههرهی خواو ڕهحمهت و میهرهبانی ئهو نهبێت لهسهرتان (تووشی کێشهی زۆر دهبن) به ڕاستی خوا تهوبه وهرگرو دانایه (ئهگهر تهوبهی ڕاستهقینه بکهن).
إِنَّ ٱلَّذِينَ جَآءُو بِٱلۡإِفۡكِ عُصۡبَةٞ مِّنكُمۡۚ لَا تَحۡسَبُوهُ شَرّٗا لَّكُمۖ بَلۡ هُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۚ لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُم مَّا ٱكۡتَسَبَ مِنَ ٱلۡإِثۡمِۚ وَٱلَّذِي تَوَلَّىٰ كِبۡرَهُۥ مِنۡهُمۡ لَهُۥ عَذَابٌ عَظِيمٞ ﴿11﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ جَآءُو بِٱلۡإِفۡكِ عُصۡبَةٞ مِّنكُمۡۚ لَا تَحۡسَبُوهُ شَرّٗا لَّكُمۖ بَلۡ هُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۚ لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُم مَّا ٱكۡتَسَبَ مِنَ ٱلۡإِثۡمِۚ وَٱلَّذِي تَوَلَّىٰ كِبۡرَهُۥ مِنۡهُمۡ لَهُۥ عَذَابٌ عَظِيمٞ
(لێرهوه قورئان دهربارهی ئهو بوختانه دهدوێت که بۆ حهزرهتی عائیشه له لایهن دوو ڕووهکانهوه ههڵبهسترا، ههندێك له ئیماندارانیش بێ لێکدانهوهو تێفکران دهیانوتهوه). بێگومان ئهوانهی بوختانهکهیان ههڵبهست دهستهیهك بوون له خۆتان (یاخود وا خۆیان نیشان دهدا که له خۆتانن) وامهزانن که ئهو بوختانه شهڕو خراپ بوو بۆتان، بهڵکو خێر بوو بۆتان (تا ئیمانداران له دووڕووهکان جیا بێتهوه، ئیماندارانی دڵپاك وریا ببنهوه)، بێگومان تاوانی ههرکهس لهو بوختانچیانه له گهردنی خۆیدایهتی، ئهو کهسهش سهرۆك و گهورهو ههڵبهستی بوختانهکهیه، سزایهکی سهخت و گهوره بۆی ئامادهیه.
لَّوۡلَآ إِذۡ سَمِعۡتُمُوهُ ظَنَّ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتُ بِأَنفُسِهِمۡ خَيۡرٗا وَقَالُواْ هَٰذَآ إِفۡكٞ مُّبِينٞ ﴿12﴾لَّوۡلَآ إِذۡ سَمِعۡتُمُوهُ ظَنَّ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتُ بِأَنفُسِهِمۡ خَيۡرٗا وَقَالُواْ هَٰذَآ إِفۡكٞ مُّبِينٞ
دهبوا ههر که ئهو بوختانهتان بیست ئیمانداران له پیاوان و له ئافرهتان گومانی چاکیان به خۆیان ببوایهو دڵنیا بوونایه له پاکی خۆیان و بیانوتایه ئهمه بوختانێکی ئاشکرایهو (کاری ناڕهوای وا له دایکی موسوڵمانان و له هاوهڵانی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم ناوهشێتهوه).
لَّوۡلَا جَآءُو عَلَيۡهِ بِأَرۡبَعَةِ شُهَدَآءَۚ فَإِذۡ لَمۡ يَأۡتُواْ بِٱلشُّهَدَآءِ فَأُوْلَـٰٓئِكَ عِندَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ ﴿13﴾لَّوۡلَا جَآءُو عَلَيۡهِ بِأَرۡبَعَةِ شُهَدَآءَۚ فَإِذۡ لَمۡ يَأۡتُواْ بِٱلشُّهَدَآءِ فَأُوْلَـٰٓئِكَ عِندَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ
دهبوا بوختانچیهکان چوار شایهتیان بۆ سهلماندنی بوختانهکهیان بهێنایه، کاتێك چوار شایهتیان نه هێنا، ئهوه ئیتر دیاره ئهوانه لای خوایش له ڕیزی درۆزنهکاندان.
وَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ لَمَسَّكُمۡ فِي مَآ أَفَضۡتُمۡ فِيهِ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿14﴾وَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ لَمَسَّكُمۡ فِي مَآ أَفَضۡتُمۡ فِيهِ عَذَابٌ عَظِيمٌ
خۆ ئهگهر فهزڵ و بهزهیی خواو بهخشندهییهکهی نهبوایه له سهرتان له دنیاو قیامهتتدا، بههۆی ئهو تاوانهتانهوه سزایهکی زۆر گهورهو سهختتان تووش دهبوو، بههۆی ڕۆچوونتان لهو دهنگ و باسهدا.
إِذۡ تَلَقَّوۡنَهُۥ بِأَلۡسِنَتِكُمۡ وَتَقُولُونَ بِأَفۡوَاهِكُم مَّا لَيۡسَ لَكُم بِهِۦ عِلۡمٞ وَتَحۡسَبُونَهُۥ هَيِّنٗا وَهُوَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمٞ ﴿15﴾إِذۡ تَلَقَّوۡنَهُۥ بِأَلۡسِنَتِكُمۡ وَتَقُولُونَ بِأَفۡوَاهِكُم مَّا لَيۡسَ لَكُم بِهِۦ عِلۡمٞ وَتَحۡسَبُونَهُۥ هَيِّنٗا وَهُوَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمٞ
ئهوه بۆ ههر دهماو دهم قسه له زمانی یهکتر وهردهگرن (بێ لێکدانهوه)، کاتێك به زارتان شتێك دهڵێن که هیچ ئاگاییتان دهربارهی نیه، ئێوه وادهزانن ئهو بوختانه شتێکی سادهو ئاسانه؟ له کاتێکدا ئهوه لای خوا زۆر گهورهو ناقۆڵایه.
وَلَوۡلَآ إِذۡ سَمِعۡتُمُوهُ قُلۡتُم مَّا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّتَكَلَّمَ بِهَٰذَا سُبۡحَٰنَكَ هَٰذَا بُهۡتَٰنٌ عَظِيمٞ ﴿16﴾وَلَوۡلَآ إِذۡ سَمِعۡتُمُوهُ قُلۡتُم مَّا يَكُونُ لَنَآ أَن نَّتَكَلَّمَ بِهَٰذَا سُبۡحَٰنَكَ هَٰذَا بُهۡتَٰنٌ عَظِيمٞ
دهبوا کاتێك گوێتان لهو بوختانه بوو، بتانوتایه: ئێمه بۆمان نی یه قسهی وا بکهین، پاکی و بێگهردی بۆ خوا، ئاخر ئهمه بوختانێکی زۆر گهورهو ناقۆڵایه (کهی ئهوه له دایکی ئیمانداران دهوهشێتهوه).
يَعِظُكُمُ ٱللَّهُ أَن تَعُودُواْ لِمِثۡلِهِۦٓ أَبَدًا إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿17﴾يَعِظُكُمُ ٱللَّهُ أَن تَعُودُواْ لِمِثۡلِهِۦٓ أَبَدًا إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
خوا ئامۆژگاریتان دهکات که نهکهن ههرگیز شتی ئاوا دووباره بکهنهوه ئهگهر ئێوه ئیماندارن.
وَيُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۚ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿18﴾وَيُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۚ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
خوا ئایهت و فهرمان و ڕێنمووییهکانی ڕوون دهکاتهوه بۆتان (تایهکتر لهکهدار نهکهن)، بێگومان خوا زاناو دانایه.
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ ٱلۡفَٰحِشَةُ فِي ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ﴿19﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ ٱلۡفَٰحِشَةُ فِي ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ
به ڕاستی ئهوانهی حهز دهکهن زیناو تاوان له ناو ئهوانهدا باوهڕیان هێناوه بڵاوبێتهوه، سزای پڕ ئێش و ئازار لهم جیهان و لهو جیهان بۆیان ئامادهیهو خوا خۆی چاك دهزانێت (سهرهنجامی زیناو شهڕواڵپیسی بهرهو کوێ دهچێت) ئێوه نایزانن.
وَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ وَأَنَّ ٱللَّهَ رَءُوفٞ رَّحِيمٞ ﴿20﴾وَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ وَأَنَّ ٱللَّهَ رَءُوفٞ رَّحِيمٞ
ئهگهر فهزڵ و میهرهبانی خوایی نهبوایه لهسهرتان (بهو تۆمهت و بوختانهی که ههڵبهسترا بۆ دایکی ئیمانداران)، تووشی بهڵایهکی سهخت دهبوون، بهڵام دڵنیابن که به ڕاستی خوا به سۆزو میهرهبانه (زوو تۆڵه ناسێنێت).
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ وَمَن يَتَّبِعۡ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَإِنَّهُۥ يَأۡمُرُ بِٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِۚ وَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ مَا زَكَىٰ مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ أَبَدٗا وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يُزَكِّي مَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ﴿21﴾۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ وَمَن يَتَّبِعۡ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَإِنَّهُۥ يَأۡمُرُ بِٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِۚ وَلَوۡلَا فَضۡلُ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَرَحۡمَتُهُۥ مَا زَكَىٰ مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ أَبَدٗا وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يُزَكِّي مَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ
ئهی ئهوانهی ئیمان و باوهڕتان هێناوه شوێنی ههنگاوو نهخشه و پیلانهکانی شهیتان مهکهون، ههرکهس شوێنی ههنگاوو نهخشهو پیلانی شهیتان بکهوێت زهرهر دهکات، چونکه بهڕاستی شهیتان ههمیشه فهرمان به کارو کردهوهی خراپ و گوناهو تاوان و ناشیرینی دهکات، ئهگهر فهزڵ و میهرهبانی خوا نهبوایه لهسهرتان ئهوه ههرگیز کهستان پاك و پوختهو ڕزگار نهدهبوون (لهدهست بوختانچیهکان، یاخود به تهوبه پاك نهدهبوونهوه) بهڵام خوا ههر کهسێکی بوێت و شایسته بێت، پاکو پوختهی دهکات و له گوناههکانی دهبورێت، خوایش ههمیشه بیسهرو زانایه (به تهوبهو پهشیمانیتان و به نیهتی دڵ و دهروونتان).
وَلَا يَأۡتَلِ أُوْلُواْ ٱلۡفَضۡلِ مِنكُمۡ وَٱلسَّعَةِ أَن يُؤۡتُوٓاْ أُوْلِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينَ وَٱلۡمُهَٰجِرِينَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ وَلۡيَعۡفُواْ وَلۡيَصۡفَحُوٓاْۗ أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغۡفِرَ ٱللَّهُ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ﴿22﴾وَلَا يَأۡتَلِ أُوْلُواْ ٱلۡفَضۡلِ مِنكُمۡ وَٱلسَّعَةِ أَن يُؤۡتُوٓاْ أُوْلِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينَ وَٱلۡمُهَٰجِرِينَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِۖ وَلۡيَعۡفُواْ وَلۡيَصۡفَحُوٓاْۗ أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغۡفِرَ ٱللَّهُ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٌ
ئهوانهی که خاوهنی سامان و بهخشندهیین له ئێوه با سوێند نهخۆن که یارمهتی خزمان و ههژاران و کۆچبهران له پێناوی خوا نهدهن (لهبهر ئهوهی بهشداربوون له وتنی بوختانهکهدا)، دهبا لێبووردهبن، دهبا چاوپۆشی بکهن، مهگهر حهز ناکهن خوا لێتان خۆش ببێت، خوایش ههمیشه لێخۆشبوو میهرهبانه.
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَرۡمُونَ ٱلۡمُحۡصَنَٰتِ ٱلۡغَٰفِلَٰتِ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ لُعِنُواْ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ ﴿23﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ يَرۡمُونَ ٱلۡمُحۡصَنَٰتِ ٱلۡغَٰفِلَٰتِ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ لُعِنُواْ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ
به ڕاستی ئهوانهی ئافرهتانی ئیمانداری پاك داوێن و خاوهن مێردو بێ ئاگا له گوناه، تۆمهتبار دهکهن، ئهوانه نهفرهتیان لێکراوه له دنیاو له قیامهتداو سزایهکی گهورهو سهخت ئامادهیه بۆیان (له تۆڵهی لهکهدار کردنی پاکاندا)...
يَوۡمَ تَشۡهَدُ عَلَيۡهِمۡ أَلۡسِنَتُهُمۡ وَأَيۡدِيهِمۡ وَأَرۡجُلُهُم بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿24﴾يَوۡمَ تَشۡهَدُ عَلَيۡهِمۡ أَلۡسِنَتُهُمۡ وَأَيۡدِيهِمۡ وَأَرۡجُلُهُم بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
له ڕۆژێکدا که زمان و دهست و قاچیان لێیان دهبێته شایهتێکی گۆیا، له بهرامبهر ئهو کردهوانه که ئهنجامیان دهداو (ئهو بوختانانهی که دایانکرد).
يَوۡمَئِذٖ يُوَفِّيهِمُ ٱللَّهُ دِينَهُمُ ٱلۡحَقَّ وَيَعۡلَمُونَ أَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ ٱلۡمُبِينُ ﴿25﴾يَوۡمَئِذٖ يُوَفِّيهِمُ ٱللَّهُ دِينَهُمُ ٱلۡحَقَّ وَيَعۡلَمُونَ أَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ ٱلۡمُبِينُ
ئهو ڕۆژه خوا به گوێرهی کارو کردهوهو ئیمان و باوهڕی حهقیقیان پاداشتیان دهداتهوه، ئهوسا چاك بۆیان دهردهکهوێت که به ڕاستی خوا خۆی زاتێکی ڕاست و دروستی ئاشکرایه (هیچی لێ ون نابێت).
ٱلۡخَبِيثَٰتُ لِلۡخَبِيثِينَ وَٱلۡخَبِيثُونَ لِلۡخَبِيثَٰتِۖ وَٱلطَّيِّبَٰتُ لِلطَّيِّبِينَ وَٱلطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَٰتِۚ أُوْلَـٰٓئِكَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَۖ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَرِزۡقٞ كَرِيمٞ ﴿26﴾ٱلۡخَبِيثَٰتُ لِلۡخَبِيثِينَ وَٱلۡخَبِيثُونَ لِلۡخَبِيثَٰتِۖ وَٱلطَّيِّبَٰتُ لِلطَّيِّبِينَ وَٱلطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَٰتِۚ أُوْلَـٰٓئِكَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَۖ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَرِزۡقٞ كَرِيمٞ
ژنانی ناپاك بۆ پیاوانی ناپاك و پیاوانی ناپوخت بۆ ژنانی ناپوخت، ئافرهتانی پاکیش بۆ پیاوانی پاك، پیاوانی پاکیش بۆ ئافرهتانی پاك، ئهو پاکانه بهرین لهو تۆمهتانهی که ناپاکان ههڵی دهبهستن (چونکه محمدی پاك هاوسهری عائیشهی پاکه صلی الله علیه وسلم)، بۆ ئهو چاکانه لێخۆشبوون و ڕزق و ڕۆزی بهنرخ ئامادهیه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَدۡخُلُواْ بُيُوتًا غَيۡرَ بُيُوتِكُمۡ حَتَّىٰ تَسۡتَأۡنِسُواْ وَتُسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَهۡلِهَاۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ ﴿27﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَدۡخُلُواْ بُيُوتًا غَيۡرَ بُيُوتِكُمۡ حَتَّىٰ تَسۡتَأۡنِسُواْ وَتُسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَهۡلِهَاۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه مهچنه هیچ ماڵێکی تر جگه له ماڵهکانی خۆتان ههتا کارێك نهکهن که ئهوان ئاگاداربن (وهکو زهنگ لێدان یان له دهرگادان) پاشان که مۆڵهتدران سهلام بکهن له خهڵکی ماڵهکه، ئهوه چاکتره بۆتان و بهو شێوهیه ڕهفتار بکهن، ههوڵ بدهن له یادتان بێت و ئهو شێوازه فهرامۆش نهکهن (کاتی له بارو گونجاو ههڵبژێرن بۆ سهردانهکانتان، بۆ میوان و خاوهن ماڵ دڵیان بهیهك بکرێتهوه).
فَإِن لَّمۡ تَجِدُواْ فِيهَآ أَحَدٗا فَلَا تَدۡخُلُوهَا حَتَّىٰ يُؤۡذَنَ لَكُمۡۖ وَإِن قِيلَ لَكُمُ ٱرۡجِعُواْ فَٱرۡجِعُواْۖ هُوَ أَزۡكَىٰ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ عَلِيمٞ ﴿28﴾فَإِن لَّمۡ تَجِدُواْ فِيهَآ أَحَدٗا فَلَا تَدۡخُلُوهَا حَتَّىٰ يُؤۡذَنَ لَكُمۡۖ وَإِن قِيلَ لَكُمُ ٱرۡجِعُواْ فَٱرۡجِعُواْۖ هُوَ أَزۡكَىٰ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ عَلِيمٞ
جا ئهگهر کهستان نهبینی تیایدا، یاخود ههستتان کرد کهس لهماڵ نیه، مهچنه ژوورهوه ههتا مۆڵهت نهدرێن، ئهگهر پێتان وترا بگهڕێنهوه (کاتمان نیه، یان کارمان ههیه...) بگهڕێنهوه (بهبێ دڵگرانی) ئهوه چاکتره بۆتان، چاکیش بزانن خوا زانایه به ههموو ئهو کارو کردهوانهی که ئهنجامی دهدهن.
لَّيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَدۡخُلُواْ بُيُوتًا غَيۡرَ مَسۡكُونَةٖ فِيهَا مَتَٰعٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ ﴿29﴾لَّيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَدۡخُلُواْ بُيُوتًا غَيۡرَ مَسۡكُونَةٖ فِيهَا مَتَٰعٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ
گوناهبار نابن ئهگهر بچنه ماڵێکهوه کهسی تێدا نیشتهجێ نهبێت و کهلو پهلی خۆتانی تێدا بێت، خواش دهزانێت و ئاگاداره بهوهی دهری دهخهن و بهوهش که دهیشارنهوه.
قُل لِّلۡمُؤۡمِنِينَ يَغُضُّواْ مِنۡ أَبۡصَٰرِهِمۡ وَيَحۡفَظُواْ فُرُوجَهُمۡۚ ذَٰلِكَ أَزۡكَىٰ لَهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا يَصۡنَعُونَ ﴿30﴾قُل لِّلۡمُؤۡمِنِينَ يَغُضُّواْ مِنۡ أَبۡصَٰرِهِمۡ وَيَحۡفَظُواْ فُرُوجَهُمۡۚ ذَٰلِكَ أَزۡكَىٰ لَهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا يَصۡنَعُونَ
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم) به پیاوانی ئیماندار بڵێ: چاویان بپارێزن (لهسهرنجدانی ئافرهتانی نامهحرهم) ههروهها نامووس و عهورهتی خۆیان له حهرام بپارێزن، بێگومان ئهوه پاکترو پوختتره بۆیان (بۆ دڵ و دهروون و ڕواڵهت و ڕۆح و لاشهیان) بهڕاستی خوا ئاگاداره بهو ههڵس و کهوت و ڕهفتارانهی که دهیکهن.
وَقُل لِّلۡمُؤۡمِنَٰتِ يَغۡضُضۡنَ مِنۡ أَبۡصَٰرِهِنَّ وَيَحۡفَظۡنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبۡدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنۡهَاۖ وَلۡيَضۡرِبۡنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّۖ وَلَا يُبۡدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوۡ ءَابَآئِهِنَّ أَوۡ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوۡ أَبۡنَآئِهِنَّ أَوۡ أَبۡنَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوۡ إِخۡوَٰنِهِنَّ أَوۡ بَنِيٓ إِخۡوَٰنِهِنَّ أَوۡ بَنِيٓ أَخَوَٰتِهِنَّ أَوۡ نِسَآئِهِنَّ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُنَّ أَوِ ٱلتَّـٰبِعِينَ غَيۡرِ أُوْلِي ٱلۡإِرۡبَةِ مِنَ ٱلرِّجَالِ أَوِ ٱلطِّفۡلِ ٱلَّذِينَ لَمۡ يَظۡهَرُواْ عَلَىٰ عَوۡرَٰتِ ٱلنِّسَآءِۖ وَلَا يَضۡرِبۡنَ بِأَرۡجُلِهِنَّ لِيُعۡلَمَ مَا يُخۡفِينَ مِن زِينَتِهِنَّۚ وَتُوبُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ﴿31﴾وَقُل لِّلۡمُؤۡمِنَٰتِ يَغۡضُضۡنَ مِنۡ أَبۡصَٰرِهِنَّ وَيَحۡفَظۡنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبۡدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنۡهَاۖ وَلۡيَضۡرِبۡنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّۖ وَلَا يُبۡدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوۡ ءَابَآئِهِنَّ أَوۡ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوۡ أَبۡنَآئِهِنَّ أَوۡ أَبۡنَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوۡ إِخۡوَٰنِهِنَّ أَوۡ بَنِيٓ إِخۡوَٰنِهِنَّ أَوۡ بَنِيٓ أَخَوَٰتِهِنَّ أَوۡ نِسَآئِهِنَّ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُنَّ أَوِ ٱلتَّـٰبِعِينَ غَيۡرِ أُوْلِي ٱلۡإِرۡبَةِ مِنَ ٱلرِّجَالِ أَوِ ٱلطِّفۡلِ ٱلَّذِينَ لَمۡ يَظۡهَرُواْ عَلَىٰ عَوۡرَٰتِ ٱلنِّسَآءِۖ وَلَا يَضۡرِبۡنَ بِأَرۡجُلِهِنَّ لِيُعۡلَمَ مَا يُخۡفِينَ مِن زِينَتِهِنَّۚ وَتُوبُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
به ئافرهتانی ئیمانداریش بڵێ: چاویان بپارێزن (له تهماشای نامهحرهم) داوێنی خۆیان بپارێزن له گوناهو جوانی خۆیان دهرنهخهن جگه لهوهی که دیاره (وهك دهم و چاوو دهست) با سهرپۆشهکانیان بدهن بهسهر سینهو ملیانداو جوانی و زینهتی خۆیان دهرنهخهن به تهواوی بۆ هاوسهرهکانیان نهبێت، یان باوکی خۆیان، یان باوکی مێردهکانیان، یان کوڕی خۆیان، یان کوڕی مێردهکانیان، یان بۆ براکانی خۆیان، یان برازاکانیان، یان خوشکهزاکانیان، یان ئافرهتێك که پهیوهندیان ههیه پێکهوه، یان ئهوانهش که کهنیزهکانیان (که له بارودۆخی تایبهتدا ههبوون) یان ئهوانهی که له ماڵهکانتاندا دهژین و پێویستیان به ئافرهت نی یه (له بهر پیری، یان نهخۆشی... هتد) یاخود ئهو منداڵانهی که هێشتا شارهزاییان له ئافرهتان نیهو (ئارهزووی جنسیان بۆ دروست نهبووهو نازانن باسی عهورات بکهن) نابێت ئافرهتانی ئیماندار قاچیان دهربخهن و پێیان بدهن به زهویدا (تا دهنگی خشڵ و پاوانهکانیان بێت) و بزانرێت که زینهتدارو خشڵدارن، کهواته ههمووتان ئهی ئیمانداران بهرهو لای خواو بهدهستهێنانی ڕهزامهندی ئهو بگهڕێنهوه بۆ ئهوهی ڕزگارو سهرفرازبن.
وَأَنكِحُواْ ٱلۡأَيَٰمَىٰ مِنكُمۡ وَٱلصَّـٰلِحِينَ مِنۡ عِبَادِكُمۡ وَإِمَآئِكُمۡۚ إِن يَكُونُواْ فُقَرَآءَ يُغۡنِهِمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ ﴿32﴾وَأَنكِحُواْ ٱلۡأَيَٰمَىٰ مِنكُمۡ وَٱلصَّـٰلِحِينَ مِنۡ عِبَادِكُمۡ وَإِمَآئِكُمۡۚ إِن يَكُونُواْ فُقَرَآءَ يُغۡنِهِمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ
ژن بدهن به پیاوانی بێ ژن و ئافرهتانی بێوهژن بدهن بهشوو، ههروهها ژن بدهن به بهنده صاڵحهکانتان و کهنیزهکه کانیشتان بدهن به شوو ئهگهر ههژاریش بن، ئهوه خوا له فهزڵ و بهخششی خۆی بههرهوهریان دهکات، خوای گهورهش ههمیشه فراوانگیرو زانایه.
وَلۡيَسۡتَعۡفِفِ ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغۡنِيَهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦۗ وَٱلَّذِينَ يَبۡتَغُونَ ٱلۡكِتَٰبَ مِمَّا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡ فَكَاتِبُوهُمۡ إِنۡ عَلِمۡتُمۡ فِيهِمۡ خَيۡرٗاۖ وَءَاتُوهُم مِّن مَّالِ ٱللَّهِ ٱلَّذِيٓ ءَاتَىٰكُمۡۚ وَلَا تُكۡرِهُواْ فَتَيَٰتِكُمۡ عَلَى ٱلۡبِغَآءِ إِنۡ أَرَدۡنَ تَحَصُّنٗا لِّتَبۡتَغُواْ عَرَضَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَمَن يُكۡرِههُّنَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ مِنۢ بَعۡدِ إِكۡرَٰهِهِنَّ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿33﴾وَلۡيَسۡتَعۡفِفِ ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغۡنِيَهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦۗ وَٱلَّذِينَ يَبۡتَغُونَ ٱلۡكِتَٰبَ مِمَّا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡ فَكَاتِبُوهُمۡ إِنۡ عَلِمۡتُمۡ فِيهِمۡ خَيۡرٗاۖ وَءَاتُوهُم مِّن مَّالِ ٱللَّهِ ٱلَّذِيٓ ءَاتَىٰكُمۡۚ وَلَا تُكۡرِهُواْ فَتَيَٰتِكُمۡ عَلَى ٱلۡبِغَآءِ إِنۡ أَرَدۡنَ تَحَصُّنٗا لِّتَبۡتَغُواْ عَرَضَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَمَن يُكۡرِههُّنَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ مِنۢ بَعۡدِ إِكۡرَٰهِهِنَّ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
دهبا ئهوانهی هاوسهریان دهست ناکهوێت ههوڵ بدهن داوێنی خۆیان پاك ڕابگرن، ههتا خوا له فهزڵی خۆی دهوڵهمهندو بێ نیازیان دهکات، ئهو کهسانهش که دهیانهوێت خۆیان ڕزگار بکهن له بهندهکانتان و خۆیان بکڕنهوه، ئهوه ئێوه لهگهڵیاندا ڕێك بکهون و ڕێگهی ئازادییان بۆ ئاسان بکهن، ئهگهر خێرتان تێدا بهدی دهکردن و لهو ماڵ و سامانهی که خوا پێی بهخشیوون بهشیان بدهن و بهزۆر کهنیزهکهکانتان هانمهدهن بۆ داوێن پیسی، ئهگهر ئهوان پاك داوێنیان دهویست (دهبێت پیاوی ئازاد زیاتر پاکداوێنی مهبهست بێت)، بۆ ئهوهی لهو ڕێگه چهوتهوه ماڵ و سامانی ژیانی دنیا بهدهست بهێنن، جا ئهوهی بهزۆر ئهو گوناههیان پێ بکات، ئهوه بهڕاستی خوا دوای ئهو زۆر بۆ هێنانهیان لێخۆش بوو میهرهبانهو چاوپۆشیان لێ دهکات.
وَلَقَدۡ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ ءَايَٰتٖ مُّبَيِّنَٰتٖ وَمَثَلٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِكُمۡ وَمَوۡعِظَةٗ لِّلۡمُتَّقِينَ ﴿34﴾وَلَقَدۡ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ ءَايَٰتٖ مُّبَيِّنَٰتٖ وَمَثَلٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِكُمۡ وَمَوۡعِظَةٗ لِّلۡمُتَّقِينَ
سوێند به خوا بێگومان ئێمه چهندهها ئایهت و فهرمانی ئاشکراو ڕوونمان بۆ دابهزاندوون و ههروهها چهندهها نموونه و سهرگوزهشتهی ئهوانهی پێش خۆتان که تێپهڕیان کردووه، هاوڕێ لهگهڵ پهندو ئامۆژگاری بۆ خواناس و پارێزکاران.