quranm◉

ޞަފްޙާ 124

Range
from 5:96 to 5:103
Surahs covered
ތަރުޖަމާ
8 ތަރުޖަމާ

◉

5:96

أُحِلَّ لَكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَحۡرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِلسَّيَّارَةِۖ وَحُرِّمَ عَلَيۡكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَرِّ مَا دُمۡتُمۡ حُرُمٗاۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ﴿96﴾

ކަނޑުގެ ޝިކާރަކުރުމާއި އަދި އެ ޝިކާރަކެއުން ކަލޭމެންނަށް حلال ވެގެންވެއެވެ. އެއީ ކަލޭމެން (ރަށުގައި قائم ވެތިބޭމީހުން) ނަށާއި ދަތުރުވެރިންނަށްވާ مَنْفَعَ އެއްގެގޮތުންނެވެ. އަދި ކަލޭމެން (حجّ އަށް ނުވަތަ عمرة އަށް) إحرام ބަނދެގެންވާހާހިނދެއްގައި އެއްގަމު ޝިކާރަކުރުން ކަލޭމެންގެމައްޗަށް حرام ވެވިގެންވެއެވެ. (އެބަހީ އެކަންކަން ކަލޭމެންގެމައްޗަށް ﷲ حرام ކުރެއްވިއެވެ.) އަދި ކަލޭމެން ﷲ އަށް تقوى ވެރިވާށެވެ! އެކަލާނގެއީ އެކަލާނގެ حضرة އަށް ކަލޭމެން محشر ކުރެވޭނެ ކަލާނގެއެވެ.

5:97

جَعَلَ ٱللَّهُ ٱلۡكَعۡبَةَ ٱلۡبَيۡتَ ٱلۡحَرَامَ قِيَٰمٗا لِّلنَّاسِ وَٱلشَّهۡرَ ٱلۡحَرَامَ وَٱلۡهَدۡيَ وَٱلۡقَلَـٰٓئِدَۚ ذَٰلِكَ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَأَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ ﴿97﴾

البَيْتُ الحرَام ކަމުގައިވާ كعبة އެބަހީ ގެފުޅު ﷲ ލައްވާފައިވަނީ މީސްތަކުންގެ دين އާއި ދުނިޔޭގެ އެންމެހައި ކަންތައްތައް صلح ކުރާ أصل އެއްޗެއްކަމުގައެވެ. އަދި حرمة ތެރިވެގެންވާ މައްސަރާއި ގެފުޅަށްގެނެވޭ هَدْىُ އާއި - އެބަހީ އެތަނަށް هَدِيَة ގެގޮތުގައި ގެނެވޭ نَعَمْ ސޫފީގެ ބާވަތްތަކާއި އަދިކަރުގައި قِلاَدَة އަޅުވާފައިވާ نَعَم ސޫތްޕާއި މިހުރިހާތަކެތިވެސް އެކަލާނގެ ލެއްވީ މީސްތަކުންގެ دين އާއި ދުނިޔޭގެ އެންމެހައި ކަންތައް ސަލާމަތްކޮށްދޭ أصل ތަކެއްކަމުގައެވެ. (ގެފުޅަކީ ކޮންމެމީހަކަށް أمان ކަން ހުރިތަނެކެވެ. حرمة ތެރި މައްސަރުތަކުގައި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ހަނގުރާމަކޮށް އަނިޔާކުރުން މަނާވެވިގެންވެއެވެ. އަދި ގެފުޅަށް هدى ހިފައިގެންދާމީހާޔާއި އަދި އޭނާގެ هدى އާއިވެސް ދިމާކޮށް އަނިޔާކޮށް ނުހަދާށެވެ! އެއީ جاهليّة ޒަމާނުއްސުރެ މީސްތަކުންގެ އާދައެވެ. އެގޮތުން މިކަންކަންވެފައިވަނީ މީސްތަކުން ސަލާމަތްކޮށްދޭ أصل ތަކެއްކަމުގައެވެ. والله أعلم) އަދި އެކަންތައްތައް އެގޮތުގެމަތީން ލެއްވީ ހަމަކަށަވަރުން އުޑުތަކާއި ބިމުގައިވާހާތަކެތި ﷲ ދެނެވޮޑިގެންވާކަން ކަލޭމެން ދެނެގަތުމަށްޓަކައެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން ﷲ تعالىއީ ހުރިހާ އެއްޗެއް އަދި ހުރިހާކަމެއް ދެނެވޮޑިގެންވާކަލާނގެއެވެ.

5:98

ٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ وَأَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿98﴾

ހަމަކަށަވަރުން ﷲ تعالى އީ عقوبة ދެއްވުން ގަދަފަދަވަންތަވެ ވޮޑިގެންވާ ކަލާނގެކަން ކަލޭމެން ދަންނާށެވެ! އަދި ހަމަކަށަވަރުން ﷲ تعالى އީ ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ رحمة ލެއްވުންބޮޑުވެގެންވާ ކަލާނގެކަންވެސް ކަލޭމެން ދަންނާށެވެ!

5:99

مَّا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ ﴿99﴾

رسول ކަން އިއްވަވައިދިނުންމެނުވީ رسول އާގެމައްޗަށް (ވާޖިބު) ވެގެންނުވެއެވެ. (އެބަހީ: رسول ކަމާއިބެހޭގޮތުން އެކަލޭގެފާނަށް އޮތީ އިއްވައިދިނުމެވެ. ކިޔަމަންތެރިންނަށާއި ނުކިޔަމަންތެރިންނަށް جزاء ދެއްވުން އޮންނާނީ ﷲ އަށެވެ.) އަދި ކަލޭމެން ފައުޅުކުރާކަންތަކާއި އަދި ކަލޭމެން ވަންހަނާކުރާކަމުގައިވާ ކަންތައްތައްވެސް ﷲ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ.

5:100

قُل لَّا يَسۡتَوِي ٱلۡخَبِيثُ وَٱلطَّيِّبُ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ كَثۡرَةُ ٱلۡخَبِيثِۚ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ يَـٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ﴿100﴾

އޭ رسول ﷲ އެވެ! ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ނުބަޔާ ރަނގަޅު (ނުބައިތަކެއްޗާއި ރަނގަޅުތަކެތި) އެއްވަރު ނުވާނެއެވެ. (ކިޔަމަންތެރިންނާއި ނުކިޔަމަންތެރިން ކާފަރުކަމާއި އީމާންކަން - حرام އާއި حلال ދެން މިހެން.....) މިއެއްވެސް ދެ އެއްޗެއް އެއްވަރުނުވާނެއެވެ. އަދި ނުބައި ކަންތައް - އަދި ނުވަތަ ނުބައިމީހުން ގިނަކަމުން ކަލޭގެފާނު عجائب ފުޅުވިޔަސް (ނުބައި އެއީ ރަނގަޅުކަމުގައިވާނެ އެއްގޮތެއް ނުއޮންނާނެއެވެ.) ފަހެ ކަލޭމެން ﷲ އަށް ބިރުވެތިވާށެވެ! ކަލޭމެންނަށް ކާމިޔާބުވޭތޯއެވެ. އޭ ބުއްދިވެރިންނޭވެ! ކަލޭމެން تقوى ވެރިވާށެވެ!

5:101

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَسۡـَٔلُواْ عَنۡ أَشۡيَآءَ إِن تُبۡدَ لَكُمۡ تَسُؤۡكُمۡ وَإِن تَسۡـَٔلُواْ عَنۡهَا حِينَ يُنَزَّلُ ٱلۡقُرۡءَانُ تُبۡدَ لَكُمۡ عَفَا ٱللَّهُ عَنۡهَاۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ ﴿101﴾

އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ކަލޭމެންނަށް (މާބޮޑުބޭނުމެއްނެތް) އެއެއްޗެއްގެ حكم ނޭނގޭ ތަކެއްޗާއިމެދު ކަލޭމެން ސުވާލު ނުކުރާށެވެ! (رسول އާއާއި ސުވާލު ނުކުރާށެވެ!) އެއެއްޗެއްގެ حكم ކަލޭމެންނަށް ހާމަވެ ފައުޅުވެއްޖެއްޔާ ކަލޭމެންނަށް ނުބަޔަކަށް ވެދާނެއެވެ. އަދި قرآن ބާވައިލެއްވެމުންދާ ވަގުތު އެފަދަ ސުވާލުތައް ކަލޭމެން ކުރަމުންދާނަމަ ކަލޭމެނަށް އޭގެ حكم ފައުޅުވެދާނެއެވެ. (އޭރުން އިތުރު ދައްޗަކަށް / އުނދަގުލަކަށް ވެދާނެއެވެ.) ﷲ ވަނީ އެފަދަ ކަންކަން عفو ކޮށްދެއްވާފައެވެ. އަދި ﷲ އީ ގިނަ ގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ އަދި ކޯފާމަޑުވެގެންވާ ކަލާނގެއެވެ. (އެބަހީ ކުއްލިއަކަށް ބަދަލު ނުހިއްޕަވާވެސް ދޫކުރައްވާ ކަލާނގެއެވެ.)

5:102

قَدۡ سَأَلَهَا قَوۡمٞ مِّن قَبۡلِكُمۡ ثُمَّ أَصۡبَحُواْ بِهَا كَٰفِرِينَ ﴿102﴾

ހަމަކަށަވަރުން އެފަދަ ކަންކަމާއިމެދު ކަލޭމެންގެ ކުރިން ބަޔަކުމީހުން ސުވާލުކުރިއެވެ. (ދެން އޭގެ حكم ތައް ހާމަވުމުން) އެމީހުން އެއަށް ދެކޮޅުހަދާ ކާފަރުވީއެވެ.

5:103

مَا جَعَلَ ٱللَّهُ مِنۢ بَحِيرَةٖ وَلَا سَآئِبَةٖ وَلَا وَصِيلَةٖ وَلَا حَامٖ وَلَٰكِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۖ وَأَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ ﴿103﴾

ﷲ تعالى އެއްވެސް بَحِيْرَة އެއް އަދި سَائِبَة އެއްވިޔަސް އަދި އެއްވެސް وصيلة އެއްވެސް އަދި އެއްވެސް حامى އެއްވިޔަސް ނުލައްވައެވެ. (އެއީ جاهليّة ޒަމާނުގައި مشرك ން އަމިއްލައަށް އުފައްދާފައިވާ ނަންތަކަކާއި ކަންތައްތަކެކެވެ.) އަދި އެހެނެއްކަމަކު ކާފަރުވީ މީސްތަކުން ﷲ تعالى ގެ މައްޗަށްދޮގުހަދައިގަންނަނީއެވެ. އަދި އެމީހުންކުރެ ގިނަމީހުން ބުއްދި ނުކުރެއެވެ. ނުވިސްނައެވެ. • ދަންނައެވެ. بَحِيْرَة އަކީ، އަންހެން جمل އެވެ. އޭގެ ކަންފަތް ތޮރުފައިލާ ދެން އޭގެކިރު طَاغُوة އަށް خاصّ ކުރަނީއެވެ. (އެއީ ބުދާއި ބުދުބަލަހައްޓާ މީހާއަށެވެ.) އެހެންމީހުން އޭގެކިރު ފެލުން މަނަލެވެ. ކަންފަތް ފަޅާލާފައި ބެހެއްޓުމަކީ އޭގެ علامة އެވެ. سَائِبَة އަކީ: އެއީވެސް އަންހެން جمل އެވެ. މީހާއަށް ބައްޔެއްފަދަ ކަމެއް ދިމާވެގެން ނަދުރު ބުނެފައިވާ جمل އެވެ. މިބަލިން ސަލާމަތްވެއްޖެއްޔާ (މިސާލަކަށް) ދެން އޭގެމައްޗަށް ސަވާރު ނުވުމާއި އަދި އޭތި ބޭނުންތާކުން ހުއިހެއްޕުމަށް ދޫކޮށްލެވޭނެއެވެ. ފެންވެސް ބޭނުންތާކުން ބޯންވީއެވެ. މީހަކު ބެހިގެން ނުވާނެއެވެ. وصيلة: އަކީވެސް އަންހެން جمل އެވެ. އެއީ އަންހެން އެއްޗެއް ވިހައިފާ ދެންވެސް އަންހެން އެއްޗެއް ވިހައިފިއްޔާ އެއެތި އެއީ އެމީހުންނަށެވެ. އަންހެން އެއްޗަކާއި ވިދިގެން ފިރިހެން އެއްޗެއް ވިހައިފިއްޔާ އެއީ އެމީހުންގެ إله ންތަކަށެވެ. الحامى އަކީ: އެއީ ފިރިހެން ޖަމަލެވެ. އެއަށް ދިހަދަރިން ލިބުނީމާ އޭގެ ބުރިކަށި حماية ކުރެވުނީއެވެ. ދެން އޭގެ ބުރިކަށިމައްޗަށް ސަވާރު ނުވެވޭނެއެވެ. އަދި އޭތި ކޮންމެތާކުން ވިނަކައި ފެންބޮއިހެދިނަމަވެސް މަނާނުކުރެވޭނެއެވެ. = زُبْدَة التفسير =