وَمَآ أَنفَقۡتُم مِّن نَّفَقَةٍ أَوۡ نَذَرۡتُم مِّن نَّذۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُهُۥۗ وَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٍ ﴿270﴾وَمَآ أَنفَقۡتُم مِّن نَّفَقَةٍ أَوۡ نَذَرۡتُم مِّن نَّذۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُهُۥۗ وَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٍ
އަދި ކަލޭމެން صدقة އާއި ހެޔޮކަމުގެތެރެއިން ކުރި ކޮންމެ ހޭދައެއް އަދި ނަދުރުގެތެރެއިން ކަލޭމެން ބުނި ކޮންމެ ނަދުރެއް އެއީ ﷲ އަށް ކުއްތަންވުމުގެ ގޮތުން ކުރިކަމެއްތޯ ނުވަތަ ބަޔަކަށް ދައްކަންކުރިކަމެއްތޯ މިހުރިހާކަމެއް ﷲ ދެނެވޮޑިގަންނަވައެވެ. އަދި އަނިޔާވެރިންނަށް قيامة ދުވަހުން އެއްވެސް نصر ވެރިޔަކު ނުވެއެވެ.
إِن تُبۡدُواْ ٱلصَّدَقَٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۖ وَإِن تُخۡفُوهَا وَتُؤۡتُوهَا ٱلۡفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۚ وَيُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّـَٔاتِكُمۡۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ﴿271﴾إِن تُبۡدُواْ ٱلصَّدَقَٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۖ وَإِن تُخۡفُوهَا وَتُؤۡتُوهَا ٱلۡفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۚ وَيُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّـَٔاتِكُمۡۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ
ކަލޭމެން صدقة ދޭއިރު މީހުންނަށް އެނގޭގޮތަށް ފާޅުކޮށްދިނަސް އެއީވެސް ހަމަރަނގަޅުގޮތެކެވެ. އަދި ކަލޭމެން صدقة އަށް އެދޭ އެއްޗެއް މީހުންނަށް ނޭނގޭގޮތަށް ވަންހަނާކޮށްފައި ކޮންމެވެސް فقير ބަޔަކަށް އެއެއްޗެއްދިނުން ކަލޭމެންނަށް މާހެޔޮވެގެންވެއެވެ. މިއީ سنّة صدقة ގެ قواعد އެވެ. ސުންނަތް صدقة މޮޅުއިތުރީ ސިއްރުން ދިނުމެވެ. ނަމަވެސް فرض ޒަކާތް މޮޅުއިތުރުވެގެންވަނީ ފާޅުގައި ދިނުންކަމަށް علم ވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. والله أعلم. އަދި އެކަލާނގެ ކަލޭމެންގެ ފާފައިގެތެރެއިން ބައެއް ކުށްފާފަ ފުއްސަވައެވެ. އެއީ އެކަލާނގެ އެދިވޮޑިގަންނަވާ މިންވަރަކަށެވެ. އަދި ﷲ تعالى ކަލޭމެން ކުރާ ކަންތަކުގެ خبر މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ.
لَّيۡسَ عَلَيۡكَ هُدَىٰهُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَهۡدِي مَن يَشَآءُۗ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَلِأَنفُسِكُمۡۚ وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ ٱللَّهِۚ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يُوَفَّ إِلَيۡكُمۡ وَأَنتُمۡ لَا تُظۡلَمُونَ ﴿272﴾۞لَّيۡسَ عَلَيۡكَ هُدَىٰهُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَهۡدِي مَن يَشَآءُۗ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَلِأَنفُسِكُمۡۚ وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ ٱللَّهِۚ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يُوَفَّ إِلَيۡكُمۡ وَأَنتُمۡ لَا تُظۡلَمُونَ
އޭ رَسول ﷲ އެވެ! އެމީހުންނަށް ތެދުމަގު ދެއްކެވުމަކީ ކަލޭގެފާނުންގެ واجب އެއްނޫނެވެ. އެބަހީ އެމީހުންގެ ހިތްތަކަށް ތެދުމަގު واصل ކޮށްދެއްވުން އެއީ ހަމައެކަނި ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް އޮތް ކަމެކެވެ. މިއީ هِداية توفيق އެވެ. رسول ބޭކަލުންނަށާއި ދަންނަމީހުންނަށް ތެދުމަގު بَيَان ކޮށްދެވޭނީއެވެ. އެއީ هِدَايَة الإرْشَاد والبَيَان އެވެ. މިވާހަކަ އަހުރެން دُرُوسٌ مِن التّوحيد ކިޔާފޮތުގައި ރަނގަޅަށް بيان ކޮށްދީފައިވާނެއެވެ. އިތުރަށް އެދޭމީހަކު އެފޮތުން ބަލާށެވެ! ދެންފަހެ ﷲ تعالى އެކަލާނގެ އެދިވޮޑިގަންނަވާ އަޅަކަށް ތެދުމަގުދައްކަވައެވެ. ވާސިލުކޮށްދެއްވައެވެ. އަދި ހެޔޮކަމުގެތެރެއިން ކަލޭމެން ހޭދަކުރިއެއްޗެއްގެ ދަރުމަޔާއި ثواب ކަލޭމެންގެ نفس ތަކަށް ލިބޭހުއްޓެވެ. އަދި ﷲ تعالى ގެ ރުހިވޮޑިގަތުން އެދިގެން މެނުވީ ކަލޭމެން مؤمن ން صَدَقَة ނުކުރެއެވެ. ނުވަތަ صَدَقَة ނުކުރާށެވެ! އަދި އެގޮތުން ކަލޭމެން ހެޔޮގޮތުގައި ކުރާ ކޮންމެ ހޭދަޔަކަށްވެސް އޭގެ ބަރާބަރު ދަރުމަޔާއި ثواب ލިބޭހުއްޓެވެ. އަދި ކަލޭމެންނަށް އަނިޔާނުވެވޭނެއެވެ.
لِلۡفُقَرَآءِ ٱلَّذِينَ أُحۡصِرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا يَسۡتَطِيعُونَ ضَرۡبٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ يَحۡسَبُهُمُ ٱلۡجَاهِلُ أَغۡنِيَآءَ مِنَ ٱلتَّعَفُّفِ تَعۡرِفُهُم بِسِيمَٰهُمۡ لَا يَسۡـَٔلُونَ ٱلنَّاسَ إِلۡحَافٗاۗ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌ ﴿273﴾لِلۡفُقَرَآءِ ٱلَّذِينَ أُحۡصِرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا يَسۡتَطِيعُونَ ضَرۡبٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ يَحۡسَبُهُمُ ٱلۡجَاهِلُ أَغۡنِيَآءَ مِنَ ٱلتَّعَفُّفِ تَعۡرِفُهُم بِسِيمَٰهُمۡ لَا يَسۡـَٔلُونَ ٱلنَّاسَ إِلۡحَافٗاۗ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌ
ކަލޭމެން ހެޔޮގޮތުގައި ކުރާ ހޭދަ ﷲ ގެ މަގުގައި ބަންދުވެ ހިފެހެއްޓިފައިވާ فقير ންނަށް ދޭހުށިކަމެވެ! އެއީ رَسول ﷲ ﷺ ގެ އަރިހުގައި المَدِ يْنَة އަށް هجرة އަށްގޮސްތިބި فقير مُهَاجِرُ ންކަމުގައި ބައެއް ބޭކަލުން ވިދާޅުވެއެވެ. ނުވަތަ ހަނގުރާމައިގައި އުޅޭ فقير ން ކަމުގައިވެސް ބައެއް ބޭކަލުން ވިދާޅުވެއެވެ. މިދެގޮތްވެސް ހަމަ جائز އެވެ. އެމީހުންނަށް ބިމުގައި ދަތުރުފަތުރުކޮށް ﷲ ގެ فضل ވަންތަކަން ހޯދުމަށް ކުޅަދާނަނުވެއެވެ. އަދި ތަންދޮރު ނޭނގޭމީހުން ހީކުރާނީ އެމީހުންނަކީ މުއްސަނދިންކަމަށެވެ. އެއީ އެމީހުން عِفَّة ތެރިކަމުން މީހުންނާ ސަލާމްޖަހާ އާދޭސް ނުކުރާތީއެވެ. އެމީހުންނަށް ކަލޭމެން سنّة صدقة ދީ ހަދާށެވެ! އަދި ހެޔޮކަމުގެތެރެއިން ކަލޭމެން ކުރިއްޔާ ކުރި خرد އެއް ހޭދައެއް އެއެއްޗެއް ފުރިހަމައަށް ﷲ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ.
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ فَلَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ﴿274﴾ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ فَلَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
ތިމާމެން ތިމާމެންގެ މުދާ ﷲ ގެ މަގުގައި ރޭގަނޑާއި ދުވާލު އަދި ސިއްރާއި ފައުޅުގައި ހޭދަކުރާ މީހުން (ދަންނައެވެ!) ފަހެ އެމީހުންގެ رَبّ ގެ حضرة ގައި އެމީހުންގެ ދަރުމަޔާއި ثواب ވެއެވެ. އެމީހުންނަށް قيامة ދުވަހުން ލިބޭހުއްޓެވެ. އެމީހުންނަކީ އެމީހުންގެމައްޗަށް އެދުވަހުން އެއްވެސް ބިރެއްނެތް ބައެކެވެ. އަދި ހިތާމަކުރާނޭ ބަޔަކުކަމުގައި އެމީހުން ނުވެއެވެ.