ٱلَّذِينَ يَأۡكُلُونَ ٱلرِّبَوٰاْ لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ ٱلَّذِي يَتَخَبَّطُهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ مِنَ ٱلۡمَسِّۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡبَيۡعُ مِثۡلُ ٱلرِّبَوٰاْۗ وَأَحَلَّ ٱللَّهُ ٱلۡبَيۡعَ وَحَرَّمَ ٱلرِّبَوٰاْۚ فَمَن جَآءَهُۥ مَوۡعِظَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ وَأَمۡرُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِۖ وَمَنۡ عَادَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿275﴾ٱلَّذِينَ يَأۡكُلُونَ ٱلرِّبَوٰاْ لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ ٱلَّذِي يَتَخَبَّطُهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ مِنَ ٱلۡمَسِّۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡبَيۡعُ مِثۡلُ ٱلرِّبَوٰاْۗ وَأَحَلَّ ٱللَّهُ ٱلۡبَيۡعَ وَحَرَّمَ ٱلرِّبَوٰاْۚ فَمَن جَآءَهُۥ مَوۡعِظَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ وَأَمۡرُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِۖ وَمَنۡ عَادَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
ރިބާކައި ރިބާގެ مُعَامَلة ކުރާމީހުން ދަންނައެވެ! قِيَامة ދުވަހުން ކައްވަޅުތަކުން ނުކުމެގެން ސައިޠާނާ އެމީހުން ގައި ބީހުމުގެ ސަބަބުން ބޯސަކަރާތްވެ މޮޔަވެގެންވާމީހަކު ތެދުވާފަދައިން މެނުވީ އެމީހުންނަށް ނުތެދުވެވޭނެއެވެ. އެމީހުން محشر ގެ ميدان އަށް ދާނީ ވެއްޓެމުންޖެހެމުން މޮޔަޔަކު ދާފަދައިންނެވެ. އެމީހުންނަށް އެހެން އެވާންދިމާވީ ހަމަކަށަވަރުން ވިޔަފާރިއެކޭ ރިބާއެކޭ ހަމައެއްގޮތޭ އެއްފަދައޭ އެމީހުން ބުނުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދި އެކަމަކު ﷲ تعالى ވަނީ ވިޔަފާރިޔާއި ވިޔަފާރީގެ ފައިދާ حلال ކުރައްވާފައެވެ. އަދި ރިބާ حرام ކުރައްވާފައެވެ. ފަހެ އެމީހެއްގެ ގާތަށް އެމީހެއްގެ رَبّ ގެ حضرة ން نصيحة އާއި وعظ އަތުވެއްޖެމީހާ ރިބާގެ حكم އިވިއްޖެމީހާ ދެން އެއަށްފަހު އޭނާ ރިބާކެއުމާއި ރިބާގެ مُعَامَلة ހުއްޓާލައިފިއްޔާ ދެން އޭގެކުރީގައި އޭނާގެ ކިބައިން އިސްވެދިޔަ ކަންތައް ދެން އިސްވެދިޔައީއެވެ. އޭނާގެ ކަންތައް ﷲ އިރާދަކުރެއްވިގޮތަކަށް ނިންމަވައިފާނެއެވެ. އެކަމަކު އޭގެ حكم އެނގުމަށްފަހު އަލުންވެސް ރިބާގެ مُعَامَلة އަށް ވަދެގެންފިމީހުންނަކީ ނަރަކައިގެ އެކުވެރިންނެވެ. އެމީހުން ދެމިތިބޭނީ އެތާނގައެވެ.
يَمۡحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰاْ وَيُرۡبِي ٱلصَّدَقَٰتِۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ ﴿276﴾يَمۡحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰاْ وَيُرۡبِي ٱلصَّدَقَٰتِۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ
ﷲ تعالى ރިބާގެ ފައިދާ މަދުކުރައްވާ ބަރަކާތް ކަނޑުއްވައެވެ. އަދި صَدَقَة ގެ ފައިދާ އެކަލާނގެ ގިނަކުރައްވައި ބަރަކާތްލައްވައެވެ. އަދި ކާފަރުވުންބޮޑު ފާފަކުރުންގިނަ އެއްވެސްމީހަކަށް ﷲ ލޯބިވެވޮޑިނުގަންނަވައެވެ.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ لَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ﴿277﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ لَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
ހަމަކަށަވަރުން އީމާންވެ صَالح عمل ކުރި މީސްތަކުން އަދި އެމީހުން ނަމާދު قائم ކޮށް އަދި ޒަކާތްދީހެދި މީހުންނަށް އެމީހުންގެ رَبُّ ގެ حضرة ގައި ދަރުމަޔާއި ثواب ހުއްޓެވެ. އަދި قيامة ދުވަހުން އެމީހުންގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ބިރެއްނެތެވެ. އަދި ހިތާމަކުރާނޭބަޔަކު ކަމުގައި އެމީހުން ނުވެއެވެ.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ ٱلرِّبَوٰٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿278﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ ٱلرِّبَوٰٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
އޭ އީމާންވެގެންވާ މީސްތަކުންނޭވެ! ކަލޭމެން ﷲ އަށް تقوى ވެރިވާށެވެ! އަދި ރިބާއިން އިތުރު ވެފައިވާ ތަކެތި ކަލޭމެން ދޫކޮށްލާށެވެ! ކަލޭމެންނީ مؤمن ންކަމުގައިވަންޏާއެވެ.
فَإِن لَّمۡ تَفۡعَلُواْ فَأۡذَنُواْ بِحَرۡبٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۖ وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَٰلِكُمۡ لَا تَظۡلِمُونَ وَلَا تُظۡلَمُونَ ﴿279﴾فَإِن لَّمۡ تَفۡعَلُواْ فَأۡذَنُواْ بِحَرۡبٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۖ وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَٰلِكُمۡ لَا تَظۡلِمُونَ وَلَا تُظۡلَمُونَ
އަދި ކަލޭމެން އެބައި ދޫނުކުރަންޏާ ދެން ﷲ އާއި އެކަލާނގެ رَسول އާ ގެފަރާތްޕުޅުން ހަނގުރާމައެއް އަތުވެދާނެކަމަށް ޔަޤިންކޮށްބިރުވެތިވެތި ވާހުށިކަމެވެ. އަދި ކަލޭމެން توبة ވެ إصلاح ވެއްޖެއްޔާ ދެން ކަލޭމެންނަށް ހުންނަންވާނީ، ކަލޭމެން ބޭނުންކުރަންވާނީ رَأسْمال އެވެ. أصل ކެޕިޓަލެވެ. ކަލޭމެން ދަރަންޏަށް ދިންވަރެވެ. ކަލޭމެން މީހަކަށް އަނިޔާ ނުކުރާ حال ގައެވެ. އެބަހީ ކަލޭމެން މީހަކަށް މަދުނުކޮށް އަދި އެހެންމީހަކު ކަލޭމެނަށްވެސް މަދުނުކޮށެވެ. އެބަހީ އެއްވެސްގޮތަކުން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ގެއްލުން ނުކޮށެވެ.
وَإِن كَانَ ذُو عُسۡرَةٖ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيۡسَرَةٖۚ وَأَن تَصَدَّقُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿280﴾وَإِن كَانَ ذُو عُسۡرَةٖ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيۡسَرَةٖۚ وَأَن تَصَدَّقُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
އަދި ކަލޭމެންއަތުން ދަރަނިގެންދިޔަމީހާއީ އަތްމަތިދަތި އަދާކުރުމަށް އުނދަގޫވެފައިވާ މީހެއްނަމަ އޭނާޔަށް ލުއިވެ ތަނަވަސްވެލަންދެން إنتطار ކޮށްލުން މުދަލުގެ ވެރިންނަށް (ދަރަނި ލިބެންވާފާރަތަށް) ހެޔޮވެގެންވެއެވެ. ނަމަވެސް ރިބާ ނުވާގޮތަށެވެ. ޕަސެންޓް އިތުރު ނުވާގޮތަށެވެ. އަދި ކަލޭމެންނަށް އޭނާ ދޭން އޮތް ދަރަނި صدقة ގެގޮތުން ކަނޑައިލުން މާހެޔޮވެގެންވެއެވެ. އެގޮތް ކަލޭމެނަށް އެނގޭނަމައެވެ.
وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا تُرۡجَعُونَ فِيهِ إِلَى ٱللَّهِۖ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ﴿281﴾وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا تُرۡجَعُونَ فِيهِ إِلَى ٱللَّهِۖ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ
އޭ މީސްތަކުންނޭވެ! އެދުވަހެއްގައި ކަލޭމެން އެންމެން ﷲ ގެ حضرة އަށް رُجُوعَ ވެ އަދި ކޮންމެ މީހަކަށްމެ އެމީހަކު ދުނިޔޭގައި ހުރެގެން ކުރި عمل ތަކަށް ހެޔޮވިއްޔާ ހެޔޮކޮށް ނުބައިވިއްޔާ ނުބައިކޮށް ފުރިހަމަ ބަރާބަރު ޖަޒާދެއްވޭ ދުވަހަކަށް - އެބަހީ قيامة ދުވަހަށް ކަލޭމެން ބިރުވެތިވާށެވެ! އަދި އެއްވެސް نفس އަކަށް އަނިޔާ ނުވެވޭނެއެވެ. - ނުގަވާއިދުން އަދަބެއް ނުލިބޭނެއެވެ. * ދަންނައެވެ! عامّ ކޮށް ގިނަ مفسّر ން ވިދާޅުވާގޮތުގައި މިއާޔަތަކީ قرآن ން އެންމެފަހުން ބާވައިލެއްވުނު އާޔަތެވެ. ދެންފަހެ މިސޫރަތް ފެށޭތާނގައި وحي ކުރައްވާފައިއެވާ هُدًى لِلْمُتَّقِيْنَ މިއާޔަތާއި މިދެއާޔަތުގައި ހުރި ގުޅުމާއި رَبْطُ ގެ މައްޗަށް ބަލައިލި ކޮންމެ މީހަކުވެސް قرآن ގެ مقصد އާއިމެދު عجائب ވާފަދައެވެ. ސޫރަތް ފެށޭތާ އެ އަންގަވަނީ މިފޮތަކީ تقوى ވެރިންނަށްވާ ތެދުމަގެއް ކަމުގައެވެ. ﷲ އަށް ބިރުވެތިވާމީހުންނަށްވާ ތެދުމަގެއްކަމުގައެވެ. ތިމާއީ އިސްލާމެކޭ ކިޔަސް މީހާގައި تقوى ވެރިކަމެއްނެތް މީހަކަށް މިފޮތުން ތެދުމަގު ނުލިބޭނެއެވެ. އެކަމަށް ބިރުގަންނަވައި قرآن ގައި އެންމެފަހުން ބާވައިލެއްވި އާޔަތުގައި އެވަނީ تقوى ވެރިވުމަށް أمر ކުރައްވާފައެވެ. ވީމާ قرآن މިއެދެނީ މީހާގެ نفس إصلاح ކޮށް تقوى ވެރިވެ قيامة ދުވަސް އައުމުގެ ކުރިން ﷲ ގެ حضرة އަށް ދިއުމަށް ތައްޔާރުވުމެވެ. އެއީ ﷲ ގެ أمر ތަކަށް ކިޔަމަންވެ އެކަލާނގެ ނަހީކުރެއްވި ކަންތަކުން ދުރުވެގަނެގެންނެވެ. تقوى ގެ حقيقة އަކީ އެއީއެވެ.