ذَٰلِكَ ٱلَّذِي يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِۗ قُل لَّآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰۗ وَمَن يَقۡتَرِفۡ حَسَنَةٗ نَّزِدۡ لَهُۥ فِيهَا حُسۡنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ شَكُورٌ ﴿23﴾ذَٰلِكَ ٱلَّذِي يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِۗ قُل لَّآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰۗ وَمَن يَقۡتَرِفۡ حَسَنَةٗ نَّزِدۡ لَهُۥ فِيهَا حُسۡنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ شَكُورٌ
އެ މާތްކަމާއި، كرامة އަކީ إيمان ވެގެން صالح عمل ތައް ކުރި، ﷲ ގެ މާތް އަޅުތަކުންނަށް ލިބޭނޭ ކަމަށް ﷲ بشارة ދެއްވާފައިވާ ތަކެއްޗެވެ. (އޭ رسول الله އެވެ!) ކަލޭގެފާނު (قريش ންނަށް) ވިދާޅުވާށެވެ! އަހުރެންގެ މި رسالة ތިޔަބައިމީހުންނަށް އިއްވައިދިނުމަކަށް ތިޔަބައިމީހުންގެ އަތުން އެއްވެސް أجور އަކަށް، ޓެކުހަކަށް ނޭދެމެވެ. ހަމައެކަނި އެދޭހާވެސް ކަމަކީ ތިމާގެކަމާއި، ގާތްކަމުގެ ލޯތްބެވެ. (އެއީ މި رسالة މީސްތަކުންނަށް އިއްވައިދެވޭންދެން ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތްކަމުގެ حماية އެވެ. عربى ންގެ އެހެން މީހުންނަށްވުރެ އަހުރެން ރައްކާތެރިކޮށް، ބެލެހެއްޓުމަށް أولى ވެގެންވަނި ހަމަ ތިޔަބައިމީހުންނެވެ. ފަހެ قريش ވަންހައިގެ ކޮންމެ ދަރިކޮޅަކާވެސް رسول الله ﷺ ގެ ތިމާގެކަމުގެ ގުޅުން އޮވެއެވެ.) ދެންފަހެ ހެޔޮކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކޮށްފި މީހަކަށް ތިމަން ރަސްކަލާނގެ އެކަމުގެ ދަރުމަޔާއި، ثواب އެތައް ގުނަޔަކަށް އިތުރުކޮށްދެއްވާ ހުށީމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ﷲ އީ ގިނަގިނައިން ފާފަ ފުއްސަވާ، އަދި އަޅުތަކުންގެ ހެޔޮ عمل ތަކަށް شكر ކުރައްވާ ކަލާނގެއެވެ.
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗاۖ فَإِن يَشَإِ ٱللَّهُ يَخۡتِمۡ عَلَىٰ قَلۡبِكَۗ وَيَمۡحُ ٱللَّهُ ٱلۡبَٰطِلَ وَيُحِقُّ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿24﴾أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗاۖ فَإِن يَشَإِ ٱللَّهُ يَخۡتِمۡ عَلَىٰ قَلۡبِكَۗ وَيَمۡحُ ٱللَّهُ ٱلۡبَٰطِلَ وَيُحِقُّ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
އަދި ކިޔެއް ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ބުނަނީ ހެއްޔެވެ؟ އެބަހީ ކާފިރުންގެ މީހުންގަނޑު ބުނަނީ ހެއްޔެވެ؟ ﷲ ގެ މައްޗަށް محمّد ﷺ ދޮގު ހެދީއެވެ. (އެބަހީ އެކަލޭގެފާނު ނަބީކަމުގެ دعوى އެ ކުރައްވަނީ އެއީ ދޮގެކެވެ.) އެބައިމީހުންގެ އެ ބަހަށް ﷲ جواب ދެއްވަނީ މިފަދައިންނެވެ. ފަހެ ﷲ އިރާދަކުރައްވައިފިއްޔާ ކަލޭގެފާނުގެ ހިތްޕުޅު މަތީގައި ސިއްކަ ޖައްސަވައިފީހެވެ. (އޭރުން އެއްވެސް އެއްޗެއް އެ ހިތުގެ ތެރެއަށް ވަދެ-ނިކުމެ ނުވާނެއެވެ.) އަދި އެކަލާނގެ، ކަލޭގެފާނުގެ ހިތްޕުޅުގައިވާ باطل އެއްޗެހި ފޮހެލައްވައިފީހެވެ. އަދި حقّ ސާބިތުކުރައްވާ ބަޔާންކުރައްވައިފީހެވެ. އެއީ އެކަލާނގެ ކީރިތި قرآن ގައި ބާވައިލައްވާފައިވަ ކަލިމަފުޅުތަކުންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެކަލާނގެއީ ހިތްތަކުގެ އަޑީގައިވާ ތަކެތިވެސް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.
وَهُوَ ٱلَّذِي يَقۡبَلُ ٱلتَّوۡبَةَ عَنۡ عِبَادِهِۦ وَيَعۡفُواْ عَنِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ وَيَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ ﴿25﴾وَهُوَ ٱلَّذِي يَقۡبَلُ ٱلتَّوۡبَةَ عَنۡ عِبَادِهِۦ وَيَعۡفُواْ عَنِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ وَيَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ
އަދި އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންގެ ކިބައިން ތައުބާ ޤަބޫލުކުރައްވާ، އަދި ކުށްފާފަތައް عفوء ކުރައްވަނީ ހަމަ އެކަލާނގެއެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ކުރާހައި ކަމެއް އެކަލާނގެ ދެނެވޮޑިގެން ވެއެވެ.
وَيَسۡتَجِيبُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضۡلِهِۦۚ وَٱلۡكَٰفِرُونَ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞ ﴿26﴾وَيَسۡتَجِيبُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضۡلِهِۦۚ وَٱلۡكَٰفِرُونَ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞ
އަދި އީމާންވެ، صالح ޢަމަލުކުރި މީސްތަކުންނަށް އެމީހުންގެ دعاء އިޖާބަކުރައްވަނީވެސް ހަމަ އެކަލާނގެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ فضل ވަންތަކަމުގެ ތެރެއިން އެމީހުންނަށް ދަރުމަޔާއި، ސަވާބު އިތުރުކޮށްދެއްވައެވެ. އަދި ކާފިރުންގެ މީހުން ދަންނައެވެ. އެމީހުންނަށް ޤިޔާމަތް ދުވަހުން ހުރީ ގަދަވެގެންވާ ޢަޒާބެވެ.
وَلَوۡ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزۡقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٖ مَّا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرُۢ بَصِيرٞ ﴿27﴾۞وَلَوۡ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزۡقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٖ مَّا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرُۢ بَصِيرٞ
އަދި ﷲ އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންނަށް ރިޒުގު ތަނަވަސްކޮށްލައި، ގިނަކޮށްލެއްވި ނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން އެބައިމީހުން ބިމުގައި ބޮޑާވެ، އުރެދިގެންފީހެވެ. އަދި އެހެންނަމަވެސް، ﷲ އެކަލާނގެ އެދިވޮޑިގެންނެވި މިންވަރަކަށް ވަކި ހިސާބެއްގެ މަތީން އެކަލާނގެ އެ ރިޒުގު ބާވައިލައްވައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެކަލާނގެއީ، އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންގެ އެންމެހައި حال ތަކެއްގެ خبر ދެނެވޮޑިގެންވާ، އަދި ބައްލަވާ ވޮޑިގެންވާ ކަލާނގެއެވެ.
وَهُوَ ٱلَّذِي يُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ مِنۢ بَعۡدِ مَا قَنَطُواْ وَيَنشُرُ رَحۡمَتَهُۥۚ وَهُوَ ٱلۡوَلِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ﴿28﴾وَهُوَ ٱلَّذِي يُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ مِنۢ بَعۡدِ مَا قَنَطُواْ وَيَنشُرُ رَحۡمَتَهُۥۚ وَهُوَ ٱلۡوَلِيُّ ٱلۡحَمِيدُ
އަދި އެކަލާނގެއީ ވާރޭފެން މަދުވެގެން خلق ތަކުން ނާއުއްމީދު ވުމަށްފަހު ވާރޭފެން ވެއްސަވާ ކަލާނގެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ވާރޭފެނުގެ ރަޙުމަތް އެކަލާނގެ އެދިވޮޑިގެންނެވި ހުރިހާ ތަނަކަށް ފަތުރުއްވައެވެ. އަދި އެކަލާނގެއީ މުއުމިނު އަޅުތަކުންނަށް ސަހަރޯވެރިވެ ވޮޑިގެންވާ ކަލާނގެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެއީ އެކަލާނގެ ދެއްވި އެންމެހައި ނިޢުމަތްތަކަށް حمد ލިބިވޮޑިގެންވާ ކަލާނގެއެވެ.
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَآبَّةٖۚ وَهُوَ عَلَىٰ جَمۡعِهِمۡ إِذَا يَشَآءُ قَدِيرٞ ﴿29﴾وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَآبَّةٖۚ وَهُوَ عَلَىٰ جَمۡعِهِمۡ إِذَا يَشَآءُ قَدِيرٞ
އަދި އުޑުތަކާއި، ބިން ހައްދަވައި، އެ ތަންތަނަށް ދިރޭ އެންމެހައި ތަކެތި ހައްދަވައި، ފެތުރުއްވުން ވަނީ އެކަލާނގެ قدرة ތެރި ކަމުގެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. އަދި އެ ތަކެތި އެކަލާނގެ އިރާދަކުރައްވައިފީ ވިއްޔާ އިރާދަކުރައްވާ ވަގުތަކުން محشر ކުރައްވައި، ޖަމާކުރެއްވުމަށްވެސް އެކަލާނގެ ކުޅަދުންވަންތަވެ ވޮޑިގެން ވެއެވެ.
وَمَآ أَصَٰبَكُم مِّن مُّصِيبَةٖ فَبِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَيَعۡفُواْ عَن كَثِيرٖ ﴿30﴾وَمَآ أَصَٰبَكُم مِّن مُّصِيبَةٖ فَبِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَيَعۡفُواْ عَن كَثِيرٖ
އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދިމާވާ ކޮންމެ مصيبة އަކީ ތިޔަބައިމީހުން އަތްތަކުން (އެބަހީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ގުނަވަންތަކުން) ކުރި ކަންތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ مصيبة އެވެ. އެ ކަންކަމުގެ ޢުޤޫބާތުގެ ގޮތުންނެވެ. އަދި މީސްތަކުން ކުރާ ނުބައި ކަންތަކުގެ ގިނަ ފާފަ އެކަލާނގެ ފުއްސަވައި، ޢަފޫކުރައްވައެވެ.\nނޯޓު: މުއުމިނު އަޅާ ކުރި ފާފައެއްގެ ސަބަބުން ނޫނަސް، ބައެއް ފަހަރު އޭނާއަށް مصيبة ޖެހެއެވެ. ފަހެ އެއީ އޭނާއަށް ދިމާކުރައްވާ އިމްތިޙާނެކެވެ. އަދި އެފަދަ ކަންތަކަށް އެކަލާނގެ ތަޤުދީރުގައިވާ ފަދައަކުން އޭނާއަށް ދަރުމަޔާއި، ސަވާބު ދެއްވައެވެ. والله أعلم.
وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ ﴿31﴾وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ
އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަކީ ބިމުގައި ނުކުޅައްދާލެވޭނޭ ބަޔަކު ކަމުގައި ނުވެއެވެ. (އެބަހީ ﷲ ގެ ޢަޒާބާއި، ކޯފާއިން، އަދި އެކަލާނގެ ޖައްސަވާ مصيبة އަކުން ދުރަށް ފިލައިގެން ދެވޭނޭ ބަޔަކު ކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުން ނުވެއެވެ. އަދި ﷲ ފިޔަވައި އެއްވެސް ސަހަރޯވެރިޔަކުވެސް، އަދި ނަސްރުދޭނޭ މީހަކު ވިޔަސް ތިޔަބައިމީހުންނަކަށް ނުވެއެވެ.