يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ لَا يَحۡزُنكَ ٱلَّذِينَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡكُفۡرِ مِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَلَمۡ تُؤۡمِن قُلُوبُهُمۡۛ وَمِنَ ٱلَّذِينَ هَادُواْۛ سَمَّـٰعُونَ لِلۡكَذِبِ سَمَّـٰعُونَ لِقَوۡمٍ ءَاخَرِينَ لَمۡ يَأۡتُوكَۖ يُحَرِّفُونَ ٱلۡكَلِمَ مِنۢ بَعۡدِ مَوَاضِعِهِۦۖ يَقُولُونَ إِنۡ أُوتِيتُمۡ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِن لَّمۡ تُؤۡتَوۡهُ فَٱحۡذَرُواْۚ وَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ فِتۡنَتَهُۥ فَلَن تَمۡلِكَ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَمۡ يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمۡۚ لَهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞۖ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٞ ﴿41﴾۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ لَا يَحۡزُنكَ ٱلَّذِينَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡكُفۡرِ مِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَلَمۡ تُؤۡمِن قُلُوبُهُمۡۛ وَمِنَ ٱلَّذِينَ هَادُواْۛ سَمَّـٰعُونَ لِلۡكَذِبِ سَمَّـٰعُونَ لِقَوۡمٍ ءَاخَرِينَ لَمۡ يَأۡتُوكَۖ يُحَرِّفُونَ ٱلۡكَلِمَ مِنۢ بَعۡدِ مَوَاضِعِهِۦۖ يَقُولُونَ إِنۡ أُوتِيتُمۡ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِن لَّمۡ تُؤۡتَوۡهُ فَٱحۡذَرُواْۚ وَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ فِتۡنَتَهُۥ فَلَن تَمۡلِكَ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَمۡ يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمۡۚ لَهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞۖ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٞ
ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) با غهمبارت نهکات ئهوانهی که بهپهله بهدهم بێ باوهڕی و بێ دینیهوه دهچن، لهوانهی که بهدهم و زار دهڵێن: باوهڕمان هێناوه، بهڵام دڵیان باوهڕی نههێناوه، ههروهها لهوانهش که بوونهته جولهکه و زۆر گوێگرن بۆ درۆو دهلهسه، زۆر گوێبیستن بۆ خهڵکی تریش (که خوانهناسن و) نههاتوون بۆ لات، قسه دهگۆڕن و قسه وهکو خۆی ناگێڕنهوه، یاخود ئاوهژووی دهکهن، دوای ئهوهی جێی خۆی گرتبوو (ئهوانهی که خهڵک دهنێرن بۆ لای پێغهمبهرو پێی) دهڵێن: ئهگهر ئاوا بڕیاریدا لێی وهربگرن، ئهگهر وانهبوو هوشیار بن، جا ئهوهی خوای گهوره بیهوێت تووشی تاقیکردنهوه و سزای بکات، ئهوه ههرگیز تۆ خاوهنی هیچ شتێک نابیت لهلایهن خواوه بۆ ڕزگار بوونی ئهو، ئائهوانه ئهو کهسانهن خوا نهیویستووه دڵیان پاک و خاوێن بکاتهوه (چونکه خۆشیان مهبهستیان نهبووه) ئهوانه له دنیادا سهرشۆڕیی و شهرمهزاریی بهشیانه، له قیامهتیشدا سزای سهخت و گهوره چاوهڕێیانه.
سَمَّـٰعُونَ لِلۡكَذِبِ أَكَّـٰلُونَ لِلسُّحۡتِۚ فَإِن جَآءُوكَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُمۡ أَوۡ أَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡۖ وَإِن تُعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ فَلَن يَضُرُّوكَ شَيۡـٔٗاۖ وَإِنۡ حَكَمۡتَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِٱلۡقِسۡطِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ ﴿42﴾سَمَّـٰعُونَ لِلۡكَذِبِ أَكَّـٰلُونَ لِلسُّحۡتِۚ فَإِن جَآءُوكَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُمۡ أَوۡ أَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡۖ وَإِن تُعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ فَلَن يَضُرُّوكَ شَيۡـٔٗاۖ وَإِنۡ حَكَمۡتَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِٱلۡقِسۡطِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ
ئهو (جولهکانه) زۆر به دڵ گهرمی گوێ بۆ درۆ دهگرن و کهسایهتیان ناپوختهو زۆر حهرام خۆر و سوو خۆرن، جا ئهگهر کێشهیهکیان ههبوو، هاتن بۆ لات (تۆ سهربهستی) داوهری بکهیت لهنێوانیاندا یان گوێیان پێنهدهیت، خۆ ئهگهر گوێیان نهدهیتێ، ئهوه ههرگیز ناتوانن هیچ جۆره زیانێکت پێبگهیهنن، خۆ ئهگهر دادوهریت کرد له نێوانیاندا دادپهروهرانه ئهنجامی بده، چونکه بهڕاستی خوا دادپهروهرو ماف پهروهرانی خۆش دهوێت.
وَكَيۡفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوۡرَىٰةُ فِيهَا حُكۡمُ ٱللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوۡنَ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَۚ وَمَآ أُوْلَـٰٓئِكَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿43﴾وَكَيۡفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوۡرَىٰةُ فِيهَا حُكۡمُ ٱللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوۡنَ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَۚ وَمَآ أُوْلَـٰٓئِكَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ
(سهیره)! ئهوانه چۆن دێن و تۆ دهکهن به دادوهر، لهکاتێکدا خۆیان تهوراتیان لایهو فهرمانی خوا بهروونی تیادایه، پاشان پشتی تێدهکهن دوای ئهوهی که (حوکم و فهرمانی خوایان بۆ دهردهکهوێت) دیاره ئهوانه ههر ئیماندار نین (له مهدینهدا یهکێک له ناودارانی جوو زینای کردبوو، حوکمی زیناکهرێک هاوسهری ههبێت له تهوراتدا بهرد باران کردنه، هاتن بۆ خزمهتی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم)، تا بهڵکو حوکمهکهی لهقورئاندا ئاسانتر بێت، بهمهرجێک باوهڕیان به پێغهمبهرو به قورئان نهبوو، کاتێک پێغهمبهر گێڕانیهوه بۆ لای حوکمی تهورات پشتیان ههڵکرد و بهدڵیان نهبوو...)
إِنَّآ أَنزَلۡنَا ٱلتَّوۡرَىٰةَ فِيهَا هُدٗى وَنُورٞۚ يَحۡكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسۡلَمُواْ لِلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ بِمَا ٱسۡتُحۡفِظُواْ مِن كِتَٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُواْ عَلَيۡهِ شُهَدَآءَۚ فَلَا تَخۡشَوُاْ ٱلنَّاسَ وَٱخۡشَوۡنِ وَلَا تَشۡتَرُواْ بِـَٔايَٰتِي ثَمَنٗا قَلِيلٗاۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ ﴿44﴾إِنَّآ أَنزَلۡنَا ٱلتَّوۡرَىٰةَ فِيهَا هُدٗى وَنُورٞۚ يَحۡكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسۡلَمُواْ لِلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ بِمَا ٱسۡتُحۡفِظُواْ مِن كِتَٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُواْ عَلَيۡهِ شُهَدَآءَۚ فَلَا تَخۡشَوُاْ ٱلنَّاسَ وَٱخۡشَوۡنِ وَلَا تَشۡتَرُواْ بِـَٔايَٰتِي ثَمَنٗا قَلِيلٗاۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ
بهڕاستی ئێمه کاتێک تهوراتمان نارده خوارهوه ڕێنموویی تیادا بوو (بۆ ههموو خێرو چاکهیهک)، نوور و ڕووناکیش بوو (لهناو تاریکایی یهکاندا)، ئهو پێغهمبهرانهی که ههمیشه ملکهچ و فهرمانبهردار بوون حوکمی ئهوانهیان پێدهکرد که ببونه جولهکه، ههروهها زانا پهروهردگار ناسهکانیان و زانا شهرع ناسهکانیشیان، حوکمیان دهکرد بهوهی داوایان لێکرابوو بیپارێزن، که ئهویش کتێبی خوا (تهوراته)، ههروهها شایهتیش بوون لهسهری (کهواته ئهی زانایانی جولهکه، ئهی ئیمانداران) له خهڵکی مهترسن بهڵکو تهنها له من بترسن، ئایهت و فهرمانهکانی من بهنرخێکی کهم مهفرۆشن (ئهگهر نرخهکه ههموو دنیاش بێت ههر کهمه) جا ئهوهی حوکم و داوهری بهو بهرنامهیه نهکات که خوا دایبهزاندووه، ئائهوانه بێ باوهڕن.
وَكَتَبۡنَا عَلَيۡهِمۡ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفۡسَ بِٱلنَّفۡسِ وَٱلۡعَيۡنَ بِٱلۡعَيۡنِ وَٱلۡأَنفَ بِٱلۡأَنفِ وَٱلۡأُذُنَ بِٱلۡأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلۡجُرُوحَ قِصَاصٞۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٞ لَّهُۥۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿45﴾وَكَتَبۡنَا عَلَيۡهِمۡ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفۡسَ بِٱلنَّفۡسِ وَٱلۡعَيۡنَ بِٱلۡعَيۡنِ وَٱلۡأَنفَ بِٱلۡأَنفِ وَٱلۡأُذُنَ بِٱلۡأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلۡجُرُوحَ قِصَاصٞۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٞ لَّهُۥۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ
له تهوراتدا پێویستمان کردووه لهسهریان که بهڕاستی ههر کهسێک کهسێک بکوژێت دهبێت بکوژرێتهوه و چاوی یهکێک کوێر بکات، دهبێت چاوی کوێر بکرێتهوه و لووتی یهکێک عهیبدار بکات دهبێت لووتی عهیبدار بکرێتهوه و گوێی یهکێک ببڕێت دهبێت گوێی ببڕدرێتهوه و ددانی یهکێک بشکێنێت دهبێت ددانی بشکێنرێتهوهو برین و زامهکانیش ههروهها تۆڵهیان بهگوێرهی خۆی بۆ دهسهنرێتهوه، جائهوهی له تاوانبار خۆش ببێت، ئهو چاوپۆشی و لێخۆشبوونه دهبێته کهفارهتی گوناهانی، بێگومان ئهوهی حوکم و داوهری نهکات بهو بهرنامهیهی که خوا دایبهزاندوه، ئائهوانه ههر ستهمکارن.
وَقَفَّيۡنَا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم بِعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡإِنجِيلَ فِيهِ هُدٗى وَنُورٞ وَمُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَهُدٗى وَمَوۡعِظَةٗ لِّلۡمُتَّقِينَ ﴿46﴾وَقَفَّيۡنَا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم بِعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡإِنجِيلَ فِيهِ هُدٗى وَنُورٞ وَمُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَهُدٗى وَمَوۡعِظَةٗ لِّلۡمُتَّقِينَ
ئینجا بهشوێن ئاسهواری ههموو پێغهمبهرانی (نهوهی ئیسرائیلدا) عیسای کوڕی مهریهممان هێنا، که ڕاستی تهوراتی دهردهخست و پشتیوانی لێدهکردو ئینجیلیشمان پێدا، که هیدایهت و نوور و ڕووناکی تێدایه و پشتگیریی تهوراتی پێش خۆیهتی، هیدایهت و ڕێنموویی و ئامۆژگاریه بۆ ئهو کهسانهی که له خوا دهترسن و پارێزکارن.
وَلۡيَحۡكُمۡ أَهۡلُ ٱلۡإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فِيهِۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ﴿47﴾وَلۡيَحۡكُمۡ أَهۡلُ ٱلۡإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فِيهِۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ
دهبا شوێنکهوتووانی ئینجیل بهو ڕێنموویی و ئامۆژگاریانه ههڵسوکهوت بکهن که خوا له ئینجیلدا دایبهزاندوه (گرنگترینیان شوێنکهوتنی ئاینی ئیسلام و پێغهمبهری ئیسلامه) ئهوهی حوکم و داوهری نهکات بهو بهرنامهیهی که خوا دایبهزاندوه، جا ئا ئهوانه ناپاک و تاوانبارو له سنوور دهرچوون.
وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَمُهَيۡمِنًا عَلَيۡهِۖ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡحَقِّۚ لِكُلّٖ جَعَلۡنَا مِنكُمۡ شِرۡعَةٗ وَمِنۡهَاجٗاۚ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَكُمۡ فِي مَآ ءَاتَىٰكُمۡۖ فَٱسۡتَبِقُواْ ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ ﴿48﴾وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَمُهَيۡمِنًا عَلَيۡهِۖ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡحَقِّۚ لِكُلّٖ جَعَلۡنَا مِنكُمۡ شِرۡعَةٗ وَمِنۡهَاجٗاۚ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَكُمۡ فِي مَآ ءَاتَىٰكُمۡۖ فَٱسۡتَبِقُواْ ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ
ئێمه قورئانمان هاوڕێ لهگهڵ ههموو حهقیقهت و ڕاستیهکدا بۆ تۆ دابهزاندووه، ڕاستی و دروستی کتێبهکانی پێش خۆیشی دیاری دهکات و چاودێره بهسهر ههموویاندا (کاتێک خاوهنانی کتێب له گاورو جوو گیروگرفتیان دههێنن بۆ لای تۆ) بهو بهرنامهیهی خوا ناردوویهتی داوهریی بکه له نێوانیانداو شوێن ئارهزووهکانی ئهوان مهکهوهو لهو حهقه لامهده که بۆت ڕهوانه کراوه، بۆ ههرلایهکتان (موسڵمانان و خاوهنانی کتێب) بهرنامه و پڕۆگرامی تایبهتمان بڕیارداوه خۆ ئهگهر خوا بیویستایه ههر ههمووتانی دهکرده یهک ئوممهت و گهلێکی یهک پارچه، بهڵام (ویستی وایه بهو جیاوازیه) تاقیتان بکاتهوه لهوهی پێی بهخشیوون (تا بههۆی عهقڵ و ژیریتانهوه شوێنی پێغهمبهری ئیسلام بکهون)، دهی کهواته زۆر بهپهلهبن و پێشبڕکێ بکهن بۆ ههموو خێرو چاکهیهک، دڵنیاش بن که ههمووتان دهگهڕێنهوه بۆ لای خوا، ئهو کاته ههواڵی تهواوتان دهداتێ دهربارهی ئهو شتانهی که کێشهتان لهسهری ههبوو.
وَأَنِ ٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ وَٱحۡذَرۡهُمۡ أَن يَفۡتِنُوكَ عَنۢ بَعۡضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيۡكَۖ فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَٱعۡلَمۡ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعۡضِ ذُنُوبِهِمۡۗ وَإِنَّ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَٰسِقُونَ ﴿49﴾وَأَنِ ٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ وَٱحۡذَرۡهُمۡ أَن يَفۡتِنُوكَ عَنۢ بَعۡضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيۡكَۖ فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَٱعۡلَمۡ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعۡضِ ذُنُوبِهِمۡۗ وَإِنَّ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَٰسِقُونَ
(کاتێک ههندێک له زاناکانی جوو، هاتن بۆ لات تا داوهریی بکهی له نێوانیاندا)، داوهری بکه بهو بهرنامهیه (قورئانه)ی که لهلایهن خواوه بۆت دابهزیووه، شوێنی ئارهزووهکانی ئهوان مهکهوه، وریابه نهوهکو ئهوان ڕێت لێ ههڵه بکهن له ههندێک لهو ڕێنمووییانهی که خوا بۆی ناردوویت (جا ئهگهر ئهو جولهکانه ڕازیی نهبوون) و پشتیان ههڵکرد، ئهوه بزانه بهڕاستی خوا دهیهوێت گیرۆدهی سهرئهنجامی ههندێک له گوناههکانی خۆیانیان بکات، بێگومان زۆربهی خهڵکی یاخی و سهرکهش و تاوانبارن.
أَفَحُكۡمَ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِ يَبۡغُونَۚ وَمَنۡ أَحۡسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكۡمٗا لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ ﴿50﴾أَفَحُكۡمَ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِ يَبۡغُونَۚ وَمَنۡ أَحۡسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكۡمٗا لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ
ئایا ئهوانه حوکم و فهرمانڕهوایی جاهیلیهت و نهفامیان دهوێت و ئهویان لاپهسهنده؟! (ئاخر بۆ بیرناکهنهوه) کێ ههیه بهقهدهر خوا حوکمی جوان و چاک و بهجێ بێت، (بهتایبهت) لای ئهو کهسانهی که بهوردیی سهرنج دهدهن و ویژدان و ههستی زیندوویان ههیه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلنَّصَٰرَىٰٓ أَوۡلِيَآءَۘ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمۡ فَإِنَّهُۥ مِنۡهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿51﴾۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلنَّصَٰرَىٰٓ أَوۡلِيَآءَۘ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمۡ فَإِنَّهُۥ مِنۡهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه جولهکهو گاور مهکهنه یارو یاوهرو پشتیوانی خۆتان ئهوانه ههندێکیان پشتیوان و پشتگیری یهکترن، ئهو کهسهی پشت بهوان ببهستێت، ئهوه ههر لهوانه و (حسابی ئهوانی بۆ دهکرێت) بهڕاستی خوا هیدایهتی قهومی ستهمکار نادات...
فَتَرَى ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ يُسَٰرِعُونَ فِيهِمۡ يَقُولُونَ نَخۡشَىٰٓ أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٞۚ فَعَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَ بِٱلۡفَتۡحِ أَوۡ أَمۡرٖ مِّنۡ عِندِهِۦ فَيُصۡبِحُواْ عَلَىٰ مَآ أَسَرُّواْ فِيٓ أَنفُسِهِمۡ نَٰدِمِينَ ﴿52﴾فَتَرَى ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ يُسَٰرِعُونَ فِيهِمۡ يَقُولُونَ نَخۡشَىٰٓ أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٞۚ فَعَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَ بِٱلۡفَتۡحِ أَوۡ أَمۡرٖ مِّنۡ عِندِهِۦ فَيُصۡبِحُواْ عَلَىٰ مَآ أَسَرُّواْ فِيٓ أَنفُسِهِمۡ نَٰدِمِينَ
به ڕوونی دهبینی ئهوانهی دڵیان نهخۆشه و (ئیمان لاوازن) بهپهله دهچن بۆ لایان (به زمانی حاڵ) دهڵێن: دهترسین بهڵایهکمان تووش بێت یان کارهساتێکمان بهسهر بێت، جا دوور نیه و لهوانهیه بهم نزیکانه خوا سهرکهوتن ببهخشێت (به ئیمانداران) یاخود بهشێوهیهکی یهکسهریی به موعجیزهیهک لهلایهن خۆیهوه (سهرکهوتنیان پێببهخشێت) ئهوکاته باوهڕلاوازان پهشیمان دهبنهوه لهسهر ئهو نهێنی و خهتهره و خهیاڵهی له دڵ و دهروونیاندا شاردبوویانهوه.
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَهَـٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ إِنَّهُمۡ لَمَعَكُمۡۚ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فَأَصۡبَحُواْ خَٰسِرِينَ ﴿53﴾وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَهَـٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ إِنَّهُمۡ لَمَعَكُمۡۚ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فَأَصۡبَحُواْ خَٰسِرِينَ
ئهوسا ئهوانهی ئیمانیان هێناوه (لهناو خۆیاندا بهسهرسامیهوه) دهڵێن: ئایا ئهو دووڕووانه ئهوانهن که سوێندیان به خوا دهخوارد و جهختیان لهسهر دهکرد که گوایه بهڕاستی لهگهڵتانداین؟! کهچی کارهکانیان پووچهڵ بوهوهو خهسارهتمهند و زهرهرمهند و مایه پووچ بوون.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَن يَرۡتَدَّ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَسَوۡفَ يَأۡتِي ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ يُحِبُّهُمۡ وَيُحِبُّونَهُۥٓ أَذِلَّةٍ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ يُجَٰهِدُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوۡمَةَ لَآئِمٖۚ ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ ﴿54﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَن يَرۡتَدَّ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَسَوۡفَ يَأۡتِي ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ يُحِبُّهُمۡ وَيُحِبُّونَهُۥٓ أَذِلَّةٍ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ يُجَٰهِدُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوۡمَةَ لَآئِمٖۚ ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه، ههر کهس له ئێوه له ئاین و بهرنامهکهی وهرگهڕێت و پاشگهز ببێتهوه، ئهوه (ههر خۆی زهرهر دهکات) ئهوه له ئایندهدا خوا کهسانێک دههێنێته کایهوه (ئهوهنده ڕێک و پێک و باوهڕ دامهزراون) پهروهردگاری مهزن خۆشی دهوێن، ئهوانیش ئهویان خۆش دهوێت، ههروهها ملکهچ و فهرمانبهردارو بهسۆزن بۆ ئیمانداران و سهربڵندو نهخۆرو دهروون بهرزن بهسهر بێ باوهڕاندا، له پێناو ڕێبازی خواداو بۆ بهدهستهێنانی ڕهزامهندی ئهو ههوڵ دهدهن و خهبات دهکهن و تێدهکۆشن، له لۆمهی لۆمهکهرانیش ناترسن (ئهم خۆشهویستی و ههڵبژاردن و سۆز و تێکۆشانه) فهزڵ و ڕێزی تایبهتی خوایه که دهیبهخشێت به ههر کهس که بیهوێت و (شایسته بێت) و خوا فراوانگیرو زانایه (بهنهێنی و ئاشکرا، بهشایستهیی و ناشایستهیی ههر کهس و ههر لایهنێک).
إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُمۡ رَٰكِعُونَ ﴿55﴾إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُمۡ رَٰكِعُونَ
بهڕاستی تهنها خۆشهویست و پشتیوانی ئێوه، ههر خواو پێغهمبهرهکهی و ئهوانهن باوهڕیان هێناوه، که نوێژهکانیان بهچاکی ئهنجام دهدهن و زهکات له ماڵ و سامانیان دهردهکهن و ههمیشه دیاردهی کڕنوش و ملکهچییان بۆ پهروهردگار پێوه دیاره.
وَمَن يَتَوَلَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ فَإِنَّ حِزۡبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ﴿56﴾وَمَن يَتَوَلَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ فَإِنَّ حِزۡبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ
جا ئهوهی خواو پێغهمبهرو ئهوانهی بڕوایان هێناوه بهپشتیوان و خۆشهویستی خۆی قهبوڵ بکات، ئهوه با دڵنیا بێت که ههر کۆمهڵ و دهستهو تاقمی خوا، زاڵ و سهرکهوتوون.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ دِينَكُمۡ هُزُوٗا وَلَعِبٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ وَٱلۡكُفَّارَ أَوۡلِيَآءَۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ﴿57﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ دِينَكُمۡ هُزُوٗا وَلَعِبٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ وَٱلۡكُفَّارَ أَوۡلِيَآءَۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه: نهکهن ئهوانه بکهنه پشتیوان و جێگهی متمانهی خۆتان که گاڵتهو گهمهیان به ئاینهکهتان کردووه، چ له خاوهنانی کتێبی پێش خۆتان، چ له بێ باوهڕان، له خواش بترسن و پارێزکاربن ئهگهر ئێوه باوهڕدارن.
وَإِذَا نَادَيۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ ٱتَّخَذُوهَا هُزُوٗا وَلَعِبٗاۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٞ لَّا يَعۡقِلُونَ ﴿58﴾وَإِذَا نَادَيۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ ٱتَّخَذُوهَا هُزُوٗا وَلَعِبٗاۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٞ لَّا يَعۡقِلُونَ
کاتێک ئێوه بانگ دهدهن بۆ نوێژ، بانگ و نوێژهکهتان دهکهنه گهمهوگاڵته، چونکه ئهوانه کهسانێکن بهڕاستی ژیر نابن و نافامن.
قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ هَلۡ تَنقِمُونَ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبۡلُ وَأَنَّ أَكۡثَرَكُمۡ فَٰسِقُونَ ﴿59﴾قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ هَلۡ تَنقِمُونَ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبۡلُ وَأَنَّ أَكۡثَرَكُمۡ فَٰسِقُونَ
(ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) پێیان) بڵێ: ئهی خاوهنانی کتێب ئهوه به چی عهیبدار و لهکهدارمان دهکهن و لێمان توڕه دهبن، جگه لهبهر ئهوه نهبێت که ئێمه بڕوای ڕاست و پتهومان هێناوه بهخواو بهو قورئانهی که دابهزیووهته خوارهوه بۆ سهر ئێمه و بهوهی که پێشتر دابهزیووه؟ یان ئهوهیه که زۆربهتان یاخی و سهرهڕۆ و تاوانبارن.
قُلۡ هَلۡ أُنَبِّئُكُم بِشَرّٖ مِّن ذَٰلِكَ مَثُوبَةً عِندَ ٱللَّهِۚ مَن لَّعَنَهُ ٱللَّهُ وَغَضِبَ عَلَيۡهِ وَجَعَلَ مِنۡهُمُ ٱلۡقِرَدَةَ وَٱلۡخَنَازِيرَ وَعَبَدَ ٱلطَّـٰغُوتَۚ أُوْلَـٰٓئِكَ شَرّٞ مَّكَانٗا وَأَضَلُّ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ ﴿60﴾قُلۡ هَلۡ أُنَبِّئُكُم بِشَرّٖ مِّن ذَٰلِكَ مَثُوبَةً عِندَ ٱللَّهِۚ مَن لَّعَنَهُ ٱللَّهُ وَغَضِبَ عَلَيۡهِ وَجَعَلَ مِنۡهُمُ ٱلۡقِرَدَةَ وَٱلۡخَنَازِيرَ وَعَبَدَ ٱلطَّـٰغُوتَۚ أُوْلَـٰٓئِكَ شَرّٞ مَّكَانٗا وَأَضَلُّ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ
پێیان بڵێ: ئایا ههواڵتان بدهمێ به کردارێک که تۆڵهکهی لای خوا خراپتره له تۆڵهی لهکهدارکردنی موسڵمانان، ئهوهش کرداری ئهو کهسهیه که خوا نهفرینی لێکردوه و جامی خهشم و ڕقی خۆی ڕژاندووه بهسهریداو ههندێکیشی کردن به مهیمون و ههندێکیشیان به بهراز و ههندێکیانیشی کرده تاغوت پهرست و بت پهرست؟! ئا ئهوانه خراپترین جێگه و ڕێگهیان ههیه و گومڕاترین کهسن له ڕێبازی ڕاست و دروست.
وَإِذَا جَآءُوكُمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَقَد دَّخَلُواْ بِٱلۡكُفۡرِ وَهُمۡ قَدۡ خَرَجُواْ بِهِۦۚ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا كَانُواْ يَكۡتُمُونَ ﴿61﴾وَإِذَا جَآءُوكُمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَقَد دَّخَلُواْ بِٱلۡكُفۡرِ وَهُمۡ قَدۡ خَرَجُواْ بِهِۦۚ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا كَانُواْ يَكۡتُمُونَ
ئهوانه کاتێک دێن بۆ لاتان (به درۆوه دهڵێن) ئێمهش موسوڵمانین و باوهڕمان هێناوه، له کاتێکدا بهڕاستی ئهوانه به بێ باوهڕیهوه هاتبوونه ژوورهوه و بێگومان ههر بهبێ باوهڕیشهوه چوونه دهرهوه، جا خوا خۆی چاک دهزانێت که چیان حهشارداوه له دڵ و دهروونیاندا.
وَتَرَىٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿62﴾وَتَرَىٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
زۆرێکیش لهوانه دهبینیت بهپهلهو بهههڵپهن له زهلکاوی تاوانی درۆو عهیبدارکردنی موسوڵمانان و دهستدرێژیی ناحهق و خواردنی حهرامیان، سوێند بێت بهخوا ئهوهی که دهیکهن زۆر خراپ و نادروسته.
لَوۡلَا يَنۡهَىٰهُمُ ٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ عَن قَوۡلِهِمُ ٱلۡإِثۡمَ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ ﴿63﴾لَوۡلَا يَنۡهَىٰهُمُ ٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ عَن قَوۡلِهِمُ ٱلۡإِثۡمَ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ
ئایا ئهوه تاکهی خواناس و زاناکانیان قهدهغهی گوفتاری گوناهو حهرام خۆرییان لێناکهن؟ سوێند بێت ئهو کردهوهو ههڵس و کهوتهی که دهیکهن بۆ ڕازی کردنی خهڵک زۆر نادروست و خراپ و ناپهسهنده.
وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ يَدُ ٱللَّهِ مَغۡلُولَةٌۚ غُلَّتۡ أَيۡدِيهِمۡ وَلُعِنُواْ بِمَا قَالُواْۘ بَلۡ يَدَاهُ مَبۡسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيۡفَ يَشَآءُۚ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۚ وَأَلۡقَيۡنَا بَيۡنَهُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ كُلَّمَآ أَوۡقَدُواْ نَارٗا لِّلۡحَرۡبِ أَطۡفَأَهَا ٱللَّهُۚ وَيَسۡعَوۡنَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَسَادٗاۚ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُفۡسِدِينَ ﴿64﴾وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ يَدُ ٱللَّهِ مَغۡلُولَةٌۚ غُلَّتۡ أَيۡدِيهِمۡ وَلُعِنُواْ بِمَا قَالُواْۘ بَلۡ يَدَاهُ مَبۡسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيۡفَ يَشَآءُۚ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۚ وَأَلۡقَيۡنَا بَيۡنَهُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ كُلَّمَآ أَوۡقَدُواْ نَارٗا لِّلۡحَرۡبِ أَطۡفَأَهَا ٱللَّهُۚ وَيَسۡعَوۡنَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَسَادٗاۚ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
ئهو جولهکه (نهفام و خوانهناسانه) دهیانوت: خوا دهستی دهستی بهستراوه و خێری لهدهست نابێتهوه!! دهک دهستیان بهستراو و بێ خێرو کهلهپچه و تووشی شهلهل بێت، دهک نهفرینیان لێ بێت، بۆ خۆیان و قسهیان، نهخێر، وانیه بهڵکو دوو دهستهی (پڕ له بهرهکهتی پهروهردگار) ههمیشه و بهردهوام کراوهیه، چۆنی بوێت و چهندی بوێت دهیبهخشێت! سوێند بێت زۆربهیان ئهوهی نێردراوهته خوارهوه بۆت که قورئانه لهلایهن پهروهردگارتهوه یاخی بوون و ستهمیان زیاد دهکات و نغرۆیان دهکات له کوفردا، ئێمهش ههتا ڕۆژی قیامهت دوژمنایهتی و ڕق و کینهمان لهنێوانیاندا بهرپاکردووه، ههر کاتێک دهیانهوێت جهنگ بهرپا بکهن و ئاگری شهڕ ههڵبگیرسێنن خوا دهیکوژێنێتهوه و نایهڵێت تهشهنه بکات، ئهوانه زۆر بهپهله و بهگهرمی ههوڵی بڵاو بوونهوهی فهسادو تاوان دهدهن له زهویدا، خوایش ئهو کهسانهی خۆش ناوێت که تۆوی خراپه دهچێنن.
وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَكَفَّرۡنَا عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَأَدۡخَلۡنَٰهُمۡ جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ ﴿65﴾وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَكَفَّرۡنَا عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَأَدۡخَلۡنَٰهُمۡ جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ
خۆ ئهگهر بهڕاستی خاوهنانی کتێب باوهڕیان بهێنایهو پارێزکار بوونایه، ئهوه چاوپۆشیمان له خراپهکانیان دهکردو لێیان خۆش دهبووین و دهمانخستنه ناو بهههشتی پڕ له نازو نیعمهتهوه.
وَلَوۡ أَنَّهُمۡ أَقَامُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِم مِّن رَّبِّهِمۡ لَأَكَلُواْ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۚ مِّنۡهُمۡ أُمَّةٞ مُّقۡتَصِدَةٞۖ وَكَثِيرٞ مِّنۡهُمۡ سَآءَ مَا يَعۡمَلُونَ ﴿66﴾وَلَوۡ أَنَّهُمۡ أَقَامُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِم مِّن رَّبِّهِمۡ لَأَكَلُواْ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۚ مِّنۡهُمۡ أُمَّةٞ مُّقۡتَصِدَةٞۖ وَكَثِيرٞ مِّنۡهُمۡ سَآءَ مَا يَعۡمَلُونَ
خۆ ئهگهر بهڕاستی ههستانایه بهپهیڕهو و پیاده کردنی تهورات و ئینجیل (که مژدهی زۆری تیایه دهربارهی ئیسلام و محمد (صلی الله علیه وسلم)و ئهو قورئانهش که لهلایهن پهروهردگاریانهوه بۆیان هاتووهته خوارهوه (ئهو کاته بهرووبوومی درهختهکان زۆر و زهبهنده دهکهین و بهرهکهت دهخهینه جیهانی دانهوێڵهو سهوزه و خۆراکهکانی ترهوه)، ئهو کاته خۆراکیان دهخوارد له ڕا سهرو لهبهر پێیانهوه، دهستهیهک لهوانه کهسانێکی ژیرو دادپهروهر و میانهڕهو به ویژدانن، کهچی زۆربهشیان ئهو کاروکردهوهی که دهیکهن زۆر نادروست و نابهجێ یه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغۡ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَۖ وَإِن لَّمۡ تَفۡعَلۡ فَمَا بَلَّغۡتَ رِسَالَتَهُۥۚ وَٱللَّهُ يَعۡصِمُكَ مِنَ ٱلنَّاسِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿67﴾۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغۡ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَۖ وَإِن لَّمۡ تَفۡعَلۡ فَمَا بَلَّغۡتَ رِسَالَتَهُۥۚ وَٱللَّهُ يَعۡصِمُكَ مِنَ ٱلنَّاسِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ
ئهی پێغهمبهرو فرستاده، ههرچی فهرمان و پهیامێکت بۆ دابهزیووه لهلایهن پهروهردگارتهوه (بێ دوودڵی، بێ ماتڵی) ڕای بگهیهنه، خۆ ئهگهر بهو کاره ههڵنهسایت، ئهوه مانای وایه پهیامهکهیت (بهتهواویی) نهگهیاندووه (دڵنیاش به که) خوا دهتپارێزێت له شهڕ و خراپهی خهڵکی، چونکه بهڕاستی خوا هیدایهت و ڕێنموویی قهوم و هۆزی بێ باوهڕان نادات.
قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَسۡتُمۡ عَلَىٰ شَيۡءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡۗ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۖ فَلَا تَأۡسَ عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿68﴾قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَسۡتُمۡ عَلَىٰ شَيۡءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡۗ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۖ فَلَا تَأۡسَ عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ
(ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) بڵێ: ئهی خاوهنانی کتێب، ئێوه لهسهر هیچ بهرنامهو پهیڕهوو پڕۆگرامێک نین، ههتا بهچاکی پهیڕهو و پیادهی تهورات و ئینجیل و ئهوهی (لهم دواییهدا، که قورئانه) نهکهن که لهلایهن پهروهردگارتانهوه بۆتان دابهزیووه، سوێند بێت بهخوا زۆربهیان ئهوهی نێردراوهته خوارهوه بۆت له لایهن پهروهردگارتهوه یاخی بوون و ستهمیان زیاد دهکات و نغرۆیان دهکات له بێ باوهڕیدا (کهچی لهجیاتی گوێڕایهڵی و ملکهچیی زۆربهیان ههوڵ دهدهن شت ههڵبهستن بۆ ئهو قورئانهی که بۆمان ڕهوانه کردوویت)، جا ئیتر خهفهت و پهژاره دات نهگرێت بۆ ئهو گهله بێ باوهڕه، (کاتێک: باوهڕ ناهێنن، کاتێک تۆڵهیان لێ دهکهینهوه له دنیادا پێش قیامهت).
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّـٰبِـُٔونَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ﴿69﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّـٰبِـُٔونَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
بهڕاستی ئهوانهی که ئیمان و باوهڕیان هێناوه (له ئوممهتی محمد (صلی الله علیه وسلم) و ئهوانهی که بوون به جوو و ئهوانهی صابئهن (فریشته پهرست و ئهستێره پهرستن) و گاورهکان، ههر یهک لهو دهستهو تاقمانه ئهگهر باوهڕی دامهزراو بهخواو به ڕۆژی دوایی بهێنێت، و کارو کردهوهی چاک و دروست و بهسوود ئهنجام بدات، ئهوانه نهترس و بیم یهخهیان دهگرێت، نهخهم و پهژاره ڕوویان تێدهکات (کاتێک لهبهر ڕۆشنایی قورئانهوه ئهو باوهڕه دههێنن).
لَقَدۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ وَأَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهِمۡ رُسُلٗاۖ كُلَّمَا جَآءَهُمۡ رَسُولُۢ بِمَا لَا تَهۡوَىٰٓ أَنفُسُهُمۡ فَرِيقٗا كَذَّبُواْ وَفَرِيقٗا يَقۡتُلُونَ ﴿70﴾لَقَدۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ وَأَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهِمۡ رُسُلٗاۖ كُلَّمَا جَآءَهُمۡ رَسُولُۢ بِمَا لَا تَهۡوَىٰٓ أَنفُسُهُمۡ فَرِيقٗا كَذَّبُواْ وَفَرِيقٗا يَقۡتُلُونَ
سوێند بێت بهخوا بێگومان ئێمه پهیمانمان له نهوهی ئیسرائیل وهرگرتووه (که له ڕێبازی یهکتاناسی و چاکهکاریی لانهدهن)، چهند پێغهمبهرێکیشمان بۆ ڕهوانه کردوون، ههرکاتێک یهکێک لهو پێغهمبهرانهیان بهدڵ نهبوو بێت (بههۆی لاساریی و دهروون ئاڵۆزیی خۆیانهوه یاخود بهئارهزووی ئهوانی نهکردبێت) دهستهیهکیان (بهرنامهی پێغهمبهرانیان) بهدرۆ زانیووه، دهستهیهکی تریشیان پهلاماریان داون و (شههیدیان کردوون).
وَحَسِبُوٓاْ أَلَّا تَكُونَ فِتۡنَةٞ فَعَمُواْ وَصَمُّواْ ثُمَّ تَابَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ ثُمَّ عَمُواْ وَصَمُّواْ كَثِيرٞ مِّنۡهُمۡۚ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ ﴿71﴾وَحَسِبُوٓاْ أَلَّا تَكُونَ فِتۡنَةٞ فَعَمُواْ وَصَمُّواْ ثُمَّ تَابَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ ثُمَّ عَمُواْ وَصَمُّواْ كَثِيرٞ مِّنۡهُمۡۚ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ
(لهولاشهوه چونکه خۆیان بهخۆشهویستی خوا دادهنا) بهتهما بوون که تووشی بهڵاو ناخۆشی و سزا نهبن (له سهرنجامی لادان و یاخی بوونیان) ههر بۆیه کوێرو کهڕ بوون له ئاستی حهق و ڕاستیدا، (دوایی که زانیان زهرهریانه) تهوبهیان کرد، خوایش چاوپۆشی لێکردن، لهوهودوا (تێههڵچوونهوه له تاوان و لادان) و زۆربهیان کوێرو کهڕ بوونهوه لهئاستی حهق و ڕاستیدا، خوای گهورهش بینایه بهههموو ئهو کارانهی که ئهنجامی دهدهن و (بهسهریاندا تێناپهڕێت).
لَقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَۖ وَقَالَ ٱلۡمَسِيحُ يَٰبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۖ إِنَّهُۥ مَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدۡ حَرَّمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ ٱلۡجَنَّةَ وَمَأۡوَىٰهُ ٱلنَّارُۖ وَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٖ ﴿72﴾لَقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَۖ وَقَالَ ٱلۡمَسِيحُ يَٰبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۖ إِنَّهُۥ مَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدۡ حَرَّمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ ٱلۡجَنَّةَ وَمَأۡوَىٰهُ ٱلنَّارُۖ وَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٖ
سوێند بهخوا بهڕاستی، ئهوانه بێ باوهڕ بوون که وتیان: خوا ههر مهسیحی کوڕی مهریهمه (بهمهرجێک) مهسیح وتوویهتی: ئهی نهوهی ئیسرائیل، ئهو خوایه بپهرستن که پهروهردگاری من و پهروهردگاری ئێوهشه و دڵنیابن ئهوهی شهریک و هاوبهش بۆ خوا بڕیار بدات، ئهوه بێگومان خوا بهههشتی لهسهر حهرامکردووه و شوێن و جێگاو سهرهنجامی ئاگره، ئهوسا ئهوستهمکارانه هیچ جۆره پشتیوانێکیان نی یه (کهس ناتوانێت فریایان بکهوێت).
لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَٰثَةٖۘ وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّآ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ وَإِن لَّمۡ يَنتَهُواْ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿73﴾لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَٰثَةٖۘ وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّآ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ وَإِن لَّمۡ يَنتَهُواْ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ
سوێند بێت بهخوا بێگومان ئهوانهش بێ باوهڕ بوون که وتیان: خوا یهکێکه له سێ دانه خوا (له حاڵهتێکدا): هیچ خوایهک، هیچ پهروهردگارێک نیه جگه له خوایهکی تاکو تهنها، خۆ ئهگهر لهو گوفتاره نابهجێ و ناقۆڵایهیان کۆڵ نهدهن، سوێند بهخوا ئهوانهیان که بێ باوهڕ بوون سزایهکی بهئێشیان تووش دهبێت.
أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى ٱللَّهِ وَيَسۡتَغۡفِرُونَهُۥۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿74﴾أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى ٱللَّهِ وَيَسۡتَغۡفِرُونَهُۥۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
ئایا (خاوهنانی ئهو بیرو بڕوا پووچانه) حهق نیه تهوبه بکهن و بگهڕێنهوه بۆ لای خواو داوای لێخۆشبوونی لێ بکهن؟ لهکاتێکدا: خوا لێخۆشبووه و میهرهبانیشه!!
مَّا ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ ٱلرُّسُلُ وَأُمُّهُۥ صِدِّيقَةٞۖ كَانَا يَأۡكُلَانِ ٱلطَّعَامَۗ ٱنظُرۡ كَيۡفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ ثُمَّ ٱنظُرۡ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ﴿75﴾مَّا ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ ٱلرُّسُلُ وَأُمُّهُۥ صِدِّيقَةٞۖ كَانَا يَأۡكُلَانِ ٱلطَّعَامَۗ ٱنظُرۡ كَيۡفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ ثُمَّ ٱنظُرۡ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ
مهسیحی کوڕی مهریهم هیچ شتێک نی یه (نه خوایه و نه کوڕی خوایه) جگه پێغهمبهرێکی خوا نهبێت، به ڕاستی پێش ئهو چهندهها پێغهمبهری تریش ڕابوردوون، دایکیشی ئافرهتێکی زۆر ڕاست و ڕاستگۆیه، ههردووکیان خواردنیان دهخوارد (وهکو ههموو ئینسانێک) سهیر بکه و سهرنج بده (ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم)، ئهی ئیماندار) چۆن ههموو فهرمان و بهڵگهیهکیان بۆ ڕوون دهکهینهوه، لهوهودوا تهماشاکا چۆن ڕوویان له حهق وهردهچهرخێنرێت و لهڕاستی لادهدرێن!
قُلۡ أَتَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرّٗا وَلَا نَفۡعٗاۚ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿76﴾قُلۡ أَتَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرّٗا وَلَا نَفۡعٗاۚ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ
پێیان بڵێ: ئایا (ئهوه ڕاسته) له جیاتی خوا شتێک دهپهرستن که نه زهرهرتانی بهدهسته نه قازانج، (بهڵکو) ههر خوا خۆی بیسهرو زانایه (ئهو شتانهی ئێوه بهدهوریدا دێن هیچیان له دهست نایهت).
قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَا تَغۡلُواْ فِي دِينِكُمۡ غَيۡرَ ٱلۡحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوٓاْ أَهۡوَآءَ قَوۡمٖ قَدۡ ضَلُّواْ مِن قَبۡلُ وَأَضَلُّواْ كَثِيرٗا وَضَلُّواْ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ ﴿77﴾قُلۡ يَـٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَا تَغۡلُواْ فِي دِينِكُمۡ غَيۡرَ ٱلۡحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوٓاْ أَهۡوَآءَ قَوۡمٖ قَدۡ ضَلُّواْ مِن قَبۡلُ وَأَضَلُّواْ كَثِيرٗا وَضَلُّواْ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ
ههروهها بڵێ: ئهی خاوهنانی کتێب زیادهڕهوی مهکهن له ئاینهکهتاندا بهزیادهڕهوی نابهجێ و له سنووری حهق و ڕاستی دهرمهچن، شوێنی ئارهزووی ئهو کهسانه مهکهون که بێگومان پێشان گومڕا بوون و زۆر کهسیشیان گومڕا کردو ئهوانیش لهو ڕێگهو ڕێبازه ڕاسته لایاندا.
لُعِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُۥدَ وَعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَواْ وَّكَانُواْ يَعۡتَدُونَ ﴿78﴾لُعِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُۥدَ وَعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَواْ وَّكَانُواْ يَعۡتَدُونَ
نهفرین کراوه لهوانهی: بێ باوهڕ بوون له نهوهی ئیسرائیل لهسهر زاری داودو عیسای کوڕی مهریهم، ئهمهش لهبهر ئهوهی که ئهوان یاخی و سهرکهش بوون و دهستدرێژیان دهکرد.
كَانُواْ لَا يَتَنَاهَوۡنَ عَن مُّنكَرٖ فَعَلُوهُۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ ﴿79﴾كَانُواْ لَا يَتَنَاهَوۡنَ عَن مُّنكَرٖ فَعَلُوهُۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ
ئهوانه قهدهغهی یهکتریان نهدهکرد له خراپهو تاوانێک که دهیانکرد، سوێند بێت بهخوا ئهوهی که دهیکهن زۆر خراپ و ناپهسهنده!
تَرَىٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يَتَوَلَّوۡنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۚ لَبِئۡسَ مَا قَدَّمَتۡ لَهُمۡ أَنفُسُهُمۡ أَن سَخِطَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ وَفِي ٱلۡعَذَابِ هُمۡ خَٰلِدُونَ ﴿80﴾تَرَىٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يَتَوَلَّوۡنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۚ لَبِئۡسَ مَا قَدَّمَتۡ لَهُمۡ أَنفُسُهُمۡ أَن سَخِطَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ وَفِي ٱلۡعَذَابِ هُمۡ خَٰلِدُونَ
زۆربهیان دهبینیت ڕازین بهخۆشهویستی و پشتیوانی ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون، سوێند به خوا دهست پێشکهرییهکی خراپیان بۆ خۆیان ئهنجامداوه که خوایان له خۆیان تووڕه کردووه (بهو کارهیان)، (له قیامهتیشدا) لهناو سزای دۆزهخدا دهبێت بۆ ههمیشه بمێننهوه.
وَلَوۡ كَانُواْ يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلنَّبِيِّ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مَا ٱتَّخَذُوهُمۡ أَوۡلِيَآءَ وَلَٰكِنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ ﴿81﴾وَلَوۡ كَانُواْ يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلنَّبِيِّ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مَا ٱتَّخَذُوهُمۡ أَوۡلِيَآءَ وَلَٰكِنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ
خۆ ئهگهر ئهوانه باوهڕیان بهخواو بهم پێغهمبهرهو ئهو قورئانه ببوایه که بۆی دابهزیوه، ئهوه ئهوانهیان نهدهکرد بهخۆشهویست و سهرپهرشتیاری خۆیان، پشتیان بهوان نهدهبهست، بهڵام زۆربهیان تاوانبارو لادهرو یاخین و (حهق و ڕاستی مهبهستیان نیه، بهڵکو بهردهوام دژایهتی ئاینی ئیسلام دهکهن).
لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ ٱلنَّاسِ عَدَٰوَةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۖ وَلَتَجِدَنَّ أَقۡرَبَهُم مَّوَدَّةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰرَىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّ مِنۡهُمۡ قِسِّيسِينَ وَرُهۡبَانٗا وَأَنَّهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ ﴿82﴾۞لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ ٱلنَّاسِ عَدَٰوَةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۖ وَلَتَجِدَنَّ أَقۡرَبَهُم مَّوَدَّةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰرَىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّ مِنۡهُمۡ قِسِّيسِينَ وَرُهۡبَانٗا وَأَنَّهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ
سوێند بهخوا دهبینیت و دهستت دهکهوێت سهر سهخترینی خهڵک له دوژمنایهتیدا بهرامبهر بهوانهی که باوهڕیان هێناوه، جولهکهن و ئهوانهی که هاوهڵیان بۆ خوا داناوه و سوێند بێت دهبینیت و دهستت دهکهوێت نزیکترینیان له سۆز و خۆشهویستی بۆ ئهوانهی که باوهڕیان هێناوه ئهوانهن که دهیانوت: بهڕاستی ئێمه نهصرانین، ئهوهش لهبهر ئهوهیه بهڕاستی ههندێک لهوان قهشهی دیندارن و ههندێکیشیان گۆشهگیرو کهسانی خواپهرستن و بێگومان ئهوان خۆ بهگهوره دانانێن.
وَإِذَا سَمِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَى ٱلرَّسُولِ تَرَىٰٓ أَعۡيُنَهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ مِمَّا عَرَفُواْ مِنَ ٱلۡحَقِّۖ يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱكۡتُبۡنَا مَعَ ٱلشَّـٰهِدِينَ ﴿83﴾وَإِذَا سَمِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَى ٱلرَّسُولِ تَرَىٰٓ أَعۡيُنَهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ مِمَّا عَرَفُواْ مِنَ ٱلۡحَقِّۖ يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱكۡتُبۡنَا مَعَ ٱلشَّـٰهِدِينَ
(ئهوانهیان که بهشوێن ڕاستیدا دهگهڕێن) ههر کاتێک گوێیان له قورئان دهبوو که بۆ پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) دابهزیووه، دهبینیت چاوهکانیان ئهسرینی خۆشی ههڵدهڕێژێت، بههۆی ئهو حهق و ڕاستیهی که دهیانناسی، لهکاتێکدا دهڵێن: پهروهردگارا ئێمه ئیمان و باوهڕمان هێناوه (به ئاینی ئیسلام) ده تۆش له ڕیزی (پهیڕهوان) و شایهتهکاندا تۆمارمان بکه.
وَمَا لَنَا لَا نُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَمَا جَآءَنَا مِنَ ٱلۡحَقِّ وَنَطۡمَعُ أَن يُدۡخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿84﴾وَمَا لَنَا لَا نُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَمَا جَآءَنَا مِنَ ٱلۡحَقِّ وَنَطۡمَعُ أَن يُدۡخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلصَّـٰلِحِينَ
چی ڕێمان لێدهگرێت باوهڕ نههێنین به خواو بهوهی بۆمان هاتووه له حهق و ڕاستی، هیواداریشین که پهروهردگارمان بمانخاته نێو ڕیزی چاکان و گونجاوان بۆ خواپهرستی.
فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ بِمَا قَالُواْ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿85﴾فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ بِمَا قَالُواْ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
جا بههۆی ئهوگوفتاره بهجێیهیان پاداشتی دانهوه، بهوهی باخهکانی بهههشتیان پێ دهبهخشێت که چهندهها ڕووبار بهژێر درهختهکانیدا دهڕوات، هاوڕێ لهگهڵ ژیانی ههمیشهیی و نهبڕاوهدا، ههر بهو شێوهیهشه پاداشتی چاکهکاران.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ ﴿86﴾وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ
ئهوانهش باوهڕیان نههێناوه و ئایهت و فهرمانهکانی ئێمهیان به درۆزانی، ئا ئهوانه نیشتهجێی ناو دۆزهخن.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَيِّبَٰتِ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ ﴿87﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَيِّبَٰتِ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ
ئهی ئهوانهی که باوهڕتان هێناوه، ئهو نازو نیعمهته چاکانهی که خوا بۆی حهڵاڵ کردوون له خۆتانی حهرام مهکهن و له سنوور دهرمهچن و دهستدرێژیی مهکهن، چونکه بهڕاستی خوا دهست درێژکارانی خۆشناوێت.
وَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ أَنتُم بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ ﴿88﴾وَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ أَنتُم بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ
لهو ڕزق و ڕۆزییه حهڵاڵ و پاکانه بخۆن که خوا پێی بهخشیوون، لهو خوایه بترسن که ئێوه ههمیشه باوهڕی دامهزراوتان پێیهتی (خۆتان له ڕزق و ڕۆزیی حهرام بپارێزن).
لَا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ ٱلۡأَيۡمَٰنَۖ فَكَفَّـٰرَتُهُۥٓ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَٰكِينَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِيكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِيرُ رَقَبَةٖۖ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖۚ ذَٰلِكَ كَفَّـٰرَةُ أَيۡمَٰنِكُمۡ إِذَا حَلَفۡتُمۡۚ وَٱحۡفَظُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ﴿89﴾لَا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ ٱلۡأَيۡمَٰنَۖ فَكَفَّـٰرَتُهُۥٓ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَٰكِينَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِيكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِيرُ رَقَبَةٖۖ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖۚ ذَٰلِكَ كَفَّـٰرَةُ أَيۡمَٰنِكُمۡ إِذَا حَلَفۡتُمۡۚ وَٱحۡفَظُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
خوا لێتان ناگرێت کاتێک بهسادهیی سوێند بهدهمتاندا دێت و (لهسهری ڕاهاتوون) بهڵکو لهو سوێندانهتان دهپرسێتهوه که بیرو هۆشتان لای ههبووه و بۆ مهبهستێک وتووتانه، جا کهفارهتی ئهو جۆره سوێندانه: نان و خۆراک دانه به ده کهسی ههژار بهشێوهیهکی مامناوهندی که بۆ خاو و خێزانتان سهرفی دهکهن، یاخود پۆشته کردنهوهیان یاخود ئازاد کردنی بهندهیهک (ئهگهر بووی) ئهوهی (توانای ئهو شتانهی نهبوو) با سێ ڕۆژ بهرۆژوو بێت، ئهوه کهفارهتی سوێندهکانتانه کاتێک سوێند دهخۆن و نایبهنه سهر، جا تادهتوانن سوێندهکانتان بپارێزن و مهیانشکێنن، ئا بهو شێوهیه خوا ئایهتهکانی خۆیتان بۆ ڕوون دهکاتهوه بۆ ئهوهی سوپاسگوزاری بکهن.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَيۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَٰمُ رِجۡسٞ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ﴿90﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَيۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَٰمُ رِجۡسٞ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه دڵنیابن که عهرهق و قومارو گۆشتی ماڵاتی سهربڕاو بۆ غهیری خوا لهو شوێنانهی که خهڵک بهپیرۆزی داناوه نهک ئیسلام، بورج حهرام و حهڵاڵ زانین بههۆی ههڵدانی زارهوه ئهمانه ههرپیسن و لهکاروکردهوهی شهیتانن، کهواته ئێوهش خۆتانی لێ دوور بگرن و خۆتانی لێ بپارێزن، بۆ ئهوهی سهرفرازیی و بهختهوهریی بهدهست بهێنن (له ههردوو جیهاندا).
إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَن يُوقِعَ بَيۡنَكُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ فِي ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِ وَيَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ ﴿91﴾إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَن يُوقِعَ بَيۡنَكُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ فِي ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِ وَيَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ
بهڕاستی شهیتان ههر دهیهوێت له ڕێگهی عهرهق و قومارهوه دوژمنایهتی و بوغزو کینه بخاته نێوانتانهوه و لهیادکردنی خوا و ناوه پیرۆزهکانی وێڵتان بکات، ههروهها سست و تهمهڵتان بکات له ئهنجامدانی نوێژهکان به شێنهیی، ئایا ئیتر بهس نیه؟ ئایا کۆڵ نادهن؟! (جا ههر که ئهم ئایهته پیرۆزه هاته خوارهوه، جاڕ درا به ناو شاری مهدینهدا که عهرهق حهرام کراوه، ئهوسا ئیمانداران قهڕابه و گۆزه و دیزه و ههرچی عهرهقی تیادا بوو ڕشتیانه کۆڵان).
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَٱحۡذَرُواْۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ﴿92﴾وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَٱحۡذَرُواْۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ
(ئهی ئیمانداران) فهرمانبهرداری خوا بن، فهرمانبهرداری پێغهمبهریش بن و وریابن و ئاگادار بن (نهکهن سهرپێچی له فهرمان و ڕێنمووییهکانیان بکهن) جا ئهگهر پشت ههڵکهن و یاخی ببن ئهوه بزانن بهڕاستی کاری پێغهمبهری ئێمه تهنها ڕاگهیاندنی ئاشکراو ڕوونی پهیامهکهیه.
لَيۡسَ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ جُنَاحٞ فِيمَا طَعِمُوٓاْ إِذَا مَا ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّأَحۡسَنُواْۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿93﴾لَيۡسَ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ جُنَاحٞ فِيمَا طَعِمُوٓاْ إِذَا مَا ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّأَحۡسَنُواْۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
هیچ گوناهێک نیه لهسهر ئهوانهی که باوهڕیان هێناوه و کرداره چاکهکانیان ئهنجامداوه لهوهی که خواردویانه و خواردویانهتهوه (پێش حهرامکردنیان)، کاتێک خۆیان پاڕاستبێت له حهرامی ئهو سهردهمه و بڕوایان ههبوو بێت و کرداره چاکهکانیان ئهنجام دابێت و پاشان له تازه حهرام کراوهکانیش خۆیان پاڕاستبێت و باوهڕیان هێنا بێت له دوایدا خۆیان پاڕاستبێت و بهردهوامیش بووبن لهسهر چاکهکردن، خوایش چاکهکارانی خۆش دهوێت (چاوپۆشی له ڕابوردوویان دهکات).
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَيَبۡلُوَنَّكُمُ ٱللَّهُ بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلصَّيۡدِ تَنَالُهُۥٓ أَيۡدِيكُمۡ وَرِمَاحُكُمۡ لِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿94﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَيَبۡلُوَنَّكُمُ ٱللَّهُ بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلصَّيۡدِ تَنَالُهُۥٓ أَيۡدِيكُمۡ وَرِمَاحُكُمۡ لِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه سوێند بێت بێگومان خوای گهوره تاقیتان دهکاتهوه بهشتی کهم ههندێکیان له نێچیری کێوین که دێنه پێشهوه لێتان و دهتوانن بهدهست بیانگرن و به ڕمهکانتان ڕاویان بکهن (لهکاتی ئیحرامدا بۆ حهج و عهمره) تا به تهواوی له جیهانی واقعدا خوا بزانێت که کێ له پهنهانیدا دهترسێت له خوا، جا ئهوهی دهستدرێژی و نافهرمانی کردبێت له دوای ئهو تاقی کردنهوهیه (لهکاتی ئیحرامدا) ئهوه سزای بهئێشی بۆ هیه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡتُلُواْ ٱلصَّيۡدَ وَأَنتُمۡ حُرُمٞۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدٗا فَجَزَآءٞ مِّثۡلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحۡكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ هَدۡيَۢا بَٰلِغَ ٱلۡكَعۡبَةِ أَوۡ كَفَّـٰرَةٞ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوۡ عَدۡلُ ذَٰلِكَ صِيَامٗا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمۡرِهِۦۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَۚ وَمَنۡ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنۡهُۚ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ ﴿95﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡتُلُواْ ٱلصَّيۡدَ وَأَنتُمۡ حُرُمٞۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدٗا فَجَزَآءٞ مِّثۡلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحۡكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ هَدۡيَۢا بَٰلِغَ ٱلۡكَعۡبَةِ أَوۡ كَفَّـٰرَةٞ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوۡ عَدۡلُ ذَٰلِكَ صِيَامٗا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمۡرِهِۦۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَۚ وَمَنۡ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنۡهُۚ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه لهکاتێکدا ئێوه له ئیحرامدان (نیهتی حهج یا عهمرهتان هێناوه) نێچیر ڕاو مهکهن، ئهوهی بهئارهزوو ڕاو بکات و نێچیر بکوژێت له تۆڵهیدا دهبێت قوربانیهکی وهک ئهو نێچیره پێشکهش بکات و ئهو بڕیارهش دهبێت دووکهسی شارهزای دادپهروهر له خۆتان بیدهن و قوربانیهکهش دهبێت پێشکهش بکرێت له دهوروبهری کهعبهدا، یاخود بهقهدهر نرخی قۆچهکه خۆراک پێشکهش بهههژاران بکات، یاخود بهقهدهر ژمارهی ههژاران (که خۆراکیان بهردهکهوێت) بهڕۆژوو بێت، تا تاڵاوی سهرپێچی خۆی بچێژێت، له ڕابوردووشدا ههرچی لهو بابهتانه ڕوویداوه خوا قهڵهمی چاوپۆشی بهسهردا هێناوه، جا ئهوهی ئهم ههڵانه دووباره بکاتهوه خوا تۆڵهی لێدهسێنێت، چونکه خوا باڵادهست و تۆڵه سێنهرێکی (به زهبره).
أُحِلَّ لَكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَحۡرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِلسَّيَّارَةِۖ وَحُرِّمَ عَلَيۡكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَرِّ مَا دُمۡتُمۡ حُرُمٗاۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ﴿96﴾أُحِلَّ لَكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَحۡرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِلسَّيَّارَةِۖ وَحُرِّمَ عَلَيۡكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَرِّ مَا دُمۡتُمۡ حُرُمٗاۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ
ڕاوکردن و خواردنی زیندهوهرانی دهریایی بۆتان حهڵاڵ کراوه، لهبهر سوودی ئێوه و ئهو کهسانهش که له سهفهردان و ڕاوی زیندهوهرانی دهشتی و کێوی لێتان حهرامه ههتا له ئیحرامدا بن، لهو خوایه بترسن که ههر بۆ لای ئهو کۆ دهکرێنهوه (بۆ لێپرسینهوه).