quranm◉

Juz 13 ۞وَمَآ أُبَرِّئُ نَفۡسِيٓۚ إِنَّ

Range
from 12:53 to 14:52
Surahs covered
Masiye
154 Masiye

◉

12:53

وَمَآ أُبَرِّئُ نَفۡسِيٓۚ إِنَّ ٱلنَّفۡسَ لَأَمَّارَةُۢ بِٱلسُّوٓءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيٓۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿53﴾

“Soni nganguliswejesya ntima, chisimu ntima uliose uli wakuchisyachisya yakusakala, ikaŵeje waawutendele chanasa Ambuje ŵangu. Chisimu Ambuje ŵangu ni Ŵakululuka kusyene, Ŵachanasa channope.”

12:54

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦٓ أَسۡتَخۡلِصۡهُ لِنَفۡسِيۖ فَلَمَّا كَلَّمَهُۥ قَالَ إِنَّكَ ٱلۡيَوۡمَ لَدَيۡنَا مَكِينٌ أَمِينٞ ﴿54﴾

Sano nchimwene jwatite: “Ikani najo kukwangu kuti nantende kuŵa jwangujwangupe.” Basi paŵaŵechetene najo, (nchimwene) jwatite: “Chisimu mmwe lelo kukwetu n’di ŵakuchimbichika nnope soni ŵakulupichika kusyene.”

12:55

قَالَ ٱجۡعَلۡنِي عَلَىٰ خَزَآئِنِ ٱلۡأَرۡضِۖ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٞ ﴿55﴾

(Yusufu) jwatite: “Mumbikani kuŵa nkulolela jwa imatiilo ya chilambo (cha Misra), chisimu une ni nkugosa chenene, jwakumanyilila nnope.”

12:56

وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَتَبَوَّأُ مِنۡهَا حَيۡثُ يَشَآءُۚ نُصِيبُ بِرَحۡمَتِنَا مَن نَّشَآءُۖ وَلَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿56﴾

Soni iyyoyopeyo twampele Yusuf uchimbichimbi m’chilambo (cha Misra), jwaliji nkutama mwalakwemo palipose pajusachile, tukumpaga ukoto Wetu jwatunsachile, soni ngatukasajonanga malipilo gaŵakolosya (masengo).

12:57

وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ ﴿57﴾

Soni chisimu malipilo ga ku Akhera nigagali gambone nnope kwa aŵala ŵaakulupilile nikuŵaga ali niwoga (wakun’jogopa Allah).

12:58

وَجَآءَ إِخۡوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَعَرَفَهُمۡ وَهُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ ﴿58﴾

Ni ŵaiche achakulugwe Yusufu (kuupala yakulya), basi ni ŵajinjile kukwakwe, mwanti jwalakwe ŵamanyilile kutendaga ŵanganyao akakummanyilila.

12:59

وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ قَالَ ٱئۡتُونِي بِأَخٖ لَّكُم مِّنۡ أَبِيكُمۡۚ أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّيٓ أُوفِي ٱلۡكَيۡلَ وَأَنَا۠ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ ﴿59﴾

Sano pajwaapimiile mwakwana chenene yakulya yao, jwatite: “Nkaiche najo kukwangu mpwenu jwa kuchibaba kwenu (Binyamin), ana ngankuiwona yanti une ngugumbasya chipiimo, soni kuti une nijwambone nnope mwa akupochela achalendo?”

12:60

فَإِن لَّمۡ تَأۡتُونِي بِهِۦ فَلَا كَيۡلَ لَكُمۡ عِندِي وَلَا تَقۡرَبُونِ ﴿60﴾

“Nambo naga kasim’bika najo kukwangu, nikuti ngasinkola chipiimo chilichose (cha yakulya) kukwangu, soni ngasin’jisa kumandichila.”

12:61

قَالُواْ سَنُرَٰوِدُ عَنۡهُ أَبَاهُ وَإِنَّا لَفَٰعِلُونَ ﴿61﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Chitukalinjelinje kwanyenjelela babagwe ya jwalakwejo, chisimu uwwe chitukatende (yalakweyo).”

12:62

وَقَالَ لِفِتۡيَٰنِهِ ٱجۡعَلُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ فِي رِحَالِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَعۡرِفُونَهَآ إِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ﴿62﴾

Sano jwalakwe jwasalile achiboi ŵakwe kuti: “Ŵiikaani chipanje chao (chaasuumiile yakulyayo) m’misigo jao kuti akapate kuchimanyilila pataujile kumaŵasa gao, kuti mwine takauje soni.”

12:63

فَلَمَّا رَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيهِمۡ قَالُواْ يَـٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلۡكَيۡلُ فَأَرۡسِلۡ مَعَنَآ أَخَانَا نَكۡتَلۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ ﴿63﴾

Basi ndema jaŵaujiile kwa baba ŵao ŵatite: “E baba ŵetu! Tukajimidwe chipiimo (chayakulya ikaŵeje tuli tupite ni mpwetuju), basi muŵŵigusyani nowe mpwetu, kuti tukapate kupimilidwa (chipiimo chakwana), soni chisimu uwwe chitukan’gose jwalakwe.”

12:64

قَالَ هَلۡ ءَامَنُكُمۡ عَلَيۡهِ إِلَّا كَمَآ أَمِنتُكُمۡ عَلَىٰٓ أَخِيهِ مِن قَبۡلُ فَٱللَّهُ خَيۡرٌ حَٰفِظٗاۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّـٰحِمِينَ ﴿64﴾

(Yaakubu) jwatite: “Ana mpaka nankulupilile jenumanja pa jwalakwe kupunda yanatite pakunkulupilila pa nkulugwe kalakala (jwamwansoŵesye)? Nambo Allah nijwali Jwambone nnope paagosa, soni Jwalakwe ni Jwachanasa channope kwapunda ŵachanasa wosope.”

12:65

وَلَمَّا فَتَحُواْ مَتَٰعَهُمۡ وَجَدُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ رُدَّتۡ إِلَيۡهِمۡۖ قَالُواْ يَـٰٓأَبَانَا مَا نَبۡغِيۖ هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتۡ إِلَيۡنَاۖ وَنَمِيرُ أَهۡلَنَا وَنَحۡفَظُ أَخَانَا وَنَزۡدَادُ كَيۡلَ بَعِيرٖۖ ذَٰلِكَ كَيۡلٞ يَسِيرٞ ﴿65﴾

Sano katema kaŵagopwele misigo jao, ŵachisimene chipanje chao (chaŵaasuumiile yakulya ila) kuti chiusyidwe kukwao. Ŵanganyao ŵatite: “E baba ŵetu! Tulajile soni chichi (paukoto wa mwenye kupunda awu)? Achi chipanje chetu chila chiusyidwe kukwetu; mwanti chitukagapalile maŵasa getu, soni mpwetujo chitukan’gose, ni chitukajonjechesye soni chipiimo chansigo wangamiya jantundu, chalakwecho chiŵele chipiimo chakwepepala (kwa mwenyeo).”

12:66

قَالَ لَنۡ أُرۡسِلَهُۥ مَعَكُمۡ حَتَّىٰ تُؤۡتُونِ مَوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ لَتَأۡتُنَّنِي بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يُحَاطَ بِكُمۡۖ فَلَمَّآ ءَاتَوۡهُ مَوۡثِقَهُمۡ قَالَ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٞ ﴿66﴾

(Yaakubu) jwatite: “Nganimba naŵŵigwisye nomwe, mpaka nkaambe kaje chilanga chakulumbilila mwa Allah kuti chisimu tinchim’busya kukwangu, ikaŵeje naga n’di nsyungulilidwe (ni amagongo).” Basi paŵampele chilanga chao, jwatite: “Allah ni Mboni pa yatukuŵechetayi.”

12:67

وَقَالَ يَٰبَنِيَّ لَا تَدۡخُلُواْ مِنۢ بَابٖ وَٰحِدٖ وَٱدۡخُلُواْ مِنۡ أَبۡوَٰبٖ مُّتَفَرِّقَةٖۖ وَمَآ أُغۡنِي عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍۖ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُۖ وَعَلَيۡهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ ﴿67﴾

Nijwatite: “E achiŵanangu! Nkaja kwinjilila nnango umpepe, nambo nkajinjilile milango jakulekangana, soni nganimba nankamuchisye ku chilichose chakuumila kwa Allah, pangali ulamusi wine ikaŵeje wa Allah, Kukwakwe pe njegamiile, soni Kukwakwe pe ajegamile akwegamila.”

12:68

وَلَمَّا دَخَلُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَهُمۡ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغۡنِي عَنۡهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍ إِلَّا حَاجَةٗ فِي نَفۡسِ يَعۡقُوبَ قَضَىٰهَاۚ وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلۡمٖ لِّمَا عَلَّمۡنَٰهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿68﴾

Sano ndema jaŵajinjile ŵanganyao yaŵatite pakwapanga baba ŵao, nganiiŵa yakwakamuchisya ŵanganyao ku chilichose chakuumila kwa Allah, pangaŵaga chisako chachaliji mu ntima mwa Yaakubu nichiŵachikwanilisye (Yaakubu chakusaka kwaŵambasya ku makungu). Soni chisimu jwalakwe (Yaakubu) jwaliji ni umanyilisi ligongo lyakun’jiganya Kwetu, nambo kuti ŵandu ŵajinji ngakumanyilila.

12:69

وَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَخَاهُۖ قَالَ إِنِّيٓ أَنَا۠ أَخُوكَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿69﴾

Sano katema kaŵajinjile kwa Yusufu, jwalakwe ŵankumbatile mpwakwe (ni) jwatite: “Chisimu une ninankulugwenu, basi ngasin’dandaula pa yaŵele ali nkutenda ŵanganyaŵa.”

12:70

فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِي رَحۡلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلۡعِيرُ إِنَّكُمۡ لَسَٰرِقُونَ ﴿70﴾

Basi pajwaapimiile mwakwana chenene yakulya yao, jwaŵisile mbiisi (chipiimo chakupimila yakulya) mu nsigo wampwakwe, kaneka nijwagumisile nkugumila kuti: “E jampingo! Chisimu ŵanganyammwe ŵawiyi.”

12:71

قَالُواْ وَأَقۡبَلُواْ عَلَيۡهِم مَّاذَا تَفۡقِدُونَ ﴿71﴾

Ŵanganyao ŵatite – aku achigalauchilaga kukwao: “Ana chichi chikusoŵa kukwenu?”

12:72

قَالُواْ نَفۡقِدُ صُوَاعَ ٱلۡمَلِكِ وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمۡلُ بَعِيرٖ وَأَنَا۠ بِهِۦ زَعِيمٞ ﴿72﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Jikutusoŵa mbiisi jamwenye, sano jwataiche najo chapate (malipilo ga) nsigo wangamiya jantundu, (Yusufu jwatite): ‘Soni une ninkwimilila pa yalakweyi (yakupeleka gele malipilogo).”

12:73

قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ عَلِمۡتُم مَّا جِئۡنَا لِنُفۡسِدَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَ ﴿73﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Tukunnumbila Allah! Chisimu pamasile panyyimanyi kuti uwwe nganituika kukuwatanganya m’chilambo, soni nganituŵa ŵawiyi.”

12:74

قَالُواْ فَمَا جَزَـٰٓؤُهُۥٓ إِن كُنتُمۡ كَٰذِبِينَ ﴿74﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Ana malipilo gakwe (jwawiyijo) chigaŵe gapi, nam’baga jenumanja ŵaunami?”

12:75

قَالُواْ جَزَـٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِي رَحۡلِهِۦ فَهُوَ جَزَـٰٓؤُهُۥۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿75﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Malipilo gakwe tigaŵe kuti; jwajisimaniiche (mbiisijo) mu nsigo wakwe, basi jwele nijuchaŵe malipilo gakwe (pakujigalidwa kuŵa kapolo ni kulagasidwa pa wiyi wakwe), iyyoyopeyo niyatukutiji pakwalipila ŵalupuso.”

12:76

فَبَدَأَ بِأَوۡعِيَتِهِمۡ قَبۡلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسۡتَخۡرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِۚ كَذَٰلِكَ كِدۡنَا لِيُوسُفَۖ مَا كَانَ لِيَأۡخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ ٱلۡمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ نَرۡفَعُ دَرَجَٰتٖ مَّن نَّشَآءُۗ وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٞ ﴿76﴾

Basi jwalakwe (Yusufu) jwatandite (kuungunya-ungunya) m’misaku jao nkaniuŵe nsaku wampwakwe, kaneka nijwajikopwesye munsaku wampwakwe, mwele nimutwatite pakun’dinganyichisya itagu Yusufu (yakun’jigalila mpwakwe). Mwachilamusi cha nchimwene (jwachilambocho) nga nganan’jigala mpwakwejo (mpela kapolo), ikaŵeje mwalisosa lya Allah (pakwatendekasya achakulugwe kukuya chilamusi chakumangwao chakun’jigala ukapolo jwawiyi). Tukunnyakulaga pa uchimbichimbi jwatunsachile, soni pachanya pa jwalijose jwaakwete umanyilisi pana jwakumanyilila nnope (kumpunda jwalakwejo).

12:77

قَالُوٓاْ إِن يَسۡرِقۡ فَقَدۡ سَرَقَ أَخٞ لَّهُۥ مِن قَبۡلُۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفۡسِهِۦ وَلَمۡ يُبۡدِهَا لَهُمۡۚ قَالَ أَنتُمۡ شَرّٞ مَّكَانٗاۖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَصِفُونَ ﴿77﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Naajiŵaga jwalakweju, basi (nganiiŵa yachimamo) ngati pakwete pajiŵile nkulugwe kala.” Basi Yusufu jwaisisile yalakweyi mu ntima mwakwe ninganailochesya kukwao. Jwatite: “Jenumanja nkwete ndamo jakusakala nnope, soni Allah ni Nkuimanya chenene yankusimulilayi.”

12:78

قَالُواْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبٗا شَيۡخٗا كَبِيرٗا فَخُذۡ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿78﴾

Ŵanganyao ŵatite: “E wao ŵakuchimbichika (anduna)! Chisimu jwalakweju akwete atatigwe ŵachekulupe nnope (ŵatakan’dandaulile nnope); basi jigalani jumo mwetuwe mmalo mwa jwalakwejo; chisimu uwwe tukwaona wao kuti ali mwa ŵakolosya.”

12:79

قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأۡخُذَ إِلَّا مَن وَجَدۡنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذٗا لَّظَٰلِمُونَ ﴿79﴾

Jwalakwe jwatite: “Tukulijuya mwa Allah ku yanti tun’jigale jwinepe jwangaŵaga jwatuchisimene chipanje chetu kwa jwalakwejo, chisimu uwwe pajele ndemajo (tuchijigalaga jwinepe) chituŵe ŵalupuso.”

12:80

فَلَمَّا ٱسۡتَيۡـَٔسُواْ مِنۡهُ خَلَصُواْ نَجِيّٗاۖ قَالَ كَبِيرُهُمۡ أَلَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ أَبَاكُمۡ قَدۡ أَخَذَ عَلَيۡكُم مَّوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبۡلُ مَا فَرَّطتُمۡ فِي يُوسُفَۖ فَلَنۡ أَبۡرَحَ ٱلۡأَرۡضَ حَتَّىٰ يَأۡذَنَ لِيٓ أَبِيٓ أَوۡ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ لِيۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ ﴿80﴾

Basi katema kaŵakatile tama ya jwalakwe, ŵapite pakasyepela kuntemela. Jwankulungwa jwao jwatite: “Ana ngankuimanyilila yanti baba ŵenu ŵajigele kwa jenumanja chilanga chakulumbilila mwa Allah (chakuti tinchim’busya jwalakwejo kukwakwe)? Soni nkaniiŵe ayi mwalepele kunchengeta Yusufu. Basi ngangopoka m’chilambo muno mpakana akambe lusa baba, kapena Allah anamule (yakopoka pakungombolasya kun’jigala mpwangajo), soni Jwalakwe ni Jwambone nnope mwa akulamula.”

12:81

ٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيكُمۡ فَقُولُواْ يَـٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبۡنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدۡنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمۡنَا وَمَا كُنَّا لِلۡغَيۡبِ حَٰفِظِينَ ﴿81﴾

“Ujilani kwa baba ŵenu, ninkajile: ‘E baba ŵetu! Chisimu mwanagwenu ajiŵile, soni uwwe nganitutendela umboni ikaŵeje pa yatwaimanyi (yakuti mwetuwe mwangali jwawiyi), soni nganituŵa uwwe ŵakuimanya yakusisika (yanti Binyamin kuŵa nkwiŵa).”

12:82

وَسۡـَٔلِ ٱلۡقَرۡيَةَ ٱلَّتِي كُنَّا فِيهَا وَٱلۡعِيرَ ٱلَّتِيٓ أَقۡبَلۡنَا فِيهَاۖ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ﴿82﴾

“Soni uwusyani musi (wa Misra) watwalijimo, ni nkutula watwaliji nao pakuwuja, soni chisimu uwwe tukuŵecheta yakuona.”

12:83

قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرٗاۖ فَصَبۡرٞ جَمِيلٌۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَنِي بِهِمۡ جَمِيعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿83﴾

(Yaakubu) jwatite: “(Ngwamba!) Nambo kuti mitima jenu jinsalalichisye chitendo chinechakwe. Basi (chatindende une) nikupilila kwambone, mwine Allah kuŵa nkwikanao kukwangu wosopeŵene, chisimu Jwalakwe ni Jwakumanyilila nnope, Jwalunda lwakusokoka.”

12:84

وَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَـٰٓأَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَٱبۡيَضَّتۡ عَيۡنَاهُ مِنَ ٱلۡحُزۡنِ فَهُوَ كَظِيمٞ ﴿84﴾

Sano jwalakwe jwatundumalile ŵanganyao nijwatite: “Ha, kudandaula kwangune ya Yusufu!” Nigatatele meso gakwe ligongo lyamadandausi, basi nijwaliji jwakusisa nnope (madandausi gakwego).

12:85

قَالُواْ تَٱللَّهِ تَفۡتَؤُاْ تَذۡكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوۡ تَكُونَ مِنَ ٱلۡهَٰلِكِينَ ﴿85﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Tukunnumbila Allah, mmwe nganneka kuŵa n’di nkunkumbuchila Yusufu mpaka chim’be ŵangali machili ligongo lyakulwalika ni uchekulu, kapena kuŵa mu ŵakonasika (pakuwa).”

12:86

قَالَ إِنَّمَآ أَشۡكُواْ بَثِّي وَحُزۡنِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ﴿86﴾

Jwalakwe jwatite: “Chisimu ngupacha madandausi gangu ni kulikusika kwangu kwa Allah, soni ningumanyilila kuumila kwa Allah yangankuimanyilila ŵanganyammwe.”

12:87

يَٰبَنِيَّ ٱذۡهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَاْيۡـَٔسُواْ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ لَا يَاْيۡـَٔسُ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ ﴿87﴾

“E achiŵanangu! Jaulani kupita nchiwusyawusya ya Yusufu ni mpwakwe, ningasin’jasa ntima pachanasa cha Allah, chisimu chene pangali jwaakwasaga ntima pachanasa cha Allah ikaŵeje ŵandu makafili.”

12:88

فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَيۡهِ قَالُواْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهۡلَنَا ٱلضُّرُّ وَجِئۡنَا بِبِضَٰعَةٖ مُّزۡجَىٰةٖ فَأَوۡفِ لَنَا ٱلۡكَيۡلَ وَتَصَدَّقۡ عَلَيۡنَآۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَجۡزِي ٱلۡمُتَصَدِّقِينَ ﴿88﴾

Basi katema kaŵajinjile ŵanganyao kwa jwalakwe (Yusufu), ŵatite: “E wao ŵakuchimbichika (anduna)! Masausyo gatukwaiye uwwe ni maŵasa getu, nituyiche ni chipanje changali mate, basi tugumbachisyani chipiimo (namuno kuti chipanje chetucho chili changali mate), soni tupani sadaka, chisimu Allah akwalipilaga akutola sadaka.”

12:89

قَالَ هَلۡ عَلِمۡتُم مَّا فَعَلۡتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذۡ أَنتُمۡ جَٰهِلُونَ ﴿89﴾

Jwalakwe jwatite: “Ana nkuimanyilila yamwantendele Yusufu ni mpwakwe pandema janti ŵanganyammwe n’di mu ujinga?”

12:90

قَالُوٓاْ أَءِنَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُۖ قَالَ أَنَا۠ يُوسُفُ وَهَٰذَآ أَخِيۖ قَدۡ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَآۖ إِنَّهُۥ مَن يَتَّقِ وَيَصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿90﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Ana mmweji yakuona niYusufu jula!” Jwalakwe jwatite: “Une niYusufu jula, soni aju mpwanga jula. Chisimu Allah atutendele ukoto uwwe. Chisimu jwataŵe ni woga (wakun’jogopa Allah) ni kupilila, basi chisimu Allah jwangajonanga malipilo gaŵakolosya (masengo).”

12:91

قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ ءَاثَرَكَ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَإِن كُنَّا لَخَٰطِـِٔينَ ﴿91﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Tukunnumbila Allah! Chisimu Allah pamasile pansagwile mmwe kuŵa pachanya petu, soni chisimu uwwe twaliji ŵakulemwa kusyene.”

12:92

قَالَ لَا تَثۡرِيبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَۖ يَغۡفِرُ ٱللَّهُ لَكُمۡۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّـٰحِمِينَ ﴿92﴾

Jwalakwe jwatite: “Pangali kun’jamuka lelo, Allah chankululuchile, soni Jwalakwe ni Jwachanasa channope kwapunda ŵachanasa wosope.”

12:93

ٱذۡهَبُواْ بِقَمِيصِي هَٰذَا فَأَلۡقُوهُ عَلَىٰ وَجۡهِ أَبِي يَأۡتِ بَصِيرٗا وَأۡتُونِي بِأَهۡلِكُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿93﴾

“Jaulani ni kansu janguji basi ninkajiponye pangope jababa ŵangu ni chakatande kulola, ni nkambichilile ni maŵasa genu gosopegene.”

12:94

وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلۡعِيرُ قَالَ أَبُوهُمۡ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَۖ لَوۡلَآ أَن تُفَنِّدُونِ ﴿94﴾

Sano ndema jawaŵigwile nkutula (kuujila kumangwao), baba ŵao (ŵali Yaakubu ŵaŵaliji pa jele ndemajo ku Shami) ŵatite: “Chisimu une ngupikana luumba lwa Yusufu, ingaŵaga kuti nkuunganichisya yakusokonechela lunda (nkangulupilile).”

12:95

قَالُواْ تَٱللَّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلَٰلِكَ ٱلۡقَدِيمِ ﴿95﴾

Ŵanganyao ŵatite: “Tukunnumbila Allah! Chisimutu mmwe n’di mu kusoya kwenu kwakala (kwakunnonyela nnope Yusufu).”

12:96

فَلَمَّآ أَن جَآءَ ٱلۡبَشِيرُ أَلۡقَىٰهُ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ فَٱرۡتَدَّ بَصِيرٗاۖ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ﴿96﴾

Basi ndema jajwaiche nkujigala abali jakusengwasya, jwajiponyisye (kansu ja Yusufu) pangope jakwe (ja Yaakubu), basi papopo ŵatandite soni kulola. Ŵatite: “Ana nganimbecheta kukwenu yanti une ngumanyilila kuumila kwa Allah yangankuimanyilila jenumanja?”

12:97

قَالُواْ يَـٰٓأَبَانَا ٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٔينَ ﴿97﴾

Ŵanganyao ŵatite: “E baba ŵetu! Tuŵendelani chikululuko pa sambi syetu. Chisimu uwwe twaliji ŵakulemwa.”

12:98

قَالَ سَوۡفَ أَسۡتَغۡفِرُ لَكُمۡ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿98﴾

Jwalakwe jwatite: “Chinam’bendele kanyumakano chikululuko kwa Ambuje ŵangu. Chisimu Jwalakwe ni Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.”

12:99

فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَبَوَيۡهِ وَقَالَ ٱدۡخُلُواْ مِصۡرَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ ﴿99﴾

Basi ndema jaŵajinjile ŵanganyao kwa Yusufu, jwalakwe jwaakumbatile achinangologwe ni jwatite: “Jinjilani m’Misra, kwalisosa lya Allah, mwantunjelele.”

12:100

وَرَفَعَ أَبَوَيۡهِ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ وَخَرُّواْ لَهُۥ سُجَّدٗاۖ وَقَالَ يَـٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأۡوِيلُ رُءۡيَٰيَ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَعَلَهَا رَبِّي حَقّٗاۖ وَقَدۡ أَحۡسَنَ بِيٓ إِذۡ أَخۡرَجَنِي مِنَ ٱلسِّجۡنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلۡبَدۡوِ مِنۢ بَعۡدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بَيۡنِي وَبَيۡنَ إِخۡوَتِيٓۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفٞ لِّمَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿100﴾

Ni ŵakwesisye achinangologwe pa chindanda (chakwe chaumwenye), basi wosope niŵasenjelemukwiche kunsujudila. Sano (Yusufu) jwatite: “E baba ŵangu! Asi ni ngopolelo sya sagamisi syangu syakalakala, chisimu Ambuje ŵangu asitesile kuŵa syakuona, soni chisimu Jwalakwe jwandendele une yambone, mwanti jwangopwesye mu ukaidi, ni kwikanamwe kuumila kuchimisi, panyuma panti shetani jwawatanganyisye (pakupanda utinda) chilikati changune ni achakuluŵangu. Chisimu Ambuje ŵangu ni Akupanga mipango ja ichindu yaakuisaka. Chisimu Jwalakwe ni Jwakumanyilila nnope, Jwalunda lwakusokoka.”

12:101

رَبِّ قَدۡ ءَاتَيۡتَنِي مِنَ ٱلۡمُلۡكِ وَعَلَّمۡتَنِي مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ فَاطِرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ أَنتَ وَلِيِّۦ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ تَوَفَّنِي مُسۡلِمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿101﴾

“Ambuje ŵangu! Chisimu mumbele une umwenye, ni kunjiganya gopolela sagamisi, (E Mmwe) Nkugumba mawunde ni mataka! Mmwe ni Nkungosa jwangu pa duniya (pano) ni ku Akhera kwakwe, mumbe chiwa ndili Nsilamu, soni ni nkaasimanganye ni ŵandu ŵambone.”

12:102

ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهِ إِلَيۡكَۖ وَمَا كُنتَ لَدَيۡهِمۡ إِذۡ أَجۡمَعُوٓاْ أَمۡرَهُمۡ وَهُمۡ يَمۡكُرُونَ ﴿102﴾

Asi ni sine mu abali syakusisika syatukun’juwulila (mmwe Muhammadi ﷺ). Soni nganim’ba nao imo pandema jaŵasimichisyaga chitendo chao (chakumponya Yusufu m’chisima) aku ali nkutenda malindi.

12:103

وَمَآ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ وَلَوۡ حَرَصۡتَ بِمُؤۡمِنِينَ ﴿103﴾

Soni ŵandu ŵajinji nganaŵa akulupilile namuno nkasachilile chantiuli.

12:104

وَمَا تَسۡـَٔلُهُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ ﴿104﴾

Soni ngankwajuga pa yalakweyi malipilo galigose, nganiyiŵatu yalakwe (yam’biche nayoyi) ikaŵeje chikumbusyo ku iwumbe yosope.

12:105

وَكَأَيِّن مِّنۡ ءَايَةٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يَمُرُّونَ عَلَيۡهَا وَهُمۡ عَنۡهَا مُعۡرِضُونَ ﴿105﴾

Ana soni ilingwa-ilingwa mu ilosyo (yakulosya kuti Allah apali) yaili kumawunde ni petaka yaakuŵa ali nkuipita, kutendaga ŵanganyao yalakweyo ali nkuikwanjila!

12:106

وَمَا يُؤۡمِنُ أَكۡثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشۡرِكُونَ ﴿106﴾

Soni ŵajinji mwa ŵanganyao ngaakunkulupilila Allah ikaŵeje aku ali nkuwanganya (ni isanamu).

12:107

أَفَأَمِنُوٓاْ أَن تَأۡتِيَهُمۡ غَٰشِيَةٞ مِّنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ أَوۡ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿107﴾

Ana akuliŵika pantunjelele wanti ngaŵa nkwayichilila chakwaunichila kuumila mu ilagasyo ya Allah, kapena kwaichilila Kiyama mwachisupuchisya kutendaga ŵanganyao akakumanyilila?

12:108

قُلۡ هَٰذِهِۦ سَبِيلِيٓ أَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِيۖ وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ﴿108﴾

Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Ali ni litala lyangu; nguŵilanjila kwa Allah mwa umanyilisi usyesyene; une ni ŵanguyiye, soni kuswejela ni Kwakwe Allah, soni une nganimba mwa akuwanganya (Allah ni isanamu).”

12:109

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِم مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡقُرَىٰٓۗ أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۗ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ﴿109﴾

Soni nganitutumisyeje (ntume jwalijose) paujo penu ikaŵeje achalume ŵatwaliji nkwajuwulila (utenga) mwa achimisyene misinda. Ana ngakwendajenda (achimakafilio) pachilambo nikupitaga nchilola yajatite kuŵa mbesi ja aŵala (ŵangalumbana ŵaŵaliji) paujo pao? Sano nyumba ja Akhera nijajili jambone nnope kwa aŵala ŵali ni woga (wakun’jogopa Allah). Ana jenumanja ngankuitaga mulunda?

12:110

حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسۡتَيۡـَٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ كُذِبُواْ جَآءَهُمۡ نَصۡرُنَا فَنُجِّيَ مَن نَّشَآءُۖ وَلَا يُرَدُّ بَأۡسُنَا عَنِ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿110﴾

Kwikanila ndema jaŵakataga tama Achimitenga (yachikulupi cha makafili), ni ganisya yanti ŵanganyao akanidwe (ni ŵandu ŵao), chikamuchisyo Chetu ni pachayichililaga. Basi ni ŵajokoledwaga ŵatwasachile. Soni ilagasyo Yetu ngaikasausyidwaga kwa ŵandu akuleŵa.

12:111

لَقَدۡ كَانَ فِي قَصَصِهِمۡ عِبۡرَةٞ لِّأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِۗ مَا كَانَ حَدِيثٗا يُفۡتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ﴿111﴾

Chisimu mwa abali syaosi mwana misyungu kwa ŵakwete lunda. Nganijiŵa (Qur’aniji) adisiadisi jakulukanya, nambo jiŵele jakwitichisya (itabu ya Allah) ayila yaili paujo pakwe (mpela Taurat ni Injil), ni kusalichisya mwagopolanya chenene chilichose (chakusosekwa mu Dini), ni (jiŵele soni) chongolo ni chanasa kwa ŵandu ŵaakukulupilila.

13:1

الٓمٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِۗ وَٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ ﴿1﴾

Alif-Lâm-Mîm-Râ. Aga ni ma Ȃya ga m’Chitabu (cha Qur’an). Sano ayila yaitulusyidwe kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ) kuumila kwa Ambuje ŵenu niyakuonaonape; nambo kuti ŵandu ŵajinji ngaakukulupilila.

13:2

ٱللَّهُ ٱلَّذِي رَفَعَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيۡرِ عَمَدٖ تَرَوۡنَهَاۖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِي لِأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ يُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُم بِلِقَآءِ رَبِّكُمۡ تُوقِنُونَ ﴿2﴾

Allah ni Ajula juŵanyakwile mawunde mwangali misati jankujiona; kaneka ni jwatenjele pa Arishi (Chindanda Chaulungu). Ni alijepepesye lyuŵa ni mwesi, chilichose (mwa yalakweyi) chikwenda (mwakwendelechela) mpaka pandema jekolanjidwe. Jwalakwe jukulondesyaga ichindu (ya iwumbe Yakwe). Jugopolanya ma Ȃya kuti jenumanja nkulupilile kusyesyene yakusimangana ni M’mbuje gwenu.

13:3

وَهُوَ ٱلَّذِي مَدَّ ٱلۡأَرۡضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۡهَٰرٗاۖ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ جَعَلَ فِيهَا زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ﴿3﴾

Soni Jwalakwe ni Ajula jwaalijasesye litaka, ni kuŵika palakwepo yakunyichisya (matumbi) kwisa soni sulo. Soni mu isogosi iliyose juŵisile mwalakwemo mitundu jiŵili jiŵili. Akuchitendaga chilo kuŵa chakuwuunichila muusi. Chisimu mu yalakweyi mwana ilosyo kwa ŵandu ŵaakuchetelela.

13:4

وَفِي ٱلۡأَرۡضِ قِطَعٞ مُّتَجَٰوِرَٰتٞ وَجَنَّـٰتٞ مِّنۡ أَعۡنَٰبٖ وَزَرۡعٞ وَنَخِيلٞ صِنۡوَانٞ وَغَيۡرُ صِنۡوَانٖ يُسۡقَىٰ بِمَآءٖ وَٰحِدٖ وَنُفَضِّلُ بَعۡضَهَا عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلۡأُكُلِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ﴿4﴾

Sano petaka pana ipande yagundana (nambo yajila yakwe yakulekangana), ni (mwana soni) migunda ja zabibu ni mimela (jine), kwisa soni mitende jana mapanda ni jangali mapanda; (nambo yoseyo) ikwitilidwa ni mesi gampepe (gakulandana), ni tukuitenda ine kuŵa yambone nnope kuipunda ine mu kanonye. Chisimu mu yalakweyi mwana ilosyo kwa ŵandu ŵaakwete lunda.

13:5

وَإِن تَعۡجَبۡ فَعَجَبٞ قَوۡلُهُمۡ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًا أَءِنَّا لَفِي خَلۡقٖ جَدِيدٍۗ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ ٱلۡأَغۡلَٰلُ فِيٓ أَعۡنَاقِهِمۡۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿5﴾

Sano naga n’di ŵakusimonga (mmwe Muhammadi ﷺ ya kakanile ka makafili), basi chakusimosya nnope nikuŵecheta kwao (kwanti): “Ana tuli tusyuchile litaka, nambo yakuona uwwejo tuchiŵa soni mu kagumbidwe kasambano?” Ŵanganyao ni aŵala ŵanganankulupilila M’mbuje gwao, soni ŵanganyao makongwa tigakaŵe mu ngosi mwao, soni ŵanganyao niŵandu ŵa ku Moto, ŵanyao kwalakweko takaŵe ŵandamo.

13:6

وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِ وَقَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِمُ ٱلۡمَثُلَٰتُۗ وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغۡفِرَةٖ لِّلنَّاسِ عَلَىٰ ظُلۡمِهِمۡۖ وَإِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ﴿6﴾

Ni akunkulumisya kuti m’biche nayo yakusakala (yaili ilagasyo yao) nkaniyiŵe yambone; kutendaga pamasile paipite paujo pao ilagasyo yakulandana (ni yaakuikulumisyayo kumikutula jine, yayaŵajilwe kuti aliunde nayo). Soni chisimu Ambuje ŵenu ni ŵaakwete chikululuko kwa ŵandu pa lupuso lwao. Soni chisimu Ambuje ŵenu ni Ŵaukali nnope pakupeleka ipotesi.

13:7

وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦٓۗ إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرٞۖ وَلِكُلِّ قَوۡمٍ هَادٍ ﴿7﴾

Sano aŵala ŵakanile ni akutiji: “Nambi uli ngantuluchila jwalakwe chisimosimo kuumila kwa M’mbujegwe (mpela simbo ja Musa ni ngamiya ja Swaleh)?” Chisimutu mmwe n’gambile kuŵa nkutetela (ngaŵa jwakwika nayo isimosimo mwankusachila). Sano ŵandu ŵaliose akwete nkwajongola (jwao ni isimosimo yaŵampele Allah).

13:8

ٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تَحۡمِلُ كُلُّ أُنثَىٰ وَمَا تَغِيضُ ٱلۡأَرۡحَامُ وَمَا تَزۡدَادُۚ وَكُلُّ شَيۡءٍ عِندَهُۥ بِمِقۡدَارٍ ﴿8﴾

Allah akumanyilila chaakujigala ŵakongwe ŵaliose (m’chitumbo mwao), ni yaikupungusya iŵelechelo ni yaikonjechesya yakwe, soni chindu chilichose Kukwakwe chili ni chipiimo (chakwe).

13:9

عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡكَبِيرُ ٱلۡمُتَعَالِ ﴿9﴾

(Jwalakwe ni) Nkumanyilila yakusisika ni yakuonechela, Jwankulungwa nnope, Jwapenani kusyene.

13:10

سَوَآءٞ مِّنكُم مَّنۡ أَسَرَّ ٱلۡقَوۡلَ وَمَن جَهَرَ بِهِۦ وَمَنۡ هُوَ مُسۡتَخۡفِۭ بِٱلَّيۡلِ وَسَارِبُۢ بِٱلنَّهَارِ ﴿10﴾

Yalumope (kwa Allah) jwaakusisa maloŵe mwa jenumanja ni jwaakuganyanyisya, ni mundu jwaakulisisa chilo ni jwaakwenda kalolekape muusi.

13:11

لَهُۥ مُعَقِّبَٰتٞ مِّنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦ يَحۡفَظُونَهُۥ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوۡمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمۡۗ وَإِذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ سُوٓءٗا فَلَا مَرَدَّ لَهُۥۚ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَالٍ ﴿11﴾

(Mundu jwalijose) jukwete akupisyangana (ŵachilaika) m’bujo mwakwe ni munyuma mwakwe ŵaakunchengeta mu lilamusi lya Allah. Chisimu Allah nganaŵa augalawisye ntendele wauli kwa ŵandu mpaka ali agalawisye (ŵanduo) umbone wauli m’mitima mwao. Sano naga Allah ali asachile kwapa ŵandu ilagasyo, basi pangali kuiusya, soni nganakola ŵanganyao kaligoselo kalikose kangaŵaga Jwalakwe.

13:12

هُوَ ٱلَّذِي يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَيُنشِئُ ٱلسَّحَابَ ٱلثِّقَالَ ﴿12﴾

Jwalakwe ni Ajula jwaakunnosyaga jenumanja kumesya mwa (kuntaga) woga (wakusalidwa ni njasi) ni tama (jakupata wula), ni akugapatikanisyaga mawunde gakusitopa (ni mesi gawula).

13:13

وَيُسَبِّحُ ٱلرَّعۡدُ بِحَمۡدِهِۦ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ مِنۡ خِيفَتِهِۦ وَيُرۡسِلُ ٱلصَّوَٰعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَآءُ وَهُمۡ يُجَٰدِلُونَ فِي ٱللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ ٱلۡمِحَالِ ﴿13﴾

Soni kulindima kukunswejesyaga Jwalakwe mwakuntogolela, nombenao Achimalaika (akasanswejesyaga) pakun’jogopa, ni akasatumisyaga njasi nikunsala najo jwansachile. Sano ŵanganyao (achimakafili) akusisyana ya Allah (kuti apali kapena pangali kutendaga ali apali), soni Jwalakwe ni Jwaukali nnope pakupeleka ipotesi.

13:14

لَهُۥ دَعۡوَةُ ٱلۡحَقِّۚ وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسۡتَجِيبُونَ لَهُم بِشَيۡءٍ إِلَّا كَبَٰسِطِ كَفَّيۡهِ إِلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَٰلِغِهِۦۚ وَمَا دُعَآءُ ٱلۡكَٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ ﴿14﴾

Jiŵele Jakwe duwa jakuonaonape (ni Jwakuŵajilwa kum’bomba ligongo ni jwaakwangaga duwajo), sano aŵala ŵaakuilumbanjila inepe yangaŵaga Jwalakwe nganiyiŵa yajanjile ŵanganyao pa chilichose, pangaŵaga nti chisawu ajula jwaakusapangula magasa gakwe ganagaŵili kulochesya kumesi kuti gaiche (mesigo) m’kamwa mwakwe, kutendaga nganigaŵa gayiche, ni nganijiŵa duwa jamakafili ikaŵeje mu kusokonechela.

13:15

وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ طَوۡعٗا وَكَرۡهٗا وَظِلَٰلُهُم بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ۩ ﴿15﴾

Soni akunsujudilaga Allah ŵaali kumawunde ni petaka mwakusaka ni mwakanganisyidwa, nambo soni iwulili yao (ikunsujudilaga) kundaŵi ni kwigulo.

13:16

قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ قُلِ ٱللَّهُۚ قُلۡ أَفَٱتَّخَذۡتُم مِّن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ لَا يَمۡلِكُونَ لِأَنفُسِهِمۡ نَفۡعٗا وَلَا ضَرّٗاۚ قُلۡ هَلۡ يَسۡتَوِي ٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡبَصِيرُ أَمۡ هَلۡ تَسۡتَوِي ٱلظُّلُمَٰتُ وَٱلنُّورُۗ أَمۡ جَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ خَلَقُواْ كَخَلۡقِهِۦ فَتَشَٰبَهَ ٱلۡخَلۡقُ عَلَيۡهِمۡۚ قُلِ ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُوَ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّـٰرُ ﴿16﴾

Jilani: “Ana ninduni m’mbuje jwa kumawunde ni petaka?” Jilani: “Allah.” Jilani: “Ana mwatesile (ŵanepe) ŵangaŵaga Jwalakwe kuŵa akun’gosa, ŵali ŵangali ukombosi ŵakulikamuchisya achimisyene namuno kulipa isausyo?” Jilani: “Ana mpaka alandane jwangalola ni jwakulolaga? Ana kapena mpaka chilandane chipi ni lilanguka? Kapena am’biichiile Allah ŵakamusyangana nao, ŵagumbile yaŵatite pagumba Jwalakwe, mwanti iwumbe (yambali siŵilisi) ikulandana kukwao?” Jilani: “Allah ni Nkugumba chilichose. Soni Jwalakwe ni Jumpepe, Jwamachili gangalimbana nago.”

13:17

أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَسَالَتۡ أَوۡدِيَةُۢ بِقَدَرِهَا فَٱحۡتَمَلَ ٱلسَّيۡلُ زَبَدٗا رَّابِيٗاۖ وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيۡهِ فِي ٱلنَّارِ ٱبۡتِغَآءَ حِلۡيَةٍ أَوۡ مَتَٰعٖ زَبَدٞ مِّثۡلُهُۥۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡحَقَّ وَٱلۡبَٰطِلَۚ فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذۡهَبُ جُفَآءٗۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمۡكُثُ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَالَ ﴿17﴾

(Jwalakwe) akasatulusyaga mesi (gawula) kuumila kwinani, basi iŵata niikujilimaga mwachipiimo chakwe, nigakasajigala mesi gachikuumba chiulo chachikasatutumila mpaka pachanya, nambo soni muyaakasaiwukutaga (ŵachipala) pamoto (mpela mtapo wagolodi ni silifa) pakusaka (koposya) ipeto kapena iteleko, mukasatutuma chiulo chakulandana nichalakwecho. Iyyoyopeyo niyaakuti Allah pakupeleka chilandanyo cha yakuona ni yaunami. Sano chiulo nichigambaga kututumila nikwasichila, nambo yakwakamuchisya ŵandu niikasatamilichikaga mwitaka, mwele nimwaakasapelechelaga Allah ilandanyo.

13:18

لِلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَٱلَّذِينَ لَمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَهُۥ لَوۡ أَنَّ لَهُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا وَمِثۡلَهُۥ مَعَهُۥ لَٱفۡتَدَوۡاْ بِهِۦٓۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡحِسَابِ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ ﴿18﴾

Akwete kupata aŵala ŵan’jitiche M’mbuje gwao Ukoto (Mbepo), nambo aŵala ŵanganan’jitika Jwalakwe, namuno angaje kola (pa Kiyama) yosope yaili pachilambo ni yanti mpela yeleyo soni yalumo, angajile kusaka kuliombolela nayo (nambo nga nganiyija kwakamuchisya), ŵanganyao takakole chiŵalanjilo chakusakala nnope, soni mauto gao ni ku Jahannama, kaje kusakala malo gagusama (galitandichile)!

13:19

أَفَمَن يَعۡلَمُ أَنَّمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ كَمَنۡ هُوَ أَعۡمَىٰٓۚ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ ﴿19﴾

Ana jwaakumanyilila yanti yaitulusyidwe kukwenu kuumila kwa Ambuje ŵenu niyakuona, mpaka alandane ni jwangalola? Chisimu ŵaakwete lundape ni ŵaakukumbuchilaga.

13:20

ٱلَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ وَلَا يَنقُضُونَ ٱلۡمِيثَٰقَ ﴿20﴾

Aŵala ŵaakukwanilisya chilanga cha Allah, ni ŵangawesesya soni chilanga (chakutaŵana ni ŵandu achimijao).

13:21

وَٱلَّذِينَ يَصِلُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيَخۡشَوۡنَ رَبَّهُمۡ وَيَخَافُونَ سُوٓءَ ٱلۡحِسَابِ ﴿21﴾

Ni aŵala ŵaakulumbikanya ichindu yalamwile Allah kuti ilumbikanyisyidwe, ni akuŵa ali nkun’jogopa M’mbuje gwao, ni kuchijogopaga soni chiŵalanjilo chakusakala nnope (cha pa Kiyama).

13:22

وَٱلَّذِينَ صَبَرُواْ ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ رَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ وَيَدۡرَءُونَ بِٱلۡحَسَنَةِ ٱلسَّيِّئَةَ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ ﴿22﴾

Ni aŵala ŵaapilile pakusachilila Ngope ja M’mbuje gwao, ni kwimikaga Swala mwakolosya, ni kutolaga mu ichindu yatwapele mwakusisa ni mwakuonechela, ni kutyosyaga niyambone yakusakala, ŵanganyao niŵaakwete mbesi (jambone) ja Nyumba (ja Akhera).

13:23

جَنَّـٰتُ عَدۡنٖ يَدۡخُلُونَهَا وَمَن صَلَحَ مِنۡ ءَابَآئِهِمۡ وَأَزۡوَٰجِهِمۡ وَذُرِّيَّـٰتِهِمۡۖ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ يَدۡخُلُونَ عَلَيۡهِم مِّن كُلِّ بَابٖ ﴿23﴾

Matimbe Gandamo, gatakagajinjile ŵanganyao kwisa soni ŵaŵatesile yaukoto mwa achinangolo ŵao, achiŵammakwao ni ŵanache ŵao, nambo soni Achimalaika taakaajinjilileje ŵanganyao pannango uliose.

13:24

سَلَٰمٌ عَلَيۡكُم بِمَا صَبَرۡتُمۡۚ فَنِعۡمَ عُقۡبَى ٱلدَّارِ ﴿24﴾

(Achasalilaga kuti): “Ntendele uŵe kukwenu, ligongo lya kupilila kwenu.” Kaje kusalala yakuichisya ya Nyumba (ja Akhera)!

13:25

وَٱلَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهۡدَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مِيثَٰقِهِۦ وَيَقۡطَعُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱللَّعۡنَةُ وَلَهُمۡ سُوٓءُ ٱلدَّارِ ﴿25﴾

Sano aŵala ŵaakugopola chilanga cha Allah panyuma pakuchitaŵa, ni kataga yalamwile Allah kuti ilumbikanyisyidwe, ni kuwatanganyaga pa chilambo, ŵanganyao niŵakwete kupata malweso, soni akwete kupata ŵanganyao Nyumba jakusakala nnope (Jahannama).

13:26

ٱللَّهُ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ وَفَرِحُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا مَتَٰعٞ ﴿26﴾

Allah akasansapangulila lisiki jwansachile, ni kunandiya (lisikilyo kwa jwansachile), ni akusengwa nao (achimakafili) umi wa duniya, ni nganiuŵa umi wa duniya pakulandanya ni Akhera ikaŵeje kusengwa kwannonope.

13:27

وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قُلۡ إِنَّ ٱللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِيٓ إِلَيۡهِ مَنۡ أَنَابَ ﴿27﴾

Achimakafili niakutiji: “Nambi uli ngantuluchila jwalakweju chisimosimo kuumila kwa Ambujegwe?” Jilani: “Chisimu Allah akunnechelelaga kusokonechela jwansachile, ni kun’jongolela Kukwakwe jwaujile (kwa Allah pa kutenda toba).”

13:28

ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَتَطۡمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكۡرِ ٱللَّهِۗ أَلَا بِذِكۡرِ ٱللَّهِ تَطۡمَئِنُّ ٱلۡقُلُوبُ ﴿28﴾

Aŵala ŵaakulupilile, soni mitima jao ni jikutulalilaga pakunkolanga Allah. Manyililani yanti; pakunkolanga Allah mitima jikasatulalila.

13:29

ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ طُوبَىٰ لَهُمۡ وَحُسۡنُ مَـَٔابٖ ﴿29﴾

Aŵala ŵaakulupilile ni kutendaga yambone, kusengwa ni kwao, kwisa soni malo gakuujila gambone nnope (ku Mbepo).

13:30

كَذَٰلِكَ أَرۡسَلۡنَٰكَ فِيٓ أُمَّةٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهَآ أُمَمٞ لِّتَتۡلُوَاْ عَلَيۡهِمُ ٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَهُمۡ يَكۡفُرُونَ بِٱلرَّحۡمَٰنِۚ قُلۡ هُوَ رَبِّي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ مَتَابِ ﴿30﴾

Iyyoyopeyo tuntumisye mmwejo (Muhammadi ﷺ) ku nkutula wajapite paujo pakwe mikutula jine, kuti mwaasoomele yatun’juwulile, nambo ŵanganyao akunkana Ar-Rahmân (Jwaukoto wejinji). Jilani: “Jwalakwe ni M’mbuje gwangu, pangali nnungu jwine (jwakuŵajilwa kun’galagatila) ikaŵeje Jwelepejo. Kukwakwe njegamiile, soni Kukwakwe ni kwakuujila kwangu pakutenda toba.”

13:31

وَلَوۡ أَنَّ قُرۡءَانٗا سُيِّرَتۡ بِهِ ٱلۡجِبَالُ أَوۡ قُطِّعَتۡ بِهِ ٱلۡأَرۡضُ أَوۡ كُلِّمَ بِهِ ٱلۡمَوۡتَىٰۗ بَل لِّلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ جَمِيعًاۗ أَفَلَمۡ يَاْيۡـَٔسِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَن لَّوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَهَدَى ٱلنَّاسَ جَمِيعٗاۗ وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ تُصِيبُهُم بِمَا صَنَعُواْ قَارِعَةٌ أَوۡ تَحُلُّ قَرِيبٗا مِّن دَارِهِمۡ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ وَعۡدُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُخۡلِفُ ٱلۡمِيعَادَ ﴿31﴾

Soni ingaŵe kuti kwaliji kwana Qur’an janti ni jalakwejo matumbi nikwendesyedwa (pandema jakusoomwa), kapena ni jalakwejo litaka niganjidwa, kapena ni jalakwejo ŵawe nikwaŵechetekasya (jikaliji aji Qur’aniji, nambo masengo ga Qur’an ngaŵa gele). Nambo ulamusi wa chilichose uŵele wa Allah. Ana nganamanyililepe aŵala ŵaakulupilile yanti Allah angasache angajongwele ŵandu wosope? Sano chitapani ngachileka kwapata aŵala ŵaakanile ligongo lya ayila (yakusakala) yatesile, kapena chituule (chitapanicho) dusi ni musi ŵao mpaka chiyiche chilanga cha Allah, chisimu Allah jwangakasa chilanga.

13:32

وَلَقَدِ ٱسۡتُهۡزِئَ بِرُسُلٖ مِّن قَبۡلِكَ فَأَمۡلَيۡتُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ ثُمَّ أَخَذۡتُهُمۡۖ فَكَيۡفَ كَانَ عِقَابِ ﴿32﴾

Soni chisimu pamasile paŵatendedwe chipongwe Achimitenga paujo penu (mmwe Muhammadi ﷺ nkanim’biche), basi ni napeleche lipesa kwa aŵala ŵaŵakufuulu, kaneko ni nakwembekenye (ni ilagasyo), ana ilagasyo Yangu yaliji uli (kapoteche kakwe)!

13:33

أَفَمَنۡ هُوَ قَآئِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡۗ وَجَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ قُلۡ سَمُّوهُمۡۚ أَمۡ تُنَبِّـُٔونَهُۥ بِمَا لَا يَعۡلَمُ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَم بِظَٰهِرٖ مِّنَ ٱلۡقَوۡلِۗ بَلۡ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ مَكۡرُهُمۡ وَصُدُّواْ عَنِ ٱلسَّبِيلِۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنۡ هَادٖ ﴿33﴾

Ana kwali Ajula (Allah) jwaakuujiimila ntima uliose pa yaupanganyisye (kuti taachiulipila, ngaŵa nijwali jwakuŵajilwa kun’galagatila)? Ni am’biichiile Allah ŵakamusyangana nao. Jilani: “Mwakolangani (ŵakamusyangana naowo).” Kapena nkuntagulila Jwalakwe yangakuimanyilila pa chilambo, kapena (n’gamba kuŵecheta) maloŵe gapachanyape (ngaŵa gakuumila pasi pa ntima)? Nambo kuti gasalalisyidwe kwa aŵala ŵakanile malindi gao, ni asiŵilidwe kwitala (lyagoloka). Sano jwannechelele Allah kupotela, basi nganakola nkun’jongola.

13:34

لَّهُمۡ عَذَابٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَشَقُّۖ وَمَا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن وَاقٖ ﴿34﴾

Akwete kupata ŵanganyao ilagasyo mu umi wa duniya, sano chisimu ipotesi ya Akhera niyakupoteka nnope, soni ngasakola nkwagosa jwalijose kwa Allah.

13:35

مَّثَلُ ٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِي وُعِدَ ٱلۡمُتَّقُونَۖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ أُكُلُهَا دَآئِمٞ وَظِلُّهَاۚ تِلۡكَ عُقۡبَى ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْۚ وَّعُقۡبَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ٱلنَّارُ ﴿35﴾

Chilandanyo cha Mbepo jaapedwile chilanga ŵawoga (wakun’jogopa Allah, chili nyyi): Sulo sikujilima cha pasi pakwe, isogosi yakwe yandamo kwisa soni miulili jakwe. Jele nimbesi ja aŵala ŵan’jogwepe (Allah). Sano mbesi ja achimakafili ni Moto.

13:36

وَٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَفۡرَحُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَۖ وَمِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ مَن يُنكِرُ بَعۡضَهُۥۚ قُلۡ إِنَّمَآ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ ٱللَّهَ وَلَآ أُشۡرِكَ بِهِۦٓۚ إِلَيۡهِ أَدۡعُواْ وَإِلَيۡهِ مَـَٔابِ ﴿36﴾

Sano aŵala ŵatwapele chitabu (mpela Abdullah bin Salâm ni Ayuda ŵane ŵaasingwiche) akuisengwela ayila yaitulusyidwe kukwenu (jajili Qur’an), nambo m’mikutula jine (jamakafili) mwana ŵaakuikana ine mwa yalakweyo. Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Chisimu une namulidwe kuti nan’galagatileje Allah ni ngawwanganyaga Jwalakwe (ni chilichose). Kukwakwe nguŵilanjila, soni Kukwakwe nikwakuujila kwangu.”

13:37

وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ حُكۡمًا عَرَبِيّٗاۚ وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم بَعۡدَ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا وَاقٖ ﴿37﴾

Soni iyyoyopeyo tujitulwisye jalakwe (Qur’aniji) kuŵa chilamusi cha m’Charabu, nambo naga nkuye isako yao panyuma pa umanyilisi waum’bichilile, ngasinkola kwa Allah nsyoŵe jwalijose namuno akun’gosa.

13:38

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلٗا مِّن قَبۡلِكَ وَجَعَلۡنَا لَهُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَذُرِّيَّةٗۚ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأۡتِيَ بِـَٔايَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ لِكُلِّ أَجَلٖ كِتَابٞ ﴿38﴾

Soni chisimu pamasile patwatumisye Achimitenga paujo penu (mmwe Muhammadi ﷺ), ni twaŵichile achiŵammakwao kwisa soni ŵanache, ni nganiyiŵa kwa ntenga julijose yanti nikwikanacho chisimosimo ikaŵeje mu lisosa lya Allah, ndema jilijose jana lilamusi lyakwe lyalilembedwe, (nkwika ndemajo lilamusi likasaika).

13:39

يَمۡحُواْ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ وَيُثۡبِتُۖ وَعِندَهُۥٓ أُمُّ ٱلۡكِتَٰبِ ﴿39﴾

Allah akasaifutaga yaisachile (kuti ayifute), ni kuilimbikasya (kuti ikatyoka yaisachile), soni Kukwakwe kwana Mama jwa Chitabu (Al-Lauh Al-Mahfûz).

13:40

وَإِن مَّا نُرِيَنَّكَ بَعۡضَ ٱلَّذِي نَعِدُهُمۡ أَوۡ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ وَعَلَيۡنَا ٱلۡحِسَابُ ﴿40﴾

Soni kanga chitunnosye (mmwe Muhammadi ﷺ pa duniya pepano) ine mwa ayila (ipotesi) yatukwatetela kapena kumpa chiwa (nkanitunnosye tiyapatepe), chisimu masengo genu nikulungusya (utenga) basi, sano Kukwetu ni kwachili chiŵalanjilo (cha kwaŵalanjila itendo yao).

13:41

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا نَأۡتِي ٱلۡأَرۡضَ نَنقُصُهَا مِنۡ أَطۡرَافِهَاۚ وَٱللَّهُ يَحۡكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكۡمِهِۦۚ وَهُوَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ ﴿41﴾

Ana ngaakuiwona yanti Uwwe tukuchiichilila chilambo (chamakafili) nikuchipungulaga (panandi panandi) kuumila m’malile mwakwe (pakuchipeleka kwa Asilamu pakupunda pangondo)? Sano Allah akasalamulaga, pangali jwakuwusyanukula ulamusi Wakwe, soni Jwalakwe ni Jwachitema pakuŵalanjila.

13:42

وَقَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَلِلَّهِ ٱلۡمَكۡرُ جَمِيعٗاۖ يَعۡلَمُ مَا تَكۡسِبُ كُلُّ نَفۡسٖۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلۡكُفَّـٰرُ لِمَنۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ ﴿42﴾

Soni chisimu aŵala ŵapaujo pao ŵatesile malindi, basi Allah ni nsyene kuwesesya malindi gosope, jukumanyilila yaakupanganya mundu jwalijose, soni achimakafili taachimanyilila yanti: Mbesi (jambone) ja Nyumba (ja Akhera) jichiŵa jacheni!

13:43

وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَسۡتَ مُرۡسَلٗاۚ قُلۡ كَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡ وَمَنۡ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلۡكِتَٰبِ ﴿43﴾

Ni akuŵechetaga aŵala ŵakanile kuti: “Mmwe (Muhammadi ﷺ) nganim’ba ntenga.” Jilani: “Allah akukwanila kuŵa Mboni chilikati changune ni jenumanja (yakuti une ntenga), kwisa soni aŵala ŵauli kukwao umanyilisi wa m’chitabu (mpela Abdullah bin Salâm ni Ayuda ŵane kwisa soni Akilisito ŵaujitiche Usilamu).”

14:1

الٓرۚ كِتَٰبٌ أَنزَلۡنَٰهُ إِلَيۡكَ لِتُخۡرِجَ ٱلنَّاسَ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذۡنِ رَبِّهِمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ ﴿1﴾

Alif-Lâm-Râ. (Achi ni) Chitabu chatuchitulwisye kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ) kuti mwakoposye ŵandu m’chipi ni kwajinjisya mwilanguka – kwa lisosa lya Ambuje ŵao – (ni mwajausye) kwitala lya (Allah) Jwamachili gakupunda, Jwakulapilidwa kusyesyene.

14:2

ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ وَوَيۡلٞ لِّلۡكَٰفِرِينَ مِنۡ عَذَابٖ شَدِيدٍ ﴿2﴾

Allah, Ajula jwaili Yakwe yosope yaili kumawunde ni petaka, soni ipotesi niyao achimakafili kuumila mu ilagasyo yaukali nnope.

14:3

ٱلَّذِينَ يَسۡتَحِبُّونَ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ فِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٖ ﴿3﴾

Aŵala ŵaakunonyela nnope umi wa duniya kumpunda Akhera, ni akusiŵililaga (ŵandu) petala lya Allah, ni kulisachililaga kupombotala, ŵanganyao niŵali nkupotela kwakutalikangana nnope (ni yakuona).

14:4

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوۡمِهِۦ لِيُبَيِّنَ لَهُمۡۖ فَيُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿4﴾

Soni nganitutumisyeje ntenga jwalijose ikaŵeje ni chiŵecheto cha ŵandu ŵakwe kuti ŵasalichisye ŵanganyao (utenga), basi Allah ni akunnechelelaga kusokonechela jwansachile, ni kun’jongola jwansachile, soni Jwalakwe ni Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

14:5

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ أَنۡ أَخۡرِجۡ قَوۡمَكَ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ وَذَكِّرۡهُم بِأَيَّىٰمِ ٱللَّهِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ ﴿5﴾

Soni chisimu chene pamasile patwantumisye Musa ni isimosimo Yetu (ni kuntenda kuti): “Mwakoposyani ŵandu ŵenu m’chipi ni kwajinjisya mwilanguka, soni mwakumbusyani ya moŵa ga Allah (ga chindimba).” Chisimu mu yalakweyo muŵele mwana imanyisyo kwa jwalijose jwali jwakupilila nnope, jwakutogolela kwejinji.

14:6

وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ أَنجَىٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ وَيُذَبِّحُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ ﴿6﴾

Soni (kumbuchilani) katema kajwaŵechete Musa ku ŵandu ŵakwe kuti: “Kumbuchilani chindimba cha Allah pa jenumanja, ndema jaŵan’jokwele ŵanganyammwe ku ŵandu ŵa Firiauna ŵaŵaliji nkumpa ilagasyo yakusakala nnope, ŵaliji nkusikita ŵanache ŵenu ŵachilume ni kwalekaga umi ŵanache ŵenu ŵachikongwe, sano mu yalakweyo mwaliji mwana kulinjidwa kwekulungwa nnope kwakutyochela kwa M’mbuje gwenu.”

14:7

وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكُمۡ لَئِن شَكَرۡتُمۡ لَأَزِيدَنَّكُمۡۖ وَلَئِن كَفَرۡتُمۡ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٞ ﴿7﴾

Soni (kumbuchilani) katema kajwajenesye M’mbuje gwenu yanti: “Chisimu naga nkutogolela Une tinan’jonjechesye, nambo naga nkane (manyililani yanti): Chisimu ilagasyo Yangu niyaukali nnope.”

14:8

وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِن تَكۡفُرُوٓاْ أَنتُمۡ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا فَإِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ ﴿8﴾

Soni Musa jwatite (ku ŵandu ŵakwe): “Naga nkane jenumanja ni wosope ŵali pa chilambo, basi (niyenu), chisimu Allah ni Jwakupata kwejinji, Jwakulapilidwa kusyesyene.”

14:9

أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَبَؤُاْ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ قَوۡمِ نُوحٖ وَعَادٖ وَثَمُودَ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لَا يَعۡلَمُهُمۡ إِلَّا ٱللَّهُۚ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَرَدُّوٓاْ أَيۡدِيَهُمۡ فِيٓ أَفۡوَٰهِهِمۡ وَقَالُوٓاْ إِنَّا كَفَرۡنَا بِمَآ أُرۡسِلۡتُم بِهِۦ وَإِنَّا لَفِي شَكّٖ مِّمَّا تَدۡعُونَنَآ إِلَيۡهِ مُرِيبٖ ﴿9﴾

Ana nganijim’bichilila ŵanganyammwe abali ja aŵala ŵapaujo penu? Ŵandu ŵa Nuhu, ŵa Adi ni ŵa Samuda, kwisa soni aŵala ŵamunyuma mwao, ŵangaakwamanyilila ikaŵeje Allah? Ŵaichilile Achimitenga ŵao ni ilosyo yakuonechela, basi ni ŵauchisye magasa gao kukamwa kwao (paagaluma ligongo lyaukali), ni ŵatite: “Chisimu uwwe tukaaniile yantumisyidwe nayoyi, soni chisimu uwwe tuli nchikaiko chekulungwa chakaichila yankutuŵilanjilayi.”

14:10

قَالَتۡ رُسُلُهُمۡ أَفِي ٱللَّهِ شَكّٞ فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يَدۡعُوكُمۡ لِيَغۡفِرَ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُؤَخِّرَكُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ قَالُوٓاْ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا تُرِيدُونَ أَن تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا فَأۡتُونَا بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ ﴿10﴾

Achimitenga ŵao ŵatite: “Chichi! Allah kuŵa nkunkaichila, Nkugumba mawunde ni mataka? Akum’bilanga jenumanja kuti ankululuchile sambi syenu, ni anchelewasye (ngampa ipotesi) kwikanila ndema jekolanjidwe (jakuwila).” Ŵanganyao ŵatite: “Nganim’ba jenumanja ikaŵeje ŵandu mpela uwwewe. N’gamba kusaka kuti ntusiŵilile ku yaŵaliji nkuigalagatila achatati ŵetu, basi ikani nao kukwetu umboni wakuonechela.”

14:11

قَالَتۡ لَهُمۡ رُسُلُهُمۡ إِن نَّحۡنُ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَمَا كَانَ لَنَآ أَن نَّأۡتِيَكُم بِسُلۡطَٰنٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ﴿11﴾

Achimitenga ŵao ŵaasalile kuti: “Uwwe nganituŵa ikaŵeje ŵandu mpela ŵanganyammwe, nambo kuti Allah akasampaga ukoto jwansachile mwa achikapolo Ŵakwe. Soni nganiyiŵa kukwetu yanti ni tum’bichilile nacho chilosyo ikaŵeje mu lisosa lya Allah, sano kwa Allah pe basi ajegamile ŵakulupilila.”

14:12

وَمَا لَنَآ أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى ٱللَّهِ وَقَدۡ هَدَىٰنَا سُبُلَنَاۚ وَلَنَصۡبِرَنَّ عَلَىٰ مَآ ءَاذَيۡتُمُونَاۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ ﴿12﴾

“Soni chipali chichi kukwetu chakututendekasya kuti tukajegamila kwa Allah kutendaga pamasile paatulosisye matala getu? Soni chitupilile kusyene pa iliyose yampaka ntusausye nayo, soni kwa Allah pe basi ajegamile akwegamila.”

14:13

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِرُسُلِهِمۡ لَنُخۡرِجَنَّكُم مِّنۡ أَرۡضِنَآ أَوۡ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَاۖ فَأَوۡحَىٰٓ إِلَيۡهِمۡ رَبُّهُمۡ لَنُهۡلِكَنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿13﴾

Sano aŵala ŵaŵakanile ŵasalile Achimitenga ŵao kuti: “Chisimu chene chitunkoposye ŵanganyammwe m’chilambo mwetu, kapena chim’bujile ku dini jetu.” Basi Ambuje ŵao (Allah) ni ŵajuwulile ŵanganyao maloŵe ganti: “Chisimu chene Uwwe chitwajonanje ŵalupuso.”

14:14

وَلَنُسۡكِنَنَّكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡۚ ذَٰلِكَ لِمَنۡ خَافَ مَقَامِي وَخَافَ وَعِيدِ ﴿14﴾

“Soni chisimu chene chituntamiche ŵanganyammwe m’chilambomo panyuma pa ŵanganyao. Yalakweyo yakuipata jwaakogopa kwima pameso Pangu (lisiku lya Kiyama), ni kogopaga soni chitetelo Changu.”

14:15

وَٱسۡتَفۡتَحُواْ وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٖ ﴿15﴾

Sano (Achimitenga ŵala) ni ŵaŵendile chikamuchisyo (kwa Allah chaagapundila makafili), ni jwapelelwe jwakulikwesya jwalijose, jwamakani.

14:16

مِّن وَرَآئِهِۦ جَهَنَّمُ وَيُسۡقَىٰ مِن مَّآءٖ صَدِيدٖ ﴿16﴾

M’bujo mwakwe mwana Jahannama, ni takamwesyedweje mesi ga uwowu wachimyasi.

14:17

يَتَجَرَّعُهُۥ وَلَا يَكَادُ يُسِيغُهُۥ وَيَأۡتِيهِ ٱلۡمَوۡتُ مِن كُلِّ مَكَانٖ وَمَا هُوَ بِمَيِّتٖۖ وَمِن وَرَآئِهِۦ عَذَابٌ غَلِيظٞ ﴿17﴾

Tachiŵa ali nkugakukumila mwachikasakasa, ni kulagaga nago nnope kugamila, soni chiwa chikam’bichilileje mbali ni mbali nambo nganaŵa awile, soni paujo pakwe chipakaŵe pana ilagasyo (ine soni) yakandapala.

14:18

مَّثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡۖ أَعۡمَٰلُهُمۡ كَرَمَادٍ ٱشۡتَدَّتۡ بِهِ ٱلرِّيحُ فِي يَوۡمٍ عَاصِفٖۖ لَّا يَقۡدِرُونَ مِمَّا كَسَبُواْ عَلَىٰ شَيۡءٖۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَٰلُ ٱلۡبَعِيدُ ﴿18﴾

Chilandanyo cha aŵala ŵankaaniile M’mbuje gwao (chili nyyi): Itendo yao (yambone yatakatende ngalipidwa nayo ligongo lyanti nganantendelaga Allah), ili chisawu liwu lyalikumpujila mbungo mwamachili palisiku lya chimbunga, ngasakombola kupata chilichose mu yaŵapanganyisye. Kwalakweko ni kupotela kwakutalikangana nnope (ni yakuona).

14:19

أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ إِن يَشَأۡ يُذۡهِبۡكُمۡ وَيَأۡتِ بِخَلۡقٖ جَدِيدٖ ﴿19﴾

Ana ngankuiona yanti Allah agumbile mawunde ni mataka mwakuonaonape? Mwanti ali asachile mpaka antyosye jenumanja (mwanakamo) ni kwika nayo iwumbe yasambano.

14:20

وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ بِعَزِيزٖ ﴿20﴾

Soni yalakweyo kwa Allah nganiyiŵa yakusausya ata panandi.

14:21

وَبَرَزُواْ لِلَّهِ جَمِيعٗا فَقَالَ ٱلضُّعَفَـٰٓؤُاْ لِلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُوٓاْ إِنَّا كُنَّا لَكُمۡ تَبَعٗا فَهَلۡ أَنتُم مُّغۡنُونَ عَنَّا مِنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖۚ قَالُواْ لَوۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ لَهَدَيۡنَٰكُمۡۖ سَوَآءٌ عَلَيۡنَآ أَجَزِعۡنَآ أَمۡ صَبَرۡنَا مَا لَنَا مِن مَّحِيصٖ ﴿21﴾

Soni ŵanganyao tachionechela kwa Allah ŵanaose (lisiku lya Kiyama). Basi ni tachiŵecheta ŵangalikombolela kwa aŵala ŵaŵalikwesyaga (ŵaali achinnongola ŵao ŵaŵagambaga kwakuya) kuti: “Chisimu uwwe twaliji nkunkuya jenumanja; ana chintutyochesye chilichose mu ilagasyo ya Allah?” (Achinnongolao) tachiti: “Ingaŵe kuti Allah ŵatujongwele, nikuti uwwe nowe tukan’jongwele ŵanganyammwe. (Sano) yalumope kukwetu tuŵe jasajasa (ni ipotesiyi) kapena tupilile (nayo); nganitukola kwakutilila.”

14:22

وَقَالَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لَمَّا قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ إِنَّ ٱللَّهَ وَعَدَكُمۡ وَعۡدَ ٱلۡحَقِّ وَوَعَدتُّكُمۡ فَأَخۡلَفۡتُكُمۡۖ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنٍ إِلَّآ أَن دَعَوۡتُكُمۡ فَٱسۡتَجَبۡتُمۡ لِيۖ فَلَا تَلُومُونِي وَلُومُوٓاْ أَنفُسَكُمۖ مَّآ أَنَا۠ بِمُصۡرِخِكُمۡ وَمَآ أَنتُم بِمُصۡرِخِيَّ إِنِّي كَفَرۡتُ بِمَآ أَشۡرَكۡتُمُونِ مِن قَبۡلُۗ إِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿22﴾

Sano Shetani pandema jachichilamulidwa chilamusi (ni kwinjila ŵambone ku Mbepo, ŵakusakala ni kwinjila ku Moto pamo ni Shetanijo); juchiŵecheta kuti: “Chisimu Allah ŵataŵene namwe chilanga chakuonaonape (ni akwanilisye chilanga Chakwe), nombe une nataŵene namwe chilanga nambo nankaasiile. Nambotu une nganingola machili kukwenu (gakunkanganichisya kuti munguye) ikaŵeje nagambaga kum’bilanga basi jenumanja nimwanjitikaga. Basi ngasimundandaula une, nambo nllidandaule mwachimisyene. Une nganimba ngombwele kunkamuchisya, nombe jenumanja soni nganim’ba nkombwele kungamuchisya. Chisimu une ngukukana kumwanganya kwenu (kwamwamwanganyaga ni Allah) kalakala (ku duniya pakunjitika malamusi gangu). Chisimu ŵalupuso akwete kupata ilagasyo yakupoteka nnope.”

14:23

وَأُدۡخِلَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا بِإِذۡنِ رَبِّهِمۡۖ تَحِيَّتُهُمۡ فِيهَا سَلَٰمٌ ﴿23﴾

Sano aŵala ŵaŵakulupilile ni kutendaga yambone, takajinjisyidwe ku Matimbe ga ku Mbepo gasikujilima cha pasi pakwe sulo, takaŵe ŵandamo mwalakwemo kwa lisosa lya M’mbuje gwao. Komasyana kwao mwalakwemo tikukaŵeje: Ntendele!

14:24

أَلَمۡ تَرَ كَيۡفَ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا كَلِمَةٗ طَيِّبَةٗ كَشَجَرَةٖ طَيِّبَةٍ أَصۡلُهَا ثَابِتٞ وَفَرۡعُهَا فِي ٱلسَّمَآءِ ﴿24﴾

Ana ngankuiona yatite Allah pakupeleka chilandanyo? Liloŵe lyambone lili chisawu chitela chambone, njiga syakwe syesimiche mwakulimbangana, sano nyambi syakwe siyiche kwinani.

14:25

تُؤۡتِيٓ أُكُلَهَا كُلَّ حِينِۭ بِإِذۡنِ رَبِّهَاۗ وَيَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ ﴿25﴾

Chikupelekaga isogosi yakwe ndema ni katema mwa lisosa lya Ambujegwe, sano Allah ni akasapelekaga ilandanyo kwa ŵandu kuti ŵanganyao akumbuchile.

14:26

وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٖ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ ٱجۡتُثَّتۡ مِن فَوۡقِ ٱلۡأَرۡضِ مَا لَهَا مِن قَرَارٖ ﴿26﴾

Sano chilandanyo cha liloŵe lyakusakala, nimpela chitela chakusakala chachichuŵidwe pachanya petaka, changanichikola kutamilichika.

14:27

يُثَبِّتُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱلۡقَوۡلِ ٱلثَّابِتِ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِۖ وَيُضِلُّ ٱللَّهُ ٱلظَّـٰلِمِينَۚ وَيَفۡعَلُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ ﴿27﴾

Allah akwalimbanganyaga aŵala ŵaakulupilile ni liloŵe lyakulimbangana pa umi wa duniya ni ku Akhera kwakwe, soni Allah akwalechelelaga kusokonechela ŵalupuso, soni Allah akasapanganyaga yaakusaka.

14:28

أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ بَدَّلُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ كُفۡرٗا وَأَحَلُّواْ قَوۡمَهُمۡ دَارَ ٱلۡبَوَارِ ﴿28﴾

Ana nganimwaona aŵala ŵaatindenye ukoto wa Allah ni ukafili, ni kwayikasya ŵandu ŵao (ŵaŵakuyaga payakusakala) ku nyumba ja chonasiko?

14:29

جَهَنَّمَ يَصۡلَوۡنَهَاۖ وَبِئۡسَ ٱلۡقَرَارُ ﴿29﴾

(Jajili) Jahannama; tachijijinjila; kaje kusakala malo gakutamilichika gakwe!

14:30

وَجَعَلُواْ لِلَّهِ أَندَادٗا لِّيُضِلُّواْ عَن سَبِيلِهِۦۗ قُلۡ تَمَتَّعُواْ فَإِنَّ مَصِيرَكُمۡ إِلَى ٱلنَّارِ ﴿30﴾

Ni am’bichile Allah milungu, kuti ŵaasokonesye (ŵandu) kwitala Lyakwe. Jilani: “Sengwani (ni umi wenu wannono wa duniyau), nambo chisimu kwakuwujila kwenu ni ku Moto!”

14:31

قُل لِّعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُنفِقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا بَيۡعٞ فِيهِ وَلَا خِلَٰلٌ ﴿31﴾

Mwasalilani achikapolo Ŵangu aŵala ŵaakulupilile kuti ajimicheje Swala mwakolosya nikutolaga mu ayila yatwapele, mwakusisa ni mwakuonechela, nkaniliyiche lisiku lyangali malonda nkati mwakwe namuno usyoŵe.

14:32

ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزۡقٗا لَّكُمۡۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡفُلۡكَ لِتَجۡرِيَ فِي ٱلۡبَحۡرِ بِأَمۡرِهِۦۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡأَنۡهَٰرَ ﴿32﴾

Allah ni Ajula jwaagumbile mawunde ni mataka, ni jutulwisye kuumila kwinani mesi (gawula), ni jumesisye ni galakwego isogosi kuŵa yakulya yenu, ni an’jepepachisye ŵanganyammwe yombo kuti ijendeje m’mbwani mwa lilamusi Lyakwe, ni an’jepepachisye soni sulo.

14:33

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ دَآئِبَيۡنِۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ ﴿33﴾

Ni an’jepepachisye soni lyuŵa ni mwesi yaikwenda mwangapela, ni an’jepepachisye soni chilo ni muusi.

14:34

وَءَاتَىٰكُم مِّن كُلِّ مَا سَأَلۡتُمُوهُۚ وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَآۗ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَظَلُومٞ كَفَّارٞ ﴿34﴾

Ni ampele jenumanja yosope yamum’bendile, soni ntite m’buŵalanje ukoto wa Allah, nganim’ba uwwukwanisye. Chisimu mundu juŵele jwalupuso nnope, jwakanila kusyene.

14:35

وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِيمُ رَبِّ ٱجۡعَلۡ هَٰذَا ٱلۡبَلَدَ ءَامِنٗا وَٱجۡنُبۡنِي وَبَنِيَّ أَن نَّعۡبُدَ ٱلۡأَصۡنَامَ ﴿35﴾

Soni (kumbuchilani) katema kajwaŵechete Ibrahima kuti: “Ambuje ŵangu! Utendani awu musi (wa Maaka) kuŵa wantunjelele, soni mumambasyani une ni achiŵanangu ku yagalagatila isanamu.”

14:36

رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضۡلَلۡنَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلنَّاسِۖ فَمَن تَبِعَنِي فَإِنَّهُۥ مِنِّيۖ وَمَنۡ عَصَانِي فَإِنَّكَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿36﴾

“Ambuje ŵangu! Chisimu yalakwe (isanamuyo) yasokonesye ŵandu ŵajinji. Basi jwanguyiye une nikuti chisimu jwalakwejo jukuumila mwa une (jwa mu dini jangu), nambo jwanyosyisye une, basi M’mwejo ni Ŵakululuka kusyene, Ŵachanasa channope.”

14:37

رَّبَّنَآ إِنِّيٓ أَسۡكَنتُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيۡرِ ذِي زَرۡعٍ عِندَ بَيۡتِكَ ٱلۡمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱجۡعَلۡ أَفۡـِٔدَةٗ مِّنَ ٱلنَّاسِ تَهۡوِيٓ إِلَيۡهِمۡ وَٱرۡزُقۡهُم مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَشۡكُرُونَ ﴿37﴾

“Ambuje ŵetu! Chisimu une nataamiiche ŵane mwa ŵanache ŵangu pachiŵata changali mmela (cha Maaka) pa Nyumba Jenu Jakuchimbichika (ja Likaaba), Ambuje ŵetu! (Nataamiiche ŵanganyao) kuti ajimicheje Swala mwakolosya. Basi jitendani mitima ja ŵandu kuŵa jakupendechela kukwao (anonyelweje kuja kutama nao), soni mwapani isogosi kuti aŵe ŵakutogolela.”

14:38

رَبَّنَآ إِنَّكَ تَعۡلَمُ مَا نُخۡفِي وَمَا نُعۡلِنُۗ وَمَا يَخۡفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِي ٱلسَّمَآءِ ﴿38﴾

“Ambuje ŵetu! Chisimu Mmwe nkumanyilila yatukusisa ni yatukulosya palangulangu, ni pangali chilichose chachikasasisika kwa Allah petaka atamuno kwinani.”

14:39

ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى ٱلۡكِبَرِ إِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَۚ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ ٱلدُّعَآءِ ﴿39﴾

“Lumbili losope lwene alapikwe Allah Ajula jwaambele Une ku uchekulu Ismaila ni Isihaka. Chisimu Ambuje ŵangu ni Ŵakupikana kuŵenda.”

14:40

رَبِّ ٱجۡعَلۡنِي مُقِيمَ ٱلصَّلَوٰةِ وَمِن ذُرِّيَّتِيۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلۡ دُعَآءِ ﴿40﴾

“Ambuje ŵangu! Mundendani une kuŵa jwakwimika Swala mwakolosya, nambo soni ni achiŵanangu ŵakwe. Ambuje ŵetu! Pochelani soni duwa jangu.”

14:41

رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ يَوۡمَ يَقُومُ ٱلۡحِسَابُ ﴿41﴾

“Ambuje ŵetu! Timungululuchile une ni achinangolo ŵangu ŵaŵili, kwisa soni ŵakulupilila, lisiku lya chichisimichika chiŵalanjilo.”

14:42

وَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱللَّهَ غَٰفِلًا عَمَّا يَعۡمَلُ ٱلظَّـٰلِمُونَۚ إِنَّمَا يُؤَخِّرُهُمۡ لِيَوۡمٖ تَشۡخَصُ فِيهِ ٱلۡأَبۡصَٰرُ ﴿42﴾

Soni ngasin’ganichisya ata panandi yanti Allah ngajukuimanya yaakutenda ŵalupuso, nambo kuti jugamba kwachelewasya kwikanila lisiku lyachigakolondoka mu lyele (lisikulyo) meso.

14:43

مُهۡطِعِينَ مُقۡنِعِي رُءُوسِهِمۡ لَا يَرۡتَدُّ إِلَيۡهِمۡ طَرۡفُهُمۡۖ وَأَفۡـِٔدَتُهُمۡ هَوَآءٞ ﴿43﴾

Achikangamalaga aku mitwe jao ali anyakwile, meso gao gali ngagakuujila kukwao (gali palaanda kulepela kupila), m’mitima mwao muli mwangali chachipali (chaganisya ligongo lyaoga nnope).

14:44

وَأَنذِرِ ٱلنَّاسَ يَوۡمَ يَأۡتِيهِمُ ٱلۡعَذَابُ فَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ رَبَّنَآ أَخِّرۡنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٖ قَرِيبٖ نُّجِبۡ دَعۡوَتَكَ وَنَتَّبِعِ ٱلرُّسُلَۗ أَوَلَمۡ تَكُونُوٓاْ أَقۡسَمۡتُم مِّن قَبۡلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٖ ﴿44﴾

Soni mwatetelani ŵandu ya lisiku lya ichaichilila ilagasyo, basi nikuŵecheta aŵala ŵaŵalitesile lupuso kuti: “Ambuje ŵetu! Tuchelewasyani kandaŵi kannono (pakutuuchisya soni ku duniya), tukajanje kuŵilanga Kwenu ni tukaakuuye Achimitenga.” (Kuchiŵechetedwa kukwao kuti): “Ana ngaŵa mwaliji nkulumbila kala kuti ngasintyoka (pa duniya)?”

14:45

وَسَكَنتُمۡ فِي مَسَٰكِنِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَتَبَيَّنَ لَكُمۡ كَيۡفَ فَعَلۡنَا بِهِمۡ وَضَرَبۡنَا لَكُمُ ٱلۡأَمۡثَالَ ﴿45﴾

“Soni jenumanja mwatemi m’malo mwanakutamaga aŵala ŵaŵalitesile lupuso achimisyene, soni yamanyukwiche kukwenu mwatwatendele ŵanganyao (pakwajonanga), soni ni twampele jenumanja ilandanyo (yakulekanganalekangana nambo mwaikaaniile).”

14:46

وَقَدۡ مَكَرُواْ مَكۡرَهُمۡ وَعِندَ ٱللَّهِ مَكۡرُهُمۡ وَإِن كَانَ مَكۡرُهُمۡ لِتَزُولَ مِنۡهُ ٱلۡجِبَالُ ﴿46﴾

Soni chisimu ŵatesile malindi gao, nambo malindi gaogo gali kwa Allah (akugamanya chenene), soni namuno gakaliji malindi gaogo ganti nikuchuŵika nago matumbi (nganigaŵa gatyosisye Usilamu).

14:47

فَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱللَّهَ مُخۡلِفَ وَعۡدِهِۦ رُسُلَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٖ ﴿47﴾

Soni ngasin’ganisya ata panandi yanti Allah kuŵa nkwakasila chilanga Chakwe Achimitenga Ŵakwe. Chisimu Allah ni Jwamachili gakupunda, Nkuusya mbusyo (syakupoteka kusyene).

14:48

يَوۡمَ تُبَدَّلُ ٱلۡأَرۡضُ غَيۡرَ ٱلۡأَرۡضِ وَٱلسَّمَٰوَٰتُۖ وَبَرَزُواْ لِلَّهِ ٱلۡوَٰحِدِ ٱلۡقَهَّارِ ﴿48﴾

(Chilangachi chichikwanilana pa) lisiku lyalichigalausyidwa litaka kuŵa litaka line (lyachilendo), ni mawunde soni (iyyoyopeyo), ni chachionechela ŵanganyao kwa Allah Jumpepe, Jwamachili gangalimbana nago.

14:49

وَتَرَى ٱلۡمُجۡرِمِينَ يَوۡمَئِذٖ مُّقَرَّنِينَ فِي ٱلۡأَصۡفَادِ ﴿49﴾

Ni tinchaona akuleŵa lyele lisikulyo ali ataŵidwe m’maunyolo.

14:50

سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٖ وَتَغۡشَىٰ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ ﴿50﴾

Yakuwala yao ichiŵa yalipula, soni Moto uchiunichila ngope syao.

14:51

لِيَجۡزِيَ ٱللَّهُ كُلَّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ ﴿51﴾

Kuti Allah an’dipile mundu jwalijose yajwapanganyisye. Chisimu Allah ni Jwachitema pakuŵalanjila.

14:52

هَٰذَا بَلَٰغٞ لِّلنَّاسِ وَلِيُنذَرُواْ بِهِۦ وَلِيَعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا هُوَ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ وَلِيَذَّكَّرَ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ ﴿52﴾

Aku kuŵele gombelesya ku ŵandu, ni kuti alitetele nako, soni kuti amanyilile yanti Jwalakwe (Allah) ni Nnungu Jumpepe, soni kuti ŵakwete lunda akumbuchile.