Ash-Shuraa 42:15فَلِذَٰلِكَ فَٱدۡعُۖ وَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡۖ وَقُلۡ ءَامَنتُ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِن كِتَٰبٖۖ وَأُمِرۡتُ لِأَعۡدِلَ بَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمۡۖ لَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡۖ لَا حُجَّةَ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ يَجۡمَعُ بَيۡنَنَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ﴿١٥﴾
Цуьнга (Дела цхьаъваре) кхайкха /хIай Мухьаммад/. ДIанислохьайга омра ма ди. Церан дезаршна тIаьхьа ма хIотта‚ ахь āла: "Ас ийман дилли Дала доссинчу жайне‚ суна омра дина шуна юккъехь нийсо ян. /Цхьа/ Дела ву тхан Кхиош-кхобург а‚ шун Кхиош-кхобург а‚ тхуна тхан Iамалш ю‚ шуна − шун Iамалш ю. Цхьа а къовсамбац тхуна а‚ шуна а юккъехь. Дала цхьаьнатухур ду вай (къематдийнахь бакъдерг къасто)‚ Цунна тIе ду дIадерзар".
Ash-Shuraa 42:49لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ يَهَبُ لِمَن يَشَآءُ إِنَٰثٗا وَيَهَبُ لِمَن يَشَآءُ ٱلذُّكُورَ ﴿٤٩﴾
Делан ду стигланийн а‚ лаьттан а паччахьалла. Кхуллу Цо Шена луург. Ло Цо Шена луучунна зудабераш, ло Цо Шена луучунна божабераш.
Ash-Shuraa 42:50أَوۡ يُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانٗا وَإِنَٰثٗاۖ وَيَجۡعَلُ مَن يَشَآءُ عَقِيمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٞ قَدِيرٞ ﴿٥٠﴾
Я хуьлуьйту царна божабераш а‚ зудабераш а‚ Шена луург тIаьхье йоцуш вуьту. Баккъалла а, Иза хууш верг а ву‚ ницкъ кхочург а ву.
Al-Ahqaf 46:15وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ إِحۡسَٰنًاۖ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ كُرۡهٗا وَوَضَعَتۡهُ كُرۡهٗاۖ وَحَمۡلُهُۥ وَفِصَٰلُهُۥ ثَلَٰثُونَ شَهۡرًاۚ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَبَلَغَ أَرۡبَعِينَ سَنَةٗ قَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحٗا تَرۡضَىٰهُ وَأَصۡلِحۡ لِي فِي ذُرِّيَّتِيٓۖ إِنِّي تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَإِنِّي مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ ﴿١٥﴾
Весет дина Оха адаме шен деца-ненаца дика хилар − нанас /кийрахь/ лелийна иза халонца‚ /дуьнена/ ваьккхина иза халонца. Иза /кийрахь/ лелоран а‚ /вакхорах/ къасторан а хан ткъе итт бутт бу /6-9 бутт кийрахь, йисина хан вакхош/. Ша г1еметтах1оьттича, шовзткъа шере ваьлча, цоэлира: "Везан Дела‚ аьтто белахь суна Хьан ниIматана баркалла ала‚ Ахь суна а‚ сан дена-нанна а делла долчу‚ Хьо шена реза волу дика Iамал ян а‚ тоделахь суна сан зуьрретехь /сан г1уллакхаш – нсбелахь уьш а нисчу новкъа/ а. Баккъалла а, ас тōба ди Хьоьга‚ баккъалла а, со /Далла/ муьт1ахьболчарах (бусалбанех) ву-кх".
Muhammad 47:22فَهَلۡ عَسَيۡتُمۡ إِن تَوَلَّيۡتُمۡ أَن تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَتُقَطِّعُوٓاْ أَرۡحَامَكُمۡ ﴿٢٢﴾
Шу хила мега, шаьш /ийманах/ дIадирзича, боьханиг даржадеш лаьттахь‚ гергарлонаш хēдош?
Adh-Dhariyat 51:28فَأَوۡجَسَ مِنۡهُمۡ خِيفَةٗۖ قَالُواْ لَا تَخَفۡۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٖ ﴿٢٨﴾
Иза царах кхеравелира. Цара элира: "Ма кхера!" Цара цунна кхаъ баьккхира‚ хьекъале волу кIант /Исхьакъ/ хир ву аьлла.
Adh-Dhariyat 51:29فَأَقۡبَلَتِ ٱمۡرَأَتُهُۥ فِي صَرَّةٖ فَصَكَّتۡ وَجۡهَهَا وَقَالَتۡ عَجُوزٌ عَقِيمٞ ﴿٢٩﴾
Дуьхьалйеара цуьнан зуда, чIогIа мохь бетташ‚ цо шен юьхьах тIара деттара‚ ōлура: "Бер ца хуьлу къена зуда юй ша-м!"
Adh-Dhariyat 51:30قَالُواْ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡحَكِيمُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٣٠﴾
Цара элира: "Иштта аьлла хьо Кхиош-кхобучо. Баккъалла а, Иза хьукаме верг а ву‚ хууш верг а ву".
At-Tur 52:21وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱتَّبَعَتۡهُمۡ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَٰنٍ أَلۡحَقۡنَا بِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَمَآ أَلَتۡنَٰهُم مِّنۡ عَمَلِهِم مِّن شَيۡءٖۚ كُلُّ ٱمۡرِيِٕۭ بِمَا كَسَبَ رَهِينٞ ﴿٢١﴾
Шаьш ийман диллина хилла берш‚ шайн зуьррет а ийманца шайна тIаьхьахIиттина хилларш − царна тIекхиор ду Оха церан зуьррет а. Церан Iамалех хIумма а эшор а яц Оха. Массо а стаг а ша /дуьненахь/ карадинчуьнца закъалт ву.
An-Najm 53:32ٱلَّذِينَ يَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰٓئِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلۡمَغۡفِرَةِۚ هُوَ أَعۡلَمُ بِكُمۡ إِذۡ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ وَإِذۡ أَنتُمۡ أَجِنَّةٞ فِي بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡۖ فَلَا تُزَكُّوٓاْ أَنفُسَكُمۡۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ ﴿٣٢﴾
Ишттанаш бу уьш, шаьш генабовлуш къинойх даккхичарах а‚ боьхучух а, кегийнаш бен /ца долуьйтуш шайгара/. Баккъалла а, хьо Кхиош-кхобург Шегахь шортта гечдар долуш ву-кх. Иза дика хууш ву шух дерг шу Ша лаьттах кхуллучу хенахь а‚ шу шайн нанойн кийрахь хIу долчу хенахь а. Шаьш цIан ма де −Цунна дика вевзаш ву /Делах/ кхоьруш верг!
An-Najm 53:45وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰ ﴿٤٥﴾
Баккъалла а, Цо кхоьллина шишша −боьрша а‚ сте а‚ аьлла.
An-Najm 53:46مِن نُّطۡفَةٍ إِذَا تُمۡنَىٰ ﴿٤٦﴾
/Цхьана/ тIадамах, иза кхоссабелча /ненан кийрахь долчу беран цIа чу/‚ аьлла.
Al-Waqi'ah 56:58أَفَرَءَيۡتُم مَّا تُمۡنُونَ ﴿٥٨﴾
Шуна ца го шаьш хIу тосуш?
Al-Waqi'ah 56:59ءَأَنتُمۡ تَخۡلُقُونَهُۥٓ أَمۡ نَحۡنُ ٱلۡخَٰلِقُونَ ﴿٥٩﴾
Аш кхуллуш ду иза /адам/ я Тхо ду кхуллурш?
Al-Mujadila 58:1قَدۡ سَمِعَ ٱللَّهُ قَوۡلَ ٱلَّتِي تُجَٰدِلُكَ فِي زَوۡجِهَا وَتَشۡتَكِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَٱللَّهُ يَسۡمَعُ تَحَاوُرَكُمَآۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ ﴿١﴾
Баккъалла а, хези Далла шен майрачух лаьцна хьоьга юх-юха а дуьйцуш йолчун дош‚ цо Деле далхадо шен г1уллакх‚ и Дела хозуш ма ву шун шиннан къамел. Баккъалла а, и Дела хозуш верг а ма ву‚ гуш верг а ма ву.
At-Talaq 65:4وَٱلَّـٰٓـِٔي يَئِسۡنَ مِنَ ٱلۡمَحِيضِ مِن نِّسَآئِكُمۡ إِنِ ٱرۡتَبۡتُمۡ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَٰثَةُ أَشۡهُرٖ وَٱلَّـٰٓـِٔي لَمۡ يَحِضۡنَۚ وَأُوْلَٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن يَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُۥ مِنۡ أَمۡرِهِۦ يُسۡرٗا ﴿٤﴾
Шун зударех шайн цIий дарахдог диллина берш‚ шу шеко йолуш хиллехь‚ церан Iиддат кхо бутт бу‚ и цIи дар хIинци ца хиллачарна (жима хилар бахьанехь) а /кхо бутт бу/. Берах бисинчеран /1иддатан/ хан − бера дар ду. (Бер дича чекхдолу церан Iиддат). Делах кхоьруш верг милла велахь - Цо цунна шен гIуллакхах атто хуьлуьйтур ю.
At-Tahrim 66:5عَسَىٰ رَبُّهُۥٓ إِن طَلَّقَكُنَّ أَن يُبۡدِلَهُۥٓ أَزۡوَٰجًا خَيۡرٗا مِّنكُنَّ مُسۡلِمَٰتٖ مُّؤۡمِنَٰتٖ قَٰنِتَٰتٖ تَـٰٓئِبَٰتٍ عَٰبِدَٰتٖ سَـٰٓئِحَٰتٖ ثَيِّبَٰتٖ وَأَبۡكَارٗا ﴿٥﴾
Мега иза Кхиош-кхобуш волчу цуьнан Дала, цо шу дитича, цунна шул дика зударий бало: шаьш бусалба болуш‚ муъмин болуш‚ муьтIахь болуш‚ тōба деш болуш‚ Iибадат деш болуш‚ /пайхамарца/ дIасалелаш болуш‚ хьалха марехь хилларш а‚ маре баханза болу мехкарий а.
Al-Qiyamah 75:37أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةٗ مِّن مَّنِيّٖ يُمۡنَىٰ ﴿٣٧﴾
Иза (адам) дацара ткъа /хилла/ тIадамах (зудчунна чу кхоьссинчу стеган хих)?
Al-Qiyamah 75:38ثُمَّ كَانَ عَلَقَةٗ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ ﴿٣٨﴾
ТIаккха дукъаделла ц1и хилира цунах. ТIаккха Цо кхоьллира /цунах адам/‚ нисвира иза /шен меженашца/.
Al-Qiyamah 75:39فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ ﴿٣٩﴾
ТIаккха цунах Цо хилийтира шиъ: боьрша стаг а‚ зуда а.
Al-Qiyamah 75:40أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ ﴿٤٠﴾
Ткъа И /Дела, Ша цу кепара тамаше х1уманаш кхоьллинарг/ ницкъ кхочуш вац белларш денбан?/Ву, делора!/
Al-Mursalat 77:20أَلَمۡ نَخۡلُقكُّم مِّن مَّآءٖ مَّهِينٖ ﴿٢٠﴾
Оха ца кхоьллина шу хIумма йоцчу хих?
Al-Mursalat 77:21فَجَعَلۡنَٰهُ فِي قَرَارٖ مَّكِينٍ ﴿٢١﴾
Т1аккха Оха дIа ма нисдира иза чIогIачу меттигехь.
An-Naba 78:8وَخَلَقۡنَٰكُمۡ أَزۡوَٰجٗا ﴿٨﴾
Оха кхоьллина шу шиш (боьрша а‚ сте а).
An-Naba 78:10وَجَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ لِبَاسٗا ﴿١٠﴾
Оха хилийтина буьйса духархилла.
At-Takwir 81:7وَإِذَا ٱلنُّفُوسُ زُوِّجَتۡ ﴿٧﴾
Синош /шайн дуьненахь хиллачу догIмий чу/ дIадерзича‚
At-Takwir 81:8وَإِذَا ٱلۡمَوۡءُۥدَةُ سُئِلَتۡ ﴿٨﴾
Дийна йолуш /кешна чу/ дIайоьллина хиллачу йоь1игехаьттича,
At-Takwir 81:9بِأَيِّ ذَنۢبٖ قُتِلَتۡ ﴿٩﴾
Х1ун къа бахьанехь иза йина хилла аьлла,
At-Tariq 86:5فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ مِمَّ خُلِقَ ﴿٥﴾
Хьожийла адам‚ стенах ша кхоьллина ду!
At-Tariq 86:6خُلِقَ مِن مَّآءٖ دَافِقٖ ﴿٦﴾
Иза кхоьллина ду ийначу /боьршачу стеган а‚ зудчун а/ хих.
At-Tariq 86:7يَخۡرُجُ مِنۢ بَيۡنِ ٱلصُّلۡبِ وَٱلتَّرَآئِبِ ﴿٧﴾
Иза схьадолу /ден/ букъара‚ /ненан/ некхан даьIакех (т1ехкех).
Al-Layl 92:1وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰ ﴿١﴾
Буьйсанах дуй боу Ас, /цо Iалам боданца/ дIахьулдеш‚
Al-Layl 92:2وَٱلنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ ﴿٢﴾
Дийнах а дуй боу Ас‚ иза серладаьлча,
Al-Layl 92:3وَمَا خَلَقَ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ ﴿٣﴾
Ша борша а, сте а адам кхоьллинчуьнца (Делаца) а дуй боу Ас: