وَلَوۡ أَنَّنَا نَزَّلۡنَآ إِلَيۡهِمُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَحَشَرۡنَا عَلَيۡهِمۡ كُلَّ شَيۡءٖ قُبُلٗا مَّا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُوٓاْ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ يَجۡهَلُونَ ﴿111﴾۞وَلَوۡ أَنَّنَا نَزَّلۡنَآ إِلَيۡهِمُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَحَشَرۡنَا عَلَيۡهِمۡ كُلَّ شَيۡءٖ قُبُلٗا مَّا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُوٓاْ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ يَجۡهَلُونَ
އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހުންގެގާތަށް (مشرك ންގެގާތަށް) މަލާއިކަތްބޭކަލުން ފޮނުއްވިނަމަވެސް އަދި ނުވަތަ މަރުވެފައިވާ މީހުން ދިރިގެން ތެދުވެ އެމީހުންނާއި ވާހަކަދެއްކިނަމަވެސް އަދި ނުވަތަ ހުރިހާއެއްޗެއް ހަމަ ފައުޅުގައި قبيلة قبيلة އަށް ބައިބަޔަށް ޖަމާކުރައްވާ محشر ކުރެއްވިނަމަވެސް ﷲ އެދިވޮޑިގަންނަވަންޏާ މެނުވީ އެމީހުން އީމާންނުވާނެއެވެ. އަދި އެކަމަކު އެމީހުންކުރެ ގިނަމީހުންނަކީ އެކަން ނުދަންނަމީހުންނެވެ.
وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوّٗا شَيَٰطِينَ ٱلۡإِنسِ وَٱلۡجِنِّ يُوحِي بَعۡضُهُمۡ إِلَىٰ بَعۡضٖ زُخۡرُفَ ٱلۡقَوۡلِ غُرُورٗاۚ وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُۖ فَذَرۡهُمۡ وَمَا يَفۡتَرُونَ ﴿112﴾وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوّٗا شَيَٰطِينَ ٱلۡإِنسِ وَٱلۡجِنِّ يُوحِي بَعۡضُهُمۡ إِلَىٰ بَعۡضٖ زُخۡرُفَ ٱلۡقَوۡلِ غُرُورٗاۚ وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُۖ فَذَرۡهُمۡ وَمَا يَفۡتَرُونَ
(އޭ رسول ﷲ އެވެ!) ކަލޭގެފާނަށް އިންސީންނާއި ޖިންނީންގެ شيطان ން ލެއްވިފަދައިން ކޮންމެ نبي ބޭކަލަކަށްވެސް އިންސާނުންނާއި ޖިންނީންގެ ތެރެއިން ތިމަންރަސްކަލާނގެ شيطان ން ލެއްވީމެވެ. އެއީ އެބޭކަލުންގެ عدوُّ ންނެވެ. އެސޮރުމެން އޭގެ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ޒީނަތްތެރި ފޮނިބަސްތައް ހެއްލުންތެރި ކުރުވުމަށްޓަކައި ކިޔައިދީހަދައެވެ. އަދި ކަލޭގެފާނުންގެ رَبّ އެދިވޮޑިނުގެންނެވިނަމަ އެމީހުން އެކަން ނުކުރީހެވެ. ފަހެ އެމީހުންނާއި އެމީހުން އެދޮގުހަދާތަކެތި ދޫކޮށްލައްވާށެވެ.
وَلِتَصۡغَىٰٓ إِلَيۡهِ أَفۡـِٔدَةُ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ وَلِيَرۡضَوۡهُ وَلِيَقۡتَرِفُواْ مَا هُم مُّقۡتَرِفُونَ ﴿113﴾وَلِتَصۡغَىٰٓ إِلَيۡهِ أَفۡـِٔدَةُ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ وَلِيَرۡضَوۡهُ وَلِيَقۡتَرِفُواْ مَا هُم مُّقۡتَرِفُونَ
އަދި آخرة ދުވަހަށް އީމާންނުވާ މީހުންގެ ހިތްތައް އެޔަށް ލެނބުމަށެވެ. (އެބަހީ شيطانُ ންގެ އެ ޒީނަތްތެރި ފޮނިބަސްތަކަށް) ލެނބުމަށެވެ. އަދި އެމީހުން އެޔަށް ރުހުމަށެވެ. އަދި އެމީހުން އެކުރާ ނުބައި عمل ކޮށް އެފާފަތައް ކުރުމަށެވެ.
أَفَغَيۡرَ ٱللَّهِ أَبۡتَغِي حَكَمٗا وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ إِلَيۡكُمُ ٱلۡكِتَٰبَ مُفَصَّلٗاۚ وَٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَعۡلَمُونَ أَنَّهُۥ مُنَزَّلٞ مِّن رَّبِّكَ بِٱلۡحَقِّۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمُمۡتَرِينَ ﴿114﴾أَفَغَيۡرَ ٱللَّهِ أَبۡتَغِي حَكَمٗا وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ إِلَيۡكُمُ ٱلۡكِتَٰبَ مُفَصَّلٗاۚ وَٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَعۡلَمُونَ أَنَّهُۥ مُنَزَّلٞ مِّن رَّبِّكَ بِٱلۡحَقِّۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمُمۡتَرِينَ
އަދި حكم ކުރާ ފަރާތެއްގެގޮތުން ﷲ ނޫން އެހެންފަރާތެއް އަހުރެން އެދެންވީހެއްޔެވެ؟ އެކަލާނގެއީ ކަލޭމެންގެމައްޗަށް تفصيل ކޮށް بيان ކޮށްދޭ حال ފޮތްބާވައިލެއްވި ކަލާނގެއެވެ. އަދި އެމީހުންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ފޮތް ދެއްވިމީހުންނަށް އެފޮތަކީ يعني ކީރިތި قرآن އަކީ ކަލޭގެފާނުންގެ رَبّ ގެ حضرة ން ހަމަ حقّ ގޮތުގައި ބާވައިލައްވާފައިވާ ފޮތެއްކަން ރަނގަޅަށްއެނގޭނެއެވެ. ފަހެ ޝައްކުކުރާމީހުންގެ ތެރެއިން ކަލޭގެފާނު ވެވަޑައިނުގަންނަވާށެވެ.
وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدۡقٗا وَعَدۡلٗاۚ لَّا مُبَدِّلَ لِكَلِمَٰتِهِۦۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿115﴾وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدۡقٗا وَعَدۡلٗاۚ لَّا مُبَدِّلَ لِكَلِمَٰتِهِۦۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ
އަދި عدل ވެރިކަމާއި ތެދުވެރިކަމުގެ ގޮތުން ކަލޭގެފާނުންގެ رَبّ ގެ كلمة ފުޅު ފުރިހަމަވެގެންވެއެވެ. (ކީރިތި قرآن އަކީ އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ كلمة ފުޅެވެ.) އަދި އެކަލާނގެ كلمة ފުޅު ބަދަލުކުރާނެ އެކަކުވެސް ނުވެއެވެ. [އަދި އެކަލާނގެއީ އައްސަވާވޮޑިގެންވާ ދެނެވޮޑިގެންވާ ކަލާނގެއެވެ.]
وَإِن تُطِعۡ أَكۡثَرَ مَن فِي ٱلۡأَرۡضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ ﴿116﴾وَإِن تُطِعۡ أَكۡثَرَ مَن فِي ٱلۡأَرۡضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ
(އޭ رسول ﷲ އެވެ!) ބިންމަތީގައިވާ ގިނަމީސްތަކުންނަށް ކަލޭގެފާނު ކިޔަމަންތެރިވެވަޑައިގެންފިއްޔާ އެމީހުން ﷲ ގެމަގުން ކަލޭގެފާނު ފުރައްދާ ވާވައްދައިލާނެއެވެ. އަދި ހަމަ ހީއާއި ވަހުމަށްމެނުވީ އެމީހުން تبع ވާކަމުގައި ނުވެއެވެ. އަދި ލަފާކޮށް خيال ކުރާބަޔަކުކަމުގައި މެނުވީ އެމީހުން ނުވެއެވެ.
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ مَن يَضِلُّ عَن سَبِيلِهِۦۖ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ ﴿117﴾إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ مَن يَضِلُّ عَن سَبِيلِهِۦۖ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ
ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭގެފާނުގެ رَبُّ، އެކަލާނގެމަގުން ފުރެދޭމީހުން މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. އަދި ތެދުމަގުގައިވާ މީހާވެސް މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ހަމަ އެކަލާނގެއެވެ.
فَكُلُواْ مِمَّا ذُكِرَ ٱسۡمُ ٱللَّهِ عَلَيۡهِ إِن كُنتُم بِـَٔايَٰتِهِۦ مُؤۡمِنِينَ ﴿118﴾فَكُلُواْ مِمَّا ذُكِرَ ٱسۡمُ ٱللَّهِ عَلَيۡهِ إِن كُنتُم بِـَٔايَٰتِهِۦ مُؤۡمِنِينَ
ފަހެ އޭގެމައްޗަށް ﷲ ގެ ނަންފުޅުގަނެވިފައިވާ ތަކެތި ކަލޭމެންކާށެވެ. (އެބަހީ: بسم ކިޔައިގެން صحّ މަގުން ކަތިލެވިފައިވާ ތަކެތީގެ މަސް ކަލޭމެން ކާށެވެ.) ކަލޭމެން އެކަލާނގެ އާޔަތްތަކަށް އީމާންވެގެންވާ ބަޔަކުކަމުގައި ވަންޏާއެވެ. އެއީ ހުއްދަކަމެކެވެ.