وَلَمَّا ضُرِبَ ٱبۡنُ مَرۡيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوۡمُكَ مِنۡهُ يَصِدُّونَ ﴿57﴾۞وَلَمَّا ضُرِبَ ٱبۡنُ مَرۡيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوۡمُكَ مِنۡهُ يَصِدُّونَ
کاتێکیش باسی کوڕهکهی مهریهم_عیسا_ بهنموونه هێنرابێتهوه، دهستبهجێ قهوم و هۆزهکهی تۆ ملهجهڕێیان کردووه و سهریان باداوه و تهسلیمی حهق نهبوون (به باسکردنی سهغڵهت بوون)....
وَقَالُوٓاْ ءَأَٰلِهَتُنَا خَيۡرٌ أَمۡ هُوَۚ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلَۢاۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمٌ خَصِمُونَ ﴿58﴾وَقَالُوٓاْ ءَأَٰلِهَتُنَا خَيۡرٌ أَمۡ هُوَۚ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلَۢاۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمٌ خَصِمُونَ
وتویانه ئایا پهرستراوهکانی ئێمه شایانی پهرستنن یان ئهو؟! واته_عیسا_، ئهو نموونانهیان بۆ تۆ نهدههێنایهوه، تهنها بۆ موجادهله نهبێت، (وهنهبێت بهشوێن حهق و ڕاستیدا بگهڕێن)، بهڵکو ئهوانه کهسانێکن ههمیشه حهز به دوژمنایهتی و ئاژاوه و ململانێی بێ سهروبن دهکهن.
إِنۡ هُوَ إِلَّا عَبۡدٌ أَنۡعَمۡنَا عَلَيۡهِ وَجَعَلۡنَٰهُ مَثَلٗا لِّبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ﴿59﴾إِنۡ هُوَ إِلَّا عَبۡدٌ أَنۡعَمۡنَا عَلَيۡهِ وَجَعَلۡنَٰهُ مَثَلٗا لِّبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ
ئهو عیسایه تهنها بهندهیهکی ئێمه بوو که نازو نیعمهتی پێغهمبهرایهتیمان پێبهخشی و کردمانه نموونهیهکی چاك بۆ نهوهی ئیسرائیل تا شوێنی بکهون.
وَلَوۡ نَشَآءُ لَجَعَلۡنَا مِنكُم مَّلَـٰٓئِكَةٗ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَخۡلُفُونَ ﴿60﴾وَلَوۡ نَشَآءُ لَجَعَلۡنَا مِنكُم مَّلَـٰٓئِكَةٗ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَخۡلُفُونَ
ئهگهر بمانویستایه ئێوهمان دهکرده فریشته وله زهویدا نیشتهجێمان دهکردن و ههموو فهرمانبهردار دهبوون.
وَإِنَّهُۥ لَعِلۡمٞ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمۡتَرُنَّ بِهَا وَٱتَّبِعُونِۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ ﴿61﴾وَإِنَّهُۥ لَعِلۡمٞ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمۡتَرُنَّ بِهَا وَٱتَّبِعُونِۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ
بهڕاستی له دایکبوونی عیسا، بهبێ باوك، بهڵگهیه لهسهر قیامهت، کهواته بهگومان مهبن لێی و باوهڕی پێبهێنن و پێیان بڵێ: ههر پهیڕهوی له زاتی من بکهن، ههر ئهوهشه ڕێگهی ڕاست و دروست.
وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُۖ إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٞ ﴿62﴾وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُۖ إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٞ
خهڵکینه ههوڵ بدهن با شهیتان ڕێتان پێ نهگرێت و له ڕێی ڕاست لاتان نهدات چونکه بێگومان ئهو دوژمنێکی ئاشکراتانه.
وَلَمَّا جَآءَ عِيسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ قَالَ قَدۡ جِئۡتُكُم بِٱلۡحِكۡمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُم بَعۡضَ ٱلَّذِي تَخۡتَلِفُونَ فِيهِۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿63﴾وَلَمَّا جَآءَ عِيسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ قَالَ قَدۡ جِئۡتُكُم بِٱلۡحِكۡمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُم بَعۡضَ ٱلَّذِي تَخۡتَلِفُونَ فِيهِۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ
کاتێك عیسا به موعجیزهی ئاشکراوه ڕهوانهکرا بۆ نهوهی ئیسرائیل وتی: بهڕاستی من حیکمهت و داناییم بۆ هێناون، ههروهها زانیاری ئهوهشم پێ یه که ئهو شتانهتان بۆ ڕوون بکهمهوه که کێشهتان لهسهری ههیه و ڕاو بۆچونتان لهسهری جیاوازه، جا ئێوه له خوا بترسن و گوێڕایهڵی من بکهن.
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ رَبِّي وَرَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ ﴿64﴾إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ رَبِّي وَرَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ هَٰذَا صِرَٰطٞ مُّسۡتَقِيمٞ
بهڕاستی خوای گهوره پهروهردگاری منیش و ئێوهشه، تهنها ئهو بپهرستن، ههر ئهمهشه ڕێگه و ڕێبازی ڕاست و دروست.
فَٱخۡتَلَفَ ٱلۡأَحۡزَابُ مِنۢ بَيۡنِهِمۡۖ فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡ عَذَابِ يَوۡمٍ أَلِيمٍ ﴿65﴾فَٱخۡتَلَفَ ٱلۡأَحۡزَابُ مِنۢ بَيۡنِهِمۡۖ فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡ عَذَابِ يَوۡمٍ أَلِيمٍ
پاشان دهسته و گرۆههکان جیاوازی کهوته نێوانیان لهسهر عیسا خۆی، وهیل و قوڕبهسهری بۆ ئهوانهی که ستهمیان کردووه و ستهم دهکهن، له سزاو ئازاری ڕۆژێکی پڕ ئێش.
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿66﴾هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ
ئایا ئهوانه جگهله هاتنی قیامهت چاوهڕوانی چی تر دهکهن، له کاتێکدا ئهوان ههستی پێناکهن.
ٱلۡأَخِلَّآءُ يَوۡمَئِذِۭ بَعۡضُهُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوٌّ إِلَّا ٱلۡمُتَّقِينَ ﴿67﴾ٱلۡأَخِلَّآءُ يَوۡمَئِذِۭ بَعۡضُهُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوٌّ إِلَّا ٱلۡمُتَّقِينَ
دۆستان و برادهران ههر ههموو لهو ڕۆژهدا دوژمنی یهکترن، ههموو ڕقیان له یهك دهبێتهوه، جگه لهو کهسانهی که لهسهر بنچینهی تهقواو خواناسین کۆ بوونهتهوه و برایهتییان بهرپا کردووه.
يَٰعِبَادِ لَا خَوۡفٌ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَ وَلَآ أَنتُمۡ تَحۡزَنُونَ ﴿68﴾يَٰعِبَادِ لَا خَوۡفٌ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَ وَلَآ أَنتُمۡ تَحۡزَنُونَ
خوای گهوره پێیان دهفهرموێت: ئهی بهندهکانم ئهمڕۆ ئیتر ئێوه هیچ ترس و بیمێکتان نابێت وهیچ غهم و پهژارهیهك ڕووتان تێ ناکات...
ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ مُسۡلِمِينَ ﴿69﴾ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ مُسۡلِمِينَ
ئهو بهختهوهرانه ئهو کهسانهن که کاتی خۆی باوهڕیان هێناوه به ئایهتهکانی ئێمه و نیشانهکانی دهسهڵاتداریمان له بوونهوهردا و ئیماندارو موسڵمانیش بوون.
ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ أَنتُمۡ وَأَزۡوَٰجُكُمۡ تُحۡبَرُونَ ﴿70﴾ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ أَنتُمۡ وَأَزۡوَٰجُكُمۡ تُحۡبَرُونَ
پێیان دهوترێت: فهرموون بچنه بهههشتهوه خۆتان و هاوسهرانتان، خۆتان و ئهوانهی وهك ئێوه خواناس بوون و لهوێ ژیانی کامهرانی و شادی و بهختهوهریتان پێ دهدرێت.
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِصِحَافٖ مِّن ذَهَبٖ وَأَكۡوَابٖۖ وَفِيهَا مَا تَشۡتَهِيهِ ٱلۡأَنفُسُ وَتَلَذُّ ٱلۡأَعۡيُنُۖ وَأَنتُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿71﴾يُطَافُ عَلَيۡهِم بِصِحَافٖ مِّن ذَهَبٖ وَأَكۡوَابٖۖ وَفِيهَا مَا تَشۡتَهِيهِ ٱلۡأَنفُسُ وَتَلَذُّ ٱلۡأَعۡيُنُۖ وَأَنتُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ
لهسهر سینی و کوپی ئاڵتون جۆرهها خواردن و خواردنهوهی جوان و ڕازاوه و تام خۆش و بۆن خۆشیان بهسهردا دهگێڕن و لهو بهههشتهدا ههرچی نهفس حهزی لێ بکات و دڵ بیخوازێت و چاو حهز بهدیتنی بکات ئامادهیه و ئێوه، ئهی خواناس و پاکان، ژیانی ههمیشهیی و نهبڕاوهشی تیادا دهبهنه سهر.
وَتِلۡكَ ٱلۡجَنَّةُ ٱلَّتِيٓ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿72﴾وَتِلۡكَ ٱلۡجَنَّةُ ٱلَّتِيٓ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
(خوای میهرهبان ئهوهندهی تر دڵخۆشیان دهکات، کاتێك پێیان دهفهرموێت): ئا ئهو بهههشتهی که ئێستا ئێوه بوونهته خاوهنی، وهك میراتیی شایستهی خۆتانه، بههۆی ئهو کار و کردهوانهی که دهتانکرد.
لَكُمۡ فِيهَا فَٰكِهَةٞ كَثِيرَةٞ مِّنۡهَا تَأۡكُلُونَ ﴿73﴾لَكُمۡ فِيهَا فَٰكِهَةٞ كَثِيرَةٞ مِّنۡهَا تَأۡكُلُونَ
میوههاتی زۆر و ههمهجۆر تیایدا بۆتان ئامادهیه و لێی دهخۆن (ههرگیز تهواو نابێت و کهم ناکات).
إِنَّ ٱلۡمُجۡرِمِينَ فِي عَذَابِ جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ ﴿74﴾إِنَّ ٱلۡمُجۡرِمِينَ فِي عَذَابِ جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ
بهڕاستی تاوانبار و تاوانکاران لهناو ئازار و سزای دۆزهخدا بهههمیشهیی دهمێننهوه.
لَا يُفَتَّرُ عَنۡهُمۡ وَهُمۡ فِيهِ مُبۡلِسُونَ ﴿75﴾لَا يُفَتَّرُ عَنۡهُمۡ وَهُمۡ فِيهِ مُبۡلِسُونَ
ئازارو سزا له سهریان کهم ناکرێتهوه، له کاتێکدا ههمووشیان تیایدا نائومێد و بێ هیوان.
وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُواْ هُمُ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿76﴾وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُواْ هُمُ ٱلظَّـٰلِمِينَ
جا وهنهبێت ئێمه ستهممان لێکردبن بهڵکو ههر خۆیان ستهمکار بوون.
وَنَادَوۡاْ يَٰمَٰلِكُ لِيَقۡضِ عَلَيۡنَا رَبُّكَۖ قَالَ إِنَّكُم مَّـٰكِثُونَ ﴿77﴾وَنَادَوۡاْ يَٰمَٰلِكُ لِيَقۡضِ عَلَيۡنَا رَبُّكَۖ قَالَ إِنَّكُم مَّـٰكِثُونَ
دۆزهخیهکان هاوار دهکهن، ئهی مالك (که فریشتهی سهرپهرشتیاره): دهبا پهروهردگارت بمانکوژێت، دهبا بمرین و کۆتایی بهم سهغڵهتیهمان بێت، له وهڵامدا دهڵێت: بهڕاستی ئهوه جێتانه و تیایدا بۆ ههمیشه دهبێت بمێننهوه (ئا بهو شێوهیه قورئان باسی بهختهوهران و باسی بهدبهخت و ناپوختهکان دهخاته بهرچاو، ئهوسا دێتهوه بۆ دنیا و دهیهوێت پێش ئهوهی ئهو ڕۆژه بهرپا ببێت خهڵکی فریای خۆیان بکهون):
لَقَدۡ جِئۡنَٰكُم بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَكُمۡ لِلۡحَقِّ كَٰرِهُونَ ﴿78﴾لَقَدۡ جِئۡنَٰكُم بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَكُمۡ لِلۡحَقِّ كَٰرِهُونَ
سوێند بهخوا بهڕاستی ئێمه پهیامی حهق و ڕاستیمان بۆ ئێوه ڕهوانه کردون کهچی زۆربهتان حهزتان له حهق و ڕاستی نیه ه لێی بێزارن.
أَمۡ أَبۡرَمُوٓاْ أَمۡرٗا فَإِنَّا مُبۡرِمُونَ ﴿79﴾أَمۡ أَبۡرَمُوٓاْ أَمۡرٗا فَإِنَّا مُبۡرِمُونَ
ئهوانه ههر کاتێك بڕیارێك بدهن و پیلانێك بگێڕن دژی موسڵمانان، ئهوه بێگومان ئێمه پیلانهکه بهسهریاندا دهشکێنینهوه و به زهرهری خۆیان تهواوی دهکهین.
أَمۡ يَحۡسَبُونَ أَنَّا لَا نَسۡمَعُ سِرَّهُمۡ وَنَجۡوَىٰهُمۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيۡهِمۡ يَكۡتُبُونَ ﴿80﴾أَمۡ يَحۡسَبُونَ أَنَّا لَا نَسۡمَعُ سِرَّهُمۡ وَنَجۡوَىٰهُمۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيۡهِمۡ يَكۡتُبُونَ
ئایا ئهوانه وادهزانن که ئێمه له نهێنی و چپهیان بێئاگاین و نابیستین؟! نهخێر وانی یه، ئێمه زۆر ئاگادارین و فریشته چاودێرهکانیشمان که ههمیشه له نزیکیانهوهن، وردو درشتی گوفتارو کرداریان تۆمار دهکهین.
قُلۡ إِن كَانَ لِلرَّحۡمَٰنِ وَلَدٞ فَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡعَٰبِدِينَ ﴿81﴾قُلۡ إِن كَانَ لِلرَّحۡمَٰنِ وَلَدٞ فَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡعَٰبِدِينَ
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم بهو خوانهناسانه بڵێ: ئهگهر خوای میهرهبان کوڕی ببوایه من یهکهم کهس دهبووم لهو کهسانهی که ملکهچ دهبووم!!
سُبۡحَٰنَ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ رَبِّ ٱلۡعَرۡشِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿82﴾سُبۡحَٰنَ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ رَبِّ ٱلۡعَرۡشِ عَمَّا يَصِفُونَ
پاکی و بێگهردی بۆ پهروهردگاری ئاسمانهکان و زهوی، بۆ پهروهردگاری عهرش و تهختی فهرمانڕهوایهتی، دهربارهی ئهو گوفتاره ناقوڵاو بێ سهرو بنانهی که نهفامان بۆ پهروهردگار ههڵی دهبهستن
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ﴿83﴾فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ
جارێ وازیان لێ بهێنه، با ههر ڕۆبچن له قسهی ههلهق و مهلهقدا و با ههر گهمه و یاری بکهن، ههتا دهگهنه ئهو ڕۆژهی ههڕهشهیان لێکراوه دهربارهی.
وَهُوَ ٱلَّذِي فِي ٱلسَّمَآءِ إِلَٰهٞ وَفِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَٰهٞۚ وَهُوَ ٱلۡحَكِيمُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿84﴾وَهُوَ ٱلَّذِي فِي ٱلسَّمَآءِ إِلَٰهٞ وَفِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَٰهٞۚ وَهُوَ ٱلۡحَكِيمُ ٱلۡعَلِيمُ
خوا ئهو زاتهیه که ههر ئهو، خوای ئاسمانه و ههر ئهو خوای زهویشه و ههر ئهوه که دانا و زانایه.
وَتَبَارَكَ ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَعِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ﴿85﴾وَتَبَارَكَ ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَعِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ
ئهو زاتهی که خاوهنی ئاسمانهکان و زهوی و نێوانیانه زۆر موبارهك و خێربهخش و پاك و بێ گهرده و ههر ئهو دهزانێت کهی قیامهت بهرپا دهبێت، بۆ لای ئهویش دهبرێنهوه.
وَلَا يَمۡلِكُ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلشَّفَٰعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ﴿86﴾وَلَا يَمۡلِكُ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلشَّفَٰعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ
(ئهوهش چاك بزانن) ئهو ڕۆژه، ئهوانهی که ئهوان دهیانپهرستن له جیاتی خوا تکاو شهفاعهتیان بهدهست نیه، مهگهر کهسێك که شایهتی ڕاستی دابێت و بزانێت کێ شایستهی تکا بۆکردنه.
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَهُمۡ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ﴿87﴾وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَهُمۡ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ
سوێند بهخوا ئهگهر لهو خوانهناسانه بپرسیت: کێ دروستی کردوون، ئهوه بهدڵنیاییهوه دهڵێن (الله)، کهوابوو بهرهو چی و بهرهو کوێ له ڕێبازی یهکخواناسی لادهدرێن و شوێنی ناحهقی دهکهون؟!
وَقِيلِهِۦ يَٰرَبِّ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ لَّا يُؤۡمِنُونَ ﴿88﴾وَقِيلِهِۦ يَٰرَبِّ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ لَّا يُؤۡمِنُونَ
سوێند به گوفتاری پێغهمبهر که وتی: پهروهردگارا، بهڕاستی ئهمانه قهوم و هۆزێکن، باوهڕ ناهێنن بیرناکهنهوه.
فَٱصۡفَحۡ عَنۡهُمۡ وَقُلۡ سَلَٰمٞۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ﴿89﴾فَٱصۡفَحۡ عَنۡهُمۡ وَقُلۡ سَلَٰمٞۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ
ده تۆش ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم لهبهر ئهوه چاوپۆشیان لێ بکه و لێیان ببووره، سهلامیان لێ بکه و نهرم به لهگهڵیان، له ئایندهدا دهزانن چییان بهسهر دێت و خۆیان دهبیننهوه، یاخود تێدهگهن و باوهڕ دههێنن.
حمٓ ﴿1﴾حمٓ
سهرنجی سهرهتای سوورهتی (الشوری) بده
وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ﴿2﴾وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ
سوێند بهم قورئانه ڕوون و ئاشکرایه.
إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةٖ مُّبَٰرَكَةٍۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ ﴿3﴾إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةٖ مُّبَٰرَكَةٍۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ
بهڕاستی ئێمه له شهوێکی به فهڕو پیرۆزدا (که شهوی قهدره) دامانبهزاندووهته خوارهوه، بێگومان ئێمه ههمیشه بێدارکهرهرهی بهندهکانمانین.
فِيهَا يُفۡرَقُ كُلُّ أَمۡرٍ حَكِيمٍ ﴿4﴾فِيهَا يُفۡرَقُ كُلُّ أَمۡرٍ حَكِيمٍ
لهو شهوهدا ههموو کارو کردهوه و بهرنامهیهکی پڕ له حیکمهت و دانایی له یهك جیا دهکرێتهوه.
أَمۡرٗا مِّنۡ عِندِنَآۚ إِنَّا كُنَّا مُرۡسِلِينَ ﴿5﴾أَمۡرٗا مِّنۡ عِندِنَآۚ إِنَّا كُنَّا مُرۡسِلِينَ
ئهمهش فهرمان و بڕیارێکه لهلایهن ئێمهوه، بێگومان ئێمهیش پێغهمبهران دهنێرین.
رَحۡمَةٗ مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿6﴾رَحۡمَةٗ مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ
ڕهوانه کردنی ئهم قورئانه، ڕهحمهتی پهروهردگاری تۆیه بۆ ئادهمیزاد، تا له سهرگهردانی ڕزگاری ببێت، بهڕاستی ههر ئهویشه که بیسهرو زانایه به ههموو شتێك.
رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ﴿7﴾رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ
ئهو زاته که پهروهردگاری ئاسمانهکان و زهوی و ههموو ئهو شتانهی که له نێوانیاندایه، ئهگهر ئێوه دڵنیان و باوهڕتان ههیه.
لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿8﴾لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ
هیچ خوایهك نی یه جگه لهو زاته، دهژێنێ و دهمرێنێت، پهروهردگاری ئێوهش و باوو باپیرانی دێرینیشتانه.
بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ يَلۡعَبُونَ ﴿9﴾بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ يَلۡعَبُونَ
لهگهڵ ئهم ههموو بهڵگه و نیشانه گهوره و گرنگانهدا، خوانهناسان له گومان و دوودڵیدا ڕۆچوون و سهرگهرمی گهمهو یارین.
فَٱرۡتَقِبۡ يَوۡمَ تَأۡتِي ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٖ مُّبِينٖ ﴿10﴾فَٱرۡتَقِبۡ يَوۡمَ تَأۡتِي ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٖ مُّبِينٖ
(ئهوانه ههروا بهسهریانهوه ناچێت) چاوهڕێی ڕۆژێك بکه که دوکهڵێکی ئاشکرا بهری ئاسمان دهگرێت.
يَغۡشَى ٱلنَّاسَۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿11﴾يَغۡشَى ٱلنَّاسَۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٞ
ههموو خهڵکی دادهگرێته، بۆیه به ترسهوه دهڵێن: ئهمه سزاو ئازارێکی به ئێشه (وا ڕووی تێ کردووین).
رَّبَّنَا ٱكۡشِفۡ عَنَّا ٱلۡعَذَابَ إِنَّا مُؤۡمِنُونَ ﴿12﴾رَّبَّنَا ٱكۡشِفۡ عَنَّا ٱلۡعَذَابَ إِنَّا مُؤۡمِنُونَ
بهناچاری دان بهدهسهڵاتی خوادا دهنێن و دهڵێن: پهروهردگارا تۆ ئهم سزاو ئازارهمان له کۆڵ بکهرهوه، بێگومان ئێمه باوهڕدارین!!
أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكۡرَىٰ وَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مُّبِينٞ ﴿13﴾أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكۡرَىٰ وَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مُّبِينٞ
(تازه بهسهرچوو!! کهی بێداربوونهوه و ئیمان هێنانی ناچاری سوودی ههیه بۆیان)، چۆن و لهکوێ ئامۆژگاری وهردهگرن، لهکاتێکدا پێغهمبهرێکی ئاشکرایان بۆ ڕهوانه کرابوو.
ثُمَّ تَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ وَقَالُواْ مُعَلَّمٞ مَّجۡنُونٌ ﴿14﴾ثُمَّ تَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ وَقَالُواْ مُعَلَّمٞ مَّجۡنُونٌ
پاشان پشتیان تێکرد و وتیان: فێرکراوێکی شێته!!
إِنَّا كَاشِفُواْ ٱلۡعَذَابِ قَلِيلًاۚ إِنَّكُمۡ عَآئِدُونَ ﴿15﴾إِنَّا كَاشِفُواْ ٱلۡعَذَابِ قَلِيلًاۚ إِنَّكُمۡ عَآئِدُونَ
ئێمه چاك دهتانناسین، ههر کهمێك سزاو ئازارتان لێ دوور بخهنهوه، بێگومان دهچنهوه دۆخی جاران.
يَوۡمَ نَبۡطِشُ ٱلۡبَطۡشَةَ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ ﴿16﴾يَوۡمَ نَبۡطِشُ ٱلۡبَطۡشَةَ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ
ڕۆژێك دێت ههڵمهتی گهورهی خۆمان بۆ تاوانباران دهبهین و ئێمه بهدڵنیایی یهوه تۆڵهسێنهرین له ستهمکاران.
وَلَقَدۡ فَتَنَّا قَبۡلَهُمۡ قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَ وَجَآءَهُمۡ رَسُولٞ كَرِيمٌ ﴿17﴾۞وَلَقَدۡ فَتَنَّا قَبۡلَهُمۡ قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَ وَجَآءَهُمۡ رَسُولٞ كَرِيمٌ
سوێند بهخوا بهڕاستی ئێمه پێش ئهمان قهوم و هۆزی فیرعهونمان تاقیکردهوه، پێغهمبهرێکی بهڕێز و میهرهبانیان بۆ هات.
أَنۡ أَدُّوٓاْ إِلَيَّ عِبَادَ ٱللَّهِۖ إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ﴿18﴾أَنۡ أَدُّوٓاْ إِلَيَّ عِبَادَ ٱللَّهِۖ إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ
به فیرعهون و دارودهستهکهی وت: که بهندهکانی خوا به من بسپێرن، چونکه بهڕاستی من پێغهمبهرێکی ئهمین و دڵسۆزم بۆ ههمووتان.
وَأَن لَّا تَعۡلُواْ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنِّيٓ ءَاتِيكُم بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ ﴿19﴾وَأَن لَّا تَعۡلُواْ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنِّيٓ ءَاتِيكُم بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ
خۆشتان بهگهوره دامهنێن له بهرامبهر خوای بهرزو بهدهسهڵاتهوه، بێگومان من بهڵگه و نیشانهی گرنگ و بههێز و ئاشکرام هێناوه بۆتان.
وَإِنِّي عُذۡتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمۡ أَن تَرۡجُمُونِ ﴿20﴾وَإِنِّي عُذۡتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمۡ أَن تَرۡجُمُونِ
من پهنا دهگرم به پهروهردگاری خۆم، که پهروهردگاری ئێوهشه لهوهی که بهردبارانم بکهن.
وَإِن لَّمۡ تُؤۡمِنُواْ لِي فَٱعۡتَزِلُونِ ﴿21﴾وَإِن لَّمۡ تُؤۡمِنُواْ لِي فَٱعۡتَزِلُونِ
خۆ ئهگهر ههر باوهڕم پێ ناکهن وازم لێ بهێنن و کارتان بهمنهوه نهبێت.
فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ مُّجۡرِمُونَ ﴿22﴾فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ مُّجۡرِمُونَ
بههۆی ئهوهی که وازیان لێ نههێنا، هاناو هاواری بردووه بۆ پهروهردگاری: پهروهردگارا، بهڕاستی ئهمانه کۆمهڵێکی تاوانبارن.
فَأَسۡرِ بِعِبَادِي لَيۡلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ ﴿23﴾فَأَسۡرِ بِعِبَادِي لَيۡلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ
ئهوسا ئیتر خوا فهرمانی بۆ نارد که شهو ڕهوی بکه بهبهندهکانم و شار چۆڵ بکهن، بێگومان ئهوانه به دواتاندا دێن.
وَٱتۡرُكِ ٱلۡبَحۡرَ رَهۡوًاۖ إِنَّهُمۡ جُندٞ مُّغۡرَقُونَ ﴿24﴾وَٱتۡرُكِ ٱلۡبَحۡرَ رَهۡوًاۖ إِنَّهُمۡ جُندٞ مُّغۡرَقُونَ
جاکه خۆت و ئیمانداران له دهریا پهڕینهوه دهریا بهجێ بهێڵه بهواڵا کراوی چونکه بهڕاستی ئهوانه سوپایهکی خنکێنراون تیایدا...
كَمۡ تَرَكُواْ مِن جَنَّـٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿25﴾كَمۡ تَرَكُواْ مِن جَنَّـٰتٖ وَعُيُونٖ
ئهوانه چهندهها باخ و باخات و کانیاوی سازگاری زۆریان بهجێهێشت...
وَزُرُوعٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ ﴿26﴾وَزُرُوعٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ
چهندهها کێڵگه و بێستان و جێگه و ڕێگهی خۆشیان له دوا بهجێما...
وَنَعۡمَةٖ كَانُواْ فِيهَا فَٰكِهِينَ ﴿27﴾وَنَعۡمَةٖ كَانُواْ فِيهَا فَٰكِهِينَ
جۆرهها نازو نیعمهتی تریش که ژیانیان به خۆشی تیایدا دهبرده سهر...
كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ ﴿28﴾كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ
ئا بهو شێوهیه لهوانمان سهندهوه و کردمانه میراتی خهڵکانێکی تر...
فَمَا بَكَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَا كَانُواْ مُنظَرِينَ ﴿29﴾فَمَا بَكَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَا كَانُواْ مُنظَرِينَ
جا نه ئاسمان بۆیان گریا و نه زهویش، ساته وهختێکیش مۆڵهتیان نهدرا...
وَلَقَدۡ نَجَّيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ مِنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡمُهِينِ ﴿30﴾وَلَقَدۡ نَجَّيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ مِنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡمُهِينِ
پاشان ئێمه نهوهی ئیسرائیلمان له سزای چهوسێنهرهوهی فیرعهون ڕزگارکرد...
مِن فِرۡعَوۡنَۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيٗا مِّنَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ﴿31﴾مِن فِرۡعَوۡنَۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيٗا مِّنَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ
بهڵێ، لهدهست فیرعهون که زۆر خۆی بهگهوره دهزانی و بهتهواوی لهسنووری دهرچوو بوو...
وَلَقَدِ ٱخۡتَرۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ عِلۡمٍ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿32﴾وَلَقَدِ ٱخۡتَرۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ عِلۡمٍ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
ئێمه ئهو کاته نهوهی ئیسرائیلمان ههڵبژارد له ڕووی ئاگایی و زانیاریهوه و ڕێزی ئهوانماندا بهسهر ههموو خهڵکی ئهو سهردهمهدا...
وَءَاتَيۡنَٰهُم مِّنَ ٱلۡأٓيَٰتِ مَا فِيهِ بَلَـٰٓؤٞاْ مُّبِينٌ ﴿33﴾وَءَاتَيۡنَٰهُم مِّنَ ٱلۡأٓيَٰتِ مَا فِيهِ بَلَـٰٓؤٞاْ مُّبِينٌ
ئێمه بهڵگه و نیشانهی ئاشکرای زۆرمان پێبهخشین و بهجۆرهها شێوهی ئاشکراو ڕوون تاقیمانکردنهوه.
إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ ﴿34﴾إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ
بهڕاستی ئهوانه (بت پهرستان) دهڵێن....
إِنۡ هِيَ إِلَّا مَوۡتَتُنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُنشَرِينَ ﴿35﴾إِنۡ هِيَ إِلَّا مَوۡتَتُنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُنشَرِينَ
ژیانمان تهنها یهك جاره و زیندوو ناکرێینهوه.
فَأۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿36﴾فَأۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
ئهگهر زیندوووبوونهوه حهقیقهته، باو و باپیرانمان که مردوون بیانهێننهوه ئهگهر ئێوه ڕاست دهکهن؟!!
أَهُمۡ خَيۡرٌ أَمۡ قَوۡمُ تُبَّعٖ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ مُجۡرِمِينَ ﴿37﴾أَهُمۡ خَيۡرٌ أَمۡ قَوۡمُ تُبَّعٖ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ مُجۡرِمِينَ
ئایا ئهمانه چاکترن یان قهومی _تبع_ (که قهومێکی دهسهڵاتدار بوون له پێش ئیسلامدا، قوڕهیش دهنگوباسی ئازایهتیانی بیستبوو)، ههروهها ئهوانهی پێشیان، ئێمه ههموانیانمان لهناوبرد، بهڕاستی ههرههموویان تاوانبار بوون.
وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ ﴿38﴾وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ
خۆ ئێمه ئاسمانهکان و زهوی و ئهو شتانهی نێوانیانمان بهگاڵته و بێ هووده دروست نهکردووه.
مَا خَلَقۡنَٰهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿39﴾مَا خَلَقۡنَٰهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
(بهڵکو ههمووی) لهسهر بنچینهی حهق و ڕاستی نهبێت دروستمان نهکردوون، بهڵام زۆربهیان لهم ڕاستیه نازانن.
إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ مِيقَٰتُهُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿40﴾إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ مِيقَٰتُهُمۡ أَجۡمَعِينَ
بێگومان دوارۆژ که ڕۆژی جیاکردنهوهیه، وادهی ههمووانیانه سهرجهم.
يَوۡمَ لَا يُغۡنِي مَوۡلًى عَن مَّوۡلٗى شَيۡـٔٗا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ ﴿41﴾يَوۡمَ لَا يُغۡنِي مَوۡلًى عَن مَّوۡلٗى شَيۡـٔٗا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ
ڕۆژێکه هیچ گهورهیهك فریای بچوکی خۆی ناکهوێت و هیچیشیان پشتگیری ناکرێن لهلایهن کهسێکهوه.
إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿42﴾إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
مهگهر کهسێك بهزهیی خوا گرتبێتیهوه به ڕاستی تهنها ئهو خوایه باڵادهست و میهرهبانه.
إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ ﴿43﴾إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ
بهڕاستی درهختی ژهقنهبووت (درهختێکه له ناخی دۆزهخدا، لهناو ئاگردا، خوای بهدهسهڵات ڕوواندوویهتی و لق و پهلکهکانی به ناویدا بڵاو بۆتهوه).
طَعَامُ ٱلۡأَثِيمِ ﴿44﴾طَعَامُ ٱلۡأَثِيمِ
بهرو بوومهکهی خۆراکی تاوانبارانه.
كَٱلۡمُهۡلِ يَغۡلِي فِي ٱلۡبُطُونِ ﴿45﴾كَٱلۡمُهۡلِ يَغۡلِي فِي ٱلۡبُطُونِ
ههروهك کانزای تواوه لهناو ورگ و ڕیخۆڵهکاندا دهکوڵێت.
كَغَلۡيِ ٱلۡحَمِيمِ ﴿46﴾كَغَلۡيِ ٱلۡحَمِيمِ
وهك کوڵانی ئاوی یهکجار گهرم.
خُذُوهُ فَٱعۡتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ ﴿47﴾خُذُوهُ فَٱعۡتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ
فهرمان دهدرێت: ئهو تاوانباره بگرن و بهرزی بکهنهوه بهسهر ناوهڕاستی دۆزهخداو بهری بدهنهوه.
ثُمَّ صُبُّواْ فَوۡقَ رَأۡسِهِۦ مِنۡ عَذَابِ ٱلۡحَمِيمِ ﴿48﴾ثُمَّ صُبُّواْ فَوۡقَ رَأۡسِهِۦ مِنۡ عَذَابِ ٱلۡحَمِيمِ
لهوهودوا ئاگرو ئاوی زۆر لهکوڵ بکهن بهسهریدا.
ذُقۡ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡكَرِيمُ ﴿49﴾ذُقۡ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡكَرِيمُ
ئهوسا پێی دهوترێت: دهبچێژه بێگومان تۆ زۆر خۆتت بهشت دهزانی و خۆشت زۆر بهماقووڵ دهخسته بهرچاو.
إِنَّ هَٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمۡتَرُونَ ﴿50﴾إِنَّ هَٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمۡتَرُونَ
بهڕاستی ئا ئهمه ئهو دۆزهخهیه کاتی خۆی گومانتان لێی ههبوو، مووجادهلهتان لهسهری دهکرد.
إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٖ ﴿51﴾إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٖ
(لهولاشهوه له بهههشدا له سایهی میهرهبانی پهروهردگارا): بهڕاستی ئهوانهی که پارێزگارو دیندارن، له جێگه و شوێنێکی زۆر ئارامدا ژیان دهبهنه سهر.
فِي جَنَّـٰتٖ وَعُيُونٖ ﴿52﴾فِي جَنَّـٰتٖ وَعُيُونٖ
له باخچه و باخهکانی بهههشتدا، له پاڵ کارێز و کانی و تاڤگهکاندا دهژین (ههمیشه له سهیران و خۆشیدان).
يَلۡبَسُونَ مِن سُندُسٖ وَإِسۡتَبۡرَقٖ مُّتَقَٰبِلِينَ ﴿53﴾يَلۡبَسُونَ مِن سُندُسٖ وَإِسۡتَبۡرَقٖ مُّتَقَٰبِلِينَ
دهپۆشن له ئاوریشمی تهنك و ئهستوور، لهو کاتهدا، خۆشهویستان بهرامبهر یهك دادهنیشن و (بهڕووی خۆشهوه بۆ یهکتر دهڕوانن و گفتوگۆی خۆش و بهتام دهکهن).
كَذَٰلِكَ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٖ ﴿54﴾كَذَٰلِكَ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٖ
ههروهها حوری چاوگهش و گوڵئهنداممان کردووه به هاوسهریان.
يَدۡعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ ﴿55﴾يَدۡعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ
بانگ دهکهن تیایدا بۆ ههموو جۆره میوهیهك، بێ ئهوهی بترسن له تهواو بوون و، نهخۆش کهوتن و لهبهرچاو کهوتن.
لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلۡمَوۡتَ إِلَّا ٱلۡمَوۡتَةَ ٱلۡأُولَىٰۖ وَوَقَىٰهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ ﴿56﴾لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلۡمَوۡتَ إِلَّا ٱلۡمَوۡتَةَ ٱلۡأُولَىٰۖ وَوَقَىٰهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ
له ههمووی خۆشتر ئهوهیه که ههرگیز تاڵی مردن ناچێژن تیایدا جگه لهو مردنهی یهکهمجار و پهروهردگاریان له سزای دۆزهخیش به دووری گرتوون و پاڕاستوونی.
فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ﴿57﴾فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ
جا ئهمه ڕێزو فهزڵێکی تایبهتیه لهلایهن پهروهردگاری تووه ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم، ئهی ئیماندار، بهڕاستی تهنها ئهوهیه سهرکهوتنی گهورهو بێ سنوور.
فَإِنَّمَا يَسَّرۡنَٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ ﴿58﴾فَإِنَّمَا يَسَّرۡنَٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم، کهواته بۆیه بهزمانی تۆ ئهم قورئانهمان بهڕوونی و ئاسانی ڕهوانهکردووه، بۆ ئهوهی یاداوهری و ئامۆژگاری وهربگرن و دابچڵهکێن.
فَٱرۡتَقِبۡ إِنَّهُم مُّرۡتَقِبُونَ ﴿59﴾فَٱرۡتَقِبۡ إِنَّهُم مُّرۡتَقِبُونَ
کهواته تۆ ئیتر چاوهڕێی پێش هاتنی بهڵێنهکانی ئێمه بکه له دنیا و قیامهتدا، چونکه بێگومان ئهوانیش چاوهڕێن!!
حمٓ ﴿1﴾حمٓ
سهرنجی ئایهتی1 (الشوری) لاپهڕه483بده.
تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ﴿2﴾تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ
ئهم قورئانه لهلایهن خوای باڵادهست و داناوه، هاتووهته خوارهوه.
إِنَّ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿3﴾إِنَّ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ
بهڕاستی له ئاسمانهکان و زهویدا بهڵگهو نیشانهی زۆر ههن دهربارهی گهورهیی و دهسهڵاتی پهروهردگار بۆ کهسانێك که بڕوادارن.
وَفِي خَلۡقِكُمۡ وَمَا يَبُثُّ مِن دَآبَّةٍ ءَايَٰتٞ لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ ﴿4﴾وَفِي خَلۡقِكُمۡ وَمَا يَبُثُّ مِن دَآبَّةٍ ءَايَٰتٞ لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ
ههروهها له دروستکردنی ئێوهدا (له ئهندامهکانی لهشتاندا، له قوناغهکانی گهوره بوونتاندا، له جیاوازی نێرو مێتاندا... هتد)، ههروهها لهو ههموو زیندهوهره جۆراو جۆرانهی که لهسهر زهوی و ژێر زهوی و ناو ئاودا ههن و بڵاویان دهکاتهوه، (له چوار پێ و باڵندهکان، له خشۆك و شهش پێکان، له گیاندارانی ههمهجۆر له قهبارهو ڕهنگ و شێوازدا، له دهوریان له خزمهتکردنی ئادهمیزادا، ههموو ئهوانه) بهڵگه و نیشانهن لهسهر دهسهڵاتی خوا بۆ کهسانێك که دڵنیان و باوهڕی دامهزراویان ههیه.
وَٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن رِّزۡقٖ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَا وَتَصۡرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ ءَايَٰتٞ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ﴿5﴾وَٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن رِّزۡقٖ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَا وَتَصۡرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ ءَايَٰتٞ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ
ههروهها له جیاوازی شهوو ڕۆژدا، لهو ڕزق و ڕۆزیهی کهله ئاسمانهوه خوا باراندوویهتی (وهك باران و تیشکی خۆرو گازهکان و... هتد، که سهرچاوهی گهشهکردن و پێگهشتنی ڕوهك و ههموو زیندهوهرانه)، بهو هۆیهوه زهوی زیندوو کردهوه دوای وشكبوون و مردنی، ههروهها له هاتوچۆو گۆڕان و جوڵهی ههوادا، له ههر ههموو ئهوانهدا بهڵگه ونیشانهی زۆر ههن بۆ کهسانێك عهقڵ و بیرو هۆشیان دهخهنه کار.
تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَ ٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ يُؤۡمِنُونَ ﴿6﴾تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَ ٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ يُؤۡمِنُونَ
ئهی محمد صلی الله علیه وسلم ئا ئهوانه بهڵگه و نیشانهی دهسهڵاتهکانی خوان، دهیخوێنینهوه بهسهر تۆدا سهرتاپای حهق و ڕاستهقینهیه، جا دوای خواو فهرمانهکانی به چ گوتار و باسێکی تر باوهڕ دهکهن و ئیمان دههێنن.
وَيۡلٞ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٖ ﴿7﴾وَيۡلٞ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٖ
هاوار و قوربهسهری و ڕهنجهڕۆیی تهنها بۆ ههموو ئهو کهسانهی که زۆر درۆزن و بوختانچی و تاوانبارن.
يَسۡمَعُ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسۡتَكۡبِرٗا كَأَن لَّمۡ يَسۡمَعۡهَاۖ فَبَشِّرۡهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٖ ﴿8﴾يَسۡمَعُ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسۡتَكۡبِرٗا كَأَن لَّمۡ يَسۡمَعۡهَاۖ فَبَشِّرۡهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٖ
ههیانه گوێ دهگرێت بۆ ئایهتهکانی خوا کاتێك بهسهریدا دهخوێنرێتهوه، لهوهودوا سوور دهبێت لهسهر بێ باوهڕی و خۆی بهزل دهزانێت، ههروهك نهیبیستبێت، جا مژدهی سزاو ئازارێکی بهئێش بده بهو جۆره کهسانه!!
وَإِذَا عَلِمَ مِنۡ ءَايَٰتِنَا شَيۡـًٔا ٱتَّخَذَهَا هُزُوًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ ﴿9﴾وَإِذَا عَلِمَ مِنۡ ءَايَٰتِنَا شَيۡـًٔا ٱتَّخَذَهَا هُزُوًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ
کاتێك شتێك له ئایهت و فهرمانهکانی ئێمهی پێ بگات و بیزانێت، ئهوه دهیکاته هۆی گاڵتهو گهمهجاڕ، ئا ئهوانه سزای خهجاڵهت ئاوهرو شهرمهزاری چاوهڕێیانه ههر لهم دنیادا....
مِّن وَرَآئِهِمۡ جَهَنَّمُۖ وَلَا يُغۡنِي عَنۡهُم مَّا كَسَبُواْ شَيۡـٔٗا وَلَا مَا ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡلِيَآءَۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿10﴾مِّن وَرَآئِهِمۡ جَهَنَّمُۖ وَلَا يُغۡنِي عَنۡهُم مَّا كَسَبُواْ شَيۡـٔٗا وَلَا مَا ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡلِيَآءَۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٌ
له قیامهتیشدا، دۆزهخ بهدوایانهوهیه و لێی قوتارنابن، ههرچیهکیان کردبوو فریایان ناکهوێت (له ماڵ و هێزو دهسهڵات)، ههموو ئهوانهش کهله جیاتی خوا کردبوویان بهپاڵپشتی خۆیان، جا سزایهکی زۆر گهوره و سامناك بۆیان ئامادهیه.
هَٰذَا هُدٗىۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ لَهُمۡ عَذَابٞ مِّن رِّجۡزٍ أَلِيمٌ ﴿11﴾هَٰذَا هُدٗىۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ لَهُمۡ عَذَابٞ مِّن رِّجۡزٍ أَلِيمٌ
ئهم قورئانه ڕێنموویی بهخشه، بهرچاو ڕوونکهرهوهیه، ڕێ نیشاندهره، ئهوانهش که باوهڕیان نهبوو به ئایهت و فهرموودهکانی پهروهردگاریان سزایهکی زۆر سهخت و به ئێش چاوهڕێیانه.
ٱللَّهُ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡبَحۡرَ لِتَجۡرِيَ ٱلۡفُلۡكُ فِيهِ بِأَمۡرِهِۦ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ﴿12﴾۞ٱللَّهُ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡبَحۡرَ لِتَجۡرِيَ ٱلۡفُلۡكُ فِيهِ بِأَمۡرِهِۦ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ
خوا ئهو زاتهیه که دهریای بۆ ڕام کردوون تا کهشتی به فهرمانی ئهو هاتووچۆی پیادا بکات، تا بچن بهدهم بهخشش و بههرهکانیهوه و دهستان کهوێت (له بازرگانی و ڕاوه ماسی و دهرهێنانی گهوههر و مرواری و... هتد) بۆ ئهوهی سوپاسگوزاری خوا بکهن.
وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا مِّنۡهُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ﴿13﴾وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا مِّنۡهُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ
ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه بۆ ئێوهی ڕام هێناوه، بۆ خزمهتگوزاری ئێوه فهراههمی هێناوه، ههموویشی تێکڕا بهخششن لهلایهن ئهو زاتهوه، بهڕاستی ئا لهو بهخشش و دیاردانهدا بهڵگه و نیشانهی زۆرههن بۆ کهسانێك که بیربکهنهوه و تێفکرن.
قُل لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ يَغۡفِرُواْ لِلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ أَيَّامَ ٱللَّهِ لِيَجۡزِيَ قَوۡمَۢا بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ﴿14﴾قُل لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ يَغۡفِرُواْ لِلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ أَيَّامَ ٱللَّهِ لِيَجۡزِيَ قَوۡمَۢا بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم بڵێ بهوانهی که ئیمانیان هێناوه: چاوپۆشی بکهن لهوانهی بهتهمای ڕۆژه سهختهکان نین که خوا پێشی دههێنێت بۆ لێپرسینهوهیان، تا پاداشتی قهومی نالهبار بداتهوه بهگوێرهی ئهو کاروکردهوهیهی که ئهنجامی دهدهن...
مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحٗا فَلِنَفۡسِهِۦۖ وَمَنۡ أَسَآءَ فَعَلَيۡهَاۖ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمۡ تُرۡجَعُونَ ﴿15﴾مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحٗا فَلِنَفۡسِهِۦۖ وَمَنۡ أَسَآءَ فَعَلَيۡهَاۖ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمۡ تُرۡجَعُونَ
ههر کهسێك کاروکردهوهی چاکی ئهنجام دابێت ئهوه سوود و قازانجهکهی بۆ خۆیهتی، ههروهها ئهوهش کاروکردهوهی خراپی کردبێت ئهویش لهسهر خۆی دهکهوێت، لهوهودواش بۆ لای پهروهردگارتان دهگهڕێنهوه.
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحُكۡمَ وَٱلنُّبُوَّةَ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿16﴾وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحُكۡمَ وَٱلنُّبُوَّةَ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
سوێند به خوا بێگومان ئێمه تهوراتمان بهخشی به نهوهی ئیسرائیل هاوڕێ لهگهڵ دهسهڵاتداری بۆ چارهسهرکردنی کێشهی خهڵکی، لهگهڵ پێغهمبهرایهتیشدا له چهندهها ڕزق و ڕۆزی چاك و پاکیش بهههروهرمان کردن، زیاده ڕێزیشمان دان بهسهر ههموو خهڵکی سهردهمی خۆیاندا.
وَءَاتَيۡنَٰهُم بَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِۖ فَمَا ٱخۡتَلَفُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ إِنَّ رَبَّكَ يَقۡضِي بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ ﴿17﴾وَءَاتَيۡنَٰهُم بَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِۖ فَمَا ٱخۡتَلَفُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ إِنَّ رَبَّكَ يَقۡضِي بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ
ههروهها ئێمه چارهسهری ههموو کارێکی گرنگمان بۆ ڕوونکردنهوه و پێمان بهخشین (دهربارهی عهقیدهو شهریعهت و حهڵاڵ و حهرام)، جا ناکۆکی و دووبهرهکیان له نێواندا بهرپا نهبوو مهگهر دوای ئهوهی که ههموو شت ڕوون بۆوه و زانستیان بۆ هات، ئهوهش بههۆی ستهم و ناکۆکی و حهسوودی نێوان خۆیانهوه، بهڕاستی پهروهردگاری تۆ ئهی محمد صلی الله علیه وسلم له ڕۆژی قیامهتدا داوهری دهکات له نێوانیاندا دهربارهی ئهو شتانهی که ناکۆکیان لهسهری ههیه و ڕای جیاوازیان ههیه دهربارهی.
ثُمَّ جَعَلۡنَٰكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِ فَٱتَّبِعۡهَا وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿18﴾ثُمَّ جَعَلۡنَٰكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡرِ فَٱتَّبِعۡهَا وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ
لهوهودوا ئێمه تۆمان ئهی محمد صلی الله علیه وسلم خستۆته سهر بهرنامهیهکی ڕاست و ڕهوان له ههموو کارو بارێکی ئهم ئاینهدا، کهواته شوێنی بکهوه و لێی لامهده، نهکهی شوێنی ههواو ئارهزووی ئهوان بکهویت که نازانن و نافامن.
إِنَّهُمۡ لَن يُغۡنُواْ عَنكَ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗاۚ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۖ وَٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلۡمُتَّقِينَ ﴿19﴾إِنَّهُمۡ لَن يُغۡنُواْ عَنكَ مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗاۚ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۖ وَٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلۡمُتَّقِينَ
بێگومان ئهوانه هیچ کات فریات ناکهون و لهدهستی خوا ڕزگارت ناکهن (ئهگهر خوا لهخۆت بڕهنجێنیت و نافهرمانی بکهیت)، بهڕاستی ستهم کاران یار و یاوهری ههندێکیانن، خوایش پشت و پهنای خۆشهویستی دیندارو چاکانه.
هَٰذَا بَصَـٰٓئِرُ لِلنَّاسِ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ ﴿20﴾هَٰذَا بَصَـٰٓئِرُ لِلنَّاسِ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ
ئهم قورئان و بهرنامهیه چهندهها چاو ڕۆشنیه بۆ خهڵکی و هیدایهت و ڕێنمونی و ڕهحمهته بۆ قهوم و کهسانێك که باوهڕ بهێنن و پێی دڵنیاو دڵئارام ببن.
أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ ٱجۡتَرَحُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن نَّجۡعَلَهُمۡ كَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ سَوَآءٗ مَّحۡيَاهُمۡ وَمَمَاتُهُمۡۚ سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ ﴿21﴾أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ ٱجۡتَرَحُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن نَّجۡعَلَهُمۡ كَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ سَوَآءٗ مَّحۡيَاهُمۡ وَمَمَاتُهُمۡۚ سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ
ئایا ئهوانهی که گوناهو تاوانهکانیان ئهنجام داوه، وایان زانیووه ههر وهك ئهوانه حسابیان بۆ دهکهین که ئیمانیان هێناوه و کاروکردهوهو چاکهکانیان ئهنجام داوه؟! ژیانی دنیاو مردن و دوای مردنیان وهك یهك دهبێت؟! ئای که بڕیاری خراپ بڕیار دهدهن.
وَخَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَلِتُجۡزَىٰ كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ﴿22﴾وَخَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَلِتُجۡزَىٰ كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ
خوا ئاسمانهکان و زهوی لهسهر بنهمای حهق و ڕاستی داناوه، بۆ ئهوهی سهرئهنجام پاداشتی ههموو کهسێك بهگوێرهی کاروکردهوهکانی بداتهوه و هیچ جۆره ستهمێکیشیان لێ ناکرێت.
أَفَرَءَيۡتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ وَأَضَلَّهُ ٱللَّهُ عَلَىٰ عِلۡمٖ وَخَتَمَ عَلَىٰ سَمۡعِهِۦ وَقَلۡبِهِۦ وَجَعَلَ عَلَىٰ بَصَرِهِۦ غِشَٰوَةٗ فَمَن يَهۡدِيهِ مِنۢ بَعۡدِ ٱللَّهِۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿23﴾أَفَرَءَيۡتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ وَأَضَلَّهُ ٱللَّهُ عَلَىٰ عِلۡمٖ وَخَتَمَ عَلَىٰ سَمۡعِهِۦ وَقَلۡبِهِۦ وَجَعَلَ عَلَىٰ بَصَرِهِۦ غِشَٰوَةٗ فَمَن يَهۡدِيهِ مِنۢ بَعۡدِ ٱللَّهِۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
ههواڵم بدهرێ ئایا ئهوکهسهی که ویست و ئارهزووی خۆی کردۆته خوای خۆی؟! بههۆی ئهوهوه خوایش گومڕای کردووه که زانیوێتی شایهنی ئهوهیه، له ئهنجامی بهد ههڵوێستی خۆیدا و مۆری ناوه به دهزگای بیستن و دڵ و دهروونیدا و پهردهشی هێناوه بهسهر چاوو دهزگای بینینیدا، جا ئیتر کێ ههیه جگه له خوا هیدایهت و ڕێنمووی بکات، ئایا بیر ناکانهوه و ئامۆژگاری وهرناگرن.
وَقَالُواْ مَا هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنۡيَا نَمُوتُ وَنَحۡيَا وَمَا يُهۡلِكُنَآ إِلَّا ٱلدَّهۡرُۚ وَمَا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِنۡ هُمۡ إِلَّا يَظُنُّونَ ﴿24﴾وَقَالُواْ مَا هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنۡيَا نَمُوتُ وَنَحۡيَا وَمَا يُهۡلِكُنَآ إِلَّا ٱلدَّهۡرُۚ وَمَا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِنۡ هُمۡ إِلَّا يَظُنُّونَ
خوانهناسان دهیانوت: ژیان تهنها ئهم ژیانی دنیایهیه، دهمرین و دهژین به نۆره، ههر ڕۆژگارو زهمانه کایگهرن تیاماندا و دهمان مرێنن و هیچی تر! جا ئهوانه وهنهبێت لهسهر بنچینهی هیچ جۆره زانستی و زانیاریهك ئهوه بڵێن بهڵکو تهنها پشت بهگومان و دوودڵی دهبهستن.
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ مَّا كَانَ حُجَّتَهُمۡ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱئۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿25﴾وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ مَّا كَانَ حُجَّتَهُمۡ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱئۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
کاتێکیش ئایهتهکانی قورئانی ئێمهیان بهسهردا دهخوێنرێتهوه (که بهڵگهی زۆر بههێز و ڕوونی تێدایه لهسهر زیندووبوونهوه، ههموو بهڵگهیهکیان هاتۆته سهر ئهوهی) که دهڵێن: دهباشه باوو باپیرانی مردوومان بۆ زیندوو بکهنهوه ئهگهر ڕاست دهکهن؟! (شایهنی باسه که حهزرهتی عیسا ئهو کارهی بۆ خهڵکی ئهنجام دا به ویستی خوا، کهچی وتراوه: ئهمه سحروو جادووه)؟!
قُلِ ٱللَّهُ يُحۡيِيكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يَجۡمَعُكُمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ لَا رَيۡبَ فِيهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿26﴾قُلِ ٱللَّهُ يُحۡيِيكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يَجۡمَعُكُمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ لَا رَيۡبَ فِيهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ: (ئهو شتانه بهدهست ئێمه نیه) ئهوه ههر خوایه ژیانتان پێ دهبهخشێت و پاشان دهتان مرێنێت و دوای ئهوه کۆتان دهکاتهوه له ڕۆژی قیامهتدا که هیچ گومانی تیادانیه، بهڵام زۆربهی خهڵکی ئهمه نازانن.
وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوۡمَئِذٖ يَخۡسَرُ ٱلۡمُبۡطِلُونَ ﴿27﴾وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوۡمَئِذٖ يَخۡسَرُ ٱلۡمُبۡطِلُونَ
ههر خوا خاوهنی ئاسمانهکان و زهویه، ئهو ڕۆژهی که قیامهت پێش دێت، ههر ئهو ڕۆژه ههرچی بهتاڵپهرست و ناحهق پهرستانه له زهرهرمهندیهکی زۆر گهورهدا دهبن.
وَتَرَىٰ كُلَّ أُمَّةٖ جَاثِيَةٗۚ كُلُّ أُمَّةٖ تُدۡعَىٰٓ إِلَىٰ كِتَٰبِهَا ٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿28﴾وَتَرَىٰ كُلَّ أُمَّةٖ جَاثِيَةٗۚ كُلُّ أُمَّةٖ تُدۡعَىٰٓ إِلَىٰ كِتَٰبِهَا ٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
ئهو ڕۆژه دهبینیت ههموو خهڵکی به چۆكدا هاتوون و لهسهر ئهژنۆو پهنجهکانیان ئامادهن (ههر کهس چاوهڕێ بانگ کردنه بۆ لێپرسینهوه، ئامادهیه دهست بهجێ ڕاپهڕێت و ڕا بکات بۆ بهردهم دادگای پڕ له دادی پهروهردگار) ههر قهوم و هۆزێك بانگ دهکرێت بۆ لای ئهو کتێبهی که بۆی ڕهوانه کراوه، یاخود بانگ دهکرێت بۆ لای نامهی کردهوهکانی، ئهوسا پێیان دهوترێت: ئهمڕۆ ئیتر پاداشتی ئهو کاروکردهوانهی که دهتان کرد دهدرێتهوه.
هَٰذَا كِتَٰبُنَا يَنطِقُ عَلَيۡكُم بِٱلۡحَقِّۚ إِنَّا كُنَّا نَسۡتَنسِخُ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿29﴾هَٰذَا كِتَٰبُنَا يَنطِقُ عَلَيۡكُم بِٱلۡحَقِّۚ إِنَّا كُنَّا نَسۡتَنسِخُ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
ئهمه ئێتر نامهی کردهوهکانتانه که تۆمارمان کردووه لهسهرتان، خۆی گوایه قسه دهکات و حهق وێژه (دیاره کردهوهکانمان تۆمار کراوه لهسهر دهزگای زۆر پێشکهوتوو) چونکه بهڕاستی ئێمه کاتی خۆی ئهوهی ئێوه دهتان کرد لهبهرمان دهگرتهوه.
فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فَيُدۡخِلُهُمۡ رَبُّهُمۡ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡمُبِينُ ﴿30﴾فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فَيُدۡخِلُهُمۡ رَبُّهُمۡ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡمُبِينُ
جا ئهو کاته ئهوانهی باوهڕیان هێناوه وه کاروکردهوه چاکهکانیان ئهنجام داوه، ئهوه پهروهردگاریان دهیانخاته ژێر سایهی ڕهحمهت و میهرهبانی خۆیهوه، تهنها ئهوه سهرکهوتن و سهرفرازیهکی ئاشکرایه.
وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَفَلَمۡ تَكُنۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡ وَكُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ ﴿31﴾وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَفَلَمۡ تَكُنۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡ وَكُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ
بهڵام ئهوانهی که بێ بڕواو کافر بوون پێیان دهوترێت: باشه، ئێوه ئایهتهکانی منتان بهسهردا دهخوێنرایهوه؟! کهچی خۆتان بهگهورهو زل دهزانی، بهڕاستی ئێوه هۆزێکی تاوانبارو تاوانکار بوون.
وَإِذَا قِيلَ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ وَٱلسَّاعَةُ لَا رَيۡبَ فِيهَا قُلۡتُم مَّا نَدۡرِي مَا ٱلسَّاعَةُ إِن نَّظُنُّ إِلَّا ظَنّٗا وَمَا نَحۡنُ بِمُسۡتَيۡقِنِينَ ﴿32﴾وَإِذَا قِيلَ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ وَٱلسَّاعَةُ لَا رَيۡبَ فِيهَا قُلۡتُم مَّا نَدۡرِي مَا ٱلسَّاعَةُ إِن نَّظُنُّ إِلَّا ظَنّٗا وَمَا نَحۡنُ بِمُسۡتَيۡقِنِينَ
کاتیکیش بوترایه: بێگومان بهڵێنی خوا ڕاسته و ڕۆژی قیامهت ههر دێت و گومانی تیادا نیه، ئێوه له وهڵامدا دهتانوت: ئێمه ههر نازانین ڕۆژی قیامهت چیه؟! ئێمه ههر گومان دهبهین و دڵنیا نین!!
وَبَدَا لَهُمۡ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ﴿33﴾وَبَدَا لَهُمۡ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
ئهو کاته له قیامهتدا ئهو کاروکردهوه ناشرینیانهی که کردوویانه بۆیان دهردهکهوێت و ئاشکرا دهبێت، ئهوهش که گاڵتهیان پێدهکرد و بڕوایان پێی نهبوو (که سزاو ئازاری دۆزهخه) له ههموو لایهکهوه دهوریان دهدات و ڕێگهی ڕزگارییان لێ دهبڕێت.
وَقِيلَ ٱلۡيَوۡمَ نَنسَىٰكُمۡ كَمَا نَسِيتُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَا وَمَأۡوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّـٰصِرِينَ ﴿34﴾وَقِيلَ ٱلۡيَوۡمَ نَنسَىٰكُمۡ كَمَا نَسِيتُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَا وَمَأۡوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّـٰصِرِينَ
پێیان دهوترێت: لهمڕۆ بهدواوه ئیتر ئێوه فهرامۆش دهکهین و پشت گوێتان دهخهین، ههروهك چۆن ئێوه بڕوا بوونتان بهم ڕۆژه فهرامۆش کرد، شوێنی نیشتهجێ و حهوانهوهشتان ناو ئاگری دۆزهخه، کهسیشتان دهست ناکهوێت پشتیوانی و پشتگیریتان لێ بکات.
ذَٰلِكُم بِأَنَّكُمُ ٱتَّخَذۡتُمۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ هُزُوٗا وَغَرَّتۡكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَاۚ فَٱلۡيَوۡمَ لَا يُخۡرَجُونَ مِنۡهَا وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ ﴿35﴾ذَٰلِكُم بِأَنَّكُمُ ٱتَّخَذۡتُمۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ هُزُوٗا وَغَرَّتۡكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَاۚ فَٱلۡيَوۡمَ لَا يُخۡرَجُونَ مِنۡهَا وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ
ئهم سهرئهنجامهش بۆیه یهخهی پێگرتن چونکه بهڕاستی کاتی خۆی گاڵتهتان به ئایهت و فهرمانهکانی خوا دههات، ژیانی دنیاش غهڕاو گومڕای کردبوون، ئهمڕۆ ئیتر ڕزگاربوونیان ئهستهمه لهو ئاگری دۆزهخه لێی دهرناهێنرێن، داوای ئهوهشیان لێناکرێت خوا لهخۆیان ڕازی بکهن.
فَلِلَّهِ ٱلۡحَمۡدُ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَرَبِّ ٱلۡأَرۡضِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿36﴾فَلِلَّهِ ٱلۡحَمۡدُ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَرَبِّ ٱلۡأَرۡضِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
جا ههر له بۆ خوایه سوپاس و ستایش، که پهروهردگاری ئاسمانهکانه، پهروهردگاری زهویشه، پهروهردگاری ههموو جیهانیان.
وَلَهُ ٱلۡكِبۡرِيَآءُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿37﴾وَلَهُ ٱلۡكِبۡرِيَآءُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
ههرچی گهورهیی و شکۆمهندی ههیه له ئاسمانهکان و زهویدا ههر شایستهی ئهوه، بهڕاستی ئهو زاته باڵا دهست و دانایه.
حمٓ ﴿1﴾حمٓ
چهند پیتێک لهسهرهتای ههندێ لهسوورهتهکانی قورئاندا هاتوون ژمارهیان ( 14 ) پیته، نیوهی کۆی پیتهکانی زمانی عهرهبین، بۆ سهلماندنی (اعجاز) و مهزنی و گرنگی قورئان کهلهتوانای هیچ کهسدانیه بهو پیتانه کتێبێکی ئاوا بێوێنه دابنێت بهرادهیهک ههتا ههموو گرۆی ئادهمیزاد و پهری کۆ ببنهوهبۆ ئهو مهبهسته، بێگومان چهندهها نهێنی تریشی تیایه، زاناکان لهههندێکی دواون، ههندێکیشیان وتویانه: ههر خوا خۆی زانایه بهنهێنی ئهو پیتانه.
تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ﴿2﴾تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ
ئهم قورئانه لهلایهن خوای باڵا دهست و داناوهدابهزیوه.
مَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَمَّآ أُنذِرُواْ مُعۡرِضُونَ ﴿3﴾مَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَمَّآ أُنذِرُواْ مُعۡرِضُونَ
ئێمه ئاسمانهکان و زهوی و ئهم ههموو شتانهی نێوانمان دروست نهکردووه، تهنها لهسهر بنچینهی حهق و ڕاستی نهبێت، بۆ کاتێکی دیاریکراویش، کهچی بێ باوهڕان پشت ههڵدهکهن لهو ئاگاداری و بێدارکردنهوهیه
قُلۡ أَرَءَيۡتُم مَّا تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٞ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِۖ ٱئۡتُونِي بِكِتَٰبٖ مِّن قَبۡلِ هَٰذَآ أَوۡ أَثَٰرَةٖ مِّنۡ عِلۡمٍ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿4﴾قُلۡ أَرَءَيۡتُم مَّا تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٞ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِۖ ٱئۡتُونِي بِكِتَٰبٖ مِّن قَبۡلِ هَٰذَآ أَوۡ أَثَٰرَةٖ مِّنۡ عِلۡمٍ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
ئهی محمد ( صلی الله علیه وسلم ) ههواڵم بدهنێ: ئایا سهرنجتان داوهلهو شتانهی کهلهجیاتی خوا دهیانپهرستن و، هاناو هاواریان بۆ دهبهن؟ باشهئاخر ئهوانهچ شتێکیان لهزهویدا بهدیهێناوه، با پێشانم بدهن!... یاخود ئهوانه لهههڵسوڕانی ئاسمانهکاندا هیچ هاوبهشی وهاوکاریهکیان ههیه؟!.. ( ئهگهر دهڵێن: بهڵێ ) دهکهواته کتێبێکی ئاسمانیم نیشان بدهن کهپێش ئهم قورئانه بۆتان هاتبێت، یان دیاردهیهکی زانستی لهو ڕووهوه بیسهلمێنێت ئهگهر ئێوه ڕاست دهکهن!
وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّن يَدۡعُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَن لَّا يَسۡتَجِيبُ لَهُۥٓ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَهُمۡ عَن دُعَآئِهِمۡ غَٰفِلُونَ ﴿5﴾وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّن يَدۡعُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَن لَّا يَسۡتَجِيبُ لَهُۥٓ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَهُمۡ عَن دُعَآئِهِمۡ غَٰفِلُونَ
جا ئیتر کێ لهو کهسه گومڕاتره که دوعاو نزا و پاڕانهوه، ڕوو بهکهسێک یان شتێک دهکات، جگه لهخوا که ئهگهر ههتا ڕۆژی قیامهتیش لێی بپاڕێتهوه بێ سووده، نهبههانایهوه دهچێت، نهبهپهرستنهکهش دهزانێت، لهکاتێکدا ئهوانهلهدۆعاو پارانهوهی ئهوان بێ ئاگاو غافڵن و ههستی پێ ناکهن.
وَإِذَا حُشِرَ ٱلنَّاسُ كَانُواْ لَهُمۡ أَعۡدَآءٗ وَكَانُواْ بِعِبَادَتِهِمۡ كَٰفِرِينَ ﴿6﴾وَإِذَا حُشِرَ ٱلنَّاسُ كَانُواْ لَهُمۡ أَعۡدَآءٗ وَكَانُواْ بِعِبَادَتِهِمۡ كَٰفِرِينَ
کاتێکیش کهخهڵکی کۆدهکرێنهوه بۆ لێ پرسینهوه، بت و پهرستراوهکان دهبنه دوژمن بۆ ئهو کهسانهکه لهدونیادا دهیانپهرستن، بههیچ شێوهیهک بڕوایان پێ ناکهن، بهڵکو بهدرۆیان دهخهنهوه.
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمۡ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٌ ﴿7﴾وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمۡ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٌ
له کاتێکدا ئایهته ئاشکراو ڕوونهکانی ئێمه بهسهریاندا بخوێنرێتهوه، ئهوانهی کهبێ باوهڕ بوون بهو حهق و ڕاستیهی کهبۆیان دێت دهڵێن: ئهمهجادوویهکی ئاشکرایه.
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَلَا تَمۡلِكُونَ لِي مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِۚ كَفَىٰ بِهِۦ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡۖ وَهُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿8﴾أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَلَا تَمۡلِكُونَ لِي مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِۚ كَفَىٰ بِهِۦ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡۖ وَهُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ
یاخوا دهڵێن محمد ( صلی الله علیه وسلم ) خۆی ئهم قورئانهی ههڵبهستووه... پێیان بڵێ: ئهگهر خۆم ههڵم بهستبێت، ( ئهوه دڵنیابن خوا تۆڵهم لێدهستێنێت و سزام دهدات )، ئهو کاته ئێوه بههیچ شێوهیهک ناتوانن لهخهشم و قینی خوا ڕزگارم بکهن، جا ههر خوا دهزانێت دهربارهی ئهم قورئانهئێوه چ دڕۆ و بوختانێک ههڵدهبهستن وتێیدا ڕۆدهچن؟ لهبهر ئهوه خوام بهسه که شایهت بێت لهنێوان من و ئێوهدا، بهڕاستی ئهوزاته لێبووردهو بهسۆزو میهرهبانه ( بۆ ئهوانهی پهشیمان دهبنهوه لهبیروبۆچوونه چهوتهکانیان و ڕێگهی ئیمان دهگرنهبهر ).
قُلۡ مَا كُنتُ بِدۡعٗا مِّنَ ٱلرُّسُلِ وَمَآ أَدۡرِي مَا يُفۡعَلُ بِي وَلَا بِكُمۡۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ وَمَآ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٞ ﴿9﴾قُلۡ مَا كُنتُ بِدۡعٗا مِّنَ ٱلرُّسُلِ وَمَآ أَدۡرِي مَا يُفۡعَلُ بِي وَلَا بِكُمۡۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ وَمَآ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٞ
ئهی پێغهمبهر ( صلی الله علیه وسلم ) پێیان بڵێ: کهمن یهکهم پێغهمبهرو تازهپهیدابوو نیم، ناشزانم چیم بهسهر دێت، چیش بهسهر ئێوه دێت؟ ( چونکه غهیب زان نیم و لهنهێنی و شاراوهکان ئاگادار نیم )، من تهنها شوێنی ئهو وهحی و نیگایه دهکهوم کهپێم دهگات و من تهنها بێدارکهرهوهیهکی ئاشکرام.
قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كَانَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ وَكَفَرۡتُم بِهِۦ وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنۢ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ عَلَىٰ مِثۡلِهِۦ فَـَٔامَنَ وَٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿10﴾قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كَانَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ وَكَفَرۡتُم بِهِۦ وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنۢ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ عَلَىٰ مِثۡلِهِۦ فَـَٔامَنَ وَٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ
ههروهها پێیان بڵێ: ههواڵم بدهنێ، باشه، ئهی ئهوه چۆنه وحاڵتان چۆن دهبێت ئهگهر ئهم قورئانه لهلایهن خواوهبێت و، ئێوه ئاوا بڕوای پێنهکهن؟! هاوکات لهگهڵ ئهوهدا کهشایهتێک لهنهوهی ئیسرائیل شایهتی داوهکهچ تهورات و، چ قورئان لهیهک سهرچاوهوه، ئهوهباوهڕی هێنا بهمحمد ( صلی الله علیه وسلم ) و قورئان کهچی ئێوه خۆتان بهزل و گهورهزانی و، باوهڕتان نههێنا... بێگومان خوا هیدایهت و ڕێنموویی دهستهی ستهمکاران ناکات.
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡ كَانَ خَيۡرٗا مَّا سَبَقُونَآ إِلَيۡهِۚ وَإِذۡ لَمۡ يَهۡتَدُواْ بِهِۦ فَسَيَقُولُونَ هَٰذَآ إِفۡكٞ قَدِيمٞ ﴿11﴾وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡ كَانَ خَيۡرٗا مَّا سَبَقُونَآ إِلَيۡهِۚ وَإِذۡ لَمۡ يَهۡتَدُواْ بِهِۦ فَسَيَقُولُونَ هَٰذَآ إِفۡكٞ قَدِيمٞ
ئهوانهی کهبێ باوهرن دهربارهی ئهوانهی ئیمان و باوهڕیان هێناوه دهڵێن: ئهگهر باوهڕهێنان بهقورئان وبهمحمد ( صلى الله عليه وسلم) چاک بوایه، ئهوانهپێش ئێمه نهدهکهوتن!! جا چونکه خۆیان هیدایهت و ڕێنموویی قورئان وهرناگرن دهڵێن: ئهمه ههڵبهستراو و ئهفسانهیهکی کۆنه!!
وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةٗۚ وَهَٰذَا كِتَٰبٞ مُّصَدِّقٞ لِّسَانًا عَرَبِيّٗا لِّيُنذِرَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُحۡسِنِينَ ﴿12﴾وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةٗۚ وَهَٰذَا كِتَٰبٞ مُّصَدِّقٞ لِّسَانًا عَرَبِيّٗا لِّيُنذِرَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُحۡسِنِينَ
خۆ پێش ئهم قورئانه، تهوراتی موسا ڕهوانهکراوهتا پێشهواو ڕهحمهت بێت لهکاتی خۆیدا... ئهم قورئانهش پهیامێکه سهلمێنهری پهیام و کتێبهکانی پێش خۆیهتی و، ڕێکه لهگهڵیانداو بهزمانێکی عهرهبی پاراوی ڕهوان هاتووهبۆ ئهوهی ئهوانهی ستهمیان کردووهبێداریان بکاتهوهمژدهبهخشیشه بهچاکهکاران
إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَٰمُواْ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ﴿13﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَٰمُواْ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ
بهڕاستی ئهوانهی کهدهڵێن: پهروهردگارمان الله یهو، پاشان پابهندی ئهو ئیمانه دهبن وڕاست ورهوان پهیڕهوی دهکهن و لهسهری بهردهوامن، ئهوانههیچ جۆره ترس و بیمێکیان لهسهر نی یه و دڵتهنگ نابن...
أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿14﴾أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
ئهوانهبهههشتین و ژیانی نهمریی تیایدا دهبهنهسهر، لهپاداشتی ئهو کاروکردهوانهدا کهئهنجامیان دهدا.
وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ إِحۡسَٰنًاۖ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ كُرۡهٗا وَوَضَعَتۡهُ كُرۡهٗاۖ وَحَمۡلُهُۥ وَفِصَٰلُهُۥ ثَلَٰثُونَ شَهۡرًاۚ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَبَلَغَ أَرۡبَعِينَ سَنَةٗ قَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحٗا تَرۡضَىٰهُ وَأَصۡلِحۡ لِي فِي ذُرِّيَّتِيٓۖ إِنِّي تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَإِنِّي مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ ﴿15﴾وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ إِحۡسَٰنًاۖ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ كُرۡهٗا وَوَضَعَتۡهُ كُرۡهٗاۖ وَحَمۡلُهُۥ وَفِصَٰلُهُۥ ثَلَٰثُونَ شَهۡرًاۚ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَبَلَغَ أَرۡبَعِينَ سَنَةٗ قَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحٗا تَرۡضَىٰهُ وَأَصۡلِحۡ لِي فِي ذُرِّيَّتِيٓۖ إِنِّي تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَإِنِّي مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ
ئێمه فهرمانمان بهئادهمیزاد داوهکه چاکهکارو چاک ڕهفتار بێت لهگهڵ دایک و باوکیدا، دایکی بهئازارهوه ههڵی گرتووهو بهدهم ئێش و ئازارهوهبوویهتی، سک پربوون و لهشیر بڕینهوهی سی دانه مانگی خایاندوون.. ههتا کاتێک ئینسان دهگاته حاڵهتی توندوتۆڵی و توانایی و تهمهنی چڵ ساڵی ( ئهوسا ئیتر حهق وایه ئهم دۆعایه بکاتهیهکێک لهوێردهکانی سهر زاری و ) بڵێت: پهروهردگار!! کۆمهکیم بکهو یارمهتیم بدهتا شوکرانهبژێر و سوپاسگوزاری ئهو نازو نیعمهتانه بم کهبهمن و دایک و باوکمت بهخشیوه، ههروهها یارمهتیم بدهلهو جۆره کاروکردهوهچاکانهئهنجام بدهم، کهتۆ پێی ڕازیت، داواکاریشم چاکهبڕوێنیت لهناو نهوهکانمدا لهبهر قازانجی خۆم ( چاکهی ههرکهس بهشی دایک و باوکی تیادایه ) بهڕاستی من گهڕاومهتهوه بۆلای تۆ، تا لهگوناههکانم خۆش ببیت و من لهموسڵمانانی گوێڕایهڵ و فهرمانبهردارم.
أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنۡهُمۡ أَحۡسَنَ مَا عَمِلُواْ وَنَتَجَاوَزُ عَن سَيِّـَٔاتِهِمۡ فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَعۡدَ ٱلصِّدۡقِ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ ﴿16﴾أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنۡهُمۡ أَحۡسَنَ مَا عَمِلُواْ وَنَتَجَاوَزُ عَن سَيِّـَٔاتِهِمۡ فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَعۡدَ ٱلصِّدۡقِ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ
ئا ئهوانهئهو کهسانهن کهبهگوێرهی چاکترینی کردهوهکانیان پاداشتیان دهدهینهوه، چاوپۆشیش لهههڵهو گوناههکانیان دهکهین لهڕیزی بهههشتی یهکاندا، ئهمهش بهدهستهێنانی ئهوبهڵێنه ڕاست و دروستهیه کهلهکاتی خۆی پێیان درابوو.
وَٱلَّذِي قَالَ لِوَٰلِدَيۡهِ أُفّٖ لَّكُمَآ أَتَعِدَانِنِيٓ أَنۡ أُخۡرَجَ وَقَدۡ خَلَتِ ٱلۡقُرُونُ مِن قَبۡلِي وَهُمَا يَسۡتَغِيثَانِ ٱللَّهَ وَيۡلَكَ ءَامِنۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ فَيَقُولُ مَا هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿17﴾وَٱلَّذِي قَالَ لِوَٰلِدَيۡهِ أُفّٖ لَّكُمَآ أَتَعِدَانِنِيٓ أَنۡ أُخۡرَجَ وَقَدۡ خَلَتِ ٱلۡقُرُونُ مِن قَبۡلِي وَهُمَا يَسۡتَغِيثَانِ ٱللَّهَ وَيۡلَكَ ءَامِنۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ فَيَقُولُ مَا هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ
بهڵام ئهوهی کهبێزاره لهدایک و باوکی باوهڕداری و پێیان دهڵێت: ئاخ و ئۆف لهدهست ئێوه، ئایا ئێوه ههرهشهم لێ دهکهن، ئێوه چۆن بڕواتان بهوهههیه من دوای مردن لهگۆر دهربهێنرێم و زیندوو ببمهوه!! لهکاتێکدا ئهو ههموو خهڵکهش ساڵههایه و سهدههایه دهمرن و پێش من مردوون... ( کوان؟! لهکوێن بۆ یهکێکیان نهگهڕایهوه؟! ).. دایک و باوکهکهش زۆر بهپهرۆشهوه دۆعا و نزا دهکهن و لهخوا دهپارێنهوه... کورههاوار بۆتۆ، داد لهدهست تۆ، ئیمان و باوهڕبهێنه، بێگومان بهڵێنی خوا حهق و ڕاسته، کهچی ( مێشکی پووچهو پهردهی هێناوه بهسهرچاوو دڵیدا )، بێ هیچ بیرکردنهوهیهک دهڵێت: ئهمهقسهیهکی کۆنه و داستانی پێشووهکانه!!
أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلُ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ خَٰسِرِينَ ﴿18﴾أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلُ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ خَٰسِرِينَ
ئا ئهو جۆره کهسانهئهوانهن کهبڕیاری خوایان لهسهر خۆیان کردووهبهماڵ و چهسپاوهلهسهریان، هاوڕێ لهگهڵ چهندهها گرۆو دهستهو میللهتانی تری ڕابوردووی بێ باوهڕی پێش خۆیان، لهههردوو بهرهی پهری و ئادهمیزاد، بهڕاستی ئهوانهههرههموویان خهسارهتمهند و زهرهر مهند بوون.
وَلِكُلّٖ دَرَجَٰتٞ مِّمَّا عَمِلُواْۖ وَلِيُوَفِّيَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ﴿19﴾وَلِكُلّٖ دَرَجَٰتٞ مِّمَّا عَمِلُواْۖ وَلِيُوَفِّيَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ
ههر دهستهیهک، ههر کهسێک لهئیمانداران یان لهبێ بڕواکان پلهو پایهی بهرز، یان نزمیان ههیه، بهگوێرهی کردهوهکانیان کهئهنجامیانداوه، ئهمهش بۆ ئهوهیه خوای پهروهردگار بهگوێرهی کردهوهکانیان بهتهواوی پاداشتیان بداتهوه، بێ ئهوهی هیچ جۆره ستهمێکیان لێ بکرێت.
وَيَوۡمَ يُعۡرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَلَى ٱلنَّارِ أَذۡهَبۡتُمۡ طَيِّبَٰتِكُمۡ فِي حَيَاتِكُمُ ٱلدُّنۡيَا وَٱسۡتَمۡتَعۡتُم بِهَا فَٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ عَذَابَ ٱلۡهُونِ بِمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَبِمَا كُنتُمۡ تَفۡسُقُونَ ﴿20﴾وَيَوۡمَ يُعۡرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَلَى ٱلنَّارِ أَذۡهَبۡتُمۡ طَيِّبَٰتِكُمۡ فِي حَيَاتِكُمُ ٱلدُّنۡيَا وَٱسۡتَمۡتَعۡتُم بِهَا فَٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ عَذَابَ ٱلۡهُونِ بِمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَبِمَا كُنتُمۡ تَفۡسُقُونَ
ڕۆژێک دێت ئهوانهی کهبێ بڕوان بهرهو دۆزهخ دهبرێن و نیشانیان دهدرێت و پێیان دهوترێت: ههرچی خۆشی و شادیهکتان ههبوو لهژیانی دنیاتاندا بهئارهزووی خۆتان ڕاتانبوارد، کهوابوو ئهمرۆ ئیتر نۆرهی ئهوهیه کهسزای خهجاڵهتی و ڕیسوایی بدرێنهوه، بههۆی ئهوهی کهلووت بهرزیتان دهکرد لهزهویدا بهناحهق و بههۆی دهرچوونتان لهسنوور و فهرمانی خوا.