شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحٗا وَٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَمَا وَصَّيۡنَا بِهِۦٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓۖ أَنۡ أَقِيمُواْ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُواْ فِيهِۚ كَبُرَ عَلَى ٱلۡمُشۡرِكِينَ مَا تَدۡعُوهُمۡ إِلَيۡهِۚ ٱللَّهُ يَجۡتَبِيٓ إِلَيۡهِ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِيٓ إِلَيۡهِ مَن يُنِيبُ ﴿13﴾۞شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحٗا وَٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَمَا وَصَّيۡنَا بِهِۦٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓۖ أَنۡ أَقِيمُواْ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُواْ فِيهِۚ كَبُرَ عَلَى ٱلۡمُشۡرِكِينَ مَا تَدۡعُوهُمۡ إِلَيۡهِۚ ٱللَّهُ يَجۡتَبِيٓ إِلَيۡهِ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِيٓ إِلَيۡهِ مَن يُنِيبُ
ڕێبازی ئاین و بهرنامهی ژیانی بۆ داناون، ئهوهی کهفهرمانی پێکردووه به _نوح_، ههر بهوشێوهیه قورئانیشی بۆ تۆ ئهی محمد صلی الله علیه وسلم وهحی و نیگا کردووه و به ئیبراهیم و موساو عیساشمان ڕاگهیاندووهکه ڕێبازی ئاین و یهکخواناسی بهرنهدهن و لهسهری پایادار بن، ئهم بانگهوازه ڕاست و دروسته زۆر بهلای بت پهرست و خوانهناسانهوه گران و زهحمهته، بهڵام خوای دانا خۆی کهسانی شایسته ههڵدهبژێرێت بۆ گهیاندنی ئاینهکهی ڕێنموویی خهڵکانێك دهکات که بگهڕێنهوه بۆ لای بهرنامهکهی بهپهرستن و ئهنجامدانی کاروکردهوهی چاك.
وَمَا تَفَرَّقُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى لَّقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُورِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ ﴿14﴾وَمَا تَفَرَّقُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى لَّقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُورِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ
میللهتانی پێشوو، بهتایبهت گاور وجوو جیاوازی و کێشه دووبهرهکی نهکهوته نێوانیان، مهگهر لهدوای هاتنی زانستی و زانیاری تهواو بۆیان، کهلهبهر حهسادهت و ستهمکاری و لادانیان له ڕاسته ڕێگا بۆیان دروست بوو، خۆ ئهگهر بڕیاری پێشووتر لهلایهن پهروهردگارتهوه نهبوایه که تا کاتێکی دیاریکراو مۆڵهتی داون، ئهوه فهرمانی تیاچوونیان دهردهکرا، بێگومان ئهوانهی که بوونه میراتگری کتێبی خوا و گهیهنرا بهدهستیان له نهوهکانی داهاتوو، کهوتنه گومان و دوودڵیهوه، خهڵکیشیان خسته گومانهوه دهربارهی.
فَلِذَٰلِكَ فَٱدۡعُۖ وَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡۖ وَقُلۡ ءَامَنتُ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِن كِتَٰبٖۖ وَأُمِرۡتُ لِأَعۡدِلَ بَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمۡۖ لَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡۖ لَا حُجَّةَ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ يَجۡمَعُ بَيۡنَنَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ﴿15﴾فَلِذَٰلِكَ فَٱدۡعُۖ وَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡۖ وَقُلۡ ءَامَنتُ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِن كِتَٰبٖۖ وَأُمِرۡتُ لِأَعۡدِلَ بَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمۡۖ لَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡۖ لَا حُجَّةَ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ يَجۡمَعُ بَيۡنَنَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ
کهواته ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم تۆ بۆ ئهوه بانگهواز بکه و پایادارو دامهزراوبه ههروهك فهرمانت پێ دراوه، شوێن ئارهزووی ئهوان مهکهوه و بهئاشکرا بڵێ: من، باوهڕم هێناوه بهو کتێب و پهیامانهی خوا بۆی ناردوم و فهرمانم پێدراوه که دادپهروهری بهرپا بکهم له نێوانتاندا، (الله) پهروهردگاری ئێمهیه و ئێوهشه، بێگومان دهرئهنجامی کردهی خۆمان بۆ خۆمانه و کردهوهی ئێوهش بۆ خۆتانه، ئیتر هیچ کێشهیهك نی یه له نێوان ئێمه و ئێوهدا (چونکه حهق دهرکهوت)، ئێمه و ئێوه ههر خوا خۆی کۆمان دهکاتهوه و گهڕانهوهش ههر بۆ لای ئهوه.
وَٱلَّذِينَ يُحَآجُّونَ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ٱسۡتُجِيبَ لَهُۥ حُجَّتُهُمۡ دَاحِضَةٌ عِندَ رَبِّهِمۡ وَعَلَيۡهِمۡ غَضَبٞ وَلَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٌ ﴿16﴾وَٱلَّذِينَ يُحَآجُّونَ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ٱسۡتُجِيبَ لَهُۥ حُجَّتُهُمۡ دَاحِضَةٌ عِندَ رَبِّهِمۡ وَعَلَيۡهِمۡ غَضَبٞ وَلَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٌ
ئهوانهی ڕهخنه دهگرن و قسهدهکهن دهربارهی ئاینی خوا، دوای ئهوهی که وهڵام دراوهتهوه و خهڵکی ڕوویان تێکردووه، ئهوانه بهڵگهو ڕهخنهکانیان پووچهڵه و بهسهریاندا دهدرێتهوه له لایهن پهروهردگاریانهوه، خهشم و تووڕهیان لهسهره و سزای سهختیان بۆ ئامادهیه.
ٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ وَٱلۡمِيزَانَۗ وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّ ٱلسَّاعَةَ قَرِيبٞ ﴿17﴾ٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ وَٱلۡمِيزَانَۗ وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّ ٱلسَّاعَةَ قَرِيبٞ
خوا ئهو زاتهیه که کتێبه پیرۆزهکانی به حهق و ڕاستی ڕهوانه کردووه، ههروهها شهریعهتێکی دابهزاندووه که وهکو تهرازوو پێوهر وایه بۆ ههڵسهنگاندنی حهق و ناحهق، جا چی تۆی فێر کردووه و چووزانی لهوانهیه ڕۆژی قیامهت و لێپرسینهوه نزیك بێت.
يَسۡتَعۡجِلُ بِهَا ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِهَاۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مُشۡفِقُونَ مِنۡهَا وَيَعۡلَمُونَ أَنَّهَا ٱلۡحَقُّۗ أَلَآ إِنَّ ٱلَّذِينَ يُمَارُونَ فِي ٱلسَّاعَةِ لَفِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٍ ﴿18﴾يَسۡتَعۡجِلُ بِهَا ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِهَاۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مُشۡفِقُونَ مِنۡهَا وَيَعۡلَمُونَ أَنَّهَا ٱلۡحَقُّۗ أَلَآ إِنَّ ٱلَّذِينَ يُمَارُونَ فِي ٱلسَّاعَةِ لَفِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٍ
ئهوانهی که باوهڕ به ڕۆژی قیامهت ناهێنن پهله دهکهن و گاڵتهیان پێی دێت و دهڵێن: کوا؟ کهی پێش دێت؟ (بهڵام) ئهوانهی باوهڕیان هێناوه له بهرپابوونی دهترسن، دهزانن دڵنیان که بهرپابوونی حهقیقهت و ڕاستهقینهیه، ئاگاداربن له ڕاستیدا ئهوانهی موجادهله لهسهر قیامهت دهکهن و بهگومانن لێی، لهبزر بوون و سهرلێشێواویهکی قووڵدا ڕۆچوون.
ٱللَّهُ لَطِيفُۢ بِعِبَادِهِۦ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُۖ وَهُوَ ٱلۡقَوِيُّ ٱلۡعَزِيزُ ﴿19﴾ٱللَّهُ لَطِيفُۢ بِعِبَادِهِۦ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُۖ وَهُوَ ٱلۡقَوِيُّ ٱلۡعَزِيزُ
خوای گهوره زۆر بهسۆزو دلۆڤانه لهگهڵ بهندهکانیدا، ڕزق و ڕۆزی دهبهخشێت به ههر کهس بیهوێت (بۆ تاقیکردنهوه)، بهڕاستی ئهو زاته بههێز و باڵادهسته.
مَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلۡأٓخِرَةِ نَزِدۡ لَهُۥ فِي حَرۡثِهِۦۖ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلدُّنۡيَا نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَا وَمَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ ﴿20﴾مَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلۡأٓخِرَةِ نَزِدۡ لَهُۥ فِي حَرۡثِهِۦۖ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلدُّنۡيَا نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَا وَمَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ
جا ئهوهی که بهرههمی قیامهتی دهوێت و له دنیادا کارو کردهوهی چاك دهچێنێت، ئێمه پاداشتی ههوڵ و کۆششهکهی بهزیادهوه پێدهبهخشین، ئهوهش که بهرههمی دنیای دهوێت، ههندێك له دنیای پێ دهبهخشین، (بهڵام) له قیامهتدا هیچ جۆره بهشێکی نیه.
أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَـٰٓؤُاْ شَرَعُواْ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمۡ يَأۡذَنۢ بِهِ ٱللَّهُۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةُ ٱلۡفَصۡلِ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿21﴾أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَـٰٓؤُاْ شَرَعُواْ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمۡ يَأۡذَنۢ بِهِ ٱللَّهُۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةُ ٱلۡفَصۡلِ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
(ئایا ئهو بێباوهڕانه ڕازین بهبهرنامهی خوا) یاخود شوێنی ئهو هاوهڵگهڕانه دهکهون که بهناوی دینهوه بهرنامهیان بۆ داناون و پهیڕهوییان دهکهن بێ ئهوهی خوا مۆڵهتی دابێت و پێی ڕازی بێت (حهرام و حهڵاڵیان بۆ دیاری دهکهن)، خۆ ئهگهر بڕیاری پێشترمان نهبوایه به مانهوهیان تا کاتی دیاریکراو، ئهوه فهرمان دهدرا به لهناو بردنیان، بێگومان بۆ ستهمکاران سزای به ئێش و بهسۆ ئامادهیه.
تَرَى ٱلظَّـٰلِمِينَ مُشۡفِقِينَ مِمَّا كَسَبُواْ وَهُوَ وَاقِعُۢ بِهِمۡۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فِي رَوۡضَاتِ ٱلۡجَنَّاتِۖ لَهُم مَّا يَشَآءُونَ عِندَ رَبِّهِمۡۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ ﴿22﴾تَرَى ٱلظَّـٰلِمِينَ مُشۡفِقِينَ مِمَّا كَسَبُواْ وَهُوَ وَاقِعُۢ بِهِمۡۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فِي رَوۡضَاتِ ٱلۡجَنَّاتِۖ لَهُم مَّا يَشَآءُونَ عِندَ رَبِّهِمۡۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ
(لهڕۆژی قیامهت و لێپرسینهوهدا) دهبینیت ستهمکاران دهترسن لهوهی که کردوویانه، لهکاتێکدا سزاکهی کهوتووه بهسهریاندا و لێی دهرباز نابن، هاوکات ئهوانهی که باوهڕیان هێناوه و کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه له باخچهکانی بهههشتدا ژیانی کامهرانی دهبهنه سهر، چیان بوێت لهلایهن پهروهردگاریانهوه بۆیان ئامادهیه، ئا ئهوهیه خهڵات و بهخششی گهوره و بێ سنوور.
ذَٰلِكَ ٱلَّذِي يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِۗ قُل لَّآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰۗ وَمَن يَقۡتَرِفۡ حَسَنَةٗ نَّزِدۡ لَهُۥ فِيهَا حُسۡنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ شَكُورٌ ﴿23﴾ذَٰلِكَ ٱلَّذِي يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِۗ قُل لَّآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰۗ وَمَن يَقۡتَرِفۡ حَسَنَةٗ نَّزِدۡ لَهُۥ فِيهَا حُسۡنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ شَكُورٌ
ئهو خهڵات و بهخششه ئهوهیه که خوا مژده دهدات بهو بهندانهی که باوهڕیان هێناوه و کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه، (ئهوانهش بهدهم بانگهوازهوه نایهن)، ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ: لهسهر ئهم بانگهوازه هیچ جۆره پاداشتێکم له ئێوه ناوێت، تهنها خۆشهویستی و ڕێز نهبێت له خزمایهتیدا، جا ئهوهی چاکهیهك ئهنجام بدات، ئهوه بهچاکتر پاداشت دهدرێتهوه، چونکه بهڕاستی خوا لێبوورده و سوپاسگوزاره.
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗاۖ فَإِن يَشَإِ ٱللَّهُ يَخۡتِمۡ عَلَىٰ قَلۡبِكَۗ وَيَمۡحُ ٱللَّهُ ٱلۡبَٰطِلَ وَيُحِقُّ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿24﴾أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗاۖ فَإِن يَشَإِ ٱللَّهُ يَخۡتِمۡ عَلَىٰ قَلۡبِكَۗ وَيَمۡحُ ٱللَّهُ ٱلۡبَٰطِلَ وَيُحِقُّ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
بهڵکو خوانهناسان دهڵێن: محمد صلی الله علیه وسلم بهدهم خواوه درۆی ههڵبهستووه!! جا ئهگهر خوا بیهوێت مۆر دهنێت بهسهر دڵت داو هیچت بۆ ناوترێت، خوایش دهیهوێت ئاسهواری بهتاڵ و ناحهقی نههێڵێت و حهق و ڕاستی بهفهرمانی خۆی بچهسپێنێت، چونکه بهڕاستی ئهو خوایه زانایه بهوهی که له توێی دڵ و دهروون و سینهکاندا شاراوهیه.
وَهُوَ ٱلَّذِي يَقۡبَلُ ٱلتَّوۡبَةَ عَنۡ عِبَادِهِۦ وَيَعۡفُواْ عَنِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ وَيَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ ﴿25﴾وَهُوَ ٱلَّذِي يَقۡبَلُ ٱلتَّوۡبَةَ عَنۡ عِبَادِهِۦ وَيَعۡفُواْ عَنِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ وَيَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ
خوا ئهو زاتهیه که پهشیمانی و تهوبه له بهندهکانی وهردهگرێت، چاوپۆشیش دهکات له ههڵه و گوناههکانیان، بهو کارو کردهوانهش که ئهنجامی دهدهن دهزانێت و بهئاگایه.
وَيَسۡتَجِيبُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضۡلِهِۦۚ وَٱلۡكَٰفِرُونَ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞ ﴿26﴾وَيَسۡتَجِيبُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضۡلِهِۦۚ وَٱلۡكَٰفِرُونَ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞ
خوای گهوره ئاواتی ئهوانه دههێنێته دی که باوهڕیان هێناوه و کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه، ههروهها له فهزڵ و زیاده خهڵات و بهخششی خۆی بههرهمهندیان دهکات، بێ باوهڕانیش سزای سهخت و به ئێشیان بۆ ئامادهیه.
وَلَوۡ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزۡقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٖ مَّا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرُۢ بَصِيرٞ ﴿27﴾۞وَلَوۡ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزۡقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٖ مَّا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرُۢ بَصِيرٞ
خۆ ئهگهر خوا ڕزق و ڕۆزی بهفراوانی به بهندهکانی ببهخشیایه، ئهوه دهستیان دهدایه تاوان و گوناهو ستهم له زهویدا، بهڵام خوا بهحسابێکی وردو دیاریکراو ئهوهی بیهوێت پێیان دهبهخشێت، بهڕاستی ئهو زاته ئاگاو بینایه به کارو ههڵویستی بهندهکانی.
وَهُوَ ٱلَّذِي يُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ مِنۢ بَعۡدِ مَا قَنَطُواْ وَيَنشُرُ رَحۡمَتَهُۥۚ وَهُوَ ٱلۡوَلِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ﴿28﴾وَهُوَ ٱلَّذِي يُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ مِنۢ بَعۡدِ مَا قَنَطُواْ وَيَنشُرُ رَحۡمَتَهُۥۚ وَهُوَ ٱلۡوَلِيُّ ٱلۡحَمِيدُ
خوا ئهو زاتهیه که باران دهبارێنێت و دهگهیهنێته فریایان دوای ئهوهی که نائومێد بوون، ههروهها ڕهحمهت و بهخششی خۆی پهخش دهکاتهوه، لهبهر ئهوه ههر خۆی پشتیوان و فریادڕهسه و شایستهی سوپاسه.
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَآبَّةٖۚ وَهُوَ عَلَىٰ جَمۡعِهِمۡ إِذَا يَشَآءُ قَدِيرٞ ﴿29﴾وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَآبَّةٖۚ وَهُوَ عَلَىٰ جَمۡعِهِمۡ إِذَا يَشَآءُ قَدِيرٞ
لهنیشانهو بهڵگهکانی گهورهیی و دهسهڵاتی خوا: دروستکردنی ئاسمانهکان و زهوی و ئهو زیندهوهرانهیه که تیایاندا بڵاوی کردۆتهوه، ههر ئهو زاته کاتێك بیهوێت تواناو دهسهڵاتی بهسهر بهسهر کۆکردنهوهیاندا ههیه.
وَمَآ أَصَٰبَكُم مِّن مُّصِيبَةٖ فَبِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَيَعۡفُواْ عَن كَثِيرٖ ﴿30﴾وَمَآ أَصَٰبَكُم مِّن مُّصِيبَةٖ فَبِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَيَعۡفُواْ عَن كَثِيرٖ
ههر بهڵاو نههامهتیهکتان بهسهر هاتبێت، ئهوه دهرئهنجامی ئهو کارو کردهوانهیه که به ئارهزووی خۆتان دهتانکرد، (بهڵام ئهوهنده خوایهکی میهرهبانه) له زۆربهی زۆری گوناهو ههڵهکانتان خۆش دهبێت.
وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ ﴿31﴾وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ
ئهی گرۆی خوانهناسان ئێوه ناتوانن خوا دهسهوسان بکهن و له دهسهڵاتی خوا دهرباز ببن له زهویدا، جگه له خوای گهورهش کهس ناتوانێت پشتیوانتان بێت و سهرتان بخات.
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِ ٱلۡجَوَارِ فِي ٱلۡبَحۡرِ كَٱلۡأَعۡلَٰمِ ﴿32﴾وَمِنۡ ءَايَٰتِهِ ٱلۡجَوَارِ فِي ٱلۡبَحۡرِ كَٱلۡأَعۡلَٰمِ
لهنیشانهو بهڵگهی دهسهڵاتی خوا ئهو کهشتیانه که وهك کهژو کێو هاتووچۆ دهکهن به دهریاکاندا، (بهیاسایهکی ڕێك و پێك).
إِن يَشَأۡ يُسۡكِنِ ٱلرِّيحَ فَيَظۡلَلۡنَ رَوَاكِدَ عَلَىٰ ظَهۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٍ ﴿33﴾إِن يَشَأۡ يُسۡكِنِ ٱلرِّيحَ فَيَظۡلَلۡنَ رَوَاكِدَ عَلَىٰ ظَهۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٍ
خۆ ئهگهر بیهوێت با دهوهستێنێت و لهسهر پشتی دهریاکه دهوهستن و له کاردهکهون، بهڕاستی ئا لهو تواناو دهسهڵاتهدا بهڵگهو نیشانهی زۆر ههن بۆ ههر کهسێك که زۆر خۆگرو سوپاسگوزاره.
أَوۡ يُوبِقۡهُنَّ بِمَا كَسَبُواْ وَيَعۡفُ عَن كَثِيرٖ ﴿34﴾أَوۡ يُوبِقۡهُنَّ بِمَا كَسَبُواْ وَيَعۡفُ عَن كَثِيرٖ
یان جاری وا ههیه کهشتیهکان به خۆیان و سهرنشینهکانیانهوه دهشکێنێت و نوقمیان دهکات له ئهنجامی تاوان و گوناهی خهڵکهکهوه، گهلێك جاریش چاوپۆشی (له ههڵه و تاوانی) زۆر دهکات و دهیانهێڵێتهوه.
وَيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٖ ﴿35﴾وَيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٖ
ئهم ڕوونکردنهوهیهش بۆ ئهوهیه خوانهناسان بزانن، بهتایبهت ئهوانهی که موجادهلهو دهمهدهمێ دهکهن و ڕهخنهیان له ئایهتهکانی ئێمه ههیه، که له کاتی تهنگانهدا کهس پهنایان نادات و کهس فریایان ناکهوێت جگه له خوای گهوهره.
فَمَآ أُوتِيتُم مِّن شَيۡءٖ فَمَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ ﴿36﴾فَمَآ أُوتِيتُم مِّن شَيۡءٖ فَمَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ
جا ههر شتێکتان پێبهخشراوه، ئهوه زینهتی ژیانی ئهم دنیایهیه (که ڕێگوزهرێکه بهرهو قیامهت) بهڵام ئهو بهشهی که لهلای خوایه چاکتر و بهردهوامتره بۆ ئهوانهی که باوهڕیان هێناوه و ههر پشت به پهروهردگاریان دهبهستن....
وَٱلَّذِينَ يَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰٓئِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡفَوَٰحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُواْ هُمۡ يَغۡفِرُونَ ﴿37﴾وَٱلَّذِينَ يَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰٓئِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡفَوَٰحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُواْ هُمۡ يَغۡفِرُونَ
ئهوانهی خۆیان له گوناهی گهوره و تاوانی خراپ و ناشرین دهپارێزن، کاتێك که تووڕه دهبن (لهسهر ههڵهیهك که بهرامبهریان دهکرێت) ههر ئهمان چاوپۆشی دهکهن و لێدهبورن....
وَٱلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمۡرُهُمۡ شُورَىٰ بَيۡنَهُمۡ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ ﴿38﴾وَٱلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمۡرُهُمۡ شُورَىٰ بَيۡنَهُمۡ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ
ئهوانهش بهدهم بانگهوازی پهروهردگاریانهوه چوون و نوێژهکانیان بهچاکی ئهنجام داوه و کارو باریان ههردهم به مهشورهت و ڕاپرسی و ڕاوێژکاریه و لهو ڕزق و ڕۆزیهی که پێمان داون، دهبهخشن...
وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَابَهُمُ ٱلۡبَغۡيُ هُمۡ يَنتَصِرُونَ ﴿39﴾وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَابَهُمُ ٱلۡبَغۡيُ هُمۡ يَنتَصِرُونَ
ههروهها ئهوانهی که دهستدرێژیان کرایه سهر، دهسهوسان ناوهستن و بهرگری له خۆیان دهکهن...
وَجَزَـٰٓؤُاْ سَيِّئَةٖ سَيِّئَةٞ مِّثۡلُهَاۖ فَمَنۡ عَفَا وَأَصۡلَحَ فَأَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿40﴾وَجَزَـٰٓؤُاْ سَيِّئَةٖ سَيِّئَةٞ مِّثۡلُهَاۖ فَمَنۡ عَفَا وَأَصۡلَحَ فَأَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلظَّـٰلِمِينَ
جا تۆڵهی ههر تاوانێك به ئهندازهی تاوانهکهیه بێ زیادو کهم، ئهو کهسهی لێخۆشبوونی ههبێت و چاوپۆشی و چاکسازی بکات، ئهوه پاداشتی لای خوایه، بهڕاستی خوا ستهمکارانی خۆش ناوێت...
وَلَمَنِ ٱنتَصَرَ بَعۡدَ ظُلۡمِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ مَا عَلَيۡهِم مِّن سَبِيلٍ ﴿41﴾وَلَمَنِ ٱنتَصَرَ بَعۡدَ ظُلۡمِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ مَا عَلَيۡهِم مِّن سَبِيلٍ
لهڕاستیدا ئهوهی حهقی خۆی دهسێنێت دوای ئهوهی که ستهمی لێکراوه، ئهوانه لێپرسراو نابن، ئهگهر له سنوور لا نهدهن....
إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَظۡلِمُونَ ٱلنَّاسَ وَيَبۡغُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿42﴾إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَظۡلِمُونَ ٱلنَّاسَ وَيَبۡغُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
بێگومان تهنها ئهوانه بهرپرس دهبن که ستهم له خهڵکی دهکهن و دهستدرێژی دهکهن به ناحهق له زهویدا، ئا ئهوانه سزاو ئازاری به ئیشیان بۆ ههیه...
وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمِنۡ عَزۡمِ ٱلۡأُمُورِ ﴿43﴾وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمِنۡ عَزۡمِ ٱلۡأُمُورِ
لهڕاستیدا ئهوهی دان بهخۆیدا بگرێت و چاوپۆشی بکات و لێخۆشبوو بێت (لهکاتێکدا که دهتوانێت تۆڵهبسێنێت) بهڕاستی ئهوه کارێکی بهجێ و چاك و پهسهند ئهنجام دهدات، بهڕاستی ئهوه لهو کارانهیه که پێویسته بکرێت....
وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن وَلِيّٖ مِّنۢ بَعۡدِهِۦۗ وَتَرَى ٱلظَّـٰلِمِينَ لَمَّا رَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ يَقُولُونَ هَلۡ إِلَىٰ مَرَدّٖ مِّن سَبِيلٖ ﴿44﴾وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن وَلِيّٖ مِّنۢ بَعۡدِهِۦۗ وَتَرَى ٱلظَّـٰلِمِينَ لَمَّا رَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ يَقُولُونَ هَلۡ إِلَىٰ مَرَدّٖ مِّن سَبِيلٖ
ئهوهی خوا ڕێی لێ ون بکات، ئهوه ئیتر کهسی تری دڵسۆزی دهست ناکهوێت (تا ڕێگهی ڕاستی نیشان بدات)، ئهوسا تۆ ئهی محمد صلی الله علیه وسلم له قیامهتدا دهبینیت ستهمکاران کاتێك سزاو ئهشکهنجهی دۆزهخ دهبینن، به کهساسیهوه دهڵێن: ئایا هیچ ڕێگهیهك ههیه بۆ گهڕانهوه، تا خوا چۆن دهفهرموێت وابکهین؟!.
وَتَرَىٰهُمۡ يُعۡرَضُونَ عَلَيۡهَا خَٰشِعِينَ مِنَ ٱلذُّلِّ يَنظُرُونَ مِن طَرۡفٍ خَفِيّٖۗ وَقَالَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَأَهۡلِيهِمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ أَلَآ إِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ فِي عَذَابٖ مُّقِيمٖ ﴿45﴾وَتَرَىٰهُمۡ يُعۡرَضُونَ عَلَيۡهَا خَٰشِعِينَ مِنَ ٱلذُّلِّ يَنظُرُونَ مِن طَرۡفٍ خَفِيّٖۗ وَقَالَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَأَهۡلِيهِمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ أَلَآ إِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ فِي عَذَابٖ مُّقِيمٖ
سهرئهنجام تاوانباران دهبینیت دهبرێنه سهر دۆزهخ، ههموو پهست و زهلیل ولاره مل و خهجاڵهتن، (له شهرمهزاریی و له ترسدا) له ژێرهوه بهتیلهی چاو دهڕوانن بۆ ئاگرهکه، (ئا لهو کات و بارودۆخه ناخۆشهدا) ئهوانهی باوهڕیان هێناوه دهڵێن: بهڕاستی خهسارهتمهند و زهرهرمهندان ئهمڕۆ ئهوانهن که خۆیان و کهسو کارو ماڵ و منداڵیان له دهستداوه له قیامهتدا (کهس و کارو خزم و هاوهڵانیان ئهگهر له دۆزهخدان، ئهوه هیچ مایهی دڵخۆشی نین، خۆ ئهگهر له بهههشتدان، ئهمانیان ههر له یاد نی یه)، ئینجا ڕادهگهیهنرێت که: ئاگاداربن بێگومان ستهمکاران له ئازارو ئهشکهنجهی بهردهوامدان...
وَمَا كَانَ لَهُم مِّنۡ أَوۡلِيَآءَ يَنصُرُونَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن سَبِيلٍ ﴿46﴾وَمَا كَانَ لَهُم مِّنۡ أَوۡلِيَآءَ يَنصُرُونَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن سَبِيلٍ
ئهوانه هیچ دۆست و پشتیوانێکیان نی یه له جیاتی خوا که له دهست سزاو تۆڵه ڕزگاریان بکات، ئهو کهسهش خوا سهری لێ بشێوێنێت و گومڕای بکات (چونکه خۆی شایسته کردووه) ئیتر ڕێبازی ڕزگاری و سهرفرازی دهستناکهوێت.
ٱسۡتَجِيبُواْ لِرَبِّكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا مَرَدَّ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۚ مَا لَكُم مِّن مَّلۡجَإٖ يَوۡمَئِذٖ وَمَا لَكُم مِّن نَّكِيرٖ ﴿47﴾ٱسۡتَجِيبُواْ لِرَبِّكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا مَرَدَّ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۚ مَا لَكُم مِّن مَّلۡجَإٖ يَوۡمَئِذٖ وَمَا لَكُم مِّن نَّكِيرٖ
خهڵکینه، بهپیر بانگهوازی پهروهردگارتانهوه بچن پێش ئهوهی ڕۆژێك بێت: هیچ گهڕانهوهی لهلایهن خواوه نابێت، ئهو ڕۆژه هیچ پهناگایهکتان نابێت و کهسیشتان ناتوانێت ئینکاری بکات و دان به تاوانهکانیدا نهنێت.
فَإِنۡ أَعۡرَضُواْ فَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ حَفِيظًاۖ إِنۡ عَلَيۡكَ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَإِنَّآ إِذَآ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ فَرِحَ بِهَاۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ فَإِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ كَفُورٞ ﴿48﴾فَإِنۡ أَعۡرَضُواْ فَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ حَفِيظًاۖ إِنۡ عَلَيۡكَ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَإِنَّآ إِذَآ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ فَرِحَ بِهَاۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ فَإِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ كَفُورٞ
ئهگهر خوانهناسان پشتیان ههڵکرد و گوێیان نهگرت، ئهی محمد صلی الله علیه وسلم داخیان بۆ مهخۆ، چونکه ئێمه تۆمان نهناردووه چاودێر بیت بهسهریانهوه، بهڵکو تۆ تهنها گهیاندنی ئهم بانگهواز و قورئانهت لهسهره، ئاشکراشه که: بهڕاستی ئێمه کاتێك نازو نیعمهت و ڕهحمهتێك دهڕێژین بهسهر ئادهمیزادا زۆر کهشخهی پێوه دهکات، خۆ ئهگهر بهڵاو ناخۆشیهکیان تووش بێت، بههۆی کاروکردهوه خراپهکانیانهوه، بهڕاستی ئهوکهسه زۆرسپڵه و ڕهخنه له خوا گره.
لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ يَهَبُ لِمَن يَشَآءُ إِنَٰثٗا وَيَهَبُ لِمَن يَشَآءُ ٱلذُّكُورَ ﴿49﴾لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ يَهَبُ لِمَن يَشَآءُ إِنَٰثٗا وَيَهَبُ لِمَن يَشَآءُ ٱلذُّكُورَ
ههر بۆ خوایه خاوهندارێتی ئاسمانهکان و زهوی، ههرچی بوێت دروستی دهکات، بهههرکهس که بیهوێت تهنها کچ دهبهخشێت و به ههرکهس که بیهوێت کوڕ دهبهخشێت...
أَوۡ يُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانٗا وَإِنَٰثٗاۖ وَيَجۡعَلُ مَن يَشَآءُ عَقِيمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٞ قَدِيرٞ ﴿50﴾أَوۡ يُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانٗا وَإِنَٰثٗاۖ وَيَجۡعَلُ مَن يَشَآءُ عَقِيمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٞ قَدِيرٞ
یاخود له ههردوو جۆر.، بهههندێك خێزان دهبهخشێت له کوڕو له کچ، ههمیشه ویستی خوا وایه هیچی نهدانێ و نهزۆك بێت، بهڕاستی ئهو زاته زانا و بهدهسهڵاته.
وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ ٱللَّهُ إِلَّا وَحۡيًا أَوۡ مِن وَرَآيِٕ حِجَابٍ أَوۡ يُرۡسِلَ رَسُولٗا فَيُوحِيَ بِإِذۡنِهِۦ مَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ عَلِيٌّ حَكِيمٞ ﴿51﴾۞وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ ٱللَّهُ إِلَّا وَحۡيًا أَوۡ مِن وَرَآيِٕ حِجَابٍ أَوۡ يُرۡسِلَ رَسُولٗا فَيُوحِيَ بِإِذۡنِهِۦ مَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ عَلِيٌّ حَكِيمٞ
کهس بۆی نیه هیچ کات (لهدنیادا) خوای گهوره وتو وێژی ڕاستهوخۆی لهگهڵدا بکات مهگهر له ڕێگهی وهحی و نیگاوه، یان له پشتی پهردهوه، وهك موسا، یان نێردراوێکی وهك فریشته_جوبرهئیل_دهنێرێت که به گوێرهی فهرمان و مۆڵهتی خوا چی پێ سپێردراوه دهیگهیهنێت، بهڕاستی ئهو زاته خوایهکی بڵند و داناو کاربهجێیه.
وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ رُوحٗا مِّنۡ أَمۡرِنَاۚ مَا كُنتَ تَدۡرِي مَا ٱلۡكِتَٰبُ وَلَا ٱلۡإِيمَٰنُ وَلَٰكِن جَعَلۡنَٰهُ نُورٗا نَّهۡدِي بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنۡ عِبَادِنَاۚ وَإِنَّكَ لَتَهۡدِيٓ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿52﴾وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ رُوحٗا مِّنۡ أَمۡرِنَاۚ مَا كُنتَ تَدۡرِي مَا ٱلۡكِتَٰبُ وَلَا ٱلۡإِيمَٰنُ وَلَٰكِن جَعَلۡنَٰهُ نُورٗا نَّهۡدِي بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنۡ عِبَادِنَاۚ وَإِنَّكَ لَتَهۡدِيٓ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
ئهی محمد صلی الله علیه وسلم ئا بهوشێوهیهی که وتمان ئێمه قورئانمان بۆ ڕهوانه کردیت له لایهن خۆمانهوه (که ژیانبهخشه به ڕوح و گیان و عهقڵ)، تۆ نهتدهزانی قورئان چیه و ئیمان چیه، بهڵام ئێمه ئهم قورئانهمان کرده ڕوناکی ونورێك که هیدایهت و ڕێنمویی ههر کهس که بمانهوێت له بهندهکانمانی پێ دهکهین، (ئهوانهی دڵی بۆ دهکهنهوه و بهچاکی گوێ بۆ دهگرن)، بێگومان تۆ ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم ڕێنیشان دهریت و ڕێنموی دهکهی بۆ ڕێگه و ڕێبازێکی ڕاست و دروست...
صِرَٰطِ ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ أَلَآ إِلَى ٱللَّهِ تَصِيرُ ٱلۡأُمُورُ ﴿53﴾صِرَٰطِ ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ أَلَآ إِلَى ٱللَّهِ تَصِيرُ ٱلۡأُمُورُ
که ڕێگه و ڕێبازی ئهو خوایهیه، کهههر بۆ ئهوه ئهوهی له ئاسمانهکان و زهویدایه، ئاگاداریش بن: ههموو شتێك و سهرئهنجامی ههموو کارێك بۆ لای خوا دهگهڕێتهوه.
حمٓ ﴿1﴾حمٓ
سهرنجی سهرهتای سورهتی (الشوری) بده لاپهره_483_.
وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ﴿2﴾وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ
سوێند بهم پهیامه ڕوون و ئاشکرایه، مهبهست قورئانه.
إِنَّا جَعَلۡنَٰهُ قُرۡءَٰنًا عَرَبِيّٗا لَّعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ﴿3﴾إِنَّا جَعَلۡنَٰهُ قُرۡءَٰنًا عَرَبِيّٗا لَّعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ
ئێمه ئهو کتێبهمان کردوهه به قورئانێك، بهزمانی عهرهبی، بهڵکو ژیری و بیروهۆشتان بخهنه کار (تالێی تێبگهن و پهیڕهوی بکهن).
وَإِنَّهُۥ فِيٓ أُمِّ ٱلۡكِتَٰبِ لَدَيۡنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ ﴿4﴾وَإِنَّهُۥ فِيٓ أُمِّ ٱلۡكِتَٰبِ لَدَيۡنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ
ئهم قورئانه له _لوح المحفوظ_ دا (کهسهرچاوهی قورئان و ههموو کتێبهکانی تری خوایه) پارێزراوه که زۆر بهرزو بهڕێزه لامان و پڕه له دانایی.
أَفَنَضۡرِبُ عَنكُمُ ٱلذِّكۡرَ صَفۡحًا أَن كُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّسۡرِفِينَ ﴿5﴾أَفَنَضۡرِبُ عَنكُمُ ٱلذِّكۡرَ صَفۡحًا أَن كُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّسۡرِفِينَ
باشه، ئایا دهکرێت ئێمه وازتان لێ بهێنین و هۆشیاریتان نهکهینهوه بهم قورئانه لهبهر ئهوهی ئێوه هۆزێکی زیادهڕه و لارو وێرن (نهخێر شتی وا له ئێمه ناوهشێتهوه).
وَكَمۡ أَرۡسَلۡنَا مِن نَّبِيّٖ فِي ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿6﴾وَكَمۡ أَرۡسَلۡنَا مِن نَّبِيّٖ فِي ٱلۡأَوَّلِينَ
ئێمه چهندهها پێغهمبهرمان ناردووه بۆ نهوهکانی ڕابووردوو تا سهرگهردان نهبن.
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن نَّبِيٍّ إِلَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ﴿7﴾وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن نَّبِيٍّ إِلَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
بێگومان هیچ پێغهمبهرێکیان بۆ نههاتووه که ئهوان گاڵتهیان پێ نهکردبێت.
فَأَهۡلَكۡنَآ أَشَدَّ مِنۡهُم بَطۡشٗا وَمَضَىٰ مَثَلُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿8﴾فَأَهۡلَكۡنَآ أَشَدَّ مِنۡهُم بَطۡشٗا وَمَضَىٰ مَثَلُ ٱلۡأَوَّلِينَ
کهواته ئهبێت ئهم بێ بڕوایانه چاوهڕێی چی بکهن لهکاتێکدا ئێمه دڕندهتر و بهههڵمهتترمان لهوان لهناو بردووه، ئیتر بهسهرهات و ڕووداوی پێشینان بهسهرچووه و تێپهڕ یووه.
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿9﴾وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡعَلِيمُ
خۆ ئهگهر پرسیاریان لێ بکهیت: کێ ئاسمانهکان و زهوی دروست کردووه؟ له وهڵامدا بهدڵنیایی دهڵێن: ههر زاتی باڵادهست و زانا دروستی کردوون.
ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مَهۡدٗا وَجَعَلَ لَكُمۡ فِيهَا سُبُلٗا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ ﴿10﴾ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مَهۡدٗا وَجَعَلَ لَكُمۡ فِيهَا سُبُلٗا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
ئهو خوایهی که زهوی کردووه به لانکهی ژیانتان، ڕێگهوبانی تیایدا بۆ ئاسان کردوون، بۆ ئهوهی بگهنه مهبهست و ژیانتان ئاسان و ئاسووده بکهن.
وَٱلَّذِي نَزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءَۢ بِقَدَرٖ فَأَنشَرۡنَا بِهِۦ بَلۡدَةٗ مَّيۡتٗاۚ كَذَٰلِكَ تُخۡرَجُونَ ﴿11﴾وَٱلَّذِي نَزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءَۢ بِقَدَرٖ فَأَنشَرۡنَا بِهِۦ بَلۡدَةٗ مَّيۡتٗاۚ كَذَٰلِكَ تُخۡرَجُونَ
ههروهها ئهو خوایه له ئاسمانهوه به ئهندازهیهکی دیاریی کراو بارانی باراندووه و دهفهرموێت، وڵاتی وشك و مردوومان پێ زیندوو کردۆتهوه، ههر بهو شێوهیه ئێوهش له گۆڕهکانتان دههێنرێنه دهرهوه.
وَٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡأَزۡوَٰجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡفُلۡكِ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ مَا تَرۡكَبُونَ ﴿12﴾وَٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡأَزۡوَٰجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡفُلۡكِ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ مَا تَرۡكَبُونَ
ههر ئهو زاته ههموو جووتهکانی (له جیهانی ئادهمیزاد و زیندهواران و ڕوهك و بێ گیانهکاندا) دروست کردووه، ههروهها کهشتی و جۆرهکانی ئاژهڵی بۆ ڕام هێناون، که بۆ سواریی سوودی لێ وهربگرن.
لِتَسۡتَوُۥاْ عَلَىٰ ظُهُورِهِۦ ثُمَّ تَذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ رَبِّكُمۡ إِذَا ٱسۡتَوَيۡتُمۡ عَلَيۡهِ وَتَقُولُواْ سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُۥ مُقۡرِنِينَ ﴿13﴾لِتَسۡتَوُۥاْ عَلَىٰ ظُهُورِهِۦ ثُمَّ تَذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ رَبِّكُمۡ إِذَا ٱسۡتَوَيۡتُمۡ عَلَيۡهِ وَتَقُولُواْ سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُۥ مُقۡرِنِينَ
بۆ ئهوهی لهسهر پشتیان جێگیر ببن، دوایش یادی نازو نیعمهتی پهروهردگارتان بکهنهوه کاتێك که سهقامگیر دهبن لهسهری، (چونکه جۆرهها هۆکاری هاتووچۆی بۆ سازاندوون) و بشڵێن: ستایش و بهرزی و بێگهردی بۆ ئهو زاتهی که ئهمهی بۆ ڕهخساندوین (خۆ ئهگهر ئهو بهمیهرهبانی خۆی بۆی ڕام نهکردینایه) ئێمه نهماندهتوانی ڕامیان بهێنین.
وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ ﴿14﴾وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ
ئێمه بێگومان ههر بۆ لای پهروهردگارمان دهگهرێینهوه. پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم ههر جارێك سواری وڵاخهکهی ببوایه سێ جار (الله أکبر) ی دهفهرموو، دوایی دهیفهرموو: سبحان الذی سخر لنا هذا وما کنا له مقرنین وإنا الی ڕبنا لمنقلبون).
وَجَعَلُواْ لَهُۥ مِنۡ عِبَادِهِۦ جُزۡءًاۚ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَكَفُورٞ مُّبِينٌ ﴿15﴾وَجَعَلُواْ لَهُۥ مِنۡ عِبَادِهِۦ جُزۡءًاۚ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَكَفُورٞ مُّبِينٌ
باوهڕ چهوتهکان، ههندێ له بهندهکانی خوا، بهخوا دهزانن (مهسیحییهکان دهڵێن: عیسا کوڕی خوایه، جوو دهڵێت: عوزهیر، بتپهرستهکان دهڵێن: فریشتهکان کچی خوان)!! بهڕاستی زۆربهی خهڵکی قهدری خوا نازانن و بێ باوهڕێکی زۆر ئاشکران.
أَمِ ٱتَّخَذَ مِمَّا يَخۡلُقُ بَنَاتٖ وَأَصۡفَىٰكُم بِٱلۡبَنِينَ ﴿16﴾أَمِ ٱتَّخَذَ مِمَّا يَخۡلُقُ بَنَاتٖ وَأَصۡفَىٰكُم بِٱلۡبَنِينَ
ئایا ڕهواو ڕاسته، لهوهی که دروستی دهکات کچان بۆ خۆی بڕیار بدات و بهخشینی کوڕانیش بهڕهوا بزانێت بۆ ئێوه؟! (ئهمانه ههمووی بیروباوهڕی نهفامهکان بوون خوای گهوره دهیهوێت ههر به بۆچوونی خۆیان بیروباوهڕیان پووچهڵ بکاتهوه).
وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحۡمَٰنِ مَثَلٗا ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدّٗا وَهُوَ كَظِيمٌ ﴿17﴾وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحۡمَٰنِ مَثَلٗا ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدّٗا وَهُوَ كَظِيمٌ
کاتیکیش مژده بدرێت به یهکێکیان بهوهی که بۆ خوای میهرهبان به ڕهوای زانیووه (مهبهست ئهوهیه که کچیان بووه)، ئهوه ڕووخساری ڕهش ههڵدهگهڕێت و له دهرووندا پیش دهخواتهوه.
أَوَمَن يُنَشَّؤُاْ فِي ٱلۡحِلۡيَةِ وَهُوَ فِي ٱلۡخِصَامِ غَيۡرُ مُبِينٖ ﴿18﴾أَوَمَن يُنَشَّؤُاْ فِي ٱلۡحِلۡيَةِ وَهُوَ فِي ٱلۡخِصَامِ غَيۡرُ مُبِينٖ
ئایا کهسێك به منداڵی خوا ڕهوا دهبینن، (که لهباوی ئهواندا) ههردهم پهروهرده دهکرێت لهناو خشڵ و ئارایش کردنی خۆیداو له شهڕو شۆڕو جهنگیشدا دهرناکهوێت؟!
وَجَعَلُواْ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ ٱلَّذِينَ هُمۡ عِبَٰدُ ٱلرَّحۡمَٰنِ إِنَٰثًاۚ أَشَهِدُواْ خَلۡقَهُمۡۚ سَتُكۡتَبُ شَهَٰدَتُهُمۡ وَيُسۡـَٔلُونَ ﴿19﴾وَجَعَلُواْ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ ٱلَّذِينَ هُمۡ عِبَٰدُ ٱلرَّحۡمَٰنِ إِنَٰثًاۚ أَشَهِدُواْ خَلۡقَهُمۡۚ سَتُكۡتَبُ شَهَٰدَتُهُمۡ وَيُسۡـَٔلُونَ
ئهو خوانهناسانه فریشتهکان که بهندهی خوای میهرهبانن، بهکچی خوایان دهدایه قهڵهم!! ئایا ئهوان ئامادهی دروستکردنیان بوون؟! له ئاییندهدا ئهم بوختانهیان لهسهر دهنوسرێت و پرسیاریشیان لێ دهکرێت.
وَقَالُواْ لَوۡ شَآءَ ٱلرَّحۡمَٰنُ مَا عَبَدۡنَٰهُمۗ مَّا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ ﴿20﴾وَقَالُواْ لَوۡ شَآءَ ٱلرَّحۡمَٰنُ مَا عَبَدۡنَٰهُمۗ مَّا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ
(بۆ پینه کردنی ههڵویستی ناڕهوایان) دهیانوت: ئهگهر خوای میهرهبان بیویستایه... ئێمه ئهمانهمان نهدهپهرست، وه نهبێت لهسهر بنچینهی هیچ زانستی و زانیاریهك ئهو قسهیه بکهن، ئهمانه تهنها درۆ نهبێت هیچی تر ناڵێن.
أَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ كِتَٰبٗا مِّن قَبۡلِهِۦ فَهُم بِهِۦ مُسۡتَمۡسِكُونَ ﴿21﴾أَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ كِتَٰبٗا مِّن قَبۡلِهِۦ فَهُم بِهِۦ مُسۡتَمۡسِكُونَ
ئایا ئهو خوانهناسانه پێش ئهم قورئانه کتێبێکی ترمان بۆ ناردوون؟ تا پابهندی بن و پهیڕهوی بکهن؟
بَلۡ قَالُوٓاْ إِنَّا وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٖ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّهۡتَدُونَ ﴿22﴾بَلۡ قَالُوٓاْ إِنَّا وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٖ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّهۡتَدُونَ
ئهوانه هیچی وا نیه، بهڵکو ههر تهنها ئهوهیه که دهیانوت: بهڕاستی ئێمه باوو باپیرانی خۆمان لهسهر ئاین و بهرنامهیهکی ئاوا دیووه، بێگومان ئێمهش بهشوێن ڕێبازی ئهواندا ههنگاو ههڵدهگرین و ڕێنمووییمان وهرگرتووه!!
وَكَذَٰلِكَ مَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ فِي قَرۡيَةٖ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتۡرَفُوهَآ إِنَّا وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٖ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّقۡتَدُونَ ﴿23﴾وَكَذَٰلِكَ مَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ فِي قَرۡيَةٖ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتۡرَفُوهَآ إِنَّا وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٖ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّقۡتَدُونَ
ههر بهو شێوهیه هیچ پێغهمبهرێکمان نهناردووه بۆ هیچ شارێك، که خۆشگوزهرانهکان نهیانوتبێت: ئێمه باوو باپیرانی خۆمان بینیووه پابهندی بیروباوهڕێك بوون، بێگومان ئێمهش چاو لهوان دهکهین و پهیڕهوی ئهوان دهکهین.
قَٰلَ أَوَلَوۡ جِئۡتُكُم بِأَهۡدَىٰ مِمَّا وَجَدتُّمۡ عَلَيۡهِ ءَابَآءَكُمۡۖ قَالُوٓاْ إِنَّا بِمَآ أُرۡسِلۡتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ ﴿24﴾۞قَٰلَ أَوَلَوۡ جِئۡتُكُم بِأَهۡدَىٰ مِمَّا وَجَدتُّمۡ عَلَيۡهِ ءَابَآءَكُمۡۖ قَالُوٓاْ إِنَّا بِمَآ أُرۡسِلۡتُم بِهِۦ كَٰفِرُونَ
پێغهمبهرهکهش وتوویهتی: باشه... ئهگهر له ڕێگه و ڕێبازو بهرنامهی باو و باپیرانتان چاکتریشم بۆ هێنان ههر شوێنیان دهکهون؟! له وهڵامدا وتیان: بهڕاستی ئێمه بهو بهرنامه و پهیامهی که به ئێوهدا ڕهوانه کراوه بڕوا ناکهین.
فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ﴿25﴾فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ
جا ئێمهش تۆڵهمان لێسهندن، سهرنج بده و ببینه سهرئهنجامی ئهوانهی بڕوایان به پهیامی پێغهمبهران نهکرد چۆن بوو.
وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦٓ إِنَّنِي بَرَآءٞ مِّمَّا تَعۡبُدُونَ ﴿26﴾وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦٓ إِنَّنِي بَرَآءٞ مِّمَّا تَعۡبُدُونَ
ئهو کاته بیهێنهوه یاد که ئیبراهیم به باوکی و هۆزهکهی خۆی وت: بهڕاستی من دووره پهرێزم لهو شتانهی که ئێوه دهیپهرستن...
إِلَّا ٱلَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُۥ سَيَهۡدِينِ ﴿27﴾إِلَّا ٱلَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُۥ سَيَهۡدِينِ
جگه لهو زاتهی که دروستی کردووم، ههر ئهویش ڕێنموویم دهکات و دهمخاته سهر ڕێگهی ڕاست و دروست.
وَجَعَلَهَا كَلِمَةَۢ بَاقِيَةٗ فِي عَقِبِهِۦ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ﴿28﴾وَجَعَلَهَا كَلِمَةَۢ بَاقِيَةٗ فِي عَقِبِهِۦ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
ئهوسا ئیتر ئهو بهرنامهی یهکخواناسیهی هێشتهوه بۆ هۆزو گهلانی دوای خۆی، بۆ ئهوهی ئهوانیش بگهڕێنهوه بۆ سهر ئهو بیروباوهڕه ڕاسته.
بَلۡ مَتَّعۡتُ هَـٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ وَرَسُولٞ مُّبِينٞ ﴿29﴾بَلۡ مَتَّعۡتُ هَـٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ وَرَسُولٞ مُّبِينٞ
خوا دهفهرموێت: جا من ئهوانه و باو و باپیرانیانم له خۆشگوزهرانیدا هێشتهوه تا ئهو کاتهی قورئان و پێغهمبهرێکی ئاشکرایان بۆ هات (تا پهیامی خوایان بۆ ڕوون بکاتهوه).
وَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٞ وَإِنَّا بِهِۦ كَٰفِرُونَ ﴿30﴾وَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلۡحَقُّ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٞ وَإِنَّا بِهِۦ كَٰفِرُونَ
کاتێکیش که حهق و ڕاستیان پێگهیشت.. وتیان: ئهمه سیحرو جادووه و بێگومان ئێمه بێ باوهڕین پێی..
وَقَالُواْ لَوۡلَا نُزِّلَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانُ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنَ ٱلۡقَرۡيَتَيۡنِ عَظِيمٍ ﴿31﴾وَقَالُواْ لَوۡلَا نُزِّلَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانُ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنَ ٱلۡقَرۡيَتَيۡنِ عَظِيمٍ
ههروهها بیانوویان گرت وتیان: ئهوه بۆ ئهم قورئانه دانهبهزێنرا بۆ سهر پیاوێکی گهوره له پیاوه گهورهکانی دوو شارهکه؟! (مهبهستیان مهککه و طائف بووه)
أَهُمۡ يَقۡسِمُونَ رَحۡمَتَ رَبِّكَۚ نَحۡنُ قَسَمۡنَا بَيۡنَهُم مَّعِيشَتَهُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَرَفَعۡنَا بَعۡضَهُمۡ فَوۡقَ بَعۡضٖ دَرَجَٰتٖ لِّيَتَّخِذَ بَعۡضُهُم بَعۡضٗا سُخۡرِيّٗاۗ وَرَحۡمَتُ رَبِّكَ خَيۡرٞ مِّمَّا يَجۡمَعُونَ ﴿32﴾أَهُمۡ يَقۡسِمُونَ رَحۡمَتَ رَبِّكَۚ نَحۡنُ قَسَمۡنَا بَيۡنَهُم مَّعِيشَتَهُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَرَفَعۡنَا بَعۡضَهُمۡ فَوۡقَ بَعۡضٖ دَرَجَٰتٖ لِّيَتَّخِذَ بَعۡضُهُم بَعۡضٗا سُخۡرِيّٗاۗ وَرَحۡمَتُ رَبِّكَ خَيۡرٞ مِّمَّا يَجۡمَعُونَ
ئایا ئهوانه ڕهحمهتی پهروهردگاری تۆ دابهش دهکهن؟! (کهسانی شایسته دهدۆزنهوه بۆ پێغهمبهرایهتی؟!) له کاتێکدا ئێمهین که ڕزق و ڕۆزیمان له نێوانیاندا دابهش کردووه له ژیانی دنیادا و پلهو پایهی ههندێکیمان بهرزکردۆتهوه بهسهر ههندێکیاندا، بۆ ئهوهی ههمووان کاروباری یهکتر تهواوبکهن و کهڵك له توانایی ولێهاتوویی یهکتر وهربگرن، جا لهگهڵ ئهو ههموو بههرهو بهخششانهدا ڕهحمهت و میهرهبانی پهروهردگاری تۆ (کهتایبهتی ئیماندارانه له قیامهتدا) له ههموو ئهو شتانهی که خهڵکی کۆی دهکهنهوه (له ماڵ و سامان و هۆکارهکانی ڕابواردن) چاکترو بهنرختره.
وَلَوۡلَآ أَن يَكُونَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ لَّجَعَلۡنَا لِمَن يَكۡفُرُ بِٱلرَّحۡمَٰنِ لِبُيُوتِهِمۡ سُقُفٗا مِّن فِضَّةٖ وَمَعَارِجَ عَلَيۡهَا يَظۡهَرُونَ ﴿33﴾وَلَوۡلَآ أَن يَكُونَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ لَّجَعَلۡنَا لِمَن يَكۡفُرُ بِٱلرَّحۡمَٰنِ لِبُيُوتِهِمۡ سُقُفٗا مِّن فِضَّةٖ وَمَعَارِجَ عَلَيۡهَا يَظۡهَرُونَ
ئهگهر لهبهرئهوه نهبوایه خهڵکی ههموو دهبوون به یهکپارچه (له بێ باوهڕی و تاوانکاریدا)، ئهوه ههر کهس باوهڕی بهخوای میهرهبان نهبوایه سهقفی خانووهکهیمان له زیو بۆ دروست دهکرد، ههروهها قادرمه و ئاسانسوارمان بۆ دهکردن تا بهسهریدا سهربکهون و دهربکهون...
وَلِبُيُوتِهِمۡ أَبۡوَٰبٗا وَسُرُرًا عَلَيۡهَا يَتَّكِـُٔونَ ﴿34﴾وَلِبُيُوتِهِمۡ أَبۡوَٰبٗا وَسُرُرًا عَلَيۡهَا يَتَّكِـُٔونَ
ههروهها بۆ ماڵهکانیان قاپی و دهروازهی زیو و کورسی و قهنهفهی ڕازاوهشمان پێدهبهخشین تا پاڵ بدهنهوه و شانی لهسهر دادهن...
وَزُخۡرُفٗاۚ وَإِن كُلُّ ذَٰلِكَ لَمَّا مَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَٱلۡأٓخِرَةُ عِندَ رَبِّكَ لِلۡمُتَّقِينَ ﴿35﴾وَزُخۡرُفٗاۚ وَإِن كُلُّ ذَٰلِكَ لَمَّا مَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَٱلۡأٓخِرَةُ عِندَ رَبِّكَ لِلۡمُتَّقِينَ
به ههموو جۆره نهخش و نیگارێکی جوان و ڕازاوه (دارو دیوارو سهقف و دهرگا و کهلوپهلی ناو ماڵهکانیانمان دهڕازاندهوه)، جا ئهوه ههر ههمووی خۆشگوزهرانی ژیانی دنیا نهبێت هیچی تر نی یه، له کاتێکدا که ژیانی پڕ خۆشی و بهختهوهری نهبڕاوه لای پهروهردگارت بۆ خواناسان و دووره پهرێزانه له گوناه.
وَمَن يَعۡشُ عَن ذِكۡرِ ٱلرَّحۡمَٰنِ نُقَيِّضۡ لَهُۥ شَيۡطَٰنٗا فَهُوَ لَهُۥ قَرِينٞ ﴿36﴾وَمَن يَعۡشُ عَن ذِكۡرِ ٱلرَّحۡمَٰنِ نُقَيِّضۡ لَهُۥ شَيۡطَٰنٗا فَهُوَ لَهُۥ قَرِينٞ
کهسێك خۆی کوێر بکات له ئاستی قورئان و یادی خوای میهرهبان، ئهوه ئێمه شهیتانێك دهکهینه مڵۆزمی و ههمیشه دهبێته یار و یاوهری و لهگهڵیدا دهبێت.
وَإِنَّهُمۡ لَيَصُدُّونَهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُم مُّهۡتَدُونَ ﴿37﴾وَإِنَّهُمۡ لَيَصُدُّونَهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُم مُّهۡتَدُونَ
بێگومان ئهو شهیتانانه، ڕێگهی ڕاستیان لێ دهگرن و وایان لێدهکهن که وابزانن بهدڵنیایی لهسهر ڕێبازێکی چاك و ڕاستن.
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَنَا قَالَ يَٰلَيۡتَ بَيۡنِي وَبَيۡنَكَ بُعۡدَ ٱلۡمَشۡرِقَيۡنِ فَبِئۡسَ ٱلۡقَرِينُ ﴿38﴾حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَنَا قَالَ يَٰلَيۡتَ بَيۡنِي وَبَيۡنَكَ بُعۡدَ ٱلۡمَشۡرِقَيۡنِ فَبِئۡسَ ٱلۡقَرِينُ
تا ئهو کاتهی خهڵهتاوهکه دێته لامان (له قیامهتدا خۆی و شهیتانهکهی ئاماده دهکرێن بۆ لێپرسینهوه) ئهوه به شهیتانهکهی دهڵێت: خۆزگه نێوانی من و تۆ به قهدهر ڕۆژههڵات و ڕۆژئاوا لهیهك دوور بوایه، ئای که هاوڕێیهکی نالهبارو خراپ بوویت.
وَلَن يَنفَعَكُمُ ٱلۡيَوۡمَ إِذ ظَّلَمۡتُمۡ أَنَّكُمۡ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ ﴿39﴾وَلَن يَنفَعَكُمُ ٱلۡيَوۡمَ إِذ ظَّلَمۡتُمۡ أَنَّكُمۡ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ
ئهمڕۆ ئهو قسه و گلهیی و بناشتانه ههرگیز سوودتان پێ ناگهیهنن، (چونکه) کاتی خۆی ئێوه ستهمتان له خۆتان و خهڵکیش کردووه، ئێسته بێگومان ههردوولاتان له سزاو ئازاردا بهشدارن.
أَفَأَنتَ تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ أَوۡ تَهۡدِي ٱلۡعُمۡيَ وَمَن كَانَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ﴿40﴾أَفَأَنتَ تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ أَوۡ تَهۡدِي ٱلۡعُمۡيَ وَمَن كَانَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ
ئایا تۆ ئهی پێغهمبهر ئهو بێ باوهڕهی که وهك کهڕ وایه گوێبیست دهکهیت؟ یان ئهوهی کوێره هیدایهتی دهدهیت؟! یاخود ئهو کهسهی له گومڕایی ئاشکرادا ڕۆچووه ڕێنموویی دهکهیت؟! (دیاره ئهوه حاڵیان بێت هیدایهتیان ئاسان نیه).
فَإِمَّا نَذۡهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنۡهُم مُّنتَقِمُونَ ﴿41﴾فَإِمَّا نَذۡهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنۡهُم مُّنتَقِمُونَ
جا ئهگهر تۆ لهناو بهرین و بتمرێنین، ئهوه ئێمه بێگومان تۆڵهیان ههر لێدهسێنین.
أَوۡ نُرِيَنَّكَ ٱلَّذِي وَعَدۡنَٰهُمۡ فَإِنَّا عَلَيۡهِم مُّقۡتَدِرُونَ ﴿42﴾أَوۡ نُرِيَنَّكَ ٱلَّذِي وَعَدۡنَٰهُمۡ فَإِنَّا عَلَيۡهِم مُّقۡتَدِرُونَ
یاخود ئهنجامی ئهوههڕهشهیهی لێمان کردوون نیشانی تۆی دهدهین، چونکه بێگومان ئێمه توانامان بهسهریاندا ههیه.
فَٱسۡتَمۡسِكۡ بِٱلَّذِيٓ أُوحِيَ إِلَيۡكَۖ إِنَّكَ عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿43﴾فَٱسۡتَمۡسِكۡ بِٱلَّذِيٓ أُوحِيَ إِلَيۡكَۖ إِنَّكَ عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
کهواته تۆ بێ خهم بهو پابهندی ئهوهبه که نیگات بۆ کراوه، چونکه تۆ بهڕاستی لهسهر ڕێگه و ڕێباز و بهرنامهیهکی ڕاست و دروستیت (له لایهن پهروهردگارتهوه ئاڕاسته دهکرێیت).
وَإِنَّهُۥ لَذِكۡرٞ لَّكَ وَلِقَوۡمِكَۖ وَسَوۡفَ تُسۡـَٔلُونَ ﴿44﴾وَإِنَّهُۥ لَذِكۡرٞ لَّكَ وَلِقَوۡمِكَۖ وَسَوۡفَ تُسۡـَٔلُونَ
بهڕاستی ئهم قورئانه یادخهرهوهیه بۆ خۆت و بۆ قهومهکهت، له ئایندهشدا پرسیارتان لێدهکرێت دهربارهی.
وَسۡـَٔلۡ مَنۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رُّسُلِنَآ أَجَعَلۡنَا مِن دُونِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ءَالِهَةٗ يُعۡبَدُونَ ﴿45﴾وَسۡـَٔلۡ مَنۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رُّسُلِنَآ أَجَعَلۡنَا مِن دُونِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ءَالِهَةٗ يُعۡبَدُونَ
تۆ لهو پێغهمبهرانهی که ناردوومانه پێش تۆ بپرسه، ئایا جگه له خوای میهرهبان خوای ترمان دیاری کردووه که بهندایهتی بۆ بکرێت. (مهبهست ئهوهیه که سهرچاوهی ههموو پێغهمبهران یهکێکه)
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿46﴾وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
سوێند بهخوا بێگومان ئێمه موسا پێغهمبهرمان نارد به بهڵگه و نیشانهکانمانهوه بۆ لای فیرعهون و دارو دهستهی، پێی ڕاگهیاندن که: بهڕاستی من ڕهوانهکراوی پهروهردگاری ههموو جیهانیانم.
فَلَمَّا جَآءَهُم بِـَٔايَٰتِنَآ إِذَا هُم مِّنۡهَا يَضۡحَكُونَ ﴿47﴾فَلَمَّا جَآءَهُم بِـَٔايَٰتِنَآ إِذَا هُم مِّنۡهَا يَضۡحَكُونَ
کهچی که هاته لایان به بهڵگه و موعجیزهکانمانهوه، سهریان سوڕماو گاڵته و پێکهنینیان به موعجیزهکانی دههات.
وَمَا نُرِيهِم مِّنۡ ءَايَةٍ إِلَّا هِيَ أَكۡبَرُ مِنۡ أُخۡتِهَاۖ وَأَخَذۡنَٰهُم بِٱلۡعَذَابِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ﴿48﴾وَمَا نُرِيهِم مِّنۡ ءَايَةٍ إِلَّا هِيَ أَكۡبَرُ مِنۡ أُخۡتِهَاۖ وَأَخَذۡنَٰهُم بِٱلۡعَذَابِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
هیچ موعجیزهیهکمان نیشان نهداون، که لهوی تر گهورهتر نهبووبێت، (جا که باوهڕیان نههێناوه) گرفتاری تاڵی و ناخۆشی و سزامان کردن بۆ ئهوهی بگهڕێنهوه و بهخۆدا بچنهوه.
وَقَالُواْ يَـٰٓأَيُّهَ ٱلسَّاحِرُ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ إِنَّنَا لَمُهۡتَدُونَ ﴿49﴾وَقَالُواْ يَـٰٓأَيُّهَ ٱلسَّاحِرُ ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ إِنَّنَا لَمُهۡتَدُونَ
کهچی به موسایان وت: ئهی جادووگهر!! له پهروهردگارت داوا بکه بۆمان، بهو پهیمانهی بهتۆی داوه بابهڵاو ناخۆشیمان لهسهر ههڵبگرێت بێگومان ئێمه له هیدایهت دراوان دهبین!!
فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ ﴿50﴾فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ
جاههر که بهڵاو ناخۆشیمان لهسهر لابردن خێرا بهڵێن و پهیمانهکهیان ههڵدهوهشاند.
وَنَادَىٰ فِرۡعَوۡنُ فِي قَوۡمِهِۦ قَالَ يَٰقَوۡمِ أَلَيۡسَ لِي مُلۡكُ مِصۡرَ وَهَٰذِهِ ٱلۡأَنۡهَٰرُ تَجۡرِي مِن تَحۡتِيٓۚ أَفَلَا تُبۡصِرُونَ ﴿51﴾وَنَادَىٰ فِرۡعَوۡنُ فِي قَوۡمِهِۦ قَالَ يَٰقَوۡمِ أَلَيۡسَ لِي مُلۡكُ مِصۡرَ وَهَٰذِهِ ٱلۡأَنۡهَٰرُ تَجۡرِي مِن تَحۡتِيٓۚ أَفَلَا تُبۡصِرُونَ
فیرعهون جاڕیدا بهناو قهوم و گهلهکهیدا وتی: ئهی قهوم و گهلم، من پاشای میصرم و فهرمانڕهوای ئهم وڵاتهم، ئهم ڕووبارانهش بهبهر کۆشکهکانمدا دهڕوات، ئایا ئهم دهسهڵاتهی من نابینن؟!..
أَمۡ أَنَا۠ خَيۡرٞ مِّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي هُوَ مَهِينٞ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ ﴿52﴾أَمۡ أَنَا۠ خَيۡرٞ مِّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي هُوَ مَهِينٞ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ
بهڵکو نابینن من چاکترم لهو کهسهی ناوبانگی نی یه و کهسایهتیهکی لاوازو نهناسراوه و زمان پاراو نی یه و لهوانه نی یه بتوانێت چاك خهڵکی تێبگهیهنێت؟!
فَلَوۡلَآ أُلۡقِيَ عَلَيۡهِ أَسۡوِرَةٞ مِّن ذَهَبٍ أَوۡ جَآءَ مَعَهُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ مُقۡتَرِنِينَ ﴿53﴾فَلَوۡلَآ أُلۡقِيَ عَلَيۡهِ أَسۡوِرَةٞ مِّن ذَهَبٍ أَوۡ جَآءَ مَعَهُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ مُقۡتَرِنِينَ
جا ئهوه بۆچی بازنی ئاڵتون و زێڕی پێشکهش ناکرێت (تانیشانه بێت بۆ پایهداری؟!)یان ئهوه بۆ فریشته لهگهڵیدا نههاتن بۆ بانگهواز کردن و پشتیوانی لێکردنی؟!
فَٱسۡتَخَفَّ قَوۡمَهُۥ فَأَطَاعُوهُۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمٗا فَٰسِقِينَ ﴿54﴾فَٱسۡتَخَفَّ قَوۡمَهُۥ فَأَطَاعُوهُۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمٗا فَٰسِقِينَ
فیرعهون هیچ نرخی دانهنا بۆ قهوم و گهلهکهی، به سووکی سهیری دهکردن، ئهوانیش ملکهچ و فهرمانبهرداری بوون، بهڕاستی ئهوانه قهومێکی فاسق و تاوانبار و گوناهکار بوون.
فَلَمَّآ ءَاسَفُونَا ٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿55﴾فَلَمَّآ ءَاسَفُونَا ٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ أَجۡمَعِينَ
خوا فهرمووی: جا کاتێك ئێمهیان تووڕه کردو ڕقی ئێمهیان ههستان، ئێمهش تۆڵهمان لێسهندن، ههر ههموویانمان له دهریادا خنکاندو نوقم کرد...
فَجَعَلۡنَٰهُمۡ سَلَفٗا وَمَثَلٗا لِّلۡأٓخِرِينَ ﴿56﴾فَجَعَلۡنَٰهُمۡ سَلَفٗا وَمَثَلٗا لِّلۡأٓخِرِينَ
جا کردمانن به پێشهنگی تیاچووهکان و پهند و عیبرهت بۆ خهڵکی تری دوای ئهوان.