نٓۚ وَٱلۡقَلَمِ وَمَا يَسۡطُرُونَ ﴿1﴾نٓۚ وَٱلۡقَلَمِ وَمَا يَسۡطُرُونَ
سهرنجی سهرهتای سوورهتی (الشوری) بده. سوێند به پێنووس و ئهوهی که دهینوسن (ئهم سوێند خواردنه نیشانهی نرخی خوێندن و زانستیه لای خوای گهوره).
نٓۚ وَٱلۡقَلَمِ وَمَا يَسۡطُرُونَ ﴿1﴾نٓۚ وَٱلۡقَلَمِ وَمَا يَسۡطُرُونَ
سهرنجی سهرهتای سوورهتی (الشوری) بده. سوێند به پێنووس و ئهوهی که دهینوسن (ئهم سوێند خواردنه نیشانهی نرخی خوێندن و زانستیه لای خوای گهوره).
مَآ أَنتَ بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ بِمَجۡنُونٖ ﴿2﴾مَآ أَنتَ بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ بِمَجۡنُونٖ
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم تۆ بههۆی نازو نیعمهتی پهروهردگارتهوه دووریت له شێتی یهوه وهکو نهفامن دهڵێن)
وَإِنَّ لَكَ لَأَجۡرًا غَيۡرَ مَمۡنُونٖ ﴿3﴾وَإِنَّ لَكَ لَأَجۡرًا غَيۡرَ مَمۡنُونٖ
بێگومان پاداشتێکی نهبڕاوه بۆ تۆ ئامادهیه.
وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٖ ﴿4﴾وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٖ
بهڕاستی تۆ لهسهر ڕهوشت و خوویهکی زۆر جوان و پهسهند و بێ وێنه و مهزنیت.
فَسَتُبۡصِرُ وَيُبۡصِرُونَ ﴿5﴾فَسَتُبۡصِرُ وَيُبۡصِرُونَ
سهرئهنجام تۆ دهبینیت و دهزانیت و ئهوانیش دهبینن و دهزانن...
بِأَييِّكُمُ ٱلۡمَفۡتُونُ ﴿6﴾بِأَييِّكُمُ ٱلۡمَفۡتُونُ
شێتێتی به کامتانهوهیه.
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ ﴿7﴾إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ
بهڕاستی پهروهردگارت خۆی دهزانێت، کێ له ڕێبازی ئهو لایداوه و گومڕا بووه، کێیش ڕێبازی هیدایهت و ئیمانی گرتۆتهبهرو ڕاسته لهگهڵ خوادا.
فَلَا تُطِعِ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ﴿8﴾فَلَا تُطِعِ ٱلۡمُكَذِّبِينَ
تۆ ههرگیز بهقسهی ئهوانه مهکه که باوهڕیان به تۆ نیهو بهرنامهکهی تۆ بهدرۆ دهزانن.
وَدُّواْ لَوۡ تُدۡهِنُ فَيُدۡهِنُونَ ﴿9﴾وَدُّواْ لَوۡ تُدۡهِنُ فَيُدۡهِنُونَ
ئهوانه ئاواتهخوازن که تۆ نهرمی بنوێنیت ئینجا ئهوانیش نهرمی بنوێنن.
وَلَا تُطِعۡ كُلَّ حَلَّافٖ مَّهِينٍ ﴿10﴾وَلَا تُطِعۡ كُلَّ حَلَّافٖ مَّهِينٍ
بهقسهی ههموو ئهوانه مهکه که زۆر سوێند دهخۆن و زۆر سووك و ڕیسوان.
هَمَّازٖ مَّشَّآءِۭ بِنَمِيمٖ ﴿11﴾هَمَّازٖ مَّشَّآءِۭ بِنَمِيمٖ
ئهوانهی که بهشوێن عهیب و عاردا دهگهڕێن و دووزمانی دهکهن و فیتنه دهگێڕن و حهزیان له ئاشووبه.
مَّنَّاعٖ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ ﴿12﴾مَّنَّاعٖ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ
زۆر دژی خێرو چاکهن و دهستدرێژی دهکهن و گوناه ئهنجام دهدهن و پیلان دهگێڕن.
عُتُلِّۭ بَعۡدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ ﴿13﴾عُتُلِّۭ بَعۡدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ
له ههمان کاتدا ئێسك تاڵ و ڕهوشت ناشرین و ناکهس بهچهو باوك نادیارن...
أَن كَانَ ذَا مَالٖ وَبَنِينَ ﴿14﴾أَن كَانَ ذَا مَالٖ وَبَنِينَ
ههریهکهیان بهوه دهنازێت کهههندێك ماڵ و سامان و کوڕی ههیه...
إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿15﴾إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ
کاتێك ئایهتهکانی ئێمهی بهسهردا دهخوێنرێتهوه بێباکانه دهڵێت: ئهمه داستانی پێشووهکانه، ئهمه بهسهرهاتی دێرینه.
سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلۡخُرۡطُومِ ﴿16﴾سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلۡخُرۡطُومِ
ئێمه سهرئهنجام لووتی داخ دهکهین و سهری لووتی ڕهش دهکهین.
إِنَّا بَلَوۡنَٰهُمۡ كَمَا بَلَوۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ إِذۡ أَقۡسَمُواْ لَيَصۡرِمُنَّهَا مُصۡبِحِينَ ﴿17﴾إِنَّا بَلَوۡنَٰهُمۡ كَمَا بَلَوۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ إِذۡ أَقۡسَمُواْ لَيَصۡرِمُنَّهَا مُصۡبِحِينَ
بهڕاستی ئێمه ئهو خهڵکهمان تاقی کردهوه ههروهك خاوهنانی باخهکهمان تاقیکردهوه، کاتێك سوێندیان خوارد بێگومان بهیانی دهیچنن.
وَلَا يَسۡتَثۡنُونَ ﴿18﴾وَلَا يَسۡتَثۡنُونَ
بێ ئهوهی بڵێن بهپشتیوانی خوا، (یان بهو مهبهستهی هیچی پێوه نههێڵن بۆ ههژاران)...
فَطَافَ عَلَيۡهَا طَآئِفٞ مِّن رَّبِّكَ وَهُمۡ نَآئِمُونَ ﴿19﴾فَطَافَ عَلَيۡهَا طَآئِفٞ مِّن رَّبِّكَ وَهُمۡ نَآئِمُونَ
ئهوسا پهروهردگارت بهڵایهکی داباراند بهسهر باخهکهدا لهکاتێکدا ئهوان خهوتبوون...
فَأَصۡبَحَتۡ كَٱلصَّرِيمِ ﴿20﴾فَأَصۡبَحَتۡ كَٱلصَّرِيمِ
ئیتر وهك باخێکی لێهات؛ که ههمووی چنرابێتهوهو هیچی پێوه نهما بێت...
فَتَنَادَوۡاْ مُصۡبِحِينَ ﴿21﴾فَتَنَادَوۡاْ مُصۡبِحِينَ
ئهوسا بهیانی زوو یهکتریان ئاگادار کردو وتیان:...
أَنِ ٱغۡدُواْ عَلَىٰ حَرۡثِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰرِمِينَ ﴿22﴾أَنِ ٱغۡدُواْ عَلَىٰ حَرۡثِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰرِمِينَ
با بچین بۆ سهر باخ و بێستانهکهمان ئهگهر بڕیاره بیچنین...
فَٱنطَلَقُواْ وَهُمۡ يَتَخَٰفَتُونَ ﴿23﴾فَٱنطَلَقُواْ وَهُمۡ يَتَخَٰفَتُونَ
ئهوسا دهرچوون بهنهێنی و بههێواشی دهڕۆیشتن، به چپه قسهیان دهکرد...
أَن لَّا يَدۡخُلَنَّهَا ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكُم مِّسۡكِينٞ ﴿24﴾أَن لَّا يَدۡخُلَنَّهَا ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكُم مِّسۡكِينٞ
دهیانوت: نابێت ئهمڕۆ ههژاران پێمان بزانن و ڕوو بکهنه باخهکهمان...
وَغَدَوۡاْ عَلَىٰ حَرۡدٖ قَٰدِرِينَ ﴿25﴾وَغَدَوۡاْ عَلَىٰ حَرۡدٖ قَٰدِرِينَ
بهیانی زوو بۆی دهرچوون، وایان دهزانی که توانیویانه ههژاران بێ بهش بکهن.
فَلَمَّا رَأَوۡهَا قَالُوٓاْ إِنَّا لَضَآلُّونَ ﴿26﴾فَلَمَّا رَأَوۡهَا قَالُوٓاْ إِنَّا لَضَآلُّونَ
کاتێك گهیشتنه باخه وێرانهکهو بینیان وتیان: بێگومان ئێمه ون بووین و ڕێمان ههڵه کردووه...
بَلۡ نَحۡنُ مَحۡرُومُونَ ﴿27﴾بَلۡ نَحۡنُ مَحۡرُومُونَ
دوای ئهوهی دڵنیا بوون ڕێیان ههڵه نهکردووه، وتیان: نهخێر، بهڵکو ئێمه بهش بڕاو کراوین...
قَالَ أَوۡسَطُهُمۡ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ لَوۡلَا تُسَبِّحُونَ ﴿28﴾قَالَ أَوۡسَطُهُمۡ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ لَوۡلَا تُسَبِّحُونَ
له ههموویان ژیر تر وتی: پێم نهوتن که حهق وایه تهسبیحات و ستایشی خوا بکهن و سوپاسگوزاری بکهن؟!
قَالُواْ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿29﴾قَالُواْ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ
ئهوسا ههموو وتیان: پاکی و بێگهردی بۆ پهروهردگارمانه، بهڕاستی ئێمه ناحهقیمان کرد.
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَلَٰوَمُونَ ﴿30﴾فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَلَٰوَمُونَ
ئهوسا ڕویان کرده یهکترو دهستیان کرده لۆمهکردن و سهرزهنشت کردنی یهکتری و...
قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ ﴿31﴾قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ
وتیان: هاوار بۆ ئێمه، بهڕاستی ئێمه پیاو خراپ و له سنوور دهرچوو بووین (کهی ئهو ڕهزیلییه ڕاسته)!!
عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبۡدِلَنَا خَيۡرٗا مِّنۡهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ ﴿32﴾عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبۡدِلَنَا خَيۡرٗا مِّنۡهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ
ئومێدهوارین که پهروهردگارمان لهم باخه باشترمان پێ ببهخشێت (ئێمه ئیتر تهمێ بووین، دهرس و ئامۆژگاریمان وهرگرت) ئیتر ئێمه بهڕاستی بههیوای ڕهزامهندی خوا ههوڵ دهدهین و بههیوای بهخششی ئهوین.
كَذَٰلِكَ ٱلۡعَذَابُۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ﴿33﴾كَذَٰلِكَ ٱلۡعَذَابُۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ
سزای ئهم ژیانه ئاوایه و سزاو ئازاری قیامهتیش سهختتره ئهگهر خهڵکی بیانزانیایه.
إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ ﴿34﴾إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ
بهڕاستی بۆ خواناس و پارێزکاران باخهکانی بهههشتی پڕ له نازو نیعمهت لهلای پهروهردگاریان ئامادهیه.
أَفَنَجۡعَلُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ كَٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿35﴾أَفَنَجۡعَلُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ كَٱلۡمُجۡرِمِينَ
ئایا ڕهوایه پاداشتی موسوڵمانان وهك تاوانبار و تاوانکاران بێت؟!
مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ ﴿36﴾مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ
ئهوه چیتانه؟ چۆن حوکم و بڕیاری ناڕهوای وا دهردهکهن!!
أَمۡ لَكُمۡ كِتَٰبٞ فِيهِ تَدۡرُسُونَ ﴿37﴾أَمۡ لَكُمۡ كِتَٰبٞ فِيهِ تَدۡرُسُونَ
ئایا کتێبێکی ئاسمانیتان بۆ هاتووه، تیایدا بخوێنن؟!...
إِنَّ لَكُمۡ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ ﴿38﴾إِنَّ لَكُمۡ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ
تا ههرچی ئێوه بتانهوێت به ئارهزووی خۆتان ههڵی بژێرن؟!
أَمۡ لَكُمۡ أَيۡمَٰنٌ عَلَيۡنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّ لَكُمۡ لَمَا تَحۡكُمُونَ ﴿39﴾أَمۡ لَكُمۡ أَيۡمَٰنٌ عَلَيۡنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّ لَكُمۡ لَمَا تَحۡكُمُونَ
یان سوێندتان لهسهرمانه که تاڕۆژی قیامهت ههر چیتان بوێت ئهوه بێت؟!
سَلۡهُمۡ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ ﴿40﴾سَلۡهُمۡ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ
پرسیاریان لێ بکه بزانه کامیان زامنی ئهو کارهیه!!
أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَآءُ فَلۡيَأۡتُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ ﴿41﴾أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَآءُ فَلۡيَأۡتُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ
ئایا ئهمانه شهریك و هاوبهشیان ههیه لهم بڕیارهدا، کوان؟ دهبا بیانهێنن ئهگهر ڕاست دهکهن؟
يَوۡمَ يُكۡشَفُ عَن سَاقٖ وَيُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ ﴿42﴾يَوۡمَ يُكۡشَفُ عَن سَاقٖ وَيُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ
ڕۆژێك دێت پهرده لهسهر ههموو شتێك لادهدرێت و لاق دهردهکهوێت، خوانهناسان بانگ دهکرێن بۆ سوژده بردن، بهڵام ناتوانن.
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ ﴿43﴾خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ
ئهوانه؛ ئهو ڕۆژه چاویان شۆڕه و زهلیلی و خهجاڵهتی بهتهواوی دایان دهگرێت، چونکه کاتی خۆی بانگ دهکران بۆ نوێژکردن و سوژده بردن، له کاتێکدا لهوپهڕی تهندروستی و سهربهستیدا بوون (بهڵام گاڵتهیان پێی دههات).
فَذَرۡنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِۖ سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿44﴾فَذَرۡنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِۖ سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ
وازم لێ بهێنه بۆ ئهوانهی که بڕوا بهم گوفتاره ناهێنن، ئێمه ئهوانه بۆ سهرهنجامی ناکامیان بهرهبهره کێش دهکهین، بێ ئهوهی به خۆیان بزانن و ههستی پێ بکهن.
وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ ﴿45﴾وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ
من مۆڵهتیان دهدهم، بهڵام ههرگیز له سزای ئێمه ڕزگاریان نابێت چونکه بێگومان دهسهڵاتمان تۆکمهیه.
أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرٗا فَهُم مِّن مَّغۡرَمٖ مُّثۡقَلُونَ ﴿46﴾أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرٗا فَهُم مِّن مَّغۡرَمٖ مُّثۡقَلُونَ
ئهی ئایا تۆ داوای کرێیان لێدهکهیت، تا قهرزار باری زۆر ببن و نهتوانن له ژێری دهرچن؟!
أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ ﴿47﴾أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ
ئهی ئایا ئهوانه غهیب زانن و له نهێنیهکان ئاگادارن تا بۆ خۆیان شت یاداشت بکهن و دژایهتی ئیسلام بکهن؟
فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلۡحُوتِ إِذۡ نَادَىٰ وَهُوَ مَكۡظُومٞ ﴿48﴾فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلۡحُوتِ إِذۡ نَادَىٰ وَهُوَ مَكۡظُومٞ
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم تۆ خۆڕاگربه له بهرامبهر فهرمانی پهروهردگارتهوه، نهکهیت وهك هاوهڵ و خاوهنی نهههنگهکه بیت (که یونس پێغهمبهره) له کاتێکدا که دڵی پڕ بوو له خهفهت و پهژارهیهکی زۆرهوه پاڕایهوهو لاڵایهوه...
لَّوۡلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعۡمَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ مَذۡمُومٞ ﴿49﴾لَّوۡلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعۡمَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ مَذۡمُومٞ
ئهگهر ڕهحمهت و بهخشندهیی پهروهردگاری فریای نهکهوتایه ههروا لهو دهشتهدا بهبێ ناز دهمایهوه...
فَٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿50﴾فَٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ
بهڵام پهروهردگاری ههڵی بژاردو خستیه ڕیزی چاکانهوه (دوای نزاو پهشیمانی).
وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ ﴿51﴾وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم) بهڕاستی ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون کاتێك که گوێیان له قورئان دهبێت نزیکه به چاویان ههڵتدێرن، دهڵێن: ئهم پێغهمبهره دهستی لێ وهشێنراوه.
وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ ﴿52﴾وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ
له کاتێکدا قورئان تهنها بریتیه له یادخستنهوهو بێدار خهرهوهی ههموو خهڵکی ئهم جیهانه (ئهگهر تێفکرن).
ٱلۡحَآقَّةُ ﴿1﴾ٱلۡحَآقَّةُ
یهکێکه له ناوهکانی ڕۆژی قیامهت ئهوه دهگهیهنێت که لهو ڕۆژهدا خوای گهوره حهق و ڕاستی بهتهواوی دهچهسپێنێت.
مَا ٱلۡحَآقَّةُ ﴿2﴾مَا ٱلۡحَآقَّةُ
(ئینجا پرسیار دهکات و زیاتر گرنگی ئهو ڕۆژه دهخاته بهرچاو) چی بێ ئهو ڕۆژه؟!
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحَآقَّةُ ﴿3﴾وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحَآقَّةُ
جا تۆ چووزانی ئهی پێغهمبهر صلی الله حلیه وسلم ئهی ئادهمیزاد، ئهو ڕۆژه چیهو چۆنهو چ تهنگانهیهکه؟
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ وَعَادُۢ بِٱلۡقَارِعَةِ ﴿4﴾كَذَّبَتۡ ثَمُودُ وَعَادُۢ بِٱلۡقَارِعَةِ
ثمود قهومی صالح، عاد قهومی هود ئهو ڕۆژهیان به درۆزانی.
فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهۡلِكُواْ بِٱلطَّاغِيَةِ ﴿5﴾فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهۡلِكُواْ بِٱلطَّاغِيَةِ
ئینجا گهلی ثمودمان بهدهنگێکی سامناکی گهورهی تۆقێنهر لهناوبران.
وَأَمَّا عَادٞ فَأُهۡلِكُواْ بِرِيحٖ صَرۡصَرٍ عَاتِيَةٖ ﴿6﴾وَأَمَّا عَادٞ فَأُهۡلِكُواْ بِرِيحٖ صَرۡصَرٍ عَاتِيَةٖ
گهلی عادیش به ڕهشهبایهکی ساردی بههێزی وێرانکهر لهناوبران.
سَخَّرَهَا عَلَيۡهِمۡ سَبۡعَ لَيَالٖ وَثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومٗاۖ فَتَرَى ٱلۡقَوۡمَ فِيهَا صَرۡعَىٰ كَأَنَّهُمۡ أَعۡجَازُ نَخۡلٍ خَاوِيَةٖ ﴿7﴾سَخَّرَهَا عَلَيۡهِمۡ سَبۡعَ لَيَالٖ وَثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومٗاۖ فَتَرَى ٱلۡقَوۡمَ فِيهَا صَرۡعَىٰ كَأَنَّهُمۡ أَعۡجَازُ نَخۡلٍ خَاوِيَةٖ
حهوت شهوو ههشت ڕۆژ ههڵی کرده سهریان، بهردهوام و بههێز دهتبینی (ئهگهر لهوێ بویتایه) ئهو خهڵکه ههموو لاڵ و پاڵ لێی دهکهوتن ههروهك قهدی دارخورمای له ڕیشه ههڵکهنراو، چۆن بهئاسانی دهکهوێت و شهق دهبات.
فَهَلۡ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةٖ ﴿8﴾فَهَلۡ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةٖ
جا ئایا دهبینیت کهسیان مابێت و کهسیان ڕزگاری بووبێت؟!
وَجَآءَ فِرۡعَوۡنُ وَمَن قَبۡلَهُۥ وَٱلۡمُؤۡتَفِكَٰتُ بِٱلۡخَاطِئَةِ ﴿9﴾وَجَآءَ فِرۡعَوۡنُ وَمَن قَبۡلَهُۥ وَٱلۡمُؤۡتَفِكَٰتُ بِٱلۡخَاطِئَةِ
فیرعهون و ئهوانهی پێش ئهویش و دانیشتوانی دێهاته ژێرهو ژوور بووهکان، به تاوان و خراپهوه هاتن.
فَعَصَوۡاْ رَسُولَ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَهُمۡ أَخۡذَةٗ رَّابِيَةً ﴿10﴾فَعَصَوۡاْ رَسُولَ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَهُمۡ أَخۡذَةٗ رَّابِيَةً
ههر یهکێك لهوانه سهرپێچی و سهرکهشییان نواند بهرامبهر پێغهمبهری پهروهردگاریان ئهوسا گرتنی به گرتنێکی سهخت.
إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلۡمَآءُ حَمَلۡنَٰكُمۡ فِي ٱلۡجَارِيَةِ ﴿11﴾إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلۡمَآءُ حَمَلۡنَٰكُمۡ فِي ٱلۡجَارِيَةِ
بهڕاستی ئێمه کاتێك ئاو له سنوور دهرچوو (له کاتی تۆفانهکهی نوح دا) ئێوهمان له کهشتیدا ههڵگرت (باوو باپیرانی ئێوه).
لِنَجۡعَلَهَا لَكُمۡ تَذۡكِرَةٗ وَتَعِيَهَآ أُذُنٞ وَٰعِيَةٞ ﴿12﴾لِنَجۡعَلَهَا لَكُمۡ تَذۡكِرَةٗ وَتَعِيَهَآ أُذُنٞ وَٰعِيَةٞ
تا بیکهنه یادگاری و بێدار کهرهوه بۆ ئێوه و لهگوێی بگرێت ئهو گوێیانهی هۆشمهندن.
فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ نَفۡخَةٞ وَٰحِدَةٞ ﴿13﴾فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ نَفۡخَةٞ وَٰحِدَةٞ
ئینجا کاتێك یهکجار فوو کرا به صوردا.
وَحُمِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةٗ وَٰحِدَةٗ ﴿14﴾وَحُمِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةٗ وَٰحِدَةٗ
زهوی و کێوهکان ههڵگیران و یهککهڕهت دران بهیهکدا.
فَيَوۡمَئِذٖ وَقَعَتِ ٱلۡوَاقِعَةُ ﴿15﴾فَيَوۡمَئِذٖ وَقَعَتِ ٱلۡوَاقِعَةُ
لهو ڕۆژهدا ئیتر قیامهت بهرپا دهبێت.
وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِيَ يَوۡمَئِذٖ وَاهِيَةٞ ﴿16﴾وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِيَ يَوۡمَئِذٖ وَاهِيَةٞ
ئاسمان ههمووی شهق و پهق دهبێت و لێك دهترازێت و شل و شۆڵ دهبێت.
وَٱلۡمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرۡجَآئِهَاۚ وَيَحۡمِلُ عَرۡشَ رَبِّكَ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَئِذٖ ثَمَٰنِيَةٞ ﴿17﴾وَٱلۡمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرۡجَآئِهَاۚ وَيَحۡمِلُ عَرۡشَ رَبِّكَ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَئِذٖ ثَمَٰنِيَةٞ
فریشتهکان له گۆشهو کهناری (جیهانی نوێ) دا ئاماده دهبن، تهختی پهروهردگارت ئهو ڕۆژه ههشت ههڵی دهگرێت (ههشت فریشته یان ههشت دهسته) بهسهر سهریانهوه.
يَوۡمَئِذٖ تُعۡرَضُونَ لَا تَخۡفَىٰ مِنكُمۡ خَافِيَةٞ ﴿18﴾يَوۡمَئِذٖ تُعۡرَضُونَ لَا تَخۡفَىٰ مِنكُمۡ خَافِيَةٞ
لهو ڕۆژهدا پیشان دهدرێن، هیچ شتێك له نهێنیهکانتان شاراوه نی یه.
فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقۡرَءُواْ كِتَٰبِيَهۡ ﴿19﴾فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقۡرَءُواْ كِتَٰبِيَهۡ
جا ئهوهی نامهی کردهوهکانی درایه دهستی ڕاستی، ئهوه (به دڵخۆشیهکی بێ سنوورهوه به هاوهڵ و ناسیاوانی) دهڵێت: ها ئهوهتا نامهی کردهوهکانم بیگرن و بخوێننهوهو تهماشای بکهن.
إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَٰقٍ حِسَابِيَهۡ ﴿20﴾إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَٰقٍ حِسَابِيَهۡ
بهڕاستی من کاتی خۆی سوور دهمزانی و دڵنیابووم که بهم لێپرسینهوه دهگهم!!
فَهُوَ فِي عِيشَةٖ رَّاضِيَةٖ ﴿21﴾فَهُوَ فِي عِيشَةٖ رَّاضِيَةٖ
جا ئهو بهختهوهره له ژیانێکی پڕ له شادی و کامهرانیدا دهژی که زۆر پێی ڕازیه...
فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٖ ﴿22﴾فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٖ
لهبهههشتی بهرزو بڵندا، (له باخچهکانی سهر لوطکهی چیاو لاپاڵی شاخهکاندا لهناو کۆشك و تهلارهکاندا).
قُطُوفُهَا دَانِيَةٞ ﴿23﴾قُطُوفُهَا دَانِيَةٞ
میوههاتی زۆر به درهختهکانیهوه شۆڕ بۆتهوهو لێکردنهوهی ئاسانهو له دهست ڕهس دایه.
كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَآ أَسۡلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡأَيَّامِ ٱلۡخَالِيَةِ ﴿24﴾كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَآ أَسۡلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡأَيَّامِ ٱلۡخَالِيَةِ
ئینجا پێیان دهوترێت: بخۆن و بخۆنهوه نۆشتان بێت، بههۆی دهست پێشکهریتان له ڕۆژگاری ڕابردودا.
وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُوتَ كِتَٰبِيَهۡ ﴿25﴾وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُوتَ كِتَٰبِيَهۡ
بهڵام ئهوهی نامهی کردهوهکانی دهدرێته دهستی چهپی، ئهوه دهڵێت: خۆزگه نامهی کردهوهکانم پێ نهدرایه.
وَلَمۡ أَدۡرِ مَا حِسَابِيَهۡ ﴿26﴾وَلَمۡ أَدۡرِ مَا حِسَابِيَهۡ
ههر نهمزانیایه لێپرسینهوهم چۆن دهبێت.
يَٰلَيۡتَهَا كَانَتِ ٱلۡقَاضِيَةَ ﴿27﴾يَٰلَيۡتَهَا كَانَتِ ٱلۡقَاضِيَةَ
خۆزگه مردنهکهم یهکجاریی بوایه (ئاوا زیندوو نهکرامایهتهوه).
مَآ أَغۡنَىٰ عَنِّي مَالِيَهۡۜ ﴿28﴾مَآ أَغۡنَىٰ عَنِّي مَالِيَهۡۜ
ئهوهته، ئهو ماڵ و سامانهی که بووم، فریام نهکهوت (بهڵکو نهماو تهفرو تونا بوو).
هَلَكَ عَنِّي سُلۡطَٰنِيَهۡ ﴿29﴾هَلَكَ عَنِّي سُلۡطَٰنِيَهۡ
ئهو دهسهڵاتهی که بووم له دهستمدا نهماو له دهستم چوو.
خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ﴿30﴾خُذُوهُ فَغُلُّوهُ
(ئهوسا ئیتر فهرمان دهدرێت) ئادهی ئێوه بیگرن و کۆت و زنجیر له دهست و قاچ و ملی بئاڵێنن.
ثُمَّ ٱلۡجَحِيمَ صَلُّوهُ ﴿31﴾ثُمَّ ٱلۡجَحِيمَ صَلُّوهُ
لهوهودوا بهرهو دۆزهخ ڕاپێچی بکهن و بیبهن و بیخهنه ناوی.
ثُمَّ فِي سِلۡسِلَةٖ ذَرۡعُهَا سَبۡعُونَ ذِرَاعٗا فَٱسۡلُكُوهُ ﴿32﴾ثُمَّ فِي سِلۡسِلَةٖ ذَرۡعُهَا سَبۡعُونَ ذِرَاعٗا فَٱسۡلُكُوهُ
پاشان بهزنجیرێکی حهفتا گهزی بیبهسنهوه (به کۆڵهکهو ستون و پایهکانی ناو دۆزهخهوه).
إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿33﴾إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ ٱلۡعَظِيمِ
چونکه بهڕاستی ئهمه کاتی خۆی ئیمان و باوهڕی بهخوای گهوره نهبوو (به تهمای زیندووبوونهوهو لێپرسینهوه نهبوو).
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ ﴿34﴾وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ
هانی کهسی نهدهدا که خواردن و خۆراك ببهخشن به ههژارو بێ نهواکان (بهڵکو ههر خهمی خۆی بوو).
فَلَيۡسَ لَهُ ٱلۡيَوۡمَ هَٰهُنَا حَمِيمٞ ﴿35﴾فَلَيۡسَ لَهُ ٱلۡيَوۡمَ هَٰهُنَا حَمِيمٞ
کهواته ئهمڕۆ ئا لێره هیچ دڵسۆزێکی نی یه.
وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنۡ غِسۡلِينٖ ﴿36﴾وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنۡ غِسۡلِينٖ
خۆراکیشی تهنها لهکێم و زوخاوی داچۆڕاو نهبێت هیچی تر نی یه.
لَّا يَأۡكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡخَٰطِـُٔونَ ﴿37﴾لَّا يَأۡكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡخَٰطِـُٔونَ
که، کهس نایخوات، جگه له تاوانباران.
فَلَآ أُقۡسِمُ بِمَا تُبۡصِرُونَ ﴿38﴾فَلَآ أُقۡسِمُ بِمَا تُبۡصِرُونَ
سوێندم بهو شتانهی که دهیبینن.
وَمَا لَا تُبۡصِرُونَ ﴿39﴾وَمَا لَا تُبۡصِرُونَ
بهوهش که نایبینن و نادیارن.
إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولٖ كَرِيمٖ ﴿40﴾إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولٖ كَرِيمٖ
بهڕاستی ئهم قورئانه له زاری پێغهمبهرێکی بهڕێزهوه پێتان ڕادهگهیهنرێت، یاخود له ڕێگهی فرستادهیهکی بهڕێزهوه پێتان دهگات که جوبرهئیلی فریشتهیه.
وَمَا هُوَ بِقَوۡلِ شَاعِرٖۚ قَلِيلٗا مَّا تُؤۡمِنُونَ ﴿41﴾وَمَا هُوَ بِقَوۡلِ شَاعِرٖۚ قَلِيلٗا مَّا تُؤۡمِنُونَ
دڵنیابن که ئهم قورئانه گوفتاری شاعیر نیه، ئهوه بۆ زۆر کهمتان باوهڕ دههێنن؟!
وَلَا بِقَوۡلِ كَاهِنٖۚ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴿42﴾وَلَا بِقَوۡلِ كَاهِنٖۚ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ
گوفتاری فاڵچی و زێوانیش نیه، ئهوه بۆ زۆر کهمتان یاداوهری وهردهگرن؟!
تَنزِيلٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿43﴾تَنزِيلٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
بهڵکو ئهم قورئانه لهلایهن پهروهردگاری جیهانهکانهوه ڕهوانهکراوهو نێردراوهته خوارهوه.
وَلَوۡ تَقَوَّلَ عَلَيۡنَا بَعۡضَ ٱلۡأَقَاوِيلِ ﴿44﴾وَلَوۡ تَقَوَّلَ عَلَيۡنَا بَعۡضَ ٱلۡأَقَاوِيلِ
خۆ ئهگهر محمد صلی الله علیه وسلم ههندێك قسهو گوفتار بهدهم ئێمهوه ههڵبهستایه.
لَأَخَذۡنَا مِنۡهُ بِٱلۡيَمِينِ ﴿45﴾لَأَخَذۡنَا مِنۡهُ بِٱلۡيَمِينِ
ئهوه بههێزو دهسهڵاتی خۆمان دهمانگرت.
ثُمَّ لَقَطَعۡنَا مِنۡهُ ٱلۡوَتِينَ ﴿46﴾ثُمَّ لَقَطَعۡنَا مِنۡهُ ٱلۡوَتِينَ
لهوهودوا ڕهگی دڵی دهپچڕێنین و دهیمرێنین.
فَمَا مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ عَنۡهُ حَٰجِزِينَ ﴿47﴾فَمَا مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ عَنۡهُ حَٰجِزِينَ
ئهوسا هیچ کهسێك نی یه له ئێوه بهربهست و بهرگری بکات له ئێمه.
وَإِنَّهُۥ لَتَذۡكِرَةٞ لِّلۡمُتَّقِينَ ﴿48﴾وَإِنَّهُۥ لَتَذۡكِرَةٞ لِّلۡمُتَّقِينَ
بهڕاستی ئهم قورئانه یاداوهری و یادخستنهوهیه بۆ پارێزکاران و خوانهناسان.
وَإِنَّا لَنَعۡلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ ﴿49﴾وَإِنَّا لَنَعۡلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ
ئێمه بهڕاستی چاك و دهزانین که له ئێوهدا کهسانێك ههن و پهیدا دهبن ئهم قورئانه بهدرۆ دهزانن.
وَإِنَّهُۥ لَحَسۡرَةٌ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿50﴾وَإِنَّهُۥ لَحَسۡرَةٌ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ
بێگومان قورئان له ڕۆژی دوایدا دهبێته هۆی ئاهو ناڵهو پهشیمانی بێ سنوور بۆ بێ باوهڕان.
وَإِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلۡيَقِينِ ﴿51﴾وَإِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلۡيَقِينِ
بهڕاستی ئهم قورئانه حهق و ڕاستهقینهیهکی دڵنیا بهخشه به ئیمانداران.
فَسَبِّحۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلۡعَظِيمِ ﴿52﴾فَسَبِّحۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلۡعَظِيمِ
کهواته ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم، ئهی ئیماندار؛ بهردهوام تهسبیحات و ستایشی پهروهردگاری مهزن و گهورهت بکه.
سَأَلَ سَآئِلُۢ بِعَذَابٖ وَاقِعٖ ﴿1﴾سَأَلَ سَآئِلُۢ بِعَذَابٖ وَاقِعٖ
داواکارێك پرسیاری کرد دهربارهی سزایهك که ههر پێش دێت...
لِّلۡكَٰفِرِينَ لَيۡسَ لَهُۥ دَافِعٞ ﴿2﴾لِّلۡكَٰفِرِينَ لَيۡسَ لَهُۥ دَافِعٞ
جا ئهو سزایه؛ یهخهی ههموو بێ باوهڕان دهگرێت و هیچ هێزێك ناتوانێت پهنایان بدات و لێیان دوور بخاتهوه.
مِّنَ ٱللَّهِ ذِي ٱلۡمَعَارِجِ ﴿3﴾مِّنَ ٱللَّهِ ذِي ٱلۡمَعَارِجِ
ئهو سزاو تۆڵهیه لهلایهن خوای خاوهنی گهورهیی و پلهو پایهو جێ بهرزهکان.
تَعۡرُجُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥ خَمۡسِينَ أَلۡفَ سَنَةٖ ﴿4﴾تَعۡرُجُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥ خَمۡسِينَ أَلۡفَ سَنَةٖ
فریشتهکان و جوبرهئیل بهرز دهبنهوه بۆ لای پهروهردگار لهڕۆژێکدا که ماوهکهی پهنجا ههزار ساڵه (بهحسابی ئادهمیزاد) یاخود مهبهست درێژی ڕۆژی قیامهته که پهنجا ههزار ساڵ دهخایهنێت به نیسبهت خوانهناسانهوه.
فَٱصۡبِرۡ صَبۡرٗا جَمِيلًا ﴿5﴾فَٱصۡبِرۡ صَبۡرٗا جَمِيلًا
کهواته خۆگرو ئارامگربه به شێوهیهکی جوان و چاك (له بهرامبهر ههڵوێستی نادروستی خوا نهناسانهوه).
إِنَّهُمۡ يَرَوۡنَهُۥ بَعِيدٗا ﴿6﴾إِنَّهُمۡ يَرَوۡنَهُۥ بَعِيدٗا
بهڕاستی ئهو بێ باوهڕانه، قیامهت بهدوور دهبینن، بهدووری دهزانن.
وَنَرَىٰهُ قَرِيبٗا ﴿7﴾وَنَرَىٰهُ قَرِيبٗا
ئێمهش، زۆر بهنزیکی دهزانین (چونکه خوا خۆی بهدیهێنهری کاته).
يَوۡمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلۡمُهۡلِ ﴿8﴾يَوۡمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلۡمُهۡلِ
ڕۆژێك دێت، ئاسمان وهك کانزایهکی تواوهی لێ دێت (یهکێکه له قۆناغهکانی ههڵوهشاندنهوهی بوونهوهر).
وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ ﴿9﴾وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ
کێوهکانیش وهکو خوری شی کراوه (فشۆڵ دهبن).
وَلَا يَسۡـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمٗا ﴿10﴾وَلَا يَسۡـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمٗا
دۆستی گیانی بهگیانی له یهکدی ناپرسنهوه، کهس نایپهرژێته سهرکهس، بهڵکو ههرکهس خهمی خۆیهتی.
يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ ﴿11﴾يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ
ئهوانه پیشانی یهکتر دهدرێن، تاوانبارو گوناهکار ئاوات دهخوازێت که ئهگهر بکرێت بۆ دهرباز بوونی خۆی له سزای ئهو ڕۆژه ههموو کوڕهکانی بکاته قوربانی خۆی!!
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ ﴿12﴾وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ
هاوسهرو براکهی!!
وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِي تُـٔۡوِيهِ ﴿13﴾وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِي تُـٔۡوِيهِ
خزم و عهشرهتی که له دنیادا پهنایان دهدا.
وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ ﴿14﴾وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ
بهههرچی دانیشتوانی سهر زهویش ههیه ئهگهر بۆی بکرێت بیکاته قوربانی خۆی، پاشان خوا ڕزگاری بکات.
كَلَّآۖ إِنَّهَا لَظَىٰ ﴿15﴾كَلَّآۖ إِنَّهَا لَظَىٰ
نهخێر.. ئهو ئاواتانه هیچی نایهته دی.. بهڕاستی دۆزهخ ئامادهیهو بڵێسهدارهو داخ له دڵه.
نَزَّاعَةٗ لِّلشَّوَىٰ ﴿16﴾نَزَّاعَةٗ لِّلشَّوَىٰ
له کاتێکدا داماڵێنهری پێستی سهرو ههموو ئهندامهکانه.
تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ ﴿17﴾تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ
دۆزهخ بانگی ئهوانه دهکات که له دنیادا پشتیان له حهق و ڕاستی ههڵدهکردو گوێیان پێ نهدهدا.
وَجَمَعَ فَأَوۡعَىٰٓ ﴿18﴾وَجَمَعَ فَأَوۡعَىٰٓ
ماڵ و سامانیان کۆ دهکردهوهو دهیانشاردهوه (گوێیان نهدهدا به حهڵاڵ و حهرام).
إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا ﴿19﴾۞إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا
بهڕاستی ئینسان به شپرزهیی و تهنگهتاوی دروستکراون.
إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعٗا ﴿20﴾إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعٗا
کاتێك ناخۆشی تووش بێت بێزارو دهم به هاواره.
وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا ﴿21﴾وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا
کاتێکیش خێرو بهرهکهتی تووش بوو، دهستی دهنوقێنێت و قهدهغهی چاکه دهکات.
إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ ﴿22﴾إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ
تهنها ئهو نوێژکهرانه نهبێت...
ٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ دَآئِمُونَ ﴿23﴾ٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ دَآئِمُونَ
ئهوانهی که لهسهر نوێژهکانیان بهردهوامن.
وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقّٞ مَّعۡلُومٞ ﴿24﴾وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقّٞ مَّعۡلُومٞ
ههروهها ئهوانهی که بهشێکی دیاریکراو له سامانیاندا ههیه (بۆ جیهاد و تێکۆشان)...
لِّلسَّآئِلِ وَٱلۡمَحۡرُومِ ﴿25﴾لِّلسَّآئِلِ وَٱلۡمَحۡرُومِ
بۆ ههژاری داواکارو بێ نهوای داوانهکهر.
وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ ﴿26﴾وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ
ئهوانهی که باوهڕی ڕاست و ڕهوان دههێنن به ڕۆژی پاداشت.
وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ ﴿27﴾وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ
ئهو کهسانهی که دڵه لهرزهیان ههیه له تۆڵهی پهروهردگاریان.
إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمۡ غَيۡرُ مَأۡمُونٖ ﴿28﴾إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمۡ غَيۡرُ مَأۡمُونٖ
بهڕاستی سزای پهروهردگاریان کهس لێی ئهمین نابێت.
وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِفُرُوجِهِمۡ حَٰفِظُونَ ﴿29﴾وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِفُرُوجِهِمۡ حَٰفِظُونَ
ئهوانهی داوێنی خۆیان دهپارێزن.
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ ﴿30﴾إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ
مهگهر لهگهڵ هاوسهرهکانیاندا یاخود کهنیزهکهکانیان (که بههۆی بارو دۆخی تایبهتهوه ههبوو)، ئهوانه بهڕاستی لۆمهکراو نابن.
فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ ﴿31﴾فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ
جا ئهوهی بێجگه لهو حاڵهتانه ڕێگهی تر بگرێت (بۆ تێر کردنی ئارهزووهکانی)، ئهوانه له سنوور ترازاوو دهستدرێژکهرن.
وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ ﴿32﴾وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ
ههروهها ئهوانهی که ئهمانهت دهپارێزن و پهیمان دهبه سهر.
وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ ﴿33﴾وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ
ئهوانهی که ههڵدهستن بهو شایهتیهی که له لایانه.
وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ ﴿34﴾وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ
ئهوانهی که پارێزگاری نوێژهکانیان دهکهن و (له کاتی خۆیدا ئهنجامی دهدهن).
أُوْلَـٰٓئِكَ فِي جَنَّـٰتٖ مُّكۡرَمُونَ ﴿35﴾أُوْلَـٰٓئِكَ فِي جَنَّـٰتٖ مُّكۡرَمُونَ
ئا ئهوانه له باخهکانی بهههشتدا ڕێز لێنراون.
فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قِبَلَكَ مُهۡطِعِينَ ﴿36﴾فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قِبَلَكَ مُهۡطِعِينَ
ئاخۆ ئهوانهی بێ بڕوا بوون چیانه که تۆ دهرکهوتیت به پهله دێن بۆ لات.
عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ ﴿37﴾عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ
بهلای ڕاست و چهپدا خۆیان ون دهکهن و له دوورهوه پۆل پۆل بهدهوری یهکدا کۆدهبنهوه.
أَيَطۡمَعُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُدۡخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٖ ﴿38﴾أَيَطۡمَعُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُدۡخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٖ
ئا بهو حاڵهوه، ههریهکهیان بهتهمایه بخرێته ناو بهههشتی پڕ له نازو نیعمهتهوه؟!
كَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ ﴿39﴾كَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ
نهخێر، وانی یه، بهڕاستی خۆشیان دهزانن له چی دروستمان کردوون (بۆ ئهوهنده له خۆیان بایی بوون).
فَلَآ أُقۡسِمُ بِرَبِّ ٱلۡمَشَٰرِقِ وَٱلۡمَغَٰرِبِ إِنَّا لَقَٰدِرُونَ ﴿40﴾فَلَآ أُقۡسِمُ بِرَبِّ ٱلۡمَشَٰرِقِ وَٱلۡمَغَٰرِبِ إِنَّا لَقَٰدِرُونَ
جا سوێند به پهروهردگاری خۆرههڵاتهکان و خۆرئاواکان، بهڕاستی ئێمه ههمیشه بهدهسهڵاتین لهسهر:...
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَمَا نَحۡنُ بِمَسۡبُوقِينَ ﴿41﴾عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَمَا نَحۡنُ بِمَسۡبُوقِينَ
ئهمانه لهناوبهرین و کهسانی چاکتر بهێنینه کایهوه، ئێمه بۆ ئهو مهبهسته بێ توانا نین.
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ﴿42﴾فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ
جا وازیان لێ بهێنه با ههر ڕۆبچن له بێ باوهڕیدا، با ههر گهمهو گاڵته بکهن، ههتا دووچاری ڕۆژی خۆیان دهبن که ههڕهشهیان پێ لێ دهکرێت.
يَوۡمَ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ سِرَاعٗا كَأَنَّهُمۡ إِلَىٰ نُصُبٖ يُوفِضُونَ ﴿43﴾يَوۡمَ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ سِرَاعٗا كَأَنَّهُمۡ إِلَىٰ نُصُبٖ يُوفِضُونَ
ئهو ڕۆژهی به پهله له گۆڕهکانیان دێنه دهرهوه، دهڵێی بۆ لای بت و پهرستراوهکانیان ڕادهکهن!!
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۚ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ ﴿44﴾خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۚ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ
چاویان شۆڕهو (شهرمهزارو خهجاڵهتن) زهلیلی و سهرشۆڕی ماندووی کردوون، جا ئهمه ئهو ڕۆژهیه که کاتی خۆی بهڵێنیان پێ دهدراو ئهوان بڕوایان پێی نهبوو.
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرۡ قَوۡمَكَ مِن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿1﴾إِنَّآ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرۡ قَوۡمَكَ مِن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
بهڕاستی ئێمه نوح مان ڕهوانهکرد بۆ لای قهومهکهی، فهرمانمان پێدا که؛ قهومهکهت بێدار بکهرهوه پێش ئهوهی سزایهکی به ئێش یهخهیان پێبگرێت.
قَالَ يَٰقَوۡمِ إِنِّي لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٌ ﴿2﴾قَالَ يَٰقَوۡمِ إِنِّي لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٌ
ئهویش وتی: قهوم و هۆزو گهلم من بێگومان بێدارکهرهوهیهکی ئاشکرام بۆتان.
أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُ وَأَطِيعُونِ ﴿3﴾أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُ وَأَطِيعُونِ
داواتان لێ دهکهم که: ههر خوا بپهرستن و له خهشم و قینی، خۆتان بپارێزن و فهرمانبهرداری منیش بن.
يَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُؤَخِّرۡكُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمًّىۚ إِنَّ أَجَلَ ٱللَّهِ إِذَا جَآءَ لَا يُؤَخَّرُۚ لَوۡ كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿4﴾يَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُؤَخِّرۡكُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمًّىۚ إِنَّ أَجَلَ ٱللَّهِ إِذَا جَآءَ لَا يُؤَخَّرُۚ لَوۡ كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ
ئهو کاته خوا له گوناههکانتان خۆش دهبێت و دهتانهێڵێتهوه بۆ کاتێکی دیاری کراو، بێگومان کاتی دیاری کراوی خوا وهختێك پێش دێت، بههیچ شێوهیهك دواناکهوێت ئهگهر بتانزانیایه.
قَالَ رَبِّ إِنِّي دَعَوۡتُ قَوۡمِي لَيۡلٗا وَنَهَارٗا ﴿5﴾قَالَ رَبِّ إِنِّي دَعَوۡتُ قَوۡمِي لَيۡلٗا وَنَهَارٗا
دوای سهدهها ساڵ بانگهواز نوح سکاڵای کردو وتی: پهروهردگارا من به شهوو به ڕۆژ بانگی قهوم و گهلهکهمم کرد (بۆ یهکخواناسی و پارێزکاری).
فَلَمۡ يَزِدۡهُمۡ دُعَآءِيٓ إِلَّا فِرَارٗا ﴿6﴾فَلَمۡ يَزِدۡهُمۡ دُعَآءِيٓ إِلَّا فِرَارٗا
کهچی بانگهوازهکهی من هیچی زیاد نهکردن؛ تهنها ڕاکردنیان نهبێت.
وَإِنِّي كُلَّمَا دَعَوۡتُهُمۡ لِتَغۡفِرَ لَهُمۡ جَعَلُوٓاْ أَصَٰبِعَهُمۡ فِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَٱسۡتَغۡشَوۡاْ ثِيَابَهُمۡ وَأَصَرُّواْ وَٱسۡتَكۡبَرُواْ ٱسۡتِكۡبَارٗا ﴿7﴾وَإِنِّي كُلَّمَا دَعَوۡتُهُمۡ لِتَغۡفِرَ لَهُمۡ جَعَلُوٓاْ أَصَٰبِعَهُمۡ فِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَٱسۡتَغۡشَوۡاْ ثِيَابَهُمۡ وَأَصَرُّواْ وَٱسۡتَكۡبَرُواْ ٱسۡتِكۡبَارٗا
بهڕاستی من ههموو جارێك که بانگم دهکردن تا لێیان خۆش ببیت، پهنجهیان دهخسته گوێچکهیانهوه تا نهبیستن، جلهکانیان بهسهر خۆیاندا دهدا تا نهمبینن، زۆر گهرم بوون لهسهر بێ باوهڕی و خۆیان بهزل دهزانی و لووت بهرز بوون.
ثُمَّ إِنِّي دَعَوۡتُهُمۡ جِهَارٗا ﴿8﴾ثُمَّ إِنِّي دَعَوۡتُهُمۡ جِهَارٗا
پاشان من به ئاشکرا بانگم کردن و (وتارم بۆ دان).
ثُمَّ إِنِّيٓ أَعۡلَنتُ لَهُمۡ وَأَسۡرَرۡتُ لَهُمۡ إِسۡرَارٗا ﴿9﴾ثُمَّ إِنِّيٓ أَعۡلَنتُ لَهُمۡ وَأَسۡرَرۡتُ لَهُمۡ إِسۡرَارٗا
ئینجا من بهڕوونی و بێ پهرده ههموو شتێکم بۆ باس کردن، ههندێ جاریش بهنهێنی قسهم بۆ دهکردن (بۆ تاکه تاکهو خێزانهکانیان).
فَقُلۡتُ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ إِنَّهُۥ كَانَ غَفَّارٗا ﴿10﴾فَقُلۡتُ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ إِنَّهُۥ كَانَ غَفَّارٗا
بهردهوام پێم دهگوتن، ئێوه داوای لێخۆشبوون له پهروهردگارتان بکهن چونکه بهڕاستی ئهو زاتێکی لێخۆشبووه.
يُرۡسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡكُم مِّدۡرَارٗا ﴿11﴾يُرۡسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡكُم مِّدۡرَارٗا
بارانتان به لێزمهو خوڕهم بۆ دهبارێنێت.
وَيُمۡدِدۡكُم بِأَمۡوَٰلٖ وَبَنِينَ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ جَنَّـٰتٖ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ أَنۡهَٰرٗا ﴿12﴾وَيُمۡدِدۡكُم بِأَمۡوَٰلٖ وَبَنِينَ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ جَنَّـٰتٖ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ أَنۡهَٰرٗا
ماڵ و سامان و نهوهتان پێ دهبهخشێت، هاوڕێ لهگهڵ باخ و باخاتدا، ڕوبارو چهم و جۆگهتان بۆ بهدی دههێنێت.
مَّا لَكُمۡ لَا تَرۡجُونَ لِلَّهِ وَقَارٗا ﴿13﴾مَّا لَكُمۡ لَا تَرۡجُونَ لِلَّهِ وَقَارٗا
ئهوه چیتانه ئێوه قهدری خوا نازانن، بۆ ڕێزی بۆ دانانێن و لێی ناترسن.
وَقَدۡ خَلَقَكُمۡ أَطۡوَارًا ﴿14﴾وَقَدۡ خَلَقَكُمۡ أَطۡوَارًا
خۆ ئێوه پێشتر نهبوون؛ ههر خوا خۆی به چهند قۆناغدا ئێوهی تێپهڕاندو دروستی کردن.
أَلَمۡ تَرَوۡاْ كَيۡفَ خَلَقَ ٱللَّهُ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ طِبَاقٗا ﴿15﴾أَلَمۡ تَرَوۡاْ كَيۡفَ خَلَقَ ٱللَّهُ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ طِبَاقٗا
ئایا سهرنجتان نهداوه چۆن خوا حهوت چین ئاسمانی دروست کردووه؟!
وَجَعَلَ ٱلۡقَمَرَ فِيهِنَّ نُورٗا وَجَعَلَ ٱلشَّمۡسَ سِرَاجٗا ﴿16﴾وَجَعَلَ ٱلۡقَمَرَ فِيهِنَّ نُورٗا وَجَعَلَ ٱلشَّمۡسَ سِرَاجٗا
مانگی کردۆته هۆی ڕوناکی تیایانداو خۆریشی داگیرساندووه.
وَٱللَّهُ أَنۢبَتَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ نَبَاتٗا ﴿17﴾وَٱللَّهُ أَنۢبَتَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ نَبَاتٗا
ههر خوا خۆی ئێوهی له خاکی زهوی بهدیهێناوهو پێی گهیاندوون.
ثُمَّ يُعِيدُكُمۡ فِيهَا وَيُخۡرِجُكُمۡ إِخۡرَاجٗا ﴿18﴾ثُمَّ يُعِيدُكُمۡ فِيهَا وَيُخۡرِجُكُمۡ إِخۡرَاجٗا
پاشان دهتانمرێنێت و دهتانخاتهوه ناوی ههر کاتیش بیهوێت دهرتان دههێنێتهوه.
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ بِسَاطٗا ﴿19﴾وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ بِسَاطٗا
ههر ئهو خوایه زهوی بۆ ڕاخستوون (چۆنتان بوێت و بۆ چیتان بوێت بهدهستانهوه دێت)
لِّتَسۡلُكُواْ مِنۡهَا سُبُلٗا فِجَاجٗا ﴿20﴾لِّتَسۡلُكُواْ مِنۡهَا سُبُلٗا فِجَاجٗا
تا (به ئارهزووی خۆتان) پیایدا بگهڕێن له ڕێگه فراوانهکاندا.
قَالَ نُوحٞ رَّبِّ إِنَّهُمۡ عَصَوۡنِي وَٱتَّبَعُواْ مَن لَّمۡ يَزِدۡهُ مَالُهُۥ وَوَلَدُهُۥٓ إِلَّا خَسَارٗا ﴿21﴾قَالَ نُوحٞ رَّبِّ إِنَّهُمۡ عَصَوۡنِي وَٱتَّبَعُواْ مَن لَّمۡ يَزِدۡهُ مَالُهُۥ وَوَلَدُهُۥٓ إِلَّا خَسَارٗا
سهرئهنجام، نوح نائومێد بوو بۆیه وتی: پهروهردگارا بهڕاستی ئهوان یاخی بوون لێم، شوێنی ئهو کهسانه کهوتن که ماڵ و نهوهکانیان قازانجی پێنهگهیاندن زیان نهبێت.
وَمَكَرُواْ مَكۡرٗا كُبَّارٗا ﴿22﴾وَمَكَرُواْ مَكۡرٗا كُبَّارٗا
خوانهناسان پیلانی گهورهو نهخشهی سامناکیان داڕشت.
وَقَالُواْ لَا تَذَرُنَّ ءَالِهَتَكُمۡ وَلَا تَذَرُنَّ وَدّٗا وَلَا سُوَاعٗا وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسۡرٗا ﴿23﴾وَقَالُواْ لَا تَذَرُنَّ ءَالِهَتَكُمۡ وَلَا تَذَرُنَّ وَدّٗا وَلَا سُوَاعٗا وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسۡرٗا
وتیان: خهڵکینه نهکهن واز له خواکانتان بهێنن!! نهکهن واز له (ودو سواع و یهعوق و نهسر) بهێنن.
وَقَدۡ أَضَلُّواْ كَثِيرٗاۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّـٰلِمِينَ إِلَّا ضَلَٰلٗا ﴿24﴾وَقَدۡ أَضَلُّواْ كَثِيرٗاۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّـٰلِمِينَ إِلَّا ضَلَٰلٗا
بێگومان ئهوانه زۆر کهسیان گومڕا کرد، پهروهردگارا، ئهم ستهمکارانه تهنها گومڕای نهبێت هیچی تریان بۆ زیاد مهکه.
مِّمَّا خَطِيٓـَٰٔتِهِمۡ أُغۡرِقُواْ فَأُدۡخِلُواْ نَارٗا فَلَمۡ يَجِدُواْ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَنصَارٗا ﴿25﴾مِّمَّا خَطِيٓـَٰٔتِهِمۡ أُغۡرِقُواْ فَأُدۡخِلُواْ نَارٗا فَلَمۡ يَجِدُواْ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَنصَارٗا
جا له سهرئهنجامی گوناهو تاوانیاندا، هۆزی نالهبار نوقم کران له زریانهکهدا، ئینجا خرانه ناو ئاگرهوه، کهسیشیان دهست نهکهوت له خهشم و سزای خوایی پهنایان بدات.
وَقَالَ نُوحٞ رَّبِّ لَا تَذَرۡ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ دَيَّارًا ﴿26﴾وَقَالَ نُوحٞ رَّبِّ لَا تَذَرۡ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ دَيَّارًا
ئینجا نوح وتی: پهروهردگارا هیچ کهسێك له بێ بڕوایان لهسهر زهویدا مههێڵهو تۆویان ببڕه.
إِنَّكَ إِن تَذَرۡهُمۡ يُضِلُّواْ عِبَادَكَ وَلَا يَلِدُوٓاْ إِلَّا فَاجِرٗا كَفَّارٗا ﴿27﴾إِنَّكَ إِن تَذَرۡهُمۡ يُضِلُّواْ عِبَادَكَ وَلَا يَلِدُوٓاْ إِلَّا فَاجِرٗا كَفَّارٗا
چونکه بهڕاستی ئهگهر تۆ وازیان لێ بهێنیت ههرچی بهندهکانی تۆیه گومڕای دهکهن و کهسیشیان لێنابێت (له نهوهی تازه) مهگهر خراپهکار و تاوانبار نهبێت.
رَّبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيۡتِيَ مُؤۡمِنٗا وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّـٰلِمِينَ إِلَّا تَبَارَۢا ﴿28﴾رَّبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيۡتِيَ مُؤۡمِنٗا وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّـٰلِمِينَ إِلَّا تَبَارَۢا
پهروهردگارا؛ له خۆم و دایك و باوکم و ئهوانه خۆش ببه که دێنه ماڵم؛ به ئیمان و باوهڕهوه، ههروهها له ئیماندارانی پیاوو ئیماندارانی ئافرهتیش خۆش ببه، ستهمکارانیش تهنها تیاچوون نهبێت هیچی تر نهکهیته بهشیان.
قُلۡ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ ٱسۡتَمَعَ نَفَرٞ مِّنَ ٱلۡجِنِّ فَقَالُوٓاْ إِنَّا سَمِعۡنَا قُرۡءَانًا عَجَبٗا ﴿1﴾قُلۡ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ ٱسۡتَمَعَ نَفَرٞ مِّنَ ٱلۡجِنِّ فَقَالُوٓاْ إِنَّا سَمِعۡنَا قُرۡءَانًا عَجَبٗا
ئهی محمد صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ: وهحی و نیگام پێڕاگهیهنراوه که بهڕاستی دهستهیهك له پهریان گوێیان گرتووه بۆ خوێندنهوهی قورئان و جا که تهواو بووه وتویانه: بهڕاستی ئێمه خوێندنهوهیهکی سهرسوڕهێنهرمان بیست.
يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلرُّشۡدِ فَـَٔامَنَّا بِهِۦۖ وَلَن نُّشۡرِكَ بِرَبِّنَآ أَحَدٗا ﴿2﴾يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلرُّشۡدِ فَـَٔامَنَّا بِهِۦۖ وَلَن نُّشۡرِكَ بِرَبِّنَآ أَحَدٗا
هیدایهت دهدات بۆ ڕێبازی ژیری و تێگهیشتن، ئێمهش باوهڕمان پێ کردو ههرگیز کهس ناکهینه شهریك و هاوهڵ بۆ پهروهردگارمان.
وَأَنَّهُۥ تَعَٰلَىٰ جَدُّ رَبِّنَا مَا ٱتَّخَذَ صَٰحِبَةٗ وَلَا وَلَدٗا ﴿3﴾وَأَنَّهُۥ تَعَٰلَىٰ جَدُّ رَبِّنَا مَا ٱتَّخَذَ صَٰحِبَةٗ وَلَا وَلَدٗا
بهڕاستی پهروهردگاری پایه بڵندمان مهزن و گهورهیه، بێگومان ئهو زاته نه هاوسهری بڕیارداوه نه نهوهش.
وَأَنَّهُۥ كَانَ يَقُولُ سَفِيهُنَا عَلَى ٱللَّهِ شَطَطٗا ﴿4﴾وَأَنَّهُۥ كَانَ يَقُولُ سَفِيهُنَا عَلَى ٱللَّهِ شَطَطٗا
بهڕاستی بێ دین و یاخیهکهمان (واته ئیبلیس) شتی زۆر ناڕهواو نابهجێی بۆ خوا ههڵبهستووه (دهیهوێت ههموومان گومڕا بکات).
وَأَنَّا ظَنَنَّآ أَن لَّن تَقُولَ ٱلۡإِنسُ وَٱلۡجِنُّ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗا ﴿5﴾وَأَنَّا ظَنَنَّآ أَن لَّن تَقُولَ ٱلۡإِنسُ وَٱلۡجِنُّ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗا
ئێمه گومانمان وابوو که دهستهی ئادهمیزادو پهری ههرگیز درۆ بهناوی خواوه ناکهن!!
وَأَنَّهُۥ كَانَ رِجَالٞ مِّنَ ٱلۡإِنسِ يَعُوذُونَ بِرِجَالٖ مِّنَ ٱلۡجِنِّ فَزَادُوهُمۡ رَهَقٗا ﴿6﴾وَأَنَّهُۥ كَانَ رِجَالٞ مِّنَ ٱلۡإِنسِ يَعُوذُونَ بِرِجَالٖ مِّنَ ٱلۡجِنِّ فَزَادُوهُمۡ رَهَقٗا
بهڕاستی پیاوانێك له دهستهی ئادهمیزاد پهنایان دهبرد به پیاوانێك له دهستهی پهریهکان (پهریهکان ئهمهیان بهههلزانی) کهچی ئهوهندهی تر مانوویان کردن (بهخورافات و شتی بێ سهرو بهر).
وَأَنَّهُمۡ ظَنُّواْ كَمَا ظَنَنتُمۡ أَن لَّن يَبۡعَثَ ٱللَّهُ أَحَدٗا ﴿7﴾وَأَنَّهُمۡ ظَنُّواْ كَمَا ظَنَنتُمۡ أَن لَّن يَبۡعَثَ ٱللَّهُ أَحَدٗا
جا بێگومان پهریهکانیش گومانیان وهك گومانی ئێوه وابوو که: ئیتر خوا ههرگیز هیچ پێغهمبهرێکی تر نانێرێت.
وَأَنَّا لَمَسۡنَا ٱلسَّمَآءَ فَوَجَدۡنَٰهَا مُلِئَتۡ حَرَسٗا شَدِيدٗا وَشُهُبٗا ﴿8﴾وَأَنَّا لَمَسۡنَا ٱلسَّمَآءَ فَوَجَدۡنَٰهَا مُلِئَتۡ حَرَسٗا شَدِيدٗا وَشُهُبٗا
ئێمهش بهڕاستی بهرهو ئاسمان کشاین و ههست و هۆشمان خستهکار، سهرنجماندا که پڕه له پاسهوانی بهتواناو بێ شومار، نهیزهکیش به ههموو لایهکدا دهکشا، (دیار بوو که ڕووداوێکی گهوره ڕووی دابوو).
وَأَنَّا كُنَّا نَقۡعُدُ مِنۡهَا مَقَٰعِدَ لِلسَّمۡعِۖ فَمَن يَسۡتَمِعِ ٱلۡأٓنَ يَجِدۡ لَهُۥ شِهَابٗا رَّصَدٗا ﴿9﴾وَأَنَّا كُنَّا نَقۡعُدُ مِنۡهَا مَقَٰعِدَ لِلسَّمۡعِۖ فَمَن يَسۡتَمِعِ ٱلۡأٓنَ يَجِدۡ لَهُۥ شِهَابٗا رَّصَدٗا
ئێمه جاران له ههندێك شوێنی ئاسماندا خۆمان حهشاردهدا بۆ گوێگرتن و دهنگوباس بیستن، بهڵام ئێستا ئهوهی بیهوێت گوێ بگرێت یهکسهر نهیزهکێکی بۆ ئامادهیهو بۆی دههاوێژرێت و لهناوی دهبات.
وَأَنَّا لَا نَدۡرِيٓ أَشَرٌّ أُرِيدَ بِمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ أَرَادَ بِهِمۡ رَبُّهُمۡ رَشَدٗا ﴿10﴾وَأَنَّا لَا نَدۡرِيٓ أَشَرٌّ أُرِيدَ بِمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ أَرَادَ بِهِمۡ رَبُّهُمۡ رَشَدٗا
جا بهڕاستی ئێمه نازانین ئایا نهخشهیهکی شهڕو وێرانکاری کێشراوه بۆ دانیشتوانی سهر زهوی، یاخود پهروهردگاریان دهیهوێت ڕێنموویی و هیدایهتیان بدات بۆ دینداری و سهرفرازی.
وَأَنَّا مِنَّا ٱلصَّـٰلِحُونَ وَمِنَّا دُونَ ذَٰلِكَۖ كُنَّا طَرَآئِقَ قِدَدٗا ﴿11﴾وَأَنَّا مِنَّا ٱلصَّـٰلِحُونَ وَمِنَّا دُونَ ذَٰلِكَۖ كُنَّا طَرَآئِقَ قِدَدٗا
بێگومان ئێمه کهسانی چاك و دیندارمان ههیه، ههروهها کهسانی تریش کهبهو شێوهیه نین، ئێمه جاران ڕێگهو ڕێبازو بهرنامهی ههمه جۆرمان گرتبووهبهر (بهڵام ئێسته بهرنامهی ئیسلام ڕون و دیاره).
وَأَنَّا ظَنَنَّآ أَن لَّن نُّعۡجِزَ ٱللَّهَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَن نُّعۡجِزَهُۥ هَرَبٗا ﴿12﴾وَأَنَّا ظَنَنَّآ أَن لَّن نُّعۡجِزَ ٱللَّهَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَن نُّعۡجِزَهُۥ هَرَبٗا
ئێمه دڵنیا بووین که ههرگیز لهژێر دهسهڵاتی خوا دهرناچن له زهویدا، ههروهها بهههڵاتن و خۆ دزینهوهش ههرگیز له ژێر دهسهڵاتی خوا دهرناچین.
وَأَنَّا لَمَّا سَمِعۡنَا ٱلۡهُدَىٰٓ ءَامَنَّا بِهِۦۖ فَمَن يُؤۡمِنۢ بِرَبِّهِۦ فَلَا يَخَافُ بَخۡسٗا وَلَا رَهَقٗا ﴿13﴾وَأَنَّا لَمَّا سَمِعۡنَا ٱلۡهُدَىٰٓ ءَامَنَّا بِهِۦۖ فَمَن يُؤۡمِنۢ بِرَبِّهِۦ فَلَا يَخَافُ بَخۡسٗا وَلَا رَهَقٗا
بهڕاستی ئێمه کاتێك گوێمان له بانگهوازی هیدایهت بوو، یهکسهر باوهڕمان پێکرد، جا ئهوهی ئیمان بهێنێت به پهروهردگاری، ئیتر ناترسێت لهوهی، کردهوه چاکهکانی بێ نرخ تهماشا بکرێت، له گوناههکانیشی چاوپۆشی نهکرێت.
وَأَنَّا مِنَّا ٱلۡمُسۡلِمُونَ وَمِنَّا ٱلۡقَٰسِطُونَۖ فَمَنۡ أَسۡلَمَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ تَحَرَّوۡاْ رَشَدٗا ﴿14﴾وَأَنَّا مِنَّا ٱلۡمُسۡلِمُونَ وَمِنَّا ٱلۡقَٰسِطُونَۖ فَمَنۡ أَسۡلَمَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ تَحَرَّوۡاْ رَشَدٗا
بهڕاستی لهناو ئێمهدا کهسانی موسوڵمان و خواناس ههیه، کهسانی بێ دین و خوانهناس و سهر کهشیش، جا ئهوهی موسوڵمان دهبێت دیاره که ڕێبازی سهر فرازی دۆزیوهتهوه.
وَأَمَّا ٱلۡقَٰسِطُونَ فَكَانُواْ لِجَهَنَّمَ حَطَبٗا ﴿15﴾وَأَمَّا ٱلۡقَٰسِطُونَ فَكَانُواْ لِجَهَنَّمَ حَطَبٗا
بهڵام خوانهناس و سهر کهشهکان بهسهریانهوه ناچێت بهڵکو دهبنه سوتهمهنی دۆزهخ (لێرهدا گوفتاری پهریه ئیماندارهکان تهواو دهبێت).
وَأَلَّوِ ٱسۡتَقَٰمُواْ عَلَى ٱلطَّرِيقَةِ لَأَسۡقَيۡنَٰهُم مَّآءً غَدَقٗا ﴿16﴾وَأَلَّوِ ٱسۡتَقَٰمُواْ عَلَى ٱلطَّرِيقَةِ لَأَسۡقَيۡنَٰهُم مَّآءً غَدَقٗا
جا ئهگهر ئهو خهڵکه ڕێگهی ئیسلامهتی و دینداری بگرنه بهر ئێمه بارانی پڕ بهرهکهتیان بهسهردا دهبارێنین.
لِّنَفۡتِنَهُمۡ فِيهِۚ وَمَن يُعۡرِضۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِۦ يَسۡلُكۡهُ عَذَابٗا صَعَدٗا ﴿17﴾لِّنَفۡتِنَهُمۡ فِيهِۚ وَمَن يُعۡرِضۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِۦ يَسۡلُكۡهُ عَذَابٗا صَعَدٗا
تا لهوهشدا تاقییان بکهینهوهو (به تهواوی دهر دهکهوێت کێ بهندهی ڕاستهقینهیهو کێیش به دنیا دهخهڵهتێت) جا ئهوهی له یادو بهرنامهی پهروهردگاری لابدات، دهیخاته ناو سزاو ئازارێکی بهردهوام.
وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدٗا ﴿18﴾وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدٗا
دڵنیابن که: مزگهوتهکان تایبهتی خوای گهورهن، دهبێت ههر ئهوهی تێدا بپهرسترێت و ناوی کهسی تر نهکرێته شهریك و هاوتای ناوی ئهو زاته.
وَأَنَّهُۥ لَمَّا قَامَ عَبۡدُ ٱللَّهِ يَدۡعُوهُ كَادُواْ يَكُونُونَ عَلَيۡهِ لِبَدٗا ﴿19﴾وَأَنَّهُۥ لَمَّا قَامَ عَبۡدُ ٱللَّهِ يَدۡعُوهُ كَادُواْ يَكُونُونَ عَلَيۡهِ لِبَدٗا
جا کاتێکیش بهندهی خوا محمد صلی الله علیه وسلم بانگهوازی بۆ شوێنکهوتنی بهرنامهی خوا دهکرد (ئهو خهڵکه بهدهستهی ئادهمیزادو پهریهوه) خهریکبوو له ناوی بهرن (نووری خوا بکوژێننهوه).
قُلۡ إِنَّمَآ أَدۡعُواْ رَبِّي وَلَآ أُشۡرِكُ بِهِۦٓ أَحَدٗا ﴿20﴾قُلۡ إِنَّمَآ أَدۡعُواْ رَبِّي وَلَآ أُشۡرِكُ بِهِۦٓ أَحَدٗا
پێیان بڵێ: من ههر بهردهوام دهبم و ههر بانگهواز دهکهم بۆ لای پهروهردگارم، کهسیش ناکهمه هاوهڵ و شهریکی.
قُلۡ إِنِّي لَآ أَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرّٗا وَلَا رَشَدٗا ﴿21﴾قُلۡ إِنِّي لَآ أَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرّٗا وَلَا رَشَدٗا
ههروهها پێیان بڵێ: من هیچ جۆره زهرهرو زیانێکم بهدهست نیه، ههروهها هیدایهتیش بهدهست من نیه (ئهگهر خۆتان بیر نهکهنهوه، قهناعهت بهزۆر نی یه).
قُلۡ إِنِّي لَن يُجِيرَنِي مِنَ ٱللَّهِ أَحَدٞ وَلَنۡ أَجِدَ مِن دُونِهِۦ مُلۡتَحَدًا ﴿22﴾قُلۡ إِنِّي لَن يُجِيرَنِي مِنَ ٱللَّهِ أَحَدٞ وَلَنۡ أَجِدَ مِن دُونِهِۦ مُلۡتَحَدًا
بڵێ: بهڕاستی من ههرگیز هیچ کهسێك له خوا پهنام نادات ئهگهر خوا بیهوێت تووشی زیانێکم بکات و ههرگیز پهناگایهکم دهست ناکهوێت جگه لای خوا نهبێت.
إِلَّا بَلَٰغٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِسَٰلَٰتِهِۦۚ وَمَن يَعۡصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَإِنَّ لَهُۥ نَارَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا ﴿23﴾إِلَّا بَلَٰغٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِسَٰلَٰتِهِۦۚ وَمَن يَعۡصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَإِنَّ لَهُۥ نَارَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا
بهڵکو من تهنها گهیاندنی پهیامهکان و بهرنامهی خوام لهسهره، جا ئهوهی له خواو پێغهمبهرهکهی یاخی ببێت ئهوه با دڵنیابێت که دۆزهخی بۆ ئامادهکراوه بۆ ههمیشهو ههتاههتایی.
حَتَّىٰٓ إِذَا رَأَوۡاْ مَا يُوعَدُونَ فَسَيَعۡلَمُونَ مَنۡ أَضۡعَفُ نَاصِرٗا وَأَقَلُّ عَدَدٗا ﴿24﴾حَتَّىٰٓ إِذَا رَأَوۡاْ مَا يُوعَدُونَ فَسَيَعۡلَمُونَ مَنۡ أَضۡعَفُ نَاصِرٗا وَأَقَلُّ عَدَدٗا
ههتا کاتێك ههڕهشهکان دهبینن، ئهو کاته ئیتر دهزانن، کێ پشتیوانی لاوازهو ژمارهکهی کهمه.
قُلۡ إِنۡ أَدۡرِيٓ أَقَرِيبٞ مَّا تُوعَدُونَ أَمۡ يَجۡعَلُ لَهُۥ رَبِّيٓ أَمَدًا ﴿25﴾قُلۡ إِنۡ أَدۡرِيٓ أَقَرِيبٞ مَّا تُوعَدُونَ أَمۡ يَجۡعَلُ لَهُۥ رَبِّيٓ أَمَدًا
ههروهها پێیان بڵێ: من نازانم ئایا ئهو ههڕهشانهی لێتان دهکرێت نزیکه یاخود ماوهیهکی درێژی بۆ دادهنێت.
عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ فَلَا يُظۡهِرُ عَلَىٰ غَيۡبِهِۦٓ أَحَدًا ﴿26﴾عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ فَلَا يُظۡهِرُ عَلَىٰ غَيۡبِهِۦٓ أَحَدًا
ئهو زاته زانای نهێنی و شاراوهکانه، کهسیش له نهێنی و شاراوهکانی ئاگادار ناکات.
إِلَّا مَنِ ٱرۡتَضَىٰ مِن رَّسُولٖ فَإِنَّهُۥ يَسۡلُكُ مِنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦ رَصَدٗا ﴿27﴾إِلَّا مَنِ ٱرۡتَضَىٰ مِن رَّسُولٖ فَإِنَّهُۥ يَسۡلُكُ مِنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦ رَصَدٗا
مهگهر بۆ پێغهمبهرێك خوا خۆی ڕازی بێت (بهوهی ههندێ نهێنی بزانێت)، ئهو کاته فریشته دهکاته پاسهوانی له بهرو پشتهوه (تا پهری و شهیتانهکان نهتوانن زهفهری پێ بهرن)...
لِّيَعۡلَمَ أَن قَدۡ أَبۡلَغُواْ رِسَٰلَٰتِ رَبِّهِمۡ وَأَحَاطَ بِمَا لَدَيۡهِمۡ وَأَحۡصَىٰ كُلَّ شَيۡءٍ عَدَدَۢا ﴿28﴾لِّيَعۡلَمَ أَن قَدۡ أَبۡلَغُواْ رِسَٰلَٰتِ رَبِّهِمۡ وَأَحَاطَ بِمَا لَدَيۡهِمۡ وَأَحۡصَىٰ كُلَّ شَيۡءٍ عَدَدَۢا
تا خوا چاك بزانێت و ئاگادار بێت لهوهی بهڕێکوپێکی پهیام و ڕێنموویی پهروهردگاریان گهیاندووه، ههرچهنده خوا بهههموو ئهو شتانهش ئاگاداره که کردوویانه و پێی ههستاون و ههموو شتێك لای ئهو زاته بهژماره ئامار کراوه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُزَّمِّلُ ﴿1﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُزَّمِّلُ
ئهی ئهوکهسهی خۆت داپۆشیووه، ئهی محمد صلی الله علیه وسلم
قُمِ ٱلَّيۡلَ إِلَّا قَلِيلٗا ﴿2﴾قُمِ ٱلَّيۡلَ إِلَّا قَلِيلٗا
شهو ههسته نوێژ بکه مهگهر کهمێکی نهبێت.
نِّصۡفَهُۥٓ أَوِ ٱنقُصۡ مِنۡهُ قَلِيلًا ﴿3﴾نِّصۡفَهُۥٓ أَوِ ٱنقُصۡ مِنۡهُ قَلِيلًا
نیوهی یان کهمتر له نیوهی لێ کهم بکهرهوه.
أَوۡ زِدۡ عَلَيۡهِ وَرَتِّلِ ٱلۡقُرۡءَانَ تَرۡتِيلًا ﴿4﴾أَوۡ زِدۡ عَلَيۡهِ وَرَتِّلِ ٱلۡقُرۡءَانَ تَرۡتِيلًا
یاخود زیاتری بکهو دهوری قورئان بکهرهوه به وردی و لهسهرخۆ.
إِنَّا سَنُلۡقِي عَلَيۡكَ قَوۡلٗا ثَقِيلًا ﴿5﴾إِنَّا سَنُلۡقِي عَلَيۡكَ قَوۡلٗا ثَقِيلًا
چونکه بهڕاستی ئێمه فهرموودهو گوفتارێکی سهنگین دادهبهزێنینه سهرت (که بههۆیهوه بهرهنگاری ئهرك و زهحمهتی زۆر دهبیت).
إِنَّ نَاشِئَةَ ٱلَّيۡلِ هِيَ أَشَدُّ وَطۡـٔٗا وَأَقۡوَمُ قِيلًا ﴿6﴾إِنَّ نَاشِئَةَ ٱلَّيۡلِ هِيَ أَشَدُّ وَطۡـٔٗا وَأَقۡوَمُ قِيلًا
بهڕاستی خۆ پێگهیاندن له شهودا قورستره له ڕووی کردارو باشتره له ڕووی گوفتارهوه.
إِنَّ لَكَ فِي ٱلنَّهَارِ سَبۡحٗا طَوِيلٗا ﴿7﴾إِنَّ لَكَ فِي ٱلنَّهَارِ سَبۡحٗا طَوِيلٗا
تۆ بۆت ههیه له ڕۆژدا ههوڵ بدهیت (بانگهواز بکهیت) و بگهڕێیت، کۆششی زۆر بکهیت.
وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلۡ إِلَيۡهِ تَبۡتِيلٗا ﴿8﴾وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلۡ إِلَيۡهِ تَبۡتِيلٗا
تۆ ههمیشه با ناوی پهروهردگارت ویردی سهر زارت بێت، به دڵسۆزی و ملکهچیهوه ڕووی تێ بکه.
رَّبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱتَّخِذۡهُ وَكِيلٗا ﴿9﴾رَّبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱتَّخِذۡهُ وَكِيلٗا
ئهو زاتهی که تۆی ڕهوانهکردوه؛ خاوهن و پهروهردگاری ڕۆژههڵات و ڕۆژئاوایه، جگه لهو هیچ خوایهکی تر نیه فهرمانی بهدهست بێت، کهواته ههر ئهو بکه به پشتیوانی خۆت و داوای یارمهتیی ههر لهو بکه.
وَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱهۡجُرۡهُمۡ هَجۡرٗا جَمِيلٗا ﴿10﴾وَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱهۡجُرۡهُمۡ هَجۡرٗا جَمِيلٗا
له بهرامبهر گوفتاری ناڕهوای خوانهناسانهوه ههردهم خۆ ڕاگربهو به شێوازێکی جوان بهجێیان بهێڵه.
وَذَرۡنِي وَٱلۡمُكَذِّبِينَ أُوْلِي ٱلنَّعۡمَةِ وَمَهِّلۡهُمۡ قَلِيلًا ﴿11﴾وَذَرۡنِي وَٱلۡمُكَذِّبِينَ أُوْلِي ٱلنَّعۡمَةِ وَمَهِّلۡهُمۡ قَلِيلًا
واز بهێنه له من و لهو خاوهن نازو نیعمهتانهی که ئایینی من بهدرۆ دهزانن، تۆ کهمێك مۆڵهتیان بده.
إِنَّ لَدَيۡنَآ أَنكَالٗا وَجَحِيمٗا ﴿12﴾إِنَّ لَدَيۡنَآ أَنكَالٗا وَجَحِيمٗا
بهڕاستی ئێمه کۆت و زنجیرو دۆزهخمان ئاماده کردووه (بۆ ئهو جۆره تاوانبارانه).
وَطَعَامٗا ذَا غُصَّةٖ وَعَذَابًا أَلِيمٗا ﴿13﴾وَطَعَامٗا ذَا غُصَّةٖ وَعَذَابًا أَلِيمٗا
ههروهها خۆراکێك که له گهروو دهگیرێت، سهرهڕای سزای به ئێش و ئازار.
يَوۡمَ تَرۡجُفُ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ وَكَانَتِ ٱلۡجِبَالُ كَثِيبٗا مَّهِيلًا ﴿14﴾يَوۡمَ تَرۡجُفُ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ وَكَانَتِ ٱلۡجِبَالُ كَثِيبٗا مَّهِيلًا
له ڕۆژێکدا که زهوی و کێوهکان دێنه لهرزه، سهرئهنجام کێوهکان وردو خاش دهبن و وهکو تهپۆلکهی لمیان لێ دێت.
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ رَسُولٗا شَٰهِدًا عَلَيۡكُمۡ كَمَآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ رَسُولٗا ﴿15﴾إِنَّآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ رَسُولٗا شَٰهِدًا عَلَيۡكُمۡ كَمَآ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ رَسُولٗا
خۆ بهڕاستی ئێمه پێغهمبهرێکمان بۆ ڕهوانهکردوون که بوهته شایهت بهسهرتانهوه ههروهکو چۆن بۆ لای فیر عهونیش پێغهمبهرێکمان ڕهوانه کرد.
فَعَصَىٰ فِرۡعَوۡنُ ٱلرَّسُولَ فَأَخَذۡنَٰهُ أَخۡذٗا وَبِيلٗا ﴿16﴾فَعَصَىٰ فِرۡعَوۡنُ ٱلرَّسُولَ فَأَخَذۡنَٰهُ أَخۡذٗا وَبِيلٗا
جا فیرعهون یاخی بوو لهو پێغهمبهره، ئێمهش بهتوندی پێچامانهوهو بهڵایهکی گهورهمان بهسهر هێنا.
فَكَيۡفَ تَتَّقُونَ إِن كَفَرۡتُمۡ يَوۡمٗا يَجۡعَلُ ٱلۡوِلۡدَٰنَ شِيبًا ﴿17﴾فَكَيۡفَ تَتَّقُونَ إِن كَفَرۡتُمۡ يَوۡمٗا يَجۡعَلُ ٱلۡوِلۡدَٰنَ شِيبًا
(ئهگهر ئێوه لهسهر یاخی بوونتان بهردهوام بن)؛ جا چۆن خۆتان دهپارێزن له ڕۆژێك که منداڵ پیر دهکات و سهری سپی دهبێت.
ٱلسَّمَآءُ مُنفَطِرُۢ بِهِۦۚ كَانَ وَعۡدُهُۥ مَفۡعُولًا ﴿18﴾ٱلسَّمَآءُ مُنفَطِرُۢ بِهِۦۚ كَانَ وَعۡدُهُۥ مَفۡعُولًا
ئهو ڕۆژه ئاسمان بهههموو ئهستێرهو ههسارهکانیهوه لهت و پهت دهبێت، بێگومان ئهو بهڵێنه ههر دێته دی.
إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةٞۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًا ﴿19﴾إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةٞۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًا
بهڕاستی ئهم سوورهتهش یادخهرهوهو ئامۆژگاریه، بۆ ئهو کهسهی دهیهوێت ڕێگه بهرهو پهروهردگاری بگرێتهبهر.