وَإِذَا رَأَيۡتَهُمۡ تُعۡجِبُكَ أَجۡسَامُهُمۡۖ وَإِن يَقُولُواْ تَسۡمَعۡ لِقَوۡلِهِمۡۖ كَأَنَّهُمۡ خُشُبٞ مُّسَنَّدَةٞۖ يَحۡسَبُونَ كُلَّ صَيۡحَةٍ عَلَيۡهِمۡۚ هُمُ ٱلۡعَدُوُّ فَٱحۡذَرۡهُمۡۚ قَٰتَلَهُمُ ٱللَّهُۖ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ﴿4﴾۞وَإِذَا رَأَيۡتَهُمۡ تُعۡجِبُكَ أَجۡسَامُهُمۡۖ وَإِن يَقُولُواْ تَسۡمَعۡ لِقَوۡلِهِمۡۖ كَأَنَّهُمۡ خُشُبٞ مُّسَنَّدَةٞۖ يَحۡسَبُونَ كُلَّ صَيۡحَةٍ عَلَيۡهِمۡۚ هُمُ ٱلۡعَدُوُّ فَٱحۡذَرۡهُمۡۚ قَٰتَلَهُمُ ٱللَّهُۖ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ
کاتێك دهیانبینیت سیما و لهش و لاریان سهرسامت دهکات، کاتێکیش دێنه قسه (ئهوهنده دهم بازو قسهزانن) ئهوه گوێ دهگرێت بۆ قسهیان، دهڵێی داری وشکی بهدیواردا ههڵپهسێردراون، ئهوهنده له ترس و بیمدا دهژین، ههر هاوارو و بانگێك بکرێت، ههر باسێك بێته پێشهوه، وهدهزانن دژی ئهوانه، ئا ئهوانه ههر دوژمنن، کهوابوو خۆتیان لێ بپارێزه، وریایان به، خوا بیانکوژێت و لهناویان بهرێت، ئاخر بۆچی وادهکهن، بهرهو کوێ لادران (بۆچی باوهڕی دامهزراو ناهێنن و له ڕێبازی ڕاست لادهدهن).
وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ يَسۡتَغۡفِرۡ لَكُمۡ رَسُولُ ٱللَّهِ لَوَّوۡاْ رُءُوسَهُمۡ وَرَأَيۡتَهُمۡ يَصُدُّونَ وَهُم مُّسۡتَكۡبِرُونَ ﴿5﴾وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ يَسۡتَغۡفِرۡ لَكُمۡ رَسُولُ ٱللَّهِ لَوَّوۡاْ رُءُوسَهُمۡ وَرَأَيۡتَهُمۡ يَصُدُّونَ وَهُم مُّسۡتَكۡبِرُونَ
کاتێك پێیان بوترێت وهرن پێغهمبهری خوا، داوای لێخۆشبوونتا بۆ دهکات، سهر بادهدهن و لووت بهرزی دهکهن، دهیانبینیت ڕوو وهردهگێڕن و بهرههڵستی دهکهن، لهکاتێکدا ئهوانه خۆیان لا گهوره دهبێت و خۆ بهزلزانن.
سَوَآءٌ عَلَيۡهِمۡ أَسۡتَغۡفَرۡتَ لَهُمۡ أَمۡ لَمۡ تَسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ لَن يَغۡفِرَ ٱللَّهُ لَهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ﴿6﴾سَوَآءٌ عَلَيۡهِمۡ أَسۡتَغۡفَرۡتَ لَهُمۡ أَمۡ لَمۡ تَسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ لَن يَغۡفِرَ ٱللَّهُ لَهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ
چونیهکه بۆیان داوای لێخۆشبوونیان بۆ بکهیت یان نهیکهیت، ههرگیز خوا لێیان خۆش نابێت، چونکه بهڕاستی خوا ڕێنموویی قهومی تاوانبارو لهسنوور دهرچوو نادات.
هُمُ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ لَا تُنفِقُواْ عَلَىٰ مَنۡ عِندَ رَسُولِ ٱللَّهِ حَتَّىٰ يَنفَضُّواْۗ وَلِلَّهِ خَزَآئِنُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَفۡقَهُونَ ﴿7﴾هُمُ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ لَا تُنفِقُواْ عَلَىٰ مَنۡ عِندَ رَسُولِ ٱللَّهِ حَتَّىٰ يَنفَضُّواْۗ وَلِلَّهِ خَزَآئِنُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَفۡقَهُونَ
ئهوانه کهسانێکن دهڵێن به خهڵکی: ماڵ و سامان مهبهخشن بهو کهسانهی که له دهوری پێغهمبهری خوادان، تا بڵاوهی لێ بکهن!! (مهبهستیان ههژارانی کۆچبهرانه، ئهی نازانن) ههرچی گهنجیهنهکان ههیه له ئاسمانهکان و زهویدا ههر خوا خاوهنیانه، بهڵام دووڕوهکان ئهم ڕاستیه تێناگهن و له نهێنیهکان سهردهرناکهن.
يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعۡنَآ إِلَى ٱلۡمَدِينَةِ لَيُخۡرِجَنَّ ٱلۡأَعَزُّ مِنۡهَا ٱلۡأَذَلَّۚ وَلِلَّهِ ٱلۡعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿8﴾يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعۡنَآ إِلَى ٱلۡمَدِينَةِ لَيُخۡرِجَنَّ ٱلۡأَعَزُّ مِنۡهَا ٱلۡأَذَلَّۚ وَلِلَّهِ ٱلۡعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَعۡلَمُونَ
ئهو دووڕووانه دهڵێن: سوێند به خوا ئهگهر گهڕاینهوه بۆ مهدینه (دیاره که بهو حاڵهشهوه بهشداری غهزایان کردووه، به ناچاری، یان بۆ تهماع و ئاشووب نانهوه) دهبێت ئهوهی که دهسهڵاتدارو بهڕێز و پیاوماقووڵه، ئهوه دهر بکات له شار که بێ ڕێزو بێ دهسهڵاته، ئه دووڕووانه نازانن که: عیززهت و دهسهڵات و پایهداری ههر شایستهی خواو پێغهمبهرهکهی و ئیماندارانه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ﴿9﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُلۡهِكُمۡ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
ئهی ئهو کهسانهی باوهڕتان هێناوه، ههوڵ بدهن نه ماڵ و سامانتان، نه ڕۆڵهکانتان، نهبنه هۆی ئهوهی که لهیادی خواو بهدهستهێنانی ڕهزامهندی ئهو کهمتهرخهمی و بێ ئاگاتان بکهن، جا ههرکهس له یادی خوا کهم تهرخهمی بکات، ئا ئهوانه ههر خۆیان خهسارهتمهندو زهرهرمهندن.
وَأَنفِقُواْ مِن مَّا رَزَقۡنَٰكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوۡلَآ أَخَّرۡتَنِيٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ قَرِيبٖ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُن مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿10﴾وَأَنفِقُواْ مِن مَّا رَزَقۡنَٰكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوۡلَآ أَخَّرۡتَنِيٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ قَرِيبٖ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُن مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ
لهو ماڵ و سامان و زانستی و هێزو دهسهڵاتهی که پێمان بهخشیوون، ئێوهش لێی ببهخشن و دهستی بهسهردا مهگرن و قۆرخی مهکهن؛ پێش ئهوهی که مردن یهخه بهیهکێکتان بگرێت و بڵێت: پهروهردگارا، خۆزگه ماوهیهکی کهمی تر مۆڵهتت بدامایه تا خێرو چاکهم بکردایه و ماڵ و سامانم ببهخشیایه و بچوومایهته ڕیزی چاکانهوه...
وَلَن يُؤَخِّرَ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِذَا جَآءَ أَجَلُهَاۚ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿11﴾وَلَن يُؤَخِّرَ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِذَا جَآءَ أَجَلُهَاۚ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ
جا ئهو داخوازیه بهجێ نیه، چونکه ڕۆژی ههرکهسێك تهواو بوو، کاتی مهرگی ههر کهسێك هات، ههرگیز خوا دوای ناخات و مۆڵهتی بۆ تازه ناکاتهوه، خوایش زۆر ئاگایه به ههموو ئهو کاروکردهوانهی که ئهنجامی دهدهن.
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿1﴾يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ
ههرچی له ئاسمانهکان و ههرچی له زهویدا ههیه یادی خوا بهپاکی و بێگهردی دهکهن، دهسهڵات ههر بۆ ئهوه و ههر بۆ ئهویش سوپاس، ههر ئهویش دهسهڵاتداره بهسهر ههموو شتێکدا.
هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ فَمِنكُمۡ كَافِرٞ وَمِنكُم مُّؤۡمِنٞۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿2﴾هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ فَمِنكُمۡ كَافِرٞ وَمِنكُم مُّؤۡمِنٞۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ
ئهوزاته ئهوهیه ئێوهی دروست کردووه، جا ههتانه بێ باوهڕهو ههتانه باوهڕدا، خوایش بینایه بهههموو ئهو کاروکردهوانهی که ئهنجامی دهدهن.
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ﴿3﴾خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ
ئهو خوایه لهسهر بنچینهی حهق و ڕاستی ئاسمانهکان و زهوی دروست کردووه، وێنهی ڕووخساری ئێوهشی کێشاوه بهجوانترین شێوه، گهرانهوهو سهرئهنجامیش ههر بۆ لای ئهوه.
يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿4﴾يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه و دهگوزهرێت، خوا ئاگاو زانایه پێی، ههروهها دهزانێت چی پهنهان دهکهن و چی ئاشکرا دهکهن، ههمیشه ئهو خوایه زانایه به ههرچی له پێچ و پهنای سینهکاندا حهشاردراوه.
أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَبَؤُاْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَبۡلُ فَذَاقُواْ وَبَالَ أَمۡرِهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿5﴾أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَبَؤُاْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَبۡلُ فَذَاقُواْ وَبَالَ أَمۡرِهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
ئایا ههواڵی ئهوانهتان پێ نهگهیشتووه که پێشتر بێ بڕوا بوون، چۆن سزاو ئازاری کارو کردهوهکانیان چهشت له دنیادا، له قیامهتیشدا سزای بهئێش و ئازار بۆتان ئامادهیه (چونکه تاوانی بێ باوهڕی زۆر گهورهیه و سهرچاوهیه بۆ ههموو گوناهـ و تاوانێک).
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُۥ كَانَت تَّأۡتِيهِمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالُوٓاْ أَبَشَرٞ يَهۡدُونَنَا فَكَفَرُواْ وَتَوَلَّواْۖ وَّٱسۡتَغۡنَى ٱللَّهُۚ وَٱللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٞ ﴿6﴾ذَٰلِكَ بِأَنَّهُۥ كَانَت تَّأۡتِيهِمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالُوٓاْ أَبَشَرٞ يَهۡدُونَنَا فَكَفَرُواْ وَتَوَلَّواْۖ وَّٱسۡتَغۡنَى ٱللَّهُۚ وَٱللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٞ
ئهوهش بۆیه پێشهات چونکه پێغهمبهران بهجۆرهها بهڵگهو موعجیزه، پهیامی خوایان پێڕاگهیاندن کهچی وتیان: ئهمانه بهشهرن وهکو ئێمه، چۆن دهبنه پێغهمبهرو چاوساغمان؟ بهو بیانووه ڕێبازی بێ باوهڕیان ههڵبژاردو پشتیان ههڵکرد، خوایش پێویستی بهئیمانی ئهوان نیه چونکه خوا خۆی دهوڵهمهندهو بێنیازه و شایستهی سوپاسه.
زَعَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَن لَّن يُبۡعَثُواْۚ قُلۡ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتُبۡعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلۡتُمۡۚ وَذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ﴿7﴾زَعَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَن لَّن يُبۡعَثُواْۚ قُلۡ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتُبۡعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلۡتُمۡۚ وَذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ
ئهوانهی بێ باوهڕ بوون به بۆچوونی خۆیان وتیان: ههرگیز زیندوو ناکرێنهوه، پێیان بڵێ: وا نیه، سوێند به پهروهردگارم، بهڕاستی ههر زیندوو دهکرێنهوه، پاشان ئاگادار دهکرێن له ههموو ئهو کارو کردهوانهی که ئهنجامتان دهدا، ئهوهش بۆ خوا زۆر ئاسان و سادهیه.
فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱلنُّورِ ٱلَّذِيٓ أَنزَلۡنَاۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ﴿8﴾فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱلنُّورِ ٱلَّذِيٓ أَنزَلۡنَاۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ
کهواته تا زووه باوهڕ بهێنن بهخواو به پێغهمبهرهکهی و بهو نوور و ڕۆشناییهی که ناردوومانهته خوارهوه (که قورئانه)، دڵنیاش بن که خوا ئاگایه به ههموو ئهو کاروکردهوانهی که ئهنجامی دهدهن.
يَوۡمَ يَجۡمَعُكُمۡ لِيَوۡمِ ٱلۡجَمۡعِۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلتَّغَابُنِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَيَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُدۡخِلۡهُ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ﴿9﴾يَوۡمَ يَجۡمَعُكُمۡ لِيَوۡمِ ٱلۡجَمۡعِۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلتَّغَابُنِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَيَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُدۡخِلۡهُ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ
ڕۆژێک دێت خوا ههمووانتان کۆدهکاتهوه، بۆ ڕۆژی کۆبوونهوهکه، ئهوه ڕۆژی زیان باریه، جا ئهوهی ئیمان و باوهر بهێنێت به خواو کردهوهی چاکیش ئهنجام بدات، ئهوه خوا چاوپۆشی دهکات له گوناهو ههڵهکانی و دهیخاته باخهکانی بهههشتهوه که چهندهها ڕوبار بهژێر درهختهکانیدا دهڕوات، هاوڕێ لهگهڵ ژیانی نهبڕاوهدا بۆ ههمیشهو ههتا ههتایی، ئهوهیه سهرکهوتن و سهرفرازی گهورهو بێسنوور.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ﴿10﴾وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ
ئهوانهش که بێ باوهڕ بوون و ئایهت و فهرمانهکانی ئێمهیان بهدرۆزانی، ئا ئهوانه نیشتهجێی ناو ئاگرن و ژیانی نهبڕاوه تیایدا دهبنه سهر، ئای که سهرئهنجامێکی زۆر ناخۆش و نالهباره.
مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ يَهۡدِ قَلۡبَهُۥۚ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ﴿11﴾مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ يَهۡدِ قَلۡبَهُۥۚ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ
بهفهرمانی خوا نهبێت هیچ خۆشی و ناخۆشیهك پێش نههاتووه، جا ئهوهی باوهڕی تهواو بهێنێت، خوا دڵی ڕێنموویی دهکات بۆ لای خۆی، (ههر بارودۆخێکی بهسهردا بێت، له خۆشی و ناخۆشی بهتاقیکردنهوهی دهزانێت) خوای گهورهش ههمیشه بهههموو شتێک زانایه.
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَإِنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ﴿12﴾وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَإِنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ
فهرمانبهرداریی خوا بکهن و فهرمانبهرداریی پێغهمبهریش (صلی الله علیه وسلم) بکهن، جا ئهگهر پشت ههڵکهن و گوێڕایهڵ نهبن ئهوه خۆتان زهرهر دهکهن، ئهگینا تهنها گهیاندنی ڕوون و ئاشکرایی پهیـامهکهی، ئهرکی سهرشانی پێغهمبهرهکهمانه.
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ﴿13﴾ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ
-الله- خوایهکه جگه له خوایهکی تر نیه که دروستکار بێت و خاوهنی فهرمان بێت، دهبا ئهوانهی ئیماندارن ههر پشت بهو خوایه ببهستن و داوای یارمهتی ههر لهو بکهن.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجِكُمۡ وَأَوۡلَٰدِكُمۡ عَدُوّٗا لَّكُمۡ فَٱحۡذَرُوهُمۡۚ وَإِن تَعۡفُواْ وَتَصۡفَحُواْ وَتَغۡفِرُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ﴿14﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجِكُمۡ وَأَوۡلَٰدِكُمۡ عَدُوّٗا لَّكُمۡ فَٱحۡذَرُوهُمۡۚ وَإِن تَعۡفُواْ وَتَصۡفَحُواْ وَتَغۡفِرُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه.. ههندێك له هاوسهرانتان یان ههندێک له ڕۆڵهو نهوهکانتان دوژمنتانن.. جا ئێوهش وریابن و خۆتان بپارێزن لێیان، جا ئهگهر چاوپۆشی له ههڵهیان بکهن و واز له ئازاردانیان بهێنن و لێیان ببورن، ئهوه چاك بزانن که خوا لێخۆسبووه و میهرهبانه.
إِنَّمَآ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَأَوۡلَٰدُكُمۡ فِتۡنَةٞۚ وَٱللَّهُ عِندَهُۥٓ أَجۡرٌ عَظِيمٞ ﴿15﴾إِنَّمَآ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَأَوۡلَٰدُكُمۡ فِتۡنَةٞۚ وَٱللَّهُ عِندَهُۥٓ أَجۡرٌ عَظِيمٞ
دڵنیابن که ماڵ و سامان و ڕۆڵه و نهوهکانتان بۆ تاقی کردنهوهتانن، (ئهگهر لهو بوارانهدا سهرکهوتن بهدهست بهێنن)، خوای میهرهبان پاداشتی گهورهو و زۆری له لایه بۆ خۆگرو لێبوردهکان.
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ وَٱسۡمَعُواْ وَأَطِيعُواْ وَأَنفِقُواْ خَيۡرٗا لِّأَنفُسِكُمۡۗ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ﴿16﴾فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ وَٱسۡمَعُواْ وَأَطِيعُواْ وَأَنفِقُواْ خَيۡرٗا لِّأَنفُسِكُمۡۗ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
کهوابوو ههتا دهتوانن بهتهقواو خواناس بن، گوێڕایهڵ و فهرمانبهردار بن، خێرو چاکهش بکهن، ئهوانه ههمووی بۆ خۆتان چاکه، جا ئهوهی خۆی بپارێزێت له ڕهزیلی و ڕژدی نهفسی خۆی، ئا ئهوانه ههر خۆیان سهرفرازن.
إِن تُقۡرِضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا يُضَٰعِفۡهُ لَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ ﴿17﴾إِن تُقۡرِضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا يُضَٰعِفۡهُ لَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ
ئهگهر قهرز بدهن به خوا، بهشێوهکی چاك (مهبهست بهخشینی ماڵ و سامانه له پێناوه خوادا) ئهوه خوا چهند بهرابهری دهکات بۆتان، ههروهها لێتان خۆش دهبێت خوایش سوپاسگوزاره (لهسهر بهخشن که ههر بهخششی خۆیهتی) و خۆڕاگره (مۆڵهتی ڕهزیلهکانیش دهدات تا کاتی خۆی).
عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿18﴾عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
ئهو زاته ئاگاداری نهێنی و ئاشکرایه، خوایهکی باڵادهست و دانایه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحۡصُواْ ٱلۡعِدَّةَۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ رَبَّكُمۡۖ لَا تُخۡرِجُوهُنَّ مِنۢ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخۡرُجۡنَ إِلَّآ أَن يَأۡتِينَ بِفَٰحِشَةٖ مُّبَيِّنَةٖۚ وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِۚ وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ ٱللَّهِ فَقَدۡ ظَلَمَ نَفۡسَهُۥۚ لَا تَدۡرِي لَعَلَّ ٱللَّهَ يُحۡدِثُ بَعۡدَ ذَٰلِكَ أَمۡرٗا ﴿1﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحۡصُواْ ٱلۡعِدَّةَۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ رَبَّكُمۡۖ لَا تُخۡرِجُوهُنَّ مِنۢ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخۡرُجۡنَ إِلَّآ أَن يَأۡتِينَ بِفَٰحِشَةٖ مُّبَيِّنَةٖۚ وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِۚ وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ ٱللَّهِ فَقَدۡ ظَلَمَ نَفۡسَهُۥۚ لَا تَدۡرِي لَعَلَّ ٱللَّهَ يُحۡدِثُ بَعۡدَ ذَٰلِكَ أَمۡرٗا
ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) (به ئوممهتت ڕابگهیهنه) کاتێك ژنانتان تهڵاق دهدهن لهتاتی دیاری کراویاندا تهڵاقیان بدهن (که بریتیه لهو کاتهی که ئافرهت له عادهی مانگانه پاك بۆتهوه)، حسابی ئهوکاتهش به وردی ڕابگرن، له پهروهردگاریشتان بترسن و ماوهکهیان بۆ درێژ مهکهنهوه (ئهگهر لهو کاته دیاریکراوانهدا یهکجار تهڵاقتان دان، ئهوه با ئهو ئافرهته له ماڵهکهی خۆیدا بمینێتهوه و) دهریان مهکهن لهماڵهکانی خۆیاندا، ئافرهتهکانیش با له ماڵ دهرنهچن، مهگهر کارێکی ناشیرین و ناڕهوای ئاشکرا ئهنجام بدهن، (ئهوکاته با له ماڵ نهمێنن و بچن بۆ ماڵی مهحرهمێکیان)، ئا ئهوهیه سنووری خوا له بارهی تهڵاقهوه، ئهوهی له سنووری خوا بترازێت ئهوه ستهم له خۆی دهکات، ئهی ئیماندار: تۆ نازانیت لهوانهیه دوای ئهو (تێکچوون و ساردییه) خوای گهوره بارودۆخێك پێش بهێنێت (که ئاشت ببنهوه و ڕێك بکهونهوه و بۆیه نابێت له ماڵ دهرچن).
فَإِذَا بَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمۡسِكُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٍ أَوۡ فَارِقُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٖ وَأَشۡهِدُواْ ذَوَيۡ عَدۡلٖ مِّنكُمۡ وَأَقِيمُواْ ٱلشَّهَٰدَةَ لِلَّهِۚ ذَٰلِكُمۡ يُوعَظُ بِهِۦ مَن كَانَ يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُۥ مَخۡرَجٗا ﴿2﴾فَإِذَا بَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمۡسِكُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٍ أَوۡ فَارِقُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٖ وَأَشۡهِدُواْ ذَوَيۡ عَدۡلٖ مِّنكُمۡ وَأَقِيمُواْ ٱلشَّهَٰدَةَ لِلَّهِۚ ذَٰلِكُمۡ يُوعَظُ بِهِۦ مَن كَانَ يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُۥ مَخۡرَجٗا
کاتێك گهیشتنه ماوهی دیاریکراوی خۆیان (دوای یهك، یان ئهو دوو تهڵاقه که خواردویانه)، ئینجا یان بیانهێڵنهوه لای خۆتان هاوڕێ لهگاڵ ڕهفتارو ههڵسوکهوتی چاکدا، یاخود وازیان لێبهێنن و لێیان جیاببنهوه (له سێههم جاردا که تهڵاقتان خوارد) بهشێوهیهکی جوان که مافیان پارێزراو بێت، له کاتی جیابوونهوهی یهکجاریدا با دوو شایهتی دادپهروهرو خواناس له خۆتان له نێواندا ههبێت و ئامادهی شایهتی ببن و بیپارێزن بۆ خواو لهبهر خوا، بهوهی کهباسکرا ئامۆژگاری دهکرێت ئهو کهسهی باوهڕ به خواو ڕۆژی دوایی دههێنیت، جا ئهوهی له خوا بترسێت و پارێزکار بێت، ئهوه خوا دهرووی لێ دهکاتهوه...
وَيَرۡزُقۡهُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَحۡتَسِبُۚ وَمَن يَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِ فَهُوَ حَسۡبُهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بَٰلِغُ أَمۡرِهِۦۚ قَدۡ جَعَلَ ٱللَّهُ لِكُلِّ شَيۡءٖ قَدۡرٗا ﴿3﴾وَيَرۡزُقۡهُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَحۡتَسِبُۚ وَمَن يَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِ فَهُوَ حَسۡبُهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بَٰلِغُ أَمۡرِهِۦۚ قَدۡ جَعَلَ ٱللَّهُ لِكُلِّ شَيۡءٖ قَدۡرٗا
له شوێنێکهوه ڕزق و ڕۆزی پێ دهبهخشێت که حسابی بۆ نهکردبێت و خۆی پێی نازانێت، جا ئهوهی پشت به خوا ببهستێت، ئهو زاتهی بهسه، بۆ ئهوهی یاریدهدهری بێت، چونکه بهڕاستی خوا کارو فهرمانی خۆی به ئهنجام دهگهیهنێت، بێگومان خوا بۆ ههموو شتێک نهخشهیهکی دیاریکراوی بڕیارداوه (که دهبێت پهیڕهوی بکرێت).
وَٱلَّـٰٓـِٔي يَئِسۡنَ مِنَ ٱلۡمَحِيضِ مِن نِّسَآئِكُمۡ إِنِ ٱرۡتَبۡتُمۡ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَٰثَةُ أَشۡهُرٖ وَٱلَّـٰٓـِٔي لَمۡ يَحِضۡنَۚ وَأُوْلَٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن يَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُۥ مِنۡ أَمۡرِهِۦ يُسۡرٗا ﴿4﴾وَٱلَّـٰٓـِٔي يَئِسۡنَ مِنَ ٱلۡمَحِيضِ مِن نِّسَآئِكُمۡ إِنِ ٱرۡتَبۡتُمۡ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَٰثَةُ أَشۡهُرٖ وَٱلَّـٰٓـِٔي لَمۡ يَحِضۡنَۚ وَأُوْلَٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن يَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُۥ مِنۡ أَمۡرِهِۦ يُسۡرٗا
ئهو ئافرهتانهی که نائومێد بوون له عادهتی مانگانه له هاوسهرهکانتان، ئهگهر کهوتنه گوناههوه که ئاخۆ عادهتی مانگانهیان مابێت یان نا، ئهوه سێ مانگ چاوهڕێ بکهن، ههروهها ئهوانهش که بههۆی کهم تهمهنیوه هێشتا نهکهوتونهته عادهوه، ئهوانیش سێ مانگ چاوهڕێ بکهن، ئهو ئافرهتانهش که سکیان ههیه ماوهکهیان ئهوهندهیه تا سکهکهیان دادهنێن، جا ئهوهی که له خوا بترسێت و پارێزکار بێت، ئهوه خوا کاری بۆ ئاسان دهکات.
ذَٰلِكَ أَمۡرُ ٱللَّهِ أَنزَلَهُۥٓ إِلَيۡكُمۡۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُعۡظِمۡ لَهُۥٓ أَجۡرًا ﴿5﴾ذَٰلِكَ أَمۡرُ ٱللَّهِ أَنزَلَهُۥٓ إِلَيۡكُمۡۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُعۡظِمۡ لَهُۥٓ أَجۡرًا
ئا ئهوه فهرمان و سنووری خوایه که ناردوویهتییه خوارهوه بۆتان، ئهوهی له خوا بترسێت و پارێزکار بێت، خوا گوناههکانی دهسڕێتهوه و چاوپۆشی لێ دهکات و پاداشتهکهی بۆ گهورهو بێ سنوور دهکات.
أَسۡكِنُوهُنَّ مِنۡ حَيۡثُ سَكَنتُم مِّن وُجۡدِكُمۡ وَلَا تُضَآرُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُواْ عَلَيۡهِنَّۚ وَإِن كُنَّ أُوْلَٰتِ حَمۡلٖ فَأَنفِقُواْ عَلَيۡهِنَّ حَتَّىٰ يَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّۚ فَإِنۡ أَرۡضَعۡنَ لَكُمۡ فَـَٔاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَأۡتَمِرُواْ بَيۡنَكُم بِمَعۡرُوفٖۖ وَإِن تَعَاسَرۡتُمۡ فَسَتُرۡضِعُ لَهُۥٓ أُخۡرَىٰ ﴿6﴾أَسۡكِنُوهُنَّ مِنۡ حَيۡثُ سَكَنتُم مِّن وُجۡدِكُمۡ وَلَا تُضَآرُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُواْ عَلَيۡهِنَّۚ وَإِن كُنَّ أُوْلَٰتِ حَمۡلٖ فَأَنفِقُواْ عَلَيۡهِنَّ حَتَّىٰ يَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّۚ فَإِنۡ أَرۡضَعۡنَ لَكُمۡ فَـَٔاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَأۡتَمِرُواْ بَيۡنَكُم بِمَعۡرُوفٖۖ وَإِن تَعَاسَرۡتُمۡ فَسَتُرۡضِعُ لَهُۥٓ أُخۡرَىٰ
ئهو ئافرهتانهی که تهڵاقێک یان دووانیان ماوه، بهگوێرهی تواناتان جێگه و ڕێگهیان بۆ دابین بکهن لهلای خۆتان، نهکهن ئازاریان بدهن و تهنگهتاویان بکهن و زۆریان بۆ بهێنن، خۆ ئهگهر سکیان ههبوو، (ئهگهر سێ تهڵاقهش درابوون) ههر بهخێوان بکهن و مهسرهفیان بکێشن ههتا سکهکهیان دادهنێن، خۆ ئهگهر هاتوو منداڵهکهیان بهشیر گۆشکردو بهخێویان کرد ئهوه حهقی خۆیان بدهنێ، دهکرێت بهشێوهیهکی جوان و چاك ڕاوێژ لهناویهکدا بکهن بۆ بهخێو کردنی منداڵهکه، خۆ ئهگهر پێك نههاتن و ناکۆك بوون، ئهوه دهکرێت ئافرهتێکی تر منداڵهکهی بۆ بهخێو بکات و شیری پێ بدات.
لِيُنفِقۡ ذُو سَعَةٖ مِّن سَعَتِهِۦۖ وَمَن قُدِرَ عَلَيۡهِ رِزۡقُهُۥ فَلۡيُنفِقۡ مِمَّآ ءَاتَىٰهُ ٱللَّهُۚ لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا مَآ ءَاتَىٰهَاۚ سَيَجۡعَلُ ٱللَّهُ بَعۡدَ عُسۡرٖ يُسۡرٗا ﴿7﴾لِيُنفِقۡ ذُو سَعَةٖ مِّن سَعَتِهِۦۖ وَمَن قُدِرَ عَلَيۡهِ رِزۡقُهُۥ فَلۡيُنفِقۡ مِمَّآ ءَاتَىٰهُ ٱللَّهُۚ لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا مَآ ءَاتَىٰهَاۚ سَيَجۡعَلُ ٱللَّهُ بَعۡدَ عُسۡرٖ يُسۡرٗا
جا ئهوهی دهوڵهمهنده با بهگوێرهی دهوڵهمهندیهکهی بهخشندهبێت، ئهوهیش که کهم دهستهو ههژاره، با لهوه ببهخشێت که خوا پێی بهخشیووه، چونکه خوا به گوێرهی دارایی ههر کهسێک داوی بهخشین دهکات، دڵنیاس بن که خوا دوای تهنگانه ههرزانی دههێنێت، دوای ناخۆشی خۆشی دههێنێت.
وَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ عَتَتۡ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهِۦ فَحَاسَبۡنَٰهَا حِسَابٗا شَدِيدٗا وَعَذَّبۡنَٰهَا عَذَابٗا نُّكۡرٗا ﴿8﴾وَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ عَتَتۡ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهِۦ فَحَاسَبۡنَٰهَا حِسَابٗا شَدِيدٗا وَعَذَّبۡنَٰهَا عَذَابٗا نُّكۡرٗا
له سهدهکانی پێشوودا چهنداها شارو شارۆچکه یاخی بوون له فهرمانی پهروهردگاریان و فرستادهکانی، ئێمه زۆر بهتوندیی حسابمان بۆ کردن و سزایهکی توندو پڕئێشمان بۆ پێشهێنان.
فَذَاقَتۡ وَبَالَ أَمۡرِهَا وَكَانَ عَٰقِبَةُ أَمۡرِهَا خُسۡرًا ﴿9﴾فَذَاقَتۡ وَبَالَ أَمۡرِهَا وَكَانَ عَٰقِبَةُ أَمۡرِهَا خُسۡرًا
ئیتر گیرۆدهی بهڵای خۆیان بوون و ئهو سزایهیان چهشت که خۆیان دهست پێشکهریان بۆ کردبوو، سهرئهنجامی کارو کردهوهی خهڵکی ئهو شوێنانهش زیانێکی گهوره بوو. (ئهویش ئهمهیه که)...
أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدٗاۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ يَـٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۚ قَدۡ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيۡكُمۡ ذِكۡرٗا ﴿10﴾أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدٗاۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ يَـٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۚ قَدۡ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيۡكُمۡ ذِكۡرٗا
له قیامهتیشدا خوا سزای بهئێش لهناو دۆزهخدا بۆ ئامادهکردوون، دهی کاواته ئهی ڕۆشنبیرهکان، ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه؛ له خوا بترسن پارێزکار بن دڵنیابن خوای گهوره قورئانی بۆ ئێوه دابهزاندووه...
رَّسُولٗا يَتۡلُواْ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ مُبَيِّنَٰتٖ لِّيُخۡرِجَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۚ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَيَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا يُدۡخِلۡهُ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ قَدۡ أَحۡسَنَ ٱللَّهُ لَهُۥ رِزۡقًا ﴿11﴾رَّسُولٗا يَتۡلُواْ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ مُبَيِّنَٰتٖ لِّيُخۡرِجَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۚ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَيَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا يُدۡخِلۡهُ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ قَدۡ أَحۡسَنَ ٱللَّهُ لَهُۥ رِزۡقًا
ههروهها پێغهمبهرێك که ئایهته ڕوونهکانی خواتان بهسهردا دهخوێنێتهوه، تا ئهوانهی که باوهڕیان هێناوه و کردهوه چاکهکانیان ئهنجام داوه له تاریکیهکان دهریان بهێنێت و ڕزگاریان بکات و بیانخاته ناو نوورو ڕوناکیهوه، جا ئهوهی باوهڕ بهێنێت به خواو کردهوهی چاك ئهنجام بدات، ئهوه دهیخاته باخهکانی بهههشتهوه که چهندهها ڕوبار به ژێر درهخت و بهردهم کۆشکهکانیدا دهڕوات و لهوێ ژیانی ههمیشهیی و ههتاههتایی دهبنه سهر، بێگومان خوا ڕزق و ڕۆزی چاك و پاك و فرهو فراوانی بۆ ئاماده کردوون.
ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ وَمِنَ ٱلۡأَرۡضِ مِثۡلَهُنَّۖ يَتَنَزَّلُ ٱلۡأَمۡرُ بَيۡنَهُنَّ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ وَأَنَّ ٱللَّهَ قَدۡ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عِلۡمَۢا ﴿12﴾ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ وَمِنَ ٱلۡأَرۡضِ مِثۡلَهُنَّۖ يَتَنَزَّلُ ٱلۡأَمۡرُ بَيۡنَهُنَّ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ وَأَنَّ ٱللَّهَ قَدۡ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عِلۡمَۢا
خوا ئهو زاتهیه که حهوت چین ئاسمانی دروست کردووه و فهرمانی خوا له نێوانیاندا دادهبهزێت، ههروهها بهوینهی ئهوان فهرمانی خوا بۆ زهویش دادهبهزێت و جێ به جێ دهکرێت، بۆ ئهوهی بزانن که بهڕاست خوا دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه، بێگومان خوا به زانستی و زانیاری خۆی گهمارۆی ههموو شتێکی داوه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكَۖ تَبۡتَغِي مَرۡضَاتَ أَزۡوَٰجِكَۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿1﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكَۖ تَبۡتَغِي مَرۡضَاتَ أَزۡوَٰجِكَۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ
ئهی پێغهمبهر تۆ بۆچی شتێک له خۆت حهرام دهکهیت که خوا بۆی حهڵاڵ کردویت، دهتهوێت بهو کاره هاوسهرهکانت ڕازی بکهیت؟! لهکاتێکدا ههر خوا لێخۆشبوو میهرهبانه.
قَدۡ فَرَضَ ٱللَّهُ لَكُمۡ تَحِلَّةَ أَيۡمَٰنِكُمۡۚ وَٱللَّهُ مَوۡلَىٰكُمۡۖ وَهُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿2﴾قَدۡ فَرَضَ ٱللَّهُ لَكُمۡ تَحِلَّةَ أَيۡمَٰنِكُمۡۚ وَٱللَّهُ مَوۡلَىٰكُمۡۖ وَهُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ
بهڕاستی خوا ههڵوهشاندنهوهی سوێدهکانتانی بۆ بڕیارداون (بهوهی کهفارهتی بدهن)، ئهو خوایه گهورهتانه و پشتیوان و یارمهتی دهرتانه، ههر ئهویش زاتێکی زاناو دانایه.
وَإِذۡ أَسَرَّ ٱلنَّبِيُّ إِلَىٰ بَعۡضِ أَزۡوَٰجِهِۦ حَدِيثٗا فَلَمَّا نَبَّأَتۡ بِهِۦ وَأَظۡهَرَهُ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ عَرَّفَ بَعۡضَهُۥ وَأَعۡرَضَ عَنۢ بَعۡضٖۖ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِۦ قَالَتۡ مَنۡ أَنۢبَأَكَ هَٰذَاۖ قَالَ نَبَّأَنِيَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡخَبِيرُ ﴿3﴾وَإِذۡ أَسَرَّ ٱلنَّبِيُّ إِلَىٰ بَعۡضِ أَزۡوَٰجِهِۦ حَدِيثٗا فَلَمَّا نَبَّأَتۡ بِهِۦ وَأَظۡهَرَهُ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ عَرَّفَ بَعۡضَهُۥ وَأَعۡرَضَ عَنۢ بَعۡضٖۖ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِۦ قَالَتۡ مَنۡ أَنۢبَأَكَ هَٰذَاۖ قَالَ نَبَّأَنِيَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡخَبِيرُ
کاتێك پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) قسهیهکی نهێنی لای ههندێك له خێزانهکانی درکان (که ئهویش دایکه حفصه بوو)، جا کاتێک ئهویش باسهکهی گهیانده دایکه عائیشه خوایش پێغهمبهری ئاگادارکرد له ڕازو نیازیان و باسی ههندیك له ڕازهکهی کردو باسی ههندێکی نهکرد، (پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) گلهیی له دایکه حفصه کرد، دهربارهی درکاندنی نهێنیکه) دایکه حفصه پرسی: کێ ئهم ههواڵهی پێگهیاندیت؟ پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) وتی: خوای زاناو ئاگا منی ئاگادار کرد، (ئهم چهند ئایهته دهربارهی ڕووداوێکی تایبهتیه له ژیانی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) که لهکتێبهکانی سیرهدا باس کراوه).
إِن تَتُوبَآ إِلَى ٱللَّهِ فَقَدۡ صَغَتۡ قُلُوبُكُمَاۖ وَإِن تَظَٰهَرَا عَلَيۡهِ فَإِنَّ ٱللَّهَ هُوَ مَوۡلَىٰهُ وَجِبۡرِيلُ وَصَٰلِحُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَۖ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ بَعۡدَ ذَٰلِكَ ظَهِيرٌ ﴿4﴾إِن تَتُوبَآ إِلَى ٱللَّهِ فَقَدۡ صَغَتۡ قُلُوبُكُمَاۖ وَإِن تَظَٰهَرَا عَلَيۡهِ فَإِنَّ ٱللَّهَ هُوَ مَوۡلَىٰهُ وَجِبۡرِيلُ وَصَٰلِحُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَۖ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ بَعۡدَ ذَٰلِكَ ظَهِيرٌ
(بۆیه خوا گهوره پێیان دهفهرموێت:) ئهگهر ههردووکتان داوای تهوبه و پهشیمانی بکهن و بگهڕێنهوه بۆ لای خوا، ئهوه باشه، چونکه دڵهکانتان لهخشته چوو بوو و ترازا بوو، خۆ ئهگهر پشتی یهکتر بگرن دژ به پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم)، ئهوه چاک بزانن که خوا خۆی یاریدهدهرێتی و ههروهها جوبرهئیل و ئیمانداره چاکهکان، فریشتهکانیش لهوهودوا پشتیوانن بۆی.
عَسَىٰ رَبُّهُۥٓ إِن طَلَّقَكُنَّ أَن يُبۡدِلَهُۥٓ أَزۡوَٰجًا خَيۡرٗا مِّنكُنَّ مُسۡلِمَٰتٖ مُّؤۡمِنَٰتٖ قَٰنِتَٰتٖ تَـٰٓئِبَٰتٍ عَٰبِدَٰتٖ سَـٰٓئِحَٰتٖ ثَيِّبَٰتٖ وَأَبۡكَارٗا ﴿5﴾عَسَىٰ رَبُّهُۥٓ إِن طَلَّقَكُنَّ أَن يُبۡدِلَهُۥٓ أَزۡوَٰجًا خَيۡرٗا مِّنكُنَّ مُسۡلِمَٰتٖ مُّؤۡمِنَٰتٖ قَٰنِتَٰتٖ تَـٰٓئِبَٰتٍ عَٰبِدَٰتٖ سَـٰٓئِحَٰتٖ ثَيِّبَٰتٖ وَأَبۡكَارٗا
ئهگهر پیغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) تهڵاقتان بدات، ئهوه نزیکه خوا هاوسهرانی چاکتر له ئێوهی پی ببهخشتێت، موسڵمان و باوهڕدار، ملکهچی پهروهردگار، زوو له ههڵه پهشیمان، خواپهرست و دیندار، ڕۆژووهوان، یان بیرو هۆشیان لهکاردایه و سهرنجی دروست کراوانی خوا دهدهن، ههروهها ئهو ئافرهتانه ههیانه بێوهن و ههیانه کچن...
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ وَأَهۡلِيكُمۡ نَارٗا وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلۡحِجَارَةُ عَلَيۡهَا مَلَـٰٓئِكَةٌ غِلَاظٞ شِدَادٞ لَّا يَعۡصُونَ ٱللَّهَ مَآ أَمَرَهُمۡ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ ﴿6﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ وَأَهۡلِيكُمۡ نَارٗا وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلۡحِجَارَةُ عَلَيۡهَا مَلَـٰٓئِكَةٌ غِلَاظٞ شِدَادٞ لَّا يَعۡصُونَ ٱللَّهَ مَآ أَمَرَهُمۡ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ
ئهی ئهو کاسانهی که باوهڕتان هێناوه خۆتان و کهسوکارتان بپارێزن له ئاگرێك که سووتهمهنیهکهی خهڵکی و بهرده، سهرپهرشتیاری ئهو دۆزهخ و ئاگره، جۆره فریشتهیهکن که زۆر دڵڕهق و توندو تیژن، نافهرمانی خوا ناکهن له هیچ شتێکدا که فهرمانیان پێ بدات و ههرچی فهرمانێکیان پێ بدرێت ئهنجامی دهدهن.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَا تَعۡتَذِرُواْ ٱلۡيَوۡمَۖ إِنَّمَا تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿7﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَا تَعۡتَذِرُواْ ٱلۡيَوۡمَۖ إِنَّمَا تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
ئهی ئهوانهی که بی باوهڕ بوون ئهمڕۆ هیچ پاکانهیهک مهکهن، چونکه ئێوه بهڕاستی تهنها پاداشتی ئهو کارو کردهوانهتان دهدرێتهوه که ئهنجامتان دهدا.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ تُوبُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ تَوۡبَةٗ نَّصُوحًا عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُكَفِّرَ عَنكُمۡ سَيِّـَٔاتِكُمۡ وَيُدۡخِلَكُمۡ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ يَوۡمَ لَا يُخۡزِي ٱللَّهُ ٱلنَّبِيَّ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥۖ نُورُهُمۡ يَسۡعَىٰ بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَبِأَيۡمَٰنِهِمۡ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَتۡمِمۡ لَنَا نُورَنَا وَٱغۡفِرۡ لَنَآۖ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ﴿8﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ تُوبُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ تَوۡبَةٗ نَّصُوحًا عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُكَفِّرَ عَنكُمۡ سَيِّـَٔاتِكُمۡ وَيُدۡخِلَكُمۡ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ يَوۡمَ لَا يُخۡزِي ٱللَّهُ ٱلنَّبِيَّ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥۖ نُورُهُمۡ يَسۡعَىٰ بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَبِأَيۡمَٰنِهِمۡ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَتۡمِمۡ لَنَا نُورَنَا وَٱغۡفِرۡ لَنَآۖ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ
ئهی ئهو کهسانهی که باوهڕتان هێناوه، ئێوه به تهوبهو پهشیمانیهکی پهخت و دڵسۆزانهوه ڕوو بکهنهوه خوا، نزیکه پهروهردگارتان له ههڵه و گوناههکانتان خۆش ببێت و بتانخاته باخهکانی بهههشتهوه که چهنداها و ڕوبار بهژێر درهخت و کۆشکهکانیدا دهڕوات، ڕۆژێك دێت که خوا پێغهمبهر و ئهوانهی له خزمهتیدا خهجاڵهت و شهرمهزار ناکات، نوورو ڕوناکیان دهدرهوشێتهوهو دێت و دهچێت له بهردهم و لای ڕاستیانهوه و دهڵێن: پهروهردگارا ئهم نوورو ڕوناکیهمان بۆ زیاد بکهو لێمان خۆش ببه، چونکه بهڕاستی تۆ دهسهڵاتت بهسهر ههموو شتێکدا ههیه.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ جَٰهِدِ ٱلۡكُفَّارَ وَٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱغۡلُظۡ عَلَيۡهِمۡۚ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ﴿9﴾يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ جَٰهِدِ ٱلۡكُفَّارَ وَٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱغۡلُظۡ عَلَيۡهِمۡۚ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ
ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) کۆشش بکه و بجهنگه دژی کافر و دووڕوهکان و توندو تیژبه لهسهریان، ئهوانه شوێنیان دۆزهخه، ئای که سهرنجامێکی خواپه.
ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱمۡرَأَتَ نُوحٖ وَٱمۡرَأَتَ لُوطٖۖ كَانَتَا تَحۡتَ عَبۡدَيۡنِ مِنۡ عِبَادِنَا صَٰلِحَيۡنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمۡ يُغۡنِيَا عَنۡهُمَا مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗا وَقِيلَ ٱدۡخُلَا ٱلنَّارَ مَعَ ٱلدَّـٰخِلِينَ ﴿10﴾ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱمۡرَأَتَ نُوحٖ وَٱمۡرَأَتَ لُوطٖۖ كَانَتَا تَحۡتَ عَبۡدَيۡنِ مِنۡ عِبَادِنَا صَٰلِحَيۡنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمۡ يُغۡنِيَا عَنۡهُمَا مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗا وَقِيلَ ٱدۡخُلَا ٱلنَّارَ مَعَ ٱلدَّـٰخِلِينَ
خوا نموونهی هێناوهتهوه به ژنی نوح و لوط بۆ ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون، که ئهو دوو ئافرهته هاوسهری دوو بهندهی چاك و پاکی ئێمه بوون، کهچی خیانهتیان لێ کردن (باوهڕیان پێیان نهبوو، غهیبهتیان دهکردن، گاڵتهیان پێدهکردن...)، ئیتر ئهو پێغهمبهرانه فریای هاوسهرهکانیان نهکهوتن، له قیامهتدا بهو ژنانه دهوترێت: بچنه ناو ئاگری دۆزهخهوه لهگهڵ ئهوانهدا که دهچنه ناوی.
وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱمۡرَأَتَ فِرۡعَوۡنَ إِذۡ قَالَتۡ رَبِّ ٱبۡنِ لِي عِندَكَ بَيۡتٗا فِي ٱلۡجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِن فِرۡعَوۡنَ وَعَمَلِهِۦ وَنَجِّنِي مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿11﴾وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱمۡرَأَتَ فِرۡعَوۡنَ إِذۡ قَالَتۡ رَبِّ ٱبۡنِ لِي عِندَكَ بَيۡتٗا فِي ٱلۡجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِن فِرۡعَوۡنَ وَعَمَلِهِۦ وَنَجِّنِي مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ
ههروهها خوا نموونهی هێناوهتهوه به هاوسهرهکهی فیرعهون بۆ ئهوانهی که باوهڕیان هێناوه، کاتێك وتی: پهروهردگارا لهلای خۆت له بهههشتدا ماڵێکم بۆ دروست بکه (تا بهردهوام بهدیدارت شاد ببم) و له دهست فیرعهون و کاروکردهوهی ڕزگارم بکه و لهدهست ئهم قهومه ستهمکارهش دهربازم بکه.
وَمَرۡيَمَ ٱبۡنَتَ عِمۡرَٰنَ ٱلَّتِيٓ أَحۡصَنَتۡ فَرۡجَهَا فَنَفَخۡنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتۡ بِكَلِمَٰتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِۦ وَكَانَتۡ مِنَ ٱلۡقَٰنِتِينَ ﴿12﴾وَمَرۡيَمَ ٱبۡنَتَ عِمۡرَٰنَ ٱلَّتِيٓ أَحۡصَنَتۡ فَرۡجَهَا فَنَفَخۡنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتۡ بِكَلِمَٰتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِۦ وَكَانَتۡ مِنَ ٱلۡقَٰنِتِينَ
ههروهها نموونهی هێناوهتهوه به مهریهمی کچی عیمرانیش که داوێنی خۆی بهپاکی ڕاگرت، ئێمهش لهو ڕۆحهی که بهدهستمانه، فوومان پێداکرد، ئهویش باوهڕی تهواوی ههبوو به گوفتارو فهرمانهکانی پهروهردگاری و ههمیشه و بهردهوام ملکهچ و فهرمانبهردارو خواناس و نزاکار بوو.
تَبَٰرَكَ ٱلَّذِي بِيَدِهِ ٱلۡمُلۡكُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿1﴾تَبَٰرَكَ ٱلَّذِي بِيَدِهِ ٱلۡمُلۡكُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ
گهورهو موبارهك و پیرۆزه، ئهو زاتهی که ههموو بوونهوهرو جیهانی بهدهسته، ئهو زاتهی دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه.
ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡمَوۡتَ وَٱلۡحَيَوٰةَ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡغَفُورُ ﴿2﴾ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡمَوۡتَ وَٱلۡحَيَوٰةَ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡغَفُورُ
ههر ئهو خۆی مردن و ژیانی بهدیهێناوه، تا تاقیتان بکاتهوه، کێتان کردهوهی چاکترو پهسهندتره، ههر ئهویش زاتێکی باڵادهسته بهسهر بێ باوهڕاندا، وه لێخۆشبووه له ئیمانداران.
ٱلَّذِي خَلَقَ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ طِبَاقٗاۖ مَّا تَرَىٰ فِي خَلۡقِ ٱلرَّحۡمَٰنِ مِن تَفَٰوُتٖۖ فَٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ هَلۡ تَرَىٰ مِن فُطُورٖ ﴿3﴾ٱلَّذِي خَلَقَ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ طِبَاقٗاۖ مَّا تَرَىٰ فِي خَلۡقِ ٱلرَّحۡمَٰنِ مِن تَفَٰوُتٖۖ فَٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ هَلۡ تَرَىٰ مِن فُطُورٖ
ههروهها ئهو زاته ئاسمانهکانی به حهوت چین دروست کردووه، له نێو بهدیهێنراوهکانی ئهو خوای میهرهبانهدا هیچ ناڕێکی و ناتهواویهك بهدی ناکهیت، ئهی ئینسان: ههرچاو بگێڕهو سهرنج بده بزانه هیچ درزو کهم و کووڕیهك بهدی دهکهیت؟!
ثُمَّ ٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ كَرَّتَيۡنِ يَنقَلِبۡ إِلَيۡكَ ٱلۡبَصَرُ خَاسِئٗا وَهُوَ حَسِيرٞ ﴿4﴾ثُمَّ ٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ كَرَّتَيۡنِ يَنقَلِبۡ إِلَيۡكَ ٱلۡبَصَرُ خَاسِئٗا وَهُوَ حَسِيرٞ
پاشان ههر سهرنج بدهو چاو بگێرهو ورد بهرهوه جار له دوای جارو کۆڵ مهده، سهرسام و ملکهچ دهبیت، چاوت به نائومێدی دهگهڕێتهوه لهکاتێکدا که چاوت ماندووهو پهکی کهوتووه.
وَلَقَدۡ زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِمَصَٰبِيحَ وَجَعَلۡنَٰهَا رُجُومٗا لِّلشَّيَٰطِينِۖ وَأَعۡتَدۡنَا لَهُمۡ عَذَابَ ٱلسَّعِيرِ ﴿5﴾وَلَقَدۡ زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِمَصَٰبِيحَ وَجَعَلۡنَٰهَا رُجُومٗا لِّلشَّيَٰطِينِۖ وَأَعۡتَدۡنَا لَهُمۡ عَذَابَ ٱلسَّعِيرِ
سوێند بهخوا بێگومان ئێمه ئاسمانی دنیامان کردووه به چراخان (بههۆی ئهستێرهکانهوه که به شهوگاردا بهدی دهکرێن) و بهو ئهستێرانه شهیتانهکان ڕاو دهکهین، له قیامهتیشدا سزاو ئهشکهنجهی دۆزهخمان بۆ ئاماده کردوون.
وَلِلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡ عَذَابُ جَهَنَّمَۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ﴿6﴾وَلِلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡ عَذَابُ جَهَنَّمَۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ
ههروهها بۆ ئهوانهش که باوهڕیان به پهروهردگاریان نیه، سزاو ئازاری دۆزهخ ئامادهیه، ئای که چارهنووس و سهرئهنجامێکی زۆر ناسۆرو ناخۆشه...
إِذَآ أُلۡقُواْ فِيهَا سَمِعُواْ لَهَا شَهِيقٗا وَهِيَ تَفُورُ ﴿7﴾إِذَآ أُلۡقُواْ فِيهَا سَمِعُواْ لَهَا شَهِيقٗا وَهِيَ تَفُورُ
کاتێك فڕێ دهدرێنه ناوی دهنگێکی ناسازو ناخۆش و لوورهیهك له دۆزهخهوه دهبیستن، لهکاتێکدا قوڵپ دهدات و دهکوڵێت.
تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ ٱلۡغَيۡظِۖ كُلَّمَآ أُلۡقِيَ فِيهَا فَوۡجٞ سَأَلَهُمۡ خَزَنَتُهَآ أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَذِيرٞ ﴿8﴾تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ ٱلۡغَيۡظِۖ كُلَّمَآ أُلۡقِيَ فِيهَا فَوۡجٞ سَأَلَهُمۡ خَزَنَتُهَآ أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَذِيرٞ
له داخی خوانهناسان خهریکه پارچه پارچه ببێت و لێك ببێتهوه، ههر جارێك دهستهو تاقمێك فڕێ دهدرێته ناوی پاسهوانی دۆزهخ لێیان دهپرسێت: باشه، ترسێنهرێکتان بۆ نههات تا لهم سهرئهنجامه ئاگادارتان بکات؟!
قَالُواْ بَلَىٰ قَدۡ جَآءَنَا نَذِيرٞ فَكَذَّبۡنَا وَقُلۡنَا مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٍ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ كَبِيرٖ ﴿9﴾قَالُواْ بَلَىٰ قَدۡ جَآءَنَا نَذِيرٞ فَكَذَّبۡنَا وَقُلۡنَا مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٍ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ كَبِيرٖ
له وهڵامدا بهکهساسیهوه دهڵێن: با، بهڵێ، لهڕاستیدا ترسێنهرمان بۆهات، بهڵام ئێمه بڕوامان پێنهکردن و وتمان: خوا هیچی لهم بارهیهوه نهناردووه، ئێوه تهنها له گومڕایی گهورهدا گیرتان خواردووهو هیچی تر!!
وَقَالُواْ لَوۡ كُنَّا نَسۡمَعُ أَوۡ نَعۡقِلُ مَا كُنَّا فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ ﴿10﴾وَقَالُواْ لَوۡ كُنَّا نَسۡمَعُ أَوۡ نَعۡقِلُ مَا كُنَّا فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ
ئینجا دهڵێن: ئهگهر ئێمه گوێمان بگرتایهو بیرو هۆشمان بهکار بهێنایه نهدهبووینه نیشتهجێی دۆزهخ.
فَٱعۡتَرَفُواْ بِذَنۢبِهِمۡ فَسُحۡقٗا لِّأَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ ﴿11﴾فَٱعۡتَرَفُواْ بِذَنۢبِهِمۡ فَسُحۡقٗا لِّأَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ
ئهوسا ئیتر بهناچاریی و خهجاڵهتیهوه دان بهگوناهو تاوانی خۆیاندا دهنێن، جا با نیشتهجێکانی دۆزهخ لهوهو لا ترچن.
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُم بِٱلۡغَيۡبِ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٞ ﴿12﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُم بِٱلۡغَيۡبِ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٞ
بهڕاستی ئهوانهی که له پهروهردگاریان دهترسن له پهنهانیدا، بۆ ئهوانه لێخۆشبوون و پاداشتی گهوره ئامادهیه..
وَأَسِرُّواْ قَوۡلَكُمۡ أَوِ ٱجۡهَرُواْ بِهِۦٓۖ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿13﴾وَأَسِرُّواْ قَوۡلَكُمۡ أَوِ ٱجۡهَرُواْ بِهِۦٓۖ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
خهڵکینه؛ چونیهکه بۆتان چ بهنهێنی قسه بکهن یان بهئاشکرا، ئهو زاته بهههموو ئهو خهتهرهو خهیاڵانهی دێن بهکرۆکی سینهکاندا زاناو ئاگایه
أَلَا يَعۡلَمُ مَنۡ خَلَقَ وَهُوَ ٱللَّطِيفُ ٱلۡخَبِيرُ ﴿14﴾أَلَا يَعۡلَمُ مَنۡ خَلَقَ وَهُوَ ٱللَّطِيفُ ٱلۡخَبِيرُ
مهگهر خوا نازانێت کێی دروست کردووهو چۆنی دروست کردووه، لهکاتێکدا ئهو زاته وردکارو به سۆزو ئاگایه.
هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ ذَلُولٗا فَٱمۡشُواْ فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُواْ مِن رِّزۡقِهِۦۖ وَإِلَيۡهِ ٱلنُّشُورُ ﴿15﴾هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ ذَلُولٗا فَٱمۡشُواْ فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُواْ مِن رِّزۡقِهِۦۖ وَإِلَيۡهِ ٱلنُّشُورُ
ههر ئهو زاته زهوی بۆ زهلیل و ملکهچ کردوون (ههرچیتان بوێت لهسهری دروست دهکهن، چۆنتان بوێت بهکاری دههێنن)، بگهڕێن به ههموو گۆشهو کهناریدا، لهو ڕزق و ڕۆزیهش بخۆن که پێشکهشتانی دهکات، دڵنیاش بن که سهرئهنجام گهڕانهوهتان بۆ لای ئهو زاتهیه.
ءَأَمِنتُم مَّن فِي ٱلسَّمَآءِ أَن يَخۡسِفَ بِكُمُ ٱلۡأَرۡضَ فَإِذَا هِيَ تَمُورُ ﴿16﴾ءَأَمِنتُم مَّن فِي ٱلسَّمَآءِ أَن يَخۡسِفَ بِكُمُ ٱلۡأَرۡضَ فَإِذَا هِيَ تَمُورُ
ئایا لهو زاته ناترسن که له سهرووی ئاسمانهوهیه، که بهناخی زهویدا بتانباته خوارهوه؟! جا دهستبهجێ ئهو زهوی یه بێته لهرزه...
أَمۡ أَمِنتُم مَّن فِي ٱلسَّمَآءِ أَن يُرۡسِلَ عَلَيۡكُمۡ حَاصِبٗاۖ فَسَتَعۡلَمُونَ كَيۡفَ نَذِيرِ ﴿17﴾أَمۡ أَمِنتُم مَّن فِي ٱلسَّمَآءِ أَن يُرۡسِلَ عَلَيۡكُمۡ حَاصِبٗاۖ فَسَتَعۡلَمُونَ كَيۡفَ نَذِيرِ
یاخود لهو زاته ناترسن که له سهروو ئاسماندایه که بایهکی بههێز ههڵکاته سهرتان و بهرد بارانتان بکات؟! ئهوسا دهزانن ههڕهشهی من چۆن بووه.
وَلَقَدۡ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَكَيۡفَ كَانَ نَكِيرِ ﴿18﴾وَلَقَدۡ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَكَيۡفَ كَانَ نَكِيرِ
سوێند بهخوا بێگومان خهڵکانی تری پێش ئهمان بڕوایان بهپێغهمبهرانی ئێمه نهکرد ئاشکرایه چ بهڵایهکم بهسهرهێناون و چۆن تهمێم کردن.
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلطَّيۡرِ فَوۡقَهُمۡ صَـٰٓفَّـٰتٖ وَيَقۡبِضۡنَۚ مَا يُمۡسِكُهُنَّ إِلَّا ٱلرَّحۡمَٰنُۚ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءِۭ بَصِيرٌ ﴿19﴾أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلطَّيۡرِ فَوۡقَهُمۡ صَـٰٓفَّـٰتٖ وَيَقۡبِضۡنَۚ مَا يُمۡسِكُهُنَّ إِلَّا ٱلرَّحۡمَٰنُۚ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءِۭ بَصِيرٌ
ئایا سهرنجی باڵندهیان نهداوه بهسهریانهوه پۆل پۆل دهفڕن و باڵهکانیان لێك دهنێن، ئهو باڵندانه جگه خوای میهرهبان کهس به ئاسمانهوه ڕاگیریان ناکات، بهڕاستی ئهو زاته به ههموو شتێك بینایهو هیچی لێ ون نابێت و چاودێری ههموو دروستکراوانی دهکات (فڕۆکهو کهشتی ئاسمانی و.... هتد، ههر ئهو زاته به هۆکارهکان له ئاسماندا هاتووچۆیان پێدهکات و ڕایان دهگرێت).
أَمَّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي هُوَ جُندٞ لَّكُمۡ يَنصُرُكُم مِّن دُونِ ٱلرَّحۡمَٰنِۚ إِنِ ٱلۡكَٰفِرُونَ إِلَّا فِي غُرُورٍ ﴿20﴾أَمَّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي هُوَ جُندٞ لَّكُمۡ يَنصُرُكُم مِّن دُونِ ٱلرَّحۡمَٰنِۚ إِنِ ٱلۡكَٰفِرُونَ إِلَّا فِي غُرُورٍ
ئایا کێیه ئهو کهسه خۆی به سهربازو بهرگریکهر له ئێوه دهزانێت و وا دهنوێنێت که دهتوانێت بهبێ خوای میهرهبان سهرتان بخات و پایهدارتان بکات؟! نهخێر، کافران تهنها له خهڵهتاویدان و هیچی تر؟!
أَمَّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي يَرۡزُقُكُمۡ إِنۡ أَمۡسَكَ رِزۡقَهُۥۚ بَل لَّجُّواْ فِي عُتُوّٖ وَنُفُورٍ ﴿21﴾أَمَّنۡ هَٰذَا ٱلَّذِي يَرۡزُقُكُمۡ إِنۡ أَمۡسَكَ رِزۡقَهُۥۚ بَل لَّجُّواْ فِي عُتُوّٖ وَنُفُورٍ
یاخود کێ یه ئهوهی که ڕزق و ڕۆزیتان پێدهبهخشێت، ئهگهر خوا لێتان بگرێتهوه؟! نهخێر، بهو تاقی کردنهوهیهش بێ باوهڕان ههر له گومڕایی و سهرلێشێواوی و دووره پهرێزی له بهرنامهی خوا ڕۆچوون!
أَفَمَن يَمۡشِي مُكِبًّا عَلَىٰ وَجۡهِهِۦٓ أَهۡدَىٰٓ أَمَّن يَمۡشِي سَوِيًّا عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿22﴾أَفَمَن يَمۡشِي مُكِبًّا عَلَىٰ وَجۡهِهِۦٓ أَهۡدَىٰٓ أَمَّن يَمۡشِي سَوِيًّا عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ
جا ئایا ئهو کهسهی که دهمهو ڕوو کهوتووهو بهو حاڵهوه دهڕوات، چاکتر ڕێگه دهزانێت؟ یان ئهو کهسهی که بهسهر شهقامێکی ڕاست و ڕهواندا به ڕێك و پێکی دهڕوات بهڕێوه؟!
قُلۡ هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنشَأَكُمۡ وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَۚ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ ﴿23﴾قُلۡ هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنشَأَكُمۡ وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَۚ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ: ههر خوایه، که ئێوهی دروستکردووهو دهزگای بینین و بیستن و تێگهیشتنی پێ بهخشیون، کهچی کهمتان شوکرانه بژێرو سوپاسگوزارن.
قُلۡ هُوَ ٱلَّذِي ذَرَأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ﴿24﴾قُلۡ هُوَ ٱلَّذِي ذَرَأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ
ههروهها پێیان بڵێ: ههر ئهو خوایه؛ ئێوهی له خاکی زهوی پێگهیاندووه، گهڕانهوهو کۆکردنهوهشتان بۆ لای ئهوه.
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ﴿25﴾وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
بێ باوهڕان دهڵێن: باشه، کهی ئهم بهڵێنه دێته دی، (زیندووکردنهوهو لێپرسینهوه) ئهگهر ئێوه ڕاستگۆن؟!
قُلۡ إِنَّمَا ٱلۡعِلۡمُ عِندَ ٱللَّهِ وَإِنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرٞ مُّبِينٞ ﴿26﴾قُلۡ إِنَّمَا ٱلۡعِلۡمُ عِندَ ٱللَّهِ وَإِنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرٞ مُّبِينٞ
پێیان بڵێ: زانیاری ئهو کاته لای خوایه، من تهنها بێدار کهرهوهیهکی ئاشکرام.
فَلَمَّا رَأَوۡهُ زُلۡفَةٗ سِيٓـَٔتۡ وُجُوهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَقِيلَ هَٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تَدَّعُونَ ﴿27﴾فَلَمَّا رَأَوۡهُ زُلۡفَةٗ سِيٓـَٔتۡ وُجُوهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَقِيلَ هَٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تَدَّعُونَ
کاتێك بینیان ئهو بهڵێنه خواییه یهخهیان پێ دهگرێت، چڕوچاوی ئهوانهی که باوهڕیان نهبووه، تاڵ و ترش و ناشرین دهکرێت، ئهوسا پێیان دهوترێت ئا ئهمه ئهو بهڵێنهیه کهپێتان دهدرا.
قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِنۡ أَهۡلَكَنِيَ ٱللَّهُ وَمَن مَّعِيَ أَوۡ رَحِمَنَا فَمَن يُجِيرُ ٱلۡكَٰفِرِينَ مِنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ ﴿28﴾قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِنۡ أَهۡلَكَنِيَ ٱللَّهُ وَمَن مَّعِيَ أَوۡ رَحِمَنَا فَمَن يُجِيرُ ٱلۡكَٰفِرِينَ مِنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ
ههروهها پێیان بڵێ: باشه، ئهگهر خوا، من و ههموو ئهو کهسانهی که شوێنم کهوتوون لهناو بهرێت، یان بهزهیی پیاماندا بێتهوه، ئهوسا کێ ههیه بێ باوهڕان له سزای پڕ ئێشی دۆزهخ ڕزگار بکات؟! (ئهگهر لهسهر یاخی بوونیان بهردهوام بن)
قُلۡ هُوَ ٱلرَّحۡمَٰنُ ءَامَنَّا بِهِۦ وَعَلَيۡهِ تَوَكَّلۡنَاۖ فَسَتَعۡلَمُونَ مَنۡ هُوَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ﴿29﴾قُلۡ هُوَ ٱلرَّحۡمَٰنُ ءَامَنَّا بِهِۦ وَعَلَيۡهِ تَوَكَّلۡنَاۖ فَسَتَعۡلَمُونَ مَنۡ هُوَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ
ههروهها بڵێ: ئێمه خوای میهرهبانمان ههیهو باوهڕی پتهومان پێیهتی و پشت و پهنامان ههر ئهوه، جا ئیتر ڕۆژێك دێت که به ڕوونی بۆتان دهردهکهوێت کێ لهگومڕایی ئاشکرادا گیری خواردووهو سهری لێ شێواوه.
قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِنۡ أَصۡبَحَ مَآؤُكُمۡ غَوۡرٗا فَمَن يَأۡتِيكُم بِمَآءٖ مَّعِينِۭ ﴿30﴾قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِنۡ أَصۡبَحَ مَآؤُكُمۡ غَوۡرٗا فَمَن يَأۡتِيكُم بِمَآءٖ مَّعِينِۭ
پێیان بڵێ: ههواڵم بدهنێ باشه ئهگهر ئاوهکهتان ڕۆچوو، کێ دهتوانێت ئاوی سازگارو ڕهوانتان بۆ بهدهست بهێنێت؟! (جگه له خوای میهرهبان).