وَلَهُمۡ عَلَيَّ ذَنۢبٞ فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ﴿١٤﴾
“Soni ŵanganyao akwete magambo ganaleŵele, ni ngogopa kuti takambulaje.”
128 Aya · Mitu · yao
وَلَهُمۡ عَلَيَّ ذَنۢبٞ فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ﴿١٤﴾
“Soni ŵanganyao akwete magambo ganaleŵele, ni ngogopa kuti takambulaje.”
وَدَخَلَ ٱلۡمَدِينَةَ عَلَىٰ حِينِ غَفۡلَةٖ مِّنۡ أَهۡلِهَا فَوَجَدَ فِيهَا رَجُلَيۡنِ يَقۡتَتِلَانِ هَٰذَا مِن شِيعَتِهِۦ وَهَٰذَا مِنۡ عَدُوِّهِۦۖ فَٱسۡتَغَٰثَهُ ٱلَّذِي مِن شِيعَتِهِۦ عَلَى ٱلَّذِي مِنۡ عَدُوِّهِۦ فَوَكَزَهُۥ مُوسَىٰ فَقَضَىٰ عَلَيۡهِۖ قَالَ هَٰذَا مِنۡ عَمَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِۖ إِنَّهُۥ عَدُوّٞ مُّضِلّٞ مُّبِينٞ ﴿١٥﴾
Ni jwajinjile mu nsinda pa ndema janti achinsyene nsindao akakumanyilila, basi ni ŵasimene mwalakwemo ŵandu ŵaŵili ali nkumenyana – jwinejo jwakuumila mwikuga lyakwe (mu ŵanache ŵa Israila), sano jwinejo jwakuumila mwa amagongo ŵakwe. Sano ajula jwakuumila mwikuga lyakwe jwam’bendile chikamuchisyo pa ajula jwakuumila mwa amagongo ŵakwe, basi Musa ni ŵantwanjile suŵa ni kum’bulaga. Jwalakwe jwatite: “Ayi (yandesileyi) nimasengo gashetani; chisimu jwalakwe nimmagongo jwakusochelesya, jwakuonechela.”
فَلَمَّآ أَنۡ أَرَادَ أَن يَبۡطِشَ بِٱلَّذِي هُوَ عَدُوّٞ لَّهُمَا قَالَ يَٰمُوسَىٰٓ أَتُرِيدُ أَن تَقۡتُلَنِي كَمَا قَتَلۡتَ نَفۡسَۢا بِٱلۡأَمۡسِۖ إِن تُرِيدُ إِلَّآ أَن تَكُونَ جَبَّارٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا تُرِيدُ أَن تَكُونَ مِنَ ٱلۡمُصۡلِحِينَ ﴿١٩﴾
Basi pandema jajwasachile (Musa) kuntwanga ajula mmagongo jwa ŵanaŵaŵilio, (nkuŵenda chikamuchisyo jula jwapelaga kuti Musa akusaka kuntwanga jwele ni) jwatite: “Ana nkusaka kumulaga mpela yamwatite pakuulaga mundu liso? Mmwe ngankusaka inepe, ikaŵeje kuti m’be ŵakulikwesya pa chilambo, nambo soni ngankusaka kuŵa mwa akwilanya.”
وَجَآءَ رَجُلٞ مِّنۡ أَقۡصَا ٱلۡمَدِينَةِ يَسۡعَىٰ قَالَ يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّ ٱلۡمَلَأَ يَأۡتَمِرُونَ بِكَ لِيَقۡتُلُوكَ فَٱخۡرُجۡ إِنِّي لَكَ مِنَ ٱلنَّـٰصِحِينَ ﴿٢٠﴾
Ni jwaiche mundu kuumila kumbesi kwa nsinda ali nkutugala. Jwalakwe jwatite: “E mmwe Musa! Chisimu achinkulungwa akunnanganila yakum’bulaga, basi kopokani (m’chilambo muno), chisimu une ndili mwa akunsachilila mmwe yambone.”
فَخَرَجَ مِنۡهَا خَآئِفٗا يَتَرَقَّبُۖ قَالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٢١﴾
Basi ni jwakopweche mwalakwemo juli ni woga, aku juli nkwembecheya (kumpata yakusakala kuumila kwa amagongo ŵakwe). Jwatite: “Ambuje ŵangu! Munyokolani ku ŵandu ŵalupuso.”
قَالَ رَبِّ إِنِّي قَتَلۡتُ مِنۡهُمۡ نَفۡسٗا فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ﴿٣٣﴾
(Musa) jwatite: “Ambuje ŵangu! Chisimu une nawuleje mundu mwa ŵanganyao, ni ngogopa kuti takambulaje.”
فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱقۡتُلُوهُ أَوۡ حَرِّقُوهُ فَأَنجَىٰهُ ٱللَّهُ مِنَ ٱلنَّارِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ﴿٢٤﴾
Basi ni nganiuŵa wanje wa ŵandu ŵakwe (ŵa Ibrahima) ikaŵeje ŵagambile kuti: “Mum’bulagani kapena munchome moto.” Basi Allah ni ŵan’jokwele ku moto. Chisimu mu yalakweyo muŵele mwana ilosyo kwa ŵandu ŵaakukulupilila.
كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ ﴿٥٧﴾
Mundu jwalijose tachipasya chiwa, kaneka Kukwetu tinchiuchisyidwa.
الٓمٓ ﴿١﴾
Alif-Lâm-Mîm.
غُلِبَتِ ٱلرُّومُ ﴿٢﴾
Aroma apundidwe (ni Afaarisi).
إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ وَيَعۡلَمُ مَا فِي ٱلۡأَرۡحَامِۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسٞ مَّاذَا تَكۡسِبُ غَدٗاۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسُۢ بِأَيِّ أَرۡضٖ تَمُوتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرُۢ ﴿٣٤﴾
Chisimu Allah, Kukwakwe pe ni kuuli umanyilisi wa ndaŵi (jakwichila Kiyama), Jwalakwe ni jwaakutulusyaga wula, soni ni jwaakumanyililaga yaili mu itumbo. Ni ngakasamanyilila mundu jwalijose ichapanganye malaŵi, nambo soni mundu jwalijose ngakasamanyilila kuti chilambochi chachiwila. Chisimu Allah ni Jwakumanyilila nnope (ichindu), Jwasimanya abali syosope.
۞قُلۡ يَتَوَفَّىٰكُم مَّلَكُ ٱلۡمَوۡتِ ٱلَّذِي وُكِّلَ بِكُمۡ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمۡ تُرۡجَعُونَ ﴿١١﴾
Jilani: “Lilaika lya chiwa lyaliŵichidwe kukwenu lichityosya umi wenu, kaneko kwa M’mbuje gwenu tinchiuchisyidwa.”
وَرَدَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِغَيۡظِهِمۡ لَمۡ يَنَالُواْ خَيۡرٗاۚ وَكَفَى ٱللَّهُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٱلۡقِتَالَۚ وَكَانَ ٱللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزٗا ﴿٢٥﴾
Sano Allah ni jwausyisye aŵala ŵaŵakufuulu ni ukali wao, nganapata yambone iliyose. Soni Allah ŵaapuutiile ŵakulupilila ngondo (pakwatumichisya amagongo ŵao mbungo ni asilikali ŵachilaika). Ni aŵele Allah Jwakulimbangana nnope, Jwamachili gakupunda.
وَأَنزَلَ ٱلَّذِينَ ظَٰهَرُوهُم مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ مِن صَيَاصِيهِمۡ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلرُّعۡبَ فَرِيقٗا تَقۡتُلُونَ وَتَأۡسِرُونَ فَرِيقٗا ﴿٢٦﴾
Sano aŵala ŵaŵakamuchisye (achimakafilio) mu achimisyene chitabu (ayuda ŵalukosyo lwa Quraidwa, Allah) ŵaatulwisye m’makome mwao, ni ŵaponyisye m’mitima mwao woga. Likuga line mwaliulagaga, ni kulikamulaga ukapolo likuga line.
وَأَوۡرَثَكُمۡ أَرۡضَهُمۡ وَدِيَٰرَهُمۡ وَأَمۡوَٰلَهُمۡ وَأَرۡضٗا لَّمۡ تَطَـُٔوهَاۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٗا ﴿٢٧﴾
Ni ŵantendekasyisye kutawalila litaka lyao, nyumba syao ni chipanje chao, kwisa soni litaka lyanganimpondepo (lya Khaibara). Ni aŵele Allah pa chindu chilichose Jwakombola kusyene.
۞لَّئِن لَّمۡ يَنتَهِ ٱلۡمُنَٰفِقُونَ وَٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ وَٱلۡمُرۡجِفُونَ فِي ٱلۡمَدِينَةِ لَنُغۡرِيَنَّكَ بِهِمۡ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُونَكَ فِيهَآ إِلَّا قَلِيلٗا ﴿٦٠﴾
Naga ngakuleka achinakunaku ni aŵala ŵamuli m’mitima mwao mwana ulwele (wachikululu) ni akwenesya abali syaunami (syakwisya woga) m’Madina, chisimu chene chitun’guŵatisye (mmwe Muhammadi ﷺ) ŵanganyao, kaneko ngaataama namwe pakuŵandika mwalakwemo ikaŵeje panandipe.
مَّلۡعُونِينَۖ أَيۡنَمَا ثُقِفُوٓاْ أُخِذُواْ وَقُتِّلُواْ تَقۡتِيلٗا ﴿٦١﴾
(Ŵanganyao) ŵalaniwe, palipose paasimanikwe akwembekanyisidwe ni awulajidwe kwanneso.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقۡضَىٰ عَلَيۡهِمۡ فَيَمُوتُواْ وَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُم مِّنۡ عَذَابِهَاۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي كُلَّ كَفُورٖ ﴿٣٦﴾
Sano aŵala ŵaakufuulu akwete kupata moto wa Jahannama, ngasikulamulidwa kukwao (yakuti awe) basi nikuwa, nambo soni ilagasyo yakwe ngasiipungusyidwa pa ŵanganyao. Mwele ni mwatukun’dipililaga kafili jwalijose.
وَهُمۡ يَصۡطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ أَوَلَمۡ نُعَمِّرۡكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَآءَكُمُ ٱلنَّذِيرُۖ فَذُوقُواْ فَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِن نَّصِيرٍ ﴿٣٧﴾
Soni ŵanganyao takaŵeje ali nkugumila mwalakwemo (pa kun’dilila Allah kuti): “Ambuje ŵetu! Tukoposyani, tukatende yambone yangaŵaga ayila yatwaliji nkutenda.” (Allah takajile): “Ana nganitumpa umi welewu wakomboleka kumbuchila mu walakweo jwakumbuchila? Nambo soni ŵam’bichilile nkutetela. Basi pasyani (ilagasyo), sano ŵakulitenda lupuso nganakola nkwakamuchisya.”
إِنَّكَ مَيِّتٞ وَإِنَّهُم مَّيِّتُونَ ﴿٣٠﴾
Chisimu mmwejo ŵakuwa, nombe nao soni chisimu ŵakuwa.
ثُمَّ إِنَّكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عِندَ رَبِّكُمۡ تَخۡتَصِمُونَ ﴿٣١﴾
Kaneka chisimu ŵanganyammwe lisiku lya Kiyama kwa M’mbuje gwenu (Allah) tinchiŵa nkukangana.
قَالُواْ رَبَّنَآ أَمَتَّنَا ٱثۡنَتَيۡنِ وَأَحۡيَيۡتَنَا ٱثۡنَتَيۡنِ فَٱعۡتَرَفۡنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلۡ إِلَىٰ خُرُوجٖ مِّن سَبِيلٖ ﴿١١﴾
Ŵanganyao tachiti: “Ambuje ŵetu! Mwatupele chiwa kaŵilikose (m’migongo ja achatati ŵetu ni panyuma pa umi wa duniya), ni ntupele umi kaŵilikose (pa duniya ni ku Akhera), basi tujitichiisye sambi syetu. Ana nipana litala lyakopochela (ku Moto kuno?” Tachisalilidwa kuti: “Pangali.)”
وَقَالَ فِرۡعَوۡنُ ذَرُونِيٓ أَقۡتُلۡ مُوسَىٰ وَلۡيَدۡعُ رَبَّهُۥٓۖ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمۡ أَوۡ أَن يُظۡهِرَ فِي ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡفَسَادَ ﴿٢٦﴾
Ni jwaŵechete Firiauna kuti: “Munekani kuti nam’bulaje Musa, ni ŵaŵilanje Ambujegwe (kuti anchenjele). Chisimu une ngogopa kuti atakwika mwaagalawisye dini jenu, kapena atakutandikasya kuwatanganya kwa kuonechela pa chilambo.”
وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِنِّي عُذۡتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُم مِّن كُلِّ مُتَكَبِّرٖ لَّا يُؤۡمِنُ بِيَوۡمِ ٱلۡحِسَابِ ﴿٢٧﴾
Musa jwatite: “Chisimu une ngulijuya mwa M’mbuje gwangu nambo soni M’mbuje gwenu (Allah), ku jwakulikwesya jwalijose jwangakukulupilila ya Lisiku Lyachiŵalanjilo.”
وَقَالَ رَجُلٞ مُّؤۡمِنٞ مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَكۡتُمُ إِيمَٰنَهُۥٓ أَتَقۡتُلُونَ رَجُلًا أَن يَقُولَ رَبِّيَ ٱللَّهُ وَقَدۡ جَآءَكُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ مِن رَّبِّكُمۡۖ وَإِن يَكُ كَٰذِبٗا فَعَلَيۡهِ كَذِبُهُۥۖ وَإِن يَكُ صَادِقٗا يُصِبۡكُم بَعۡضُ ٱلَّذِي يَعِدُكُمۡۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي مَنۡ هُوَ مُسۡرِفٞ كَذَّابٞ ﴿٢٨﴾
Ni jwaŵechete mundu jwakulupilila jwa kwiŵasa lya Firiauna juŵasisaga chikulupi chakwe: “Ana nkusaka kum’bulaga mundu ligongo lyakuŵecheta kuti: ‘M’mbuje gwangu ni Allah?’ Kutendaga soni jwalakwe pamasile pam’bichilile ni ilosyo yakuonechela kuumila kwa M’mbuje gwenu? Sano najuŵaga jwaunami, basi unami wakweo tiun’jonanje nsyene, nambo naga juli jwakuona nikuti tiyimpate ine mu yaakumpa chilanga (kuti tiyimpate pa duniya pepano). Chisimu Allah jwangan’jongola mundu jwali jwakupelenganya malile (pakonanga), jwaunami kusyene.”
يَٰقَوۡمِ لَكُمُ ٱلۡمُلۡكُ ٱلۡيَوۡمَ ظَٰهِرِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَمَن يَنصُرُنَا مِنۢ بَأۡسِ ٱللَّهِ إِن جَآءَنَاۚ قَالَ فِرۡعَوۡنُ مَآ أُرِيكُمۡ إِلَّا مَآ أَرَىٰ وَمَآ أَهۡدِيكُمۡ إِلَّا سَبِيلَ ٱلرَّشَادِ ﴿٢٩﴾
“E ŵandu ŵangu! Uchimwene ni wenu lelo, n’di ŵakupunda pa chilambo. Ana niŵani ŵampaka atujokole ku ipotesi ya Allah naga ili ituyichilile?” Firiauna jwatite: “Ngangumpanga ikaŵeje yanguiona (kuti yambone), soni ngangun’jongolela ikaŵeje kwitala lyagoloka.”
فَإِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَضَرۡبَ ٱلرِّقَابِ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَثۡخَنتُمُوهُمۡ فَشُدُّواْ ٱلۡوَثَاقَ فَإِمَّا مَنَّۢا بَعۡدُ وَإِمَّا فِدَآءً حَتَّىٰ تَضَعَ ٱلۡحَرۡبُ أَوۡزَارَهَاۚ ذَٰلِكَۖ وَلَوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَٱنتَصَرَ مِنۡهُمۡ وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَاْ بَعۡضَكُم بِبَعۡضٖۗ وَٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَن يُضِلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿٤﴾
Sano naga nsimangene nao (pangondo) aŵala ŵaakufuulu, basi mwakunulani ngosi (mwaulagani mwanakamo), mpaka pati ntupiye kwaulaga ŵanganyao, basi liiyaani matondolo (gakwataŵila, mwakamulani kuŵa mateeka genu), sano panyuma pakwe komboleka gamba kwaleka (mwangali kutola mbote), kapena (kwaleka) pa kuliombola (pakutola mbote), (ntendeje iyyo) mpaka ngondo jiyikane mwakutula misigo jakwe (jiyikane mwakumala). Chalakwecho (ni chilamusi cha Allah). Sano Allah angasache nikuti angamalene nao (Nsyene mwangali jenumanja kumenyana nao), nambo (akunnamula kuputa ngondo) kuti ŵalinje mayeso ŵane mwa jenumanja pa ŵane (ŵakulupilila pa ŵakanila). Sano aŵala ŵaaulajidwe petala lya Allah, basi Jwalakwe ngasagajonanga masengo gao.
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡلَا نُزِّلَتۡ سُورَةٞۖ فَإِذَآ أُنزِلَتۡ سُورَةٞ مُّحۡكَمَةٞ وَذُكِرَ فِيهَا ٱلۡقِتَالُ رَأَيۡتَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ نَظَرَ ٱلۡمَغۡشِيِّ عَلَيۡهِ مِنَ ٱلۡمَوۡتِۖ فَأَوۡلَىٰ لَهُمۡ ﴿٢٠﴾
Sano aŵala ŵaakulupilile ni akutiji: “Ligongo chichi ngatulusyidwa Sura (kukwetu jakutukundisya kwauchisya achimakafili pa uwwanga waakututenda)?” Nambo nkutulusyidwa Sura jakutamilichika (chilamusi chakwe), nikusalidwamo ngani jangondo, timwaone aŵala ŵamuli m’mitima mwao ulwele (wa chikaiko ni unakunaku) achinnolaga ni kalole kamundu jwaakukomoka nacho chiwa. Nambo yaliji yambone kukwao (achinakunakuo kumpikanila Allah ni kunkunda).