Al-An'am 6:97وَهُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلنُّجُومَ لِتَهۡتَدُواْ بِهَا فِي ظُلُمَٰتِ ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِۗ قَدۡ فَصَّلۡنَا ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ ﴿٩٧﴾
Soni Jwalakwe ni Ajula jwam'bichile ndondwa kuti n'jongoche nasyo m’chipi chapankuuli ni m'mbwani (pakulungama ku upande wankuja). Pamasile patugopolenye ma Ȃya kwa ŵandu ŵakumanyilila.
Al-A'raf 7:54إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَ يَطۡلُبُهُۥ حَثِيثٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتِۭ بِأَمۡرِهِۦٓۗ أَلَا لَهُ ٱلۡخَلۡقُ وَٱلۡأَمۡرُۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٥٤﴾
Chisimu M'mbuje gwenu ni Allah Ajula juŵagumbile mawunde ni mataka m'moŵa nsano nalimo, kaneka ni jwatenjele pa Arishi (Chindanda Chaulungu). Akuchitendaga chilo kuŵa chakuwuunichila muusi ni chikasaukuyaga mwa chitemachitema (iyyopeyo soni muusi kuchiunichila chilo ni ukasachikuyaga mwa chitemachitema), soni (agumbile) lyuŵa ni mwesi kwisa soni ndondwa, (yosope) ijepepasyidwe kwa (kuya) chilamusi Chakwe. Manyililani yanti gumba ni Kwakwe kwisa soni ulamusi, anyakwiche Allah (pa uchimbichimbi ni upile) M'mbuje jwa iwumbe (yosope).
An-Nahl 16:12وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ وَٱلنُّجُومُ مُسَخَّرَٰتُۢ بِأَمۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ﴿١٢﴾
Ni an’jepepachisye chilo ni muusi, lyuŵa ni mwesi, nombe nasyo ndondwa sijepepasyidwe mwachilamusi Chakwe. Chisimu mu yalakweyo mwana ilosyo kwa ŵandu ŵaakwete lunda.
Al-Hajj 22:18أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَسۡجُدُۤ لَهُۥۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ وَٱلنُّجُومُ وَٱلۡجِبَالُ وَٱلشَّجَرُ وَٱلدَّوَآبُّ وَكَثِيرٞ مِّنَ ٱلنَّاسِۖ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيۡهِ ٱلۡعَذَابُۗ وَمَن يُهِنِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن مُّكۡرِمٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يَشَآءُ۩ ﴿١٨﴾
Ana ngankuiona yanti chisimu Allah ikunsujudilaga Jwalakwe yosope yaili kumawunde ni yaili petaka, lyuŵa, mwesi, ndondwa, matumbi, itela, inyama kwisa soni ŵandu ŵajinji? Nambo soni ŵajinji (ŵane mwa ŵanduo) ilagasyo isimichiche pa ŵanganyao. Sano jwatite Allah an’jigasye nchesela, basi ngaŵa nkukola jwakunchimbichisya. Chisimu Allah akasatendaga yaakusaka.
As-Saffat 37:88فَنَظَرَ نَظۡرَةٗ فِي ٱلنُّجُومِ ﴿٨٨﴾
Kaneka ni jwalolite kulola (kwakuchetelela) ku ndondwa.
As-Saffat 37:89فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٞ ﴿٨٩﴾
Ni jwatite: “Chisimu une jwakulwala.”
At-Tur 52:48وَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعۡيُنِنَاۖ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ ﴿٤٨﴾
Basi chijembecheyaani mwakupilila (mmwe Muhammadi ﷺ) chilamusi cha Ambuje ŵenu (Allah), basi chisimu mmwe nkuloleledwa ni meso Getu, ni lluswejesyeje lumbili lwa Ambuje ŵenu (Allah) ndema jankwiimuka (kuumila llugono kapena pamalo palipose).
At-Tur 52:49وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡهُ وَإِدۡبَٰرَ ٱلنُّجُومِ ﴿٤٩﴾
Nombe soni chilo lluswejesyeje (lumbili lwa Ambuje ŵenu), ni pakutiŵila ndondwa (kumasikusiku).
An-Najm 53:1وَٱلنَّجۡمِ إِذَا هَوَىٰ ﴿١﴾
Ngujilumbila ndondwa ndema ja jikutiŵila.
Ar-Rahman 55:1ٱلرَّحۡمَٰنُ ﴿١﴾
(Allah) Jwaukoto wejinji.
Ar-Rahman 55:2عَلَّمَ ٱلۡقُرۡءَانَ ﴿٢﴾
Jujiganyisye Qur’an.
Ar-Rahman 55:3خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ ﴿٣﴾
Jwagumbile mundu.
Ar-Rahman 55:4عَلَّمَهُ ٱلۡبَيَانَ ﴿٤﴾
Ŵan’jiganyisye kuŵecheta.
Ar-Rahman 55:5ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ بِحُسۡبَانٖ ﴿٥﴾
Lyuŵa ni mwesi (ikwenda) kwa chiŵalanjilo (chakwe).
Ar-Rahman 55:6وَٱلنَّجۡمُ وَٱلشَّجَرُ يَسۡجُدَانِ ﴿٦﴾
Itela yakutambala ni itela yakwimilichika ikunsujudilaga (Allah).
Al-Waqi'ah 56:75۞فَلَآ أُقۡسِمُ بِمَوَٰقِعِ ٱلنُّجُومِ ﴿٧٥﴾
Ngumulumbila mwagwila ndondwa (mwakutiŵilila mwakwe kwinani).
Al-Waqi'ah 56:76وَإِنَّهُۥ لَقَسَمٞ لَّوۡ تَعۡلَمُونَ عَظِيمٌ ﴿٧٦﴾
Soni chisimu chalakwechi ni chilumbilo chekulungwa nnope ingaŵe mwamanyililaga.
Al-Mursalat 77:7إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَٰقِعٞ ﴿٧﴾
Chisimu ichindu yankupedwa chilanga (cha kwisa kwakwe, mpela Kiyama) iŵele yakupatikana (mwangalepeleka).
Al-Mursalat 77:8فَإِذَا ٱلنُّجُومُ طُمِسَتۡ ﴿٨﴾
Pa ndema ja sichisiimaasidwa ndondwa (kuŵala kwakwe).
Al-Mursalat 77:9وَإِذَا ٱلسَّمَآءُ فُرِجَتۡ ﴿٩﴾
Ni ndema ja lichipesedwa liwunde (nikuŵa mapesa-mapesa).
Al-Mursalat 77:10وَإِذَا ٱلۡجِبَالُ نُسِفَتۡ ﴿١٠﴾
Ni ndema ja gachichuŵidwa matumbi ni kusyajidwa mwachitema ni kuululusyidwa.
At-Takwir 81:1إِذَا ٱلشَّمۡسُ كُوِّرَتۡ ﴿١﴾
Pandema jalichikulunjidwa lyuŵa (nikutyoka lilanguka lyakwe).
At-Takwir 81:2وَإِذَا ٱلنُّجُومُ ٱنكَدَرَتۡ ﴿٢﴾
Ni ndema jasichipatuka ndondwa.
At-Takwir 81:3وَإِذَا ٱلۡجِبَالُ سُيِّرَتۡ ﴿٣﴾
Ni ndema jagachijendesyedwa matumbi (paagachuŵa m’mangwakwe).
At-Takwir 81:4وَإِذَا ٱلۡعِشَارُ عُطِّلَتۡ ﴿٤﴾
Ni ndema jasichilechedwa ngamiya syana maŵele gepele.
At-Takwir 81:5وَإِذَا ٱلۡوُحُوشُ حُشِرَتۡ ﴿٥﴾
Ni ndema jaichisonganganyisyidwa inyama yamwitinji.
At-Takwir 81:6وَإِذَا ٱلۡبِحَارُ سُجِّرَتۡ ﴿٦﴾
Ni ndema jasichikolesyedwa mbwani moto.
At-Takwir 81:7وَإِذَا ٱلنُّفُوسُ زُوِّجَتۡ ﴿٧﴾
Ni ndema jajichilumbikanyisyidwa mitima (ku ilu yakwe).
At-Tariq 86:1وَٱلسَّمَآءِ وَٱلطَّارِقِ ﴿١﴾
Ngulilumbila liwunde ni chakwisa chilo.
At-Tariq 86:2وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلطَّارِقُ ﴿٢﴾
Ana ni chichi champaka chimmanyisye ya chakwisa chilo?
At-Tariq 86:3ٱلنَّجۡمُ ٱلثَّاقِبُ ﴿٣﴾
(Jalakwejo ni) ndondwa jakupowola (chipi ligongo lya kuŵala nnope).
At-Tariq 86:4إِن كُلُّ نَفۡسٖ لَّمَّا عَلَيۡهَا حَافِظٞ ﴿٤﴾
Pangali mundu jwalijose ikaŵeje kwa jwalakwejo kwana nkunnolela (jwaakusunga itendo yakwe).
An-Nur 24:35۞ٱللَّهُ نُورُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ مَثَلُ نُورِهِۦ كَمِشۡكَوٰةٖ فِيهَا مِصۡبَاحٌۖ ٱلۡمِصۡبَاحُ فِي زُجَاجَةٍۖ ٱلزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوۡكَبٞ دُرِّيّٞ يُوقَدُ مِن شَجَرَةٖ مُّبَٰرَكَةٖ زَيۡتُونَةٖ لَّا شَرۡقِيَّةٖ وَلَا غَرۡبِيَّةٖ يَكَادُ زَيۡتُهَا يُضِيٓءُ وَلَوۡ لَمۡ تَمۡسَسۡهُ نَارٞۚ نُّورٌ عَلَىٰ نُورٖۚ يَهۡدِي ٱللَّهُ لِنُورِهِۦ مَن يَشَآءُۚ وَيَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَٰلَ لِلنَّاسِۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ﴿٣٥﴾
Allah ni Nkulangusya kumawunde ni petaka. Chilandanyo cha lilanguka Lyakwe (muntima mwa mundu jwakulupilila) chili chisawu chango (chipowo cha pepupa) chachiŵichidwe nkati mwakwemo nyali, nyalijo jili mwigalasi, ligalasilyo lili mpela ndondwa jakumelemenda, (nyalijo ni) jikolesyedwa (ni mauta gakuumila) ku chitela chaupile cha nzaituni, wanganiuŵa upande wakundaŵi kapena ŵakwigulo (ukum’balilaga lyuŵa nnope ndaŵi syosope kutandila pakopoka mpaka pakapila, kwaligongo lyele mauta gakwe gali gambone nnope), mauta gakwe gakusigalaga panandi kuti gakoposye lilanguka namuno moto nkaniugakwaye. Lilanguka pachanya pa lilanguka! Allah akun’jongolelaga ku lilanguka Lyakwe jwansachile. Sano Allah ni akupeleka ilandanyo kwa ŵandu. Soni Allah chindu chilichose aŵele Jwachimanya chenene.
As-Saffat 37:6إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ ﴿٦﴾
Chisimu Uwwe tulisalalisye liwunde lya duniya ni isalalisyo yandondwa.
Al-An'am 6:75وَكَذَٰلِكَ نُرِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ مَلَكُوتَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلِيَكُونَ مِنَ ٱلۡمُوقِنِينَ ﴿٧٥﴾
Soni iyyoyopeyo (yatwatite pakunnosya kupotela kwa babagwe), twannosisye Ibrahimajo uchimwene wa kumawunde ni petaka kuti juŵe soni mu ŵakusimichisya (chikulupi chao).
Al-An'am 6:76فَلَمَّا جَنَّ عَلَيۡهِ ٱلَّيۡلُ رَءَا كَوۡكَبٗاۖ قَالَ هَٰذَا رَبِّيۖ فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَآ أُحِبُّ ٱلۡأٓفِلِينَ ﴿٧٦﴾
Pandema jakwanswelele jwajiweni ndondwa, ni jwatite (melemelepe kusaka kwimusya lunda lwa makafili): “Aji (ndondwaji) ni m'mbuje gwangu.” Nambo ndema jajatiŵile jwatite: “Jwanganonyelwa (milungu) jakutiŵilaga.”
Al-An'am 6:77فَلَمَّا رَءَا ٱلۡقَمَرَ بَازِغٗا قَالَ هَٰذَا رَبِّيۖ فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمۡ يَهۡدِنِي رَبِّي لَأَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٧٧﴾
Pandema jajwauweni mwesi uchikopokaga jwatite: “Aju ni m'mbuje gwangu.” Nambo ndema jawatiŵile jwatite: “Naga ngaakunjongola Ambuje ŵangu, chisimu timbe mu ŵandu ŵakupotela.”
Al-An'am 6:78فَلَمَّا رَءَا ٱلشَّمۡسَ بَازِغَةٗ قَالَ هَٰذَا رَبِّي هَٰذَآ أَكۡبَرُۖ فَلَمَّآ أَفَلَتۡ قَالَ يَٰقَوۡمِ إِنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُشۡرِكُونَ ﴿٧٨﴾
Pandema jajwaliweni lyuŵa lichikopokaga jwatite: “Aju ni m'mbuje gwangu, aju ni jwankulungwa kwannope.” Nambo ndema jalyakapile jwatite: “E ŵandu wangu! Chisimu une ndalikangene ni yankum'bwanganya nayo (Allah).”
Al-An'am 6:79إِنِّي وَجَّهۡتُ وَجۡهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ حَنِيفٗاۖ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ﴿٧٩﴾
“Chisimu une nunjiche ngope jangu kwa Ajula jwaagumbile mawunde ni mataka, ndili jwakongoka (pakulekangana nasyo dini syepombotale), soni une nganimba mwa akuwanganya (Allah ni isanamu).”
Al-An'am 6:80وَحَآجَّهُۥ قَوۡمُهُۥۚ قَالَ أَتُحَـٰٓجُّوٓنِّي فِي ٱللَّهِ وَقَدۡ هَدَىٰنِۚ وَلَآ أَخَافُ مَا تُشۡرِكُونَ بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَشَآءَ رَبِّي شَيۡـٔٗاۚ وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمًاۚ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ ﴿٨٠﴾
Niŵatataŵene najo ŵandu ŵakwe (pakun'jogoya kuti chatapane ligongo lyakulekangana ni isanamu). Jwalakwe jwatite: “Ana nkutataŵana none pa ya Allah kutendaga pamasile paanjongwele? Soni nganimba naijogwepe yankum'bwanganya nayo (Allah), (ngaŵa nkuumbata chilichose) ikaŵeje Ambuje ŵangu ali asachile chinechakwe (kuti chimbate), Ambuje ŵangu atenjele pa umanyilisi wakuchimanya chilichose, ana ngankukumbuchila (yangun'jamukaga ni kwamuchika)?”
Al-An'am 6:81وَكَيۡفَ أَخَافُ مَآ أَشۡرَكۡتُمۡ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمۡ أَشۡرَكۡتُم بِٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ عَلَيۡكُمۡ سُلۡطَٰنٗاۚ فَأَيُّ ٱلۡفَرِيقَيۡنِ أَحَقُّ بِٱلۡأَمۡنِۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ﴿٨١﴾
“Ana soni chinaijogope chantiuli yamum'bwanganyisye (nayo Allah), kutendaga jenumanja ngankogopa yanti mum'bwanganyisye Allah ni (isanamu) yanganantuluchisya nayo umboni (wakundisya kuigalagatila), ana ni nkutulachi pa jiŵiliji (wangune kapena wajenumanja) wauli wakuŵajilwa kuŵa pa ntunjelele, naga n'di ŵakumanyilila?”
Yusuf 12:4إِذۡ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَـٰٓأَبَتِ إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوۡكَبٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ رَأَيۡتُهُمۡ لِي سَٰجِدِينَ ﴿٤﴾
(Kumbuchilani) katema kajwaŵechete Yusufu kwababagwe kuti: “E baba ŵangu! Chisimu une nasiweni kulugono ndondwa likumi kwisa jimo, lyuŵa ni mwesi, naiweni yosopeyo inankusujudila une.”
Yusuf 12:5قَالَ يَٰبُنَيَّ لَا تَقۡصُصۡ رُءۡيَاكَ عَلَىٰٓ إِخۡوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًاۖ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوّٞ مُّبِينٞ ﴿٥﴾
Jwalakwe jwatite: “E mwanangu! Nkaasagamukulila sagamisi syenusyo achakuluŵenu, atakwisa mwantendele malindi, chisimu shetani kwa mundu aŵele mmagongo jwakuonechela.”
Al-Infitar 82:1إِذَا ٱلسَّمَآءُ ٱنفَطَرَتۡ ﴿١﴾
Pandema jalichipasuka liwunde.
Al-Infitar 82:2وَإِذَا ٱلۡكَوَاكِبُ ٱنتَثَرَتۡ ﴿٢﴾
Ni ndema jasichilakatika ndondwa.
Al-Infitar 82:3وَإِذَا ٱلۡبِحَارُ فُجِّرَتۡ ﴿٣﴾
Ni ndema jasichigumuchila mbwani.
Al-Infitar 82:4وَإِذَا ٱلۡقُبُورُ بُعۡثِرَتۡ ﴿٤﴾
Ni ndema jagachiukulidwa malembe.
Al-Infitar 82:5عَلِمَتۡ نَفۡسٞ مَّا قَدَّمَتۡ وَأَخَّرَتۡ ﴿٥﴾
Mundu jwalijose juchimanyilila yajwalongwesye (kupanganya) ni yajwalesile munyuma.
An-Nisa 4:78أَيۡنَمَا تَكُونُواْ يُدۡرِككُّمُ ٱلۡمَوۡتُ وَلَوۡ كُنتُمۡ فِي بُرُوجٖ مُّشَيَّدَةٖۗ وَإِن تُصِبۡهُمۡ حَسَنَةٞ يَقُولُواْ هَٰذِهِۦ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةٞ يَقُولُواْ هَٰذِهِۦ مِنۡ عِندِكَۚ قُلۡ كُلّٞ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِۖ فَمَالِ هَـٰٓؤُلَآءِ ٱلۡقَوۡمِ لَا يَكَادُونَ يَفۡقَهُونَ حَدِيثٗا ﴿٧٨﴾
Palipose pachim'be chiwa chichimpatepe, atamose n'di m’makome geliye mwa kunyang'amasya, naga umbone uli wapatile (achimakafili ni achinakunaku) akasatiji: “Walakweu ukumila kwa Allah.” Nambo naga chapatile chakusakala ni akasatiji: “Chalakwechi chikuumila kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ). Jilani: “Yosope ikuumila kwa Allah (mu lisosa Lyakwe).” Ana kwa ŵele ŵanduŵa chipali chichi chikwatendekasya kuti alepele kupikanichisya abali (jilijose)?
Al-Hijr 15:16وَلَقَدۡ جَعَلۡنَا فِي ٱلسَّمَآءِ بُرُوجٗا وَزَيَّنَّـٰهَا لِلنَّـٰظِرِينَ ﴿١٦﴾
Soni chisimu chene tuŵisile kwinani ndondwa syekulungwakulungwa ni mwakwenda mwakwe, ni tukusalalisye kwa ŵaakuona.