يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ ﴿11﴾يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ
مَحْشَرُ މައިދާނުގައި ކާފަރުންގެމީހުންވެސް އަދި އެހެންމީހުންވެސް ތިމާމެންގެ ގާތްތިމާގެމީހުން ދެކޭނެއެވެ. ރައްޓެހި ރަޙުމަތްތެރިންވެސް ދެކޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އެކަކުގެ ޙާލު އަނެކަކު އަހައިވެސްނުލާނެއެވެ! ކާފަރުންގެ މީހުންލޯބިކުރަނީ فِدْيَة އެއްދީގެންނަމަވެސް އެމީހުންނަށް ސަލާމަތްވެވޭނެނަމަ ތިމާގެ ދަރިންވެސް فِدْيَة އެއްގެގޮތުގައިދޭށެވެ.
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ ﴿12﴾وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ
އަނބިމީހާއާއި އަދި ތިމާގެ أَخُ އާއި (މިއެންމެންދީގެންވެސް ތިމާ ނަރަކައިންސަލާމަތްވުމަށެވެ.)
وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِي تُـٔۡوِيهِ ﴿13﴾وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِي تُـٔۡوِيهِ
އަދި އެމީހުންގެފަރާތުން ތިމާއަށް އެހީތެރިކަމާ ހިޔާވަހިކަން ލިބޭ ގާތްތިމާގެމީހުންނާއި
وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ ﴿14﴾وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ
އަދި ބިންމަތީވާހާބަޔަކު ދީގެންނަމަވެސް އެދުވަހުގެ عَذَابُ ން ސަލާމަތްވުމަށެވެ.
كَلَّآۖ إِنَّهَا لَظَىٰ ﴿15﴾كَلَّآۖ إِنَّهَا لَظَىٰ
ނަމަވެސް އެއްގޮތަކަށްވެސް އެހެންނުވާނެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެމީހުންނަށް عَذَابُ ދެއްވުމަށް ކަޑައެޅިފައިވަނީ عَذَابُ ގަދަވެގެންވާ (ހުޅުގަޑު އަރައަރާހުންނަ) ނަރަކައިގައެވެ
نَزَّاعَةٗ لِّلشَّوَىٰ ﴿16﴾نَزَّاعَةٗ لِّلشَّوَىٰ
އެތަނަކީ ބޮލުގެ ހަންގަޑުބޮލުން ދަމައިގަނެވަކިކޮށްލާތަނެކެވެ. އަދި ހަމާއިމަސްކަށިން ވަކިކޮށްލާތަނެކެވެ. އަދި އަތްފައިފަދަ ގުނަވަންތައް ހަށިގަޑާއި ވަކިކޮށްލާތަނެކެވެ. (އެއީ އެތާގެހޫނުގަދަކަމާއި عَذَابُ ގަދަކަމުންނެވެ.)
تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ ﴿17﴾تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ
އަދި حَقُّ އަށް ފުރަގަސްދީ حَقُّ ދީނުން މޫނުއަބުނރައިލާ މީހުންނަށް އެނަރަކަގޮވާނެއެވެ. އެމީހުން ނަރަކައަށް ޖަމާވުމަށް އޭތިގޮވާނެއެވެ.
وَجَمَعَ فَأَوۡعَىٰٓ ﴿18﴾وَجَمَعَ فَأَوۡعَىٰٓ
އަދި މުދާތައްޖަމާކޮށް ޚަޒާނާކޮށް އޭގެ حَقُّ އަދާނުކޮށް ހެދިއެންމެންނަށް އެސޮރުގޮވާނެއެވެ.
إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا ﴿19﴾۞إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا
ހަމަކަށަވަރުން އިންސާނާ ހެއްދެވިފައިވަނީ ދަހިވެތިކަންބޮޑު އަދި ކެތްތެރިކަން ކުޑަމީހަކު ކަމުގައެވެ.
إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعٗا ﴿20﴾إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعٗا
އަދި އޭނާއަށް ފަޤީރުކަންފަދަނުވަތަ ބަލިމަޑުކަމެއްފަދަ ދަތިކަމެއް ދިމާވެއްޖެއްޔާ ކެތްތެރިކަން ކެޑި ބޭޤަރާރުވެއެވެ.
وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا ﴿21﴾وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا
އަދިއޭނާއަށް މުއްސަދިކަންފަދަ ތަނަވަސްކަމަކާއި ދިމާވެއްޖެއްޔާ އޭނާއަތުން އެއްޗެއް ބޭރުވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުން ބޮޑުމީހަކު ކަމުގައި ވެދެއެވެ.
إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ ﴿22﴾إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ
ނަމާދުކުރާމީހުން މެނުވީއެވެ. އެބަހީ އިސްވެދިޔަފަދަ ވިޔާނުދާ ނުބައިސިފަތަކުން ސަލާމަތް ވެގެންވާނެމީހުންނަކީ ނަމާދުކުރާމީހުންނެވެ.
ٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ دَآئِمُونَ ﴿23﴾ٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ دَآئِمُونَ
އަދި އެމީހުންނަކީ އެމީހުންގެ ނަމާދުތަކުގެމަތީ ދެމިތިބޭމީހުންނެވެ. އެބަހީ ނަމާދުތައް ވަޤުތުން ވަޤުތަށް އެންގެވިގޮތަށް އަދާކުރުންމަތީ ދެމިތިބޭމީހުންނެވެ.
وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقّٞ مَّعۡلُومٞ ﴿24﴾وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقّٞ مَّعۡلُومٞ
،(25) އަދިއެމީހުންނަކީ އެމީހުންގެމުދަލުގައި ސަލާންޖަހާމީހުންނަށާއި އަދި ލަދުވެތިކަމުން ސަލާންޖަހަން ނުކެރުމުގެ ސަބަބުން އެހީތަކުން مَحْرُوْم ވެގެންވާ މީހުނަށްވާ ޙައްޤުއެއްވާކަން ދަނެ އެކަމަށް إعْتِرَافُ ވާމީހުންނެވެ. އަދި އެފަދަމީހުންނަށް އެތިކޮޅުދޭމީހުންނެވެ.
لِّلسَّآئِلِ وَٱلۡمَحۡرُومِ ﴿25﴾لِّلسَّآئِلِ وَٱلۡمَحۡرُومِ
،(25) އަދިއެމީހުންނަކީ އެމީހުންގެމުދަލުގައި ސަލާންޖަހާމީހުންނަށާއި އަދި ލަދުވެތިކަމުން ސަލާންޖަހަން ނުކެރުމުގެ ސަބަބުން އެހީތަކުން مَحْرُوْم ވެގެންވާ މީހުނަށްވާ ޙައްޤުއެއްވާކަން ދަނެ އެކަމަށް إعْتِرَافُ ވާމީހުންނެވެ. އަދި އެފަދަމީހުންނަށް އެތިކޮޅުދޭމީހުންނެވެ.
وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ ﴿26﴾وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ
އަދިއެމީހުންނަކީ قِيَامَة ދުވަސް އަންނާނެކަމާއިމެދު އެއްވެސް ޝައްކެއްނުކޮށް ތެދުކުރާމީހުންނެވެ.
وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ ﴿27﴾وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ
އަދިއެމީހުންނަކީ އެމީހުން ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި رَبُّ ގެ عذَابُ އަށް ބިރުން ފެންކަޅިވާމީހުންނެވެ.
إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمۡ غَيۡرُ مَأۡمُونٖ ﴿28﴾إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمۡ غَيۡرُ مَأۡمُونٖ
ހަމަކަށަވަރުން އެމީހުން ހައްދަވާބޮޑުކުރެއްވި رَبُّ ގެ عذَابُ އަކީ އަމާންވެގެން ނުވާ عذَابُ އެކެވެ. ހަމަކޮންމެމީހަކުވެސް ބިރުވެތިވުން حَقُّ عَذَابُ އެކެވެ.
وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِفُرُوجِهِمۡ حَٰفِظُونَ ﴿29﴾وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِفُرُوجِهِمۡ حَٰفِظُونَ
އަދި އެމީހުންނަކީ އެމީހުންގެ ލަދުގުނަވަންތަކަށް ރައްކާތެރިވާމީހުންނެވެ.
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ ﴿30﴾إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ
އެމީހުންގެ އަނބީންނަށް ނުވަތަ އެމީހުންގެ އަޅުއަންހެނުންނަށް މެނުވީ ހާމަނުކުރާމީހުންނެވެ. އެފަދަމީހުންނީ މަލާމާތް ލިބޭނެމީހުންނެއް ނޫނެވެ.
فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ ﴿31﴾فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ
ފަހެ އެއަށްވުރެން އިތުރަށް އެދިގެންފިމީހުންނީ ހައްދުފަހަނަޅައިގެންފިމީހުންނެވެ. އެބަހީ ތިމާމެންގެ އަނބީންނާއި ތިމާމެންގެ އަޅުއަންހެނުންފިޔަވައި އެހެންބަޔަކަށް ތިމާމެންގެ ލަދުގުނަވަން ހާމަކޮށް އެމީހުންގެކިބައިން އަރާމެއް ހޯދައިގަންނަން އެދިގެންފިމީހުންނީ ހަމަކަށަވަރުން ހައަދުފަހަނަޅައިގެންފިބައެކެވެ. ސީދާމަގުން ނެއްޓި ގެންފިބައެކެވެ.
وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ ﴿32﴾وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ
އަދިއެމީހުންނީ އެމީހުންނާއި ޙަވާލު ކުރެވިފައިވާ އަމާނާތްތަކަށާއި އެމީހުން ކޮށްފައިވާ وَعْدُ ތަކަށާއި عَهْدُ ތަކަށްވެސް ރައްކާތެރިވާމީހުންނެވެ.
وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ ﴿33﴾وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ
އަދި އެމީހުންނަކީ އެމީހުން އަދާކުރަންޖެހިފައިވާ ހެކިބަސްތައް އަދާކުރުންމަތީ قَائِم ވެތިބޭމީހުންނެވެ.
وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ ﴿34﴾وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ
އަދިއެމީހުންނަކީ އެމީހުންގެ ނަމާދުތަކަށް ރައްކާތެރިވާމީހުންނެވެ. (އެބަހީ وُضُوء ފުރިހަމަކޮ ރުކުންތަކާއި شَرْطُ ތަކާއި ސުންނަތްތަކާއި އަދި ޒިކުރުތަކާއި އެކު ވަޤުތުން ވަޤުތަށް ނަމާދު އަދާކުރަމުން ގެންދާމީހުންނެވެ.)
أُوْلَـٰٓئِكَ فِي جَنَّـٰتٖ مُّكۡرَمُونَ ﴿35﴾أُوْلَـٰٓئِكَ فِي جَنَّـٰتٖ مُّكۡرَمُونَ
އިސްވެދިޔަ ސިފަތަކުގެ އަހުލުވެރިންޤިޔާމަތްދުވަހުން ވާނީ މާތްވެގެންވާ ސުވަރުގެތަކުގައެވެ.
فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قِبَلَكَ مُهۡطِعِينَ ﴿36﴾فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قِبَلَكَ مُهۡطِعِينَ
،(37) (އޭ ރަސޫލުއް الله އެވެ.) ކާފަރުންގެ މީހުންގަނޑު ކަލޭގެފާނާއި ދިމާލަށް ކަލޭގެފާނުންގެ ކަނާތްފަރާތުންނާއި ވާތްފަރާތުން (އެކި ދިމަދިމާއިން) ޖަމާޢަތް ޖަމާޢަތަށް ޕާޓީ ޕާޓީ އަށް އަވަސް އަވަހަށް އެދަނީ އެމީހުންގެ ކޮން މަޤްޞަދެއްގައިބާވައެވެ. ކޮންކަމަކާ ހެދި ބާވައެވެ.
عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ ﴿37﴾عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ
،(37) (އޭ ރަސޫލުއް الله އެވެ.) ކާފަރުންގެ މީހުންގަނޑު ކަލޭގެފާނާއި ދިމާލަށް ކަލޭގެފާނުންގެ ކަނާތްފަރާތުންނާއި ވާތްފަރާތުން (އެކި ދިމަދިމާއިން) ޖަމާޢަތް ޖަމާޢަތަށް ޕާޓީ ޕާޓީ އަށް އަވަސް އަވަހަށް އެދަނީ އެމީހުންގެ ކޮން މަޤްޞަދެއްގައިބާވައެވެ. ކޮންކަމަކާ ހެދި ބާވައެވެ.
أَيَطۡمَعُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُدۡخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٖ ﴿38﴾أَيَطۡمَعُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُدۡخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٖ
އަޅެފަހެ އެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް ނިޢްމަތްތަކުގެ ވެރި ސުވަރުގެއަށް ވަންނާ އެދެނީ ހެއްޔެވެ؟ (އެއީ އެހެން އެދުނީމާ ވާނެ ކަމެއްބާވައެވެ؟)
كَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ ﴿39﴾كَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ
އެއްގޮތަކަށްވެސް އެހެން ނުވާނެއެވެ. (ބޭނުންހާ މީހަކަށް ބޭނުންހާ ގޮތަކަށް ސުވަރުގެއަކަށް ނުވަދެވޭނެއެވެ.) ހަމަކަށަވަރުން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހުން ހެއްދެވީ އެމީހުންވެސް ދަންނަ އެއްޗަކުންނެވެ. (އެއީ ކުނިވަސް ނުވަތަ ނުބައިވަސްދޮވާ މަނި ފޮދަކުންނެވެ. އެވަރު އެއްޗަކުން ހައްދަވައިފާވާ މީހަކު ދެންއެހާ ބޮޑާވެ ގޮތެއްފޮތެއް ނެތިގެން އެއުޅެނީ ކީއްވެގެންބާވައެވެ؟؟؟)