ٱلَّذِي جَمَعَ مَالٗا وَعَدَّدَهُۥ ﴿٢﴾
އެމީހާމުދާ ޖަމާކޮށް ޢަދަދުކޮށް ހަދައެވެ.
109 އާޔަތް · މައުލޫމާތު · dv
ٱلَّذِي جَمَعَ مَالٗا وَعَدَّدَهُۥ ﴿٢﴾
އެމީހާމުދާ ޖަމާކޮށް ޢަދަދުކޮށް ހަދައެވެ.
وَجَآءَتۡ سَيَّارَةٞ فَأَرۡسَلُواْ وَارِدَهُمۡ فَأَدۡلَىٰ دَلۡوَهُۥۖ قَالَ يَٰبُشۡرَىٰ هَٰذَا غُلَٰمٞۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةٗۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ ﴿١٩﴾
ދެންފަހެ ދަތުރުކުރާ قافلة އެއް (يوسف ގެފާނު އެހުންނެވި ވަޅުގެކައިރިޔަށް) އަތުވެއްޖެއެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ފެންއުފުލާމީހާ ފެންގެނައުމަށް އެމީހުން ފޮނުވައިފިއެވެ. އަދި އޭނާ އޭނާގެ ބާލިދީ ވަޅަށް ތިރިކޮށްފިއެވެ. (އަދި يوسف އޭގައި އެލިގެންފިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވަޅުން އަރާވަޑައިގެންފިއެވެ.) އަދި އެމީހާ ބުންޏެވެ. އޭ بُشْرَى އެވެ. (މިއީ އޭނާގެ އެކުވެރިޔާގެ ނަމެވެ.) ނުވަތަ އޭނާ ދުލުން ބޭރުވި އުފާވެރިކަމުގެ كلمة އެކެވެ. އޭނާ ބުންޏެވެ. މިހުރީ غلام އެކެވެ. ރީތި ފިރިހެންކުއްޖެކެވެ. އަދި އެމީހުން އެބަހީ: قافلة ގެމީހުން ވިޔަފާރީގެ މުދަލެއްގެގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ފޮރުވާ ސިއްރުކޮށްފިއެވެ. އަދި އެމީހުން އެކުރާ ކަންތައްތައް ﷲ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ.
وَشَرَوۡهُ بِثَمَنِۭ بَخۡسٖ دَرَٰهِمَ مَعۡدُودَةٖ وَكَانُواْ فِيهِ مِنَ ٱلزَّـٰهِدِينَ ﴿٢٠﴾
އަދި އެމީހުން ކުޑައަގަކަށް މަދު دِرْهَمُ ކޮޅަކަށް އެކަލޭގެފާނު يعني: (يوسف) ބާޒާރުގައި ވިއްކައިލައިފިއެވެ. އަދި އެމީހުން ވީ އެކަލޭގެފާނާއިމެދު މާބޮޑު أهميّة ކަމެއް އަޅައިލުމެއްނެތް ބަޔަކުކަމުގައެވެ. زَاهِدُ ބަޔަކުކަމުގައެވެ.
وَقَالَ ٱلَّذِي ٱشۡتَرَىٰهُ مِن مِّصۡرَ لِٱمۡرَأَتِهِۦٓ أَكۡرِمِي مَثۡوَىٰهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوۡ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدٗاۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلِنُعَلِّمَهُۥ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمۡرِهِۦ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٢١﴾
އަދި مصر ން އެކަލޭގެފާނު ބައްލަވައިގެންނެވި މީހާ އޭނާގެ އަނބިކަނބަލުންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ކަމަނާ މީނާގެ ދަރަޖަޔާ مقام މާތްކުރާށެވެ! (ކާބޯތަކެއްޗާއި ހުންނަތަން ރަނގަޅުކޮށްހަދާށެވެ!) • (ދަންނައެވެ! އެމީހާއަކީ مصر ގެ خزانة ތަކުގެ ވެރިކަމުގައިހުންނެވި قِطْفِير އެވެ. އޭނާ مشهور ވަނީ عزيز مصر ގެ ނަމުންނެވެ. އެއީ مَالِيّة ގެ ވެރިޔާއެވެ. ފަހުން يوسف عليه السّلام ހުންނެވީ އެ مقام ގައެވެ. އޭނާގެ އަނބިކަނބަލެއް ކަމުގައިވަނީ ذليخا އެވެ ނަމަކަށް ކިޔާ މީހެކެވެ. މި عزيز އޭނާގެ އަނބިކަނބަލުންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ يعن: يوسف ގެފަރާތުން އަހުރެމެންނަށް مَنْفَعَ ކުރުން أمّيد ކުރެވެއެވެ. ނުވަތަ އަހުރެމެންގެ ދަރިޔަކުކަމުގައި އަހުރެމެން އޭނާ ބަލާނީއެވެ. މިއެވެ.)\n• ﷲ تعالى وحي ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނަށް ބިމުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހަމަޖައްސައިދެއްވީ އެފަދައިންނެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހުވަފެން تفسير އުގަންނަވައިދެއްވުމަށްޓަކައެވެ. އަދި ﷲ تعالى އީ އެކަލާނގެ ކުރައްވާ ކަންތަކުގައި ގަދަފަދަވަންތަ ކަލާނގެއެވެ. (އެއަކަށް އެހެންމީހަކަށް ބާރެއް ނުހިންގޭނެއެވެ.) އަދި އެހެނެއްކަމަކު ގިނަމީހުންނަކަށް އެގޮތެއް ނޭނގެއެވެ.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيۡنٍ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى فَٱكۡتُبُوهُۚ وَلۡيَكۡتُب بَّيۡنَكُمۡ كَاتِبُۢ بِٱلۡعَدۡلِۚ وَلَا يَأۡبَ كَاتِبٌ أَن يَكۡتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ ٱللَّهُۚ فَلۡيَكۡتُبۡ وَلۡيُمۡلِلِ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ وَلۡيَتَّقِ ٱللَّهَ رَبَّهُۥ وَلَا يَبۡخَسۡ مِنۡهُ شَيۡـٔٗاۚ فَإِن كَانَ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ سَفِيهًا أَوۡ ضَعِيفًا أَوۡ لَا يَسۡتَطِيعُ أَن يُمِلَّ هُوَ فَلۡيُمۡلِلۡ وَلِيُّهُۥ بِٱلۡعَدۡلِۚ وَٱسۡتَشۡهِدُواْ شَهِيدَيۡنِ مِن رِّجَالِكُمۡۖ فَإِن لَّمۡ يَكُونَا رَجُلَيۡنِ فَرَجُلٞ وَٱمۡرَأَتَانِ مِمَّن تَرۡضَوۡنَ مِنَ ٱلشُّهَدَآءِ أَن تَضِلَّ إِحۡدَىٰهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحۡدَىٰهُمَا ٱلۡأُخۡرَىٰۚ وَلَا يَأۡبَ ٱلشُّهَدَآءُ إِذَا مَا دُعُواْۚ وَلَا تَسۡـَٔمُوٓاْ أَن تَكۡتُبُوهُ صَغِيرًا أَوۡ كَبِيرًا إِلَىٰٓ أَجَلِهِۦۚ ذَٰلِكُمۡ أَقۡسَطُ عِندَ ٱللَّهِ وَأَقۡوَمُ لِلشَّهَٰدَةِ وَأَدۡنَىٰٓ أَلَّا تَرۡتَابُوٓاْ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً حَاضِرَةٗ تُدِيرُونَهَا بَيۡنَكُمۡ فَلَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَلَّا تَكۡتُبُوهَاۗ وَأَشۡهِدُوٓاْ إِذَا تَبَايَعۡتُمۡۚ وَلَا يُضَآرَّ كَاتِبٞ وَلَا شَهِيدٞۚ وَإِن تَفۡعَلُواْ فَإِنَّهُۥ فُسُوقُۢ بِكُمۡۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۖ وَيُعَلِّمُكُمُ ٱللَّهُۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ﴿٢٨٢﴾
އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ. ކަނޑައެޅި عَيَّن ވެގެންވާ ވަކި مُدَّة އަކަށް ކަލޭމެން ދެފަރާތަކުން ދަރަންޏެއްނަގައި ދަރަނީގެ مُعَامَلة ހިންގަންޏާ ފަހެ އެދަރަނީގެ ކަންތައް ލިޔާށެވެ! އެގްރީމެންޓް ރަނގަޅަށް ލިޔާށެވެ! ކަލޭމެންގެމެދުގައި عدل ވެރިގޮތަށް ކާތިބަކު ލައްވައި ލިޔާށެވެ! އަދި ކާތިބުމީހާ އޭނާޔަށް ﷲ އުގަންނަވައިދެއްވިފަދައަކުން އެކަމަށް މަނާވެ ނުގަނެ ރަނގަޅަށް ލިޔާށެވެ! އަދި އެމީހެއްގެމައްޗަށް حقّ އޮތްމީހާ އެބަހީ ދަރަނިގެންދާމީހާ عِبَارة ކިޔައިދޭށެވެ! އޭނާ އެކިޔައިދިނުމުގައި ﷲ އަށް تقوى ވެރިވެހުރެ ކިޔައިދޭށެވެ! އެއިން އެއްވެސް އެއްޗެއް އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އުނިއިތުރު ނުކުރާށެވެ! ދެންފަހެ އެމީހެއްމައްޗަށް حقّ އޮތްމީހާއަކީ އެބަހީ عبارة ކިޔައިދޭ މީހާއަކީ ދެއުޅިއެއްނުވާ جاهل މީހަކުނަމަ ނުވަތަ މުސްކުޅިވެ ضعيف ވެފައިވާމީހެއްނަމަ އަދި ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖެއްނަމަ ނުވަތަ އަމިއްލައަށް عبارة ކިއުމަށް ކުޅަދާނަ ނުވާމީހެއްނަމަ އެފަދަމީހުންގެ ފަރާތުން އެމީހެއްގެ ވަލީވެރިޔާ عبارة ކިޔައިދޭށެވެ! عدل ވެރިކޮށް އެކަން އޭނާކުރާ ހުށިކަމެވެ! އަދި ކަލޭމެންކުރެ ފިރިހެނުންގެ ތެރެއިން ދެހެކިންލައި އެލިއުން އެއީ ރަނގަޅު ލިއުމެއްކަމަށް ހެކިކުރުވާށެވެ! ދެފިރިހެނުން ނެތިއްޔާ އެއްފިރިހެނަކާއި ދެން ހެކިބަހަށް ކަލޭމެން ރުހޭ ދީންވެރި عدل ވެރި އަންހެނުންކުރެ ދެއަންހެނުންލާށެވެ! އެހެނީ ހެކިބަސް އަދާކުރަންވާ ވަގުތު އެއިން އެއްއަންހެނަކު އެއިން ތަންކޮޅެއް ހަނދާންނެތި ދާނެއެވެ. ދެން އަދި އަނެއްމީހާ ހަނދާންވެދާނެއެވެ. ދެން އަދި ހެކިބަސް އަދާކުރުމަށް ހެކިވެރިންނަށް ގޮވިއްޖެއްޔާ އެމީހުން އެކަމުން މަނާވެނުގަތުން ހުއްޓެވެ. ހެކިބަސް އަދާކުރަން ދިއުމަކީ واجب ކަމެކެވެ. އަދި ކިތައްމެ ކުޑައެއްޗެއްކަމުގައިވިޔަސް އަދި ނުވަތަ ބޮޑުއެއްޗެއްކަމުގައިވިޔަސް އެކަނޑައެޅިގެންވާ މުއްދަތަކަށް ލިއުމަށް ކަލޭމެން ފޫހިނުވާށެވެ! އެގޮތް ﷲ ގެ حضرة ގައި عدل ވެރިކަން ބޮޑުވެފައި އަދި ހެކިބަސް އަދާކުރުމުގައި ސީދާކަންބޮޑުވެފައި އަދި ޝައްކު ނުވުމާއި ގާތްކަންބޮޑުވާނެއެވެ. އަދި އެހެންނަމަވެސް ކަލޭމެންގެމެދުގައި އަތުންއަތަށް ހަމަމިހާރުން މިހާރަށް ހިނގާ ވިޔަފާރިއެއްނަމަ އެއެއްޗެއް ނުލިއުމަކުން ކަލޭމެންގެމައްޗަކަށް ކުށެއްނެތެވެ. ދެން އަދި ކަލޭމެން ގަނެވިއްކަންޏާ އެބަހީ ވިޔަފާރިކުރަންޏާ ހެކިކުރުވާށެވެ! (ނަމަވެސް މިއަމުރުފުޅަކީ واجب އެއްނޫންކަމަށް علم ވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މޮޅުއިތުރު ރަނގަޅުގޮތަކީ އެއީއެވެ. والله أعلم) އަދި ކާބިތަކަށްވެސް އަދި ހެކިވެރިއަކަށްވެސް އެއްވެސް ގޮތަކުން އުނދަގޫކުރުމެއްނެތެވެ. އެދެމީހުންކުރެ އެކަކުވެސް އެމީހުން އެހެންކަމަކާ مشغول ވެގެން އާދެވެން ނެތް ވަގުތެއްގައި އެމީހުނަށް އައުމަށް مجبور ކޮށް އުނދަގޫ ނުކުރާށެވެ! އަދި އެހެންގޮތްގޮތަށްވެސް މިބަސްފުޅާމެދު ވާހަކަ ދެކެވިފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެރަނގަޅު رَأى އަކީ މިހާރު ލިޔެވިފައިވާގޮތެވެ. والله أعلم. އަދި ކަލޭމެން އެފަދަ ކަންތައްކޮށްފިއްޔާ އެބަހީ މިއެންގެވި އަމުރުފުޅުތަކާއި خلاف ވެއްޖެއްޔާ އެއީ ކަލޭމެންގެ فَاسق ކަމެވެ. ﷲ ގެ ކިޔަމަނުން ނުކުތުމެވެ. އަދި ކަލޭމެން ﷲ އަށް تقوى ވެރިވާށެވެ! އޭރުން ﷲ تعالى ކަލޭމެނަށް އުގަންނަވައިދެއްވާނެއެވެ. އަދި ކޮންމެއެއްޗެއް އަދި ކޮންމެކަމެއް ﷲ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. ދަންނައެވެ. މިއާޔަތުގައި މިވާ އެކިއެކި ނުގުތާތަކަށް ވަރަށް تفصيل ވާހަކަތަކާއި إختلاف ވެއެވެ. މިފޮތަކީ އެކަމުގެ ފޮތެއްނޫނެވެ. އެހެންވެ އެ تفصيل އަށް ނުވަދެ އިހަށް ކުރުކޮށްލީއެވެ. މިހާރު بيان ވެފައިވާވަރުވެސް ފުދޭވަރުވެއެވެ. والله أعلم.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَأۡكُلُوٓاْ أَمۡوَٰلَكُم بَيۡنَكُم بِٱلۡبَٰطِلِ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً عَن تَرَاضٖ مِّنكُمۡۚ وَلَا تَقۡتُلُوٓاْ أَنفُسَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمۡ رَحِيمٗا ﴿٢٩﴾
އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ކަލޭމެންގެމުދާ ކަލޭމެންގެ ދެމެދު بَاطِل ގޮތުގައި ނުކާށެވެ! ބޭނުން ނުކުރާށެވެ! ވިޔަފާރީގެގޮތުގައި ދެފަރާތުގެ ދެމެދު ރުހެވިގެންވާ حال ގައިމެނުވީ އެކަކުގެ މުދައު އަނެކަކު ބޭނުންކޮށް ނުހަދާށެވެ! އަދި ކަލޭމެން ކަލޭމެންގެ نفس ތައް ނުމަރާށެވެ! އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކު ނުމަރާށެވެ! (مسلمންނަކީ އެއްދީނެއްގެ ބައެއްކަމުގައި ވެފައި އެންމެންނީ އެއްބަނޑުއެއްބަފާ ބަޔަކުކަމުގައި ވާތީ ކަލޭމެން ކަލޭމެންގެ نفس ތައް ނުމަރާށޭ وحي ކުރެއްވީއެވެ. والله أعلم) ހަމަކަށަވަރުން ﷲ تعالى ވޮޑިގެންވަނީ ކަލޭމެންނަށް ނުހަނު އޯގާވަންތަ ކަލަކުކަމުގައެވެ.
قُلۡ إِن كَانَ ءَابَآؤُكُمۡ وَأَبۡنَآؤُكُمۡ وَإِخۡوَٰنُكُمۡ وَأَزۡوَٰجُكُمۡ وَعَشِيرَتُكُمۡ وَأَمۡوَٰلٌ ٱقۡتَرَفۡتُمُوهَا وَتِجَٰرَةٞ تَخۡشَوۡنَ كَسَادَهَا وَمَسَٰكِنُ تَرۡضَوۡنَهَآ أَحَبَّ إِلَيۡكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَجِهَادٖ فِي سَبِيلِهِۦ فَتَرَبَّصُواْ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ ٱللَّهُ بِأَمۡرِهِۦۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ﴿٢٤﴾
(އޭ رسول ﷲ އެވެ!) ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ކަލޭމެންގެ ބަފައިންނާއި ކަލޭމެންގެ ދަރިންނާއި އަދި ކަލޭމެންގެ أخ ންނާއި އަދި ކަލޭމެންގެ އަނބީންނާއި އަދި ކަލޭމެންގެ ގާތްތިމާގެ މީހުންނާއި އަދި ކަލޭމެން އެއްކޮށް ގިނަކުރާ މުދާތަކާއި އަދި އެމުދާ ނުހިނގައިފާނެކަމަށް ބިރުވެތިވާ ވިޔަފާރިޔާ އަދި ކަލޭމެން ރުހޭ ގޯތިގެދޮރުތަކާއި (މި މިތަކެތި) ކަލޭމެންގެ ކައިރީގައި ﷲ އާއި އެކަލާނގެ رسول އާ އާއި އަދި އެކަލާނގެ މަގުގައި جهاد ކުރުމާއި މިކަންކަމަށްވުރެ ލޯބިވެތިކަން ބޮޑުވެގެންވަންޏާ ދެން ﷲ ގެ أمر ފުޅު އައުމުގެ إنتظار ގައި އެބަހީ: ﷲ ގެ عذاب އައުމުގެ إنتظار ގައި ކަލޭމެން ތިބޭށެވެ! އެކަމަކީ އެއީ ﷲ ގެ عذاب އަތުވެދާނޭ ކަމެކެވެ. އަދި فاسق ވެއްޖެ ބަޔަކަށް ﷲ ތެދުމަގު ނުދައްކަވައެވެ.
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَتۡلُونَ كِتَٰبَ ٱللَّهِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ يَرۡجُونَ تِجَٰرَةٗ لَّن تَبُورَ ﴿٢٩﴾
ހަމަކަށަވަރުން ކީރިތި قُرْآن ޢާއްމު ގޮތެއްގައި ކިޔަވާމީސްތަކުން ދަންނައެވެ. އަދި އެމީހުން ނަމާދު ކޮށް އަދި އެމީހުންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ދެއްވި ރިޒުޤުން ސިއްރާއި ފައުޅުގައި ހޭދަކޮށް صَدَ قَة ދީ ހަދާމީސްތަކުން އެމީހުން އެ އެދެނީ ހަލާކުވެގެންނުދާފަދަ އަދި ގެއްލުން ނުވާފަދަ ވިޔަފާރިއަކަށެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ ކިޔަމަންތެރިކަމުގެ ثَوَابُ އެވެ.
وَإِذَا رَأَوۡاْ تِجَٰرَةً أَوۡ لَهۡوًا ٱنفَضُّوٓاْ إِلَيۡهَا وَتَرَكُوكَ قَآئِمٗاۚ قُلۡ مَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ مِّنَ ٱللَّهۡوِ وَمِنَ ٱلتِّجَٰرَةِۚ وَٱللَّهُ خَيۡرُ ٱلرَّـٰزِقِينَ ﴿١١﴾
އަދި رَسُولُ الله އެމީހުންނަށް ވިޔަފާރިއެއް ފެނިއްޖެއްޔާ، ނުވަތަ ކުޅިވަރެއް ފެނިއްޖެއްޔާ އެދިމާއަކަށް އެބައިމީހުން ވަކިވަކިވެގެން ދަނީއެވެ. ކަލޭގެފާނު (މިންބަރުގައި خُطْبَة ވިދާޅުވާން) ދޫކޮށްލައިފައި އެމީހުން ނުކުމެގެން އެ ދަނީއެވެ. ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ކުޅިވަރާއި، ވިޔަފާރިއަށްވުރެ ﷲ ގެ حَضْرَة ގައި ވާ ތަކެތި (ثَواب އާއި، ދަރުމަ) މާ ހެޔޮކަން ބޮޑެވެ. އަދި ﷲ އީ ތަކެތި ދެއްވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ހެޔޮވެގެންވާ ފަރާތެވެ.\n(ނޯޓް: މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވި ސަބަބެއް تَفْسِير عِلْم ވެރީން ލިޔުއްވާފައި ވެއެވެ. އެ ވާހަކައިގެ خُلاصَة އަކީ: مَدِينَة ގެ أهْل ވެރީންނަށް ބަނޑުހައިހޫނުކަމެއް ދިމާވެފައިވީ ދުވަސްވަރެއްގައި އެމީހުންގެ ވިޔަފާރި ގާފިލާ شام ކަރައިން އައިސް ލެފި ވަގުތަކީ ހުކުރު ދުވަހު رَسُوْل ﷲ ﷺ މިމްބަރުގައި خُطْبَة ވިދާޅުވާން ހުންނެވި ވަގުތެވެ. ވިޔަފާރި ގާފިލާ އަންނަ އަޑު އިވުމުން މިސްކިތުގައި ހުކުރަށް ގޮސް ތިބި މީހުންވެސް އެންމެ ބާރަ މީހުން ފިޔަވައި އެންމެން ވިޔަފާރި ގާފިލާއާ ދިމާއަށް ދެމިގަނެވުނީއެވެ. رَسُوْل ﷲ ﷺ ހުންނެވީ خُطْبَة ވިދާޅުވާށެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވި އެވެ. وَاللَّهُ أَعْلَمُ. = فَتْحُ الْقَدِير =