وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَلۡقِ عَصَاكَۖ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ ﴿117﴾۞وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَلۡقِ عَصَاكَۖ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ
ئێمهش نیگامان نارد بۆ موسا که دارعهساکهت فڕێ بده، جا دهستبهجێ (ههر که فڕێیدا) ئهو فڕو فێڵهی که دهیانکرد ههمووی ههڵلووشی.
فَوَقَعَ ٱلۡحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿118﴾فَوَقَعَ ٱلۡحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
ئهوسا ئیتر حهق چهسپاو دهرکهوت و پووچهڵیش بوهوه ئهوهی ئهوان دهیانکرد.
فَغُلِبُواْ هُنَالِكَ وَٱنقَلَبُواْ صَٰغِرِينَ ﴿119﴾فَغُلِبُواْ هُنَالِكَ وَٱنقَلَبُواْ صَٰغِرِينَ
ئیتر لهو گۆڕهپانهدا (فیرعهون و دارودهستهکهی) شکستیان پێهێنراو بهسهر شۆڕیی و شهرمهزاری گهڕانهوه.
وَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ ﴿120﴾وَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ
(کاتێک دڵنیابوون ئهوه موعجیزهیهو لهدهسهڵاتی ئادهمیزادا نیه) جادووگهران خران بهروودا سوژدهبهر بوون بۆ خوا.
قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿121﴾قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
جادووگهران وتیان: ئێمه باوهڕێکی پتهومان هێناوه به پهروهردگاری جیهانیان...
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ﴿122﴾رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ
که پهروهردگاری موسا و هاروونه.
قَالَ فِرۡعَوۡنُ ءَامَنتُم بِهِۦ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّ هَٰذَا لَمَكۡرٞ مَّكَرۡتُمُوهُ فِي ٱلۡمَدِينَةِ لِتُخۡرِجُواْ مِنۡهَآ أَهۡلَهَاۖ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ ﴿123﴾قَالَ فِرۡعَوۡنُ ءَامَنتُم بِهِۦ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّ هَٰذَا لَمَكۡرٞ مَّكَرۡتُمُوهُ فِي ٱلۡمَدِينَةِ لِتُخۡرِجُواْ مِنۡهَآ أَهۡلَهَاۖ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
فیرعهون وتی: ئایا باوهڕتان هێنا به پهروهردگاری موسا و هاروون، پێش ئهوهی من مۆڵهت و ڕووخسهتتان بدهم؟! بهڕاستی دیاره که ئهمه پیلانێکه سازتانداوه و گێڕاوتانه له شارهکهدا تا خهڵکهکهی لێ دهربهدهر بکهن، جا لهمهولا دهزانن (چیتان بهسهر دههێنم)...
لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿124﴾لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ
سوێند بێت دهست و قاچهکانتان ڕاست و چهپ دهبڕم، پاشان سوێند بێت ههمووتان ههڵدهواسم و له خاچتان دهدهم.
قَالُوٓاْ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ ﴿125﴾قَالُوٓاْ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ
(جادووگهرانی ئهوسا که ئیماندارانی ئێستهن) وتیان: (ئێمه باکمان نیه) بهڕاستی ئێمه ههر بۆ لای پهروهردگارمان دهگهڕێینهوه...
وَمَا تَنقِمُ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِـَٔايَٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَآءَتۡنَاۚ رَبَّنَآ أَفۡرِغۡ عَلَيۡنَا صَبۡرٗا وَتَوَفَّنَا مُسۡلِمِينَ ﴿126﴾وَمَا تَنقِمُ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِـَٔايَٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَآءَتۡنَاۚ رَبَّنَآ أَفۡرِغۡ عَلَيۡنَا صَبۡرٗا وَتَوَفَّنَا مُسۡلِمِينَ
تۆ هیچ بێزاریهکت له ئێمه نیه جگه لهوه که باوهڕمان بهبهڵگه و موعجیزهکانی پهروهردگارمان هێناوه، کاتێک بۆمان هات، (پاشان دهستی نزاو پاڕانهوهیان بهرز کردهوه و وتیان) پهروهردگارا خۆگری و ئارامیمان بهسهردا بڕێژهو به موسوڵمانێتی بمانمرێنه.
وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوۡمَهُۥ لِيُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبۡنَآءَهُمۡ وَنَسۡتَحۡيِۦ نِسَآءَهُمۡ وَإِنَّا فَوۡقَهُمۡ قَٰهِرُونَ ﴿127﴾وَقَالَ ٱلۡمَلَأُ مِن قَوۡمِ فِرۡعَوۡنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوۡمَهُۥ لِيُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبۡنَآءَهُمۡ وَنَسۡتَحۡيِۦ نِسَآءَهُمۡ وَإِنَّا فَوۡقَهُمۡ قَٰهِرُونَ
ههندێک له دهسهڵاتدارانی دارو دهستهی فیرعهون وتیان: ئایا (ههروا بهئاسانی) واز له موساو قهومهکهی دههێنیت بۆ ئهوهی خراپه و تاوان بچێنن لهم زهویهداو واز له خۆت و خواکانت بهێنن؟! فیرعهون وتی: (چۆن وازیان لێ دههێنین) لهمهودوا بهزۆریی کوڕهکانیان دهکوژین، ئافرهتانیشیان بهزیندوویی دههێڵینهوه (بۆ کهنیزهکی) و بهڕاستی ئێمه بهسهریاندا زاڵین و چاوپۆشیان لێناکهین.
قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱللَّهِ وَٱصۡبِرُوٓاْۖ إِنَّ ٱلۡأَرۡضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَٱلۡعَٰقِبَةُ لِلۡمُتَّقِينَ ﴿128﴾قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱللَّهِ وَٱصۡبِرُوٓاْۖ إِنَّ ٱلۡأَرۡضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَٱلۡعَٰقِبَةُ لِلۡمُتَّقِينَ
موسا بهقهومهکهی وت: داوای کۆمهکی و پشتیوانی له خوا بکهن و دان بهخۆدا بگرن و ئارامگر بن، بهڕاستی زهوی موڵکی خوایهو دهیسپێرێت بهههرکهس که بیهوێت له بهندهکانی، سهرئهنجامیش ههر بۆ پارێزکارانه.
قَالُوٓاْ أُوذِينَا مِن قَبۡلِ أَن تَأۡتِيَنَا وَمِنۢ بَعۡدِ مَا جِئۡتَنَاۚ قَالَ عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُهۡلِكَ عَدُوَّكُمۡ وَيَسۡتَخۡلِفَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرَ كَيۡفَ تَعۡمَلُونَ ﴿129﴾قَالُوٓاْ أُوذِينَا مِن قَبۡلِ أَن تَأۡتِيَنَا وَمِنۢ بَعۡدِ مَا جِئۡتَنَاۚ قَالَ عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُهۡلِكَ عَدُوَّكُمۡ وَيَسۡتَخۡلِفَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرَ كَيۡفَ تَعۡمَلُونَ
(قهومهکهی موسا دیاره زۆر له ناخۆشیدا بوون) بۆیه وتیان: پێش ئهوهی تۆ بێیته ناومان و دوای ئهوهش که هاتوویت (بارودۆخی ئێمه نهگۆڕاوه) ههر ئازاردراو بووین، موسا وتی: ئومێد وایه پهروهردگارتان دوژمنهکهتان لهناو ببات و بتانکاته جێنشین له زهویدا، ئهوسا سهیرتان دهکات که ئێوه چۆن کاردهکهن!!
وَلَقَدۡ أَخَذۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقۡصٖ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ ﴿130﴾وَلَقَدۡ أَخَذۡنَآ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقۡصٖ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ
سوێند بێت بهخوا بهڕاستی ئێمه شوێنکهوتوهکان و گهلی فیرعهونمان گیرۆدهی چهند ساڵێکی گرانی و نههاتی و کهم بونهوهی ڕزق و ڕۆزیی و بهروبوومهکان کرد، بۆ ئهوهی ئهوان دابچڵهکێن و پهند وهرگرن و بیربکهنهوه.
فَإِذَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡحَسَنَةُ قَالُواْ لَنَا هَٰذِهِۦۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةٞ يَطَّيَّرُواْ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓۗ أَلَآ إِنَّمَا طَـٰٓئِرُهُمۡ عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿131﴾فَإِذَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡحَسَنَةُ قَالُواْ لَنَا هَٰذِهِۦۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةٞ يَطَّيَّرُواْ بِمُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓۗ أَلَآ إِنَّمَا طَـٰٓئِرُهُمۡ عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
جا ئهوانه کاتێک خێرو چاکهیهکیان بۆ بێت ئهوه دهڵێن: ئهمه حهقی خۆمانه و ئێمه شایستهین، خۆ ئهگهر ناخۆشیهکیان تووش بێت ئۆباڵ و شوومیان دهدهنه پاڵ موساو ئهوانهی لهگهڵیدا بوون، ئاگاداربن بهڕاستی ههرچی ڕهشبینی و گهشبینیان ههیه ههمووی لهلایهن خواوهیه، بهڵام زۆربهیان ئهم ڕاستیانه تێ ناگهن و نایزانن.
وَقَالُواْ مَهۡمَا تَأۡتِنَا بِهِۦ مِنۡ ءَايَةٖ لِّتَسۡحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ ﴿132﴾وَقَالُواْ مَهۡمَا تَأۡتِنَا بِهِۦ مِنۡ ءَايَةٖ لِّتَسۡحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ
(فیرعهون و دارو دهستهی) وتیان: ههر چیمان بۆ بهێنیت له بهڵگهو موعجیزه تا چاوبهستمان لێبکهی پێی، ئهوه ئێمه ههر بڕوادارنین به تۆ!!
فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلۡجَرَادَ وَٱلۡقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَٰتٖ مُّفَصَّلَٰتٖ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ ﴿133﴾فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلۡجَرَادَ وَٱلۡقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَٰتٖ مُّفَصَّلَٰتٖ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمٗا مُّجۡرِمِينَ
جا ئێمهش بهڵای لافاوو کولله و ئهسپێ و بۆقی جۆراو جۆرو خوێنمان نارده سهریان له کاتێکدا ئهوانه چهندهها بهڵگهی ڕوون بوون (لهسهر تاوانباریان)، کهچی ئهوان ههر لووت بهرزیان کردو خۆیان بهزل و گهورهزانی، بهڕاستی قهومێکی تاوانبارو تاوانکار بوون.
وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيۡهِمُ ٱلرِّجۡزُ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَۖ لَئِن كَشَفۡتَ عَنَّا ٱلرِّجۡزَ لَنُؤۡمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرۡسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ﴿134﴾وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيۡهِمُ ٱلرِّجۡزُ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱدۡعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَۖ لَئِن كَشَفۡتَ عَنَّا ٱلرِّجۡزَ لَنُؤۡمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرۡسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ
جا کاتێکیش ههر بهڵایهک لهو بهڵایانه بهسهریاندا هات (پهنایان دهبرد بۆ موسا) و دهیانوت: ئهی موسا (فریامان بکهوه) له پهروهردگارت بپاڕێرهوه بۆمان، بهو پهیمانهی که خوا لای داناویت، سوێند بهخوا ئهگهر ئهم بهڵایانهمان لهسهر ههڵگری ئهوسا بێگومان باوهڕت پێ دهکهین و نهوهی ئیسرائیلیش ئازاد دهکهین و لهگهڵتا دهنێرین.
فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلرِّجۡزَ إِلَىٰٓ أَجَلٍ هُم بَٰلِغُوهُ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ ﴿135﴾فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُمُ ٱلرِّجۡزَ إِلَىٰٓ أَجَلٍ هُم بَٰلِغُوهُ إِذَا هُمۡ يَنكُثُونَ
جاکاتێک بهڵاکانمان لهسهر لادهبردن بۆ کاتێکی دیاریکراو که ئهوان پێی دهگهیشتن، ئهوه خێرا پهیمانهکانیان دهشکاندو له سنوور دهترازان و (دهچوونهوه دۆخی جاران).
فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡيَمِّ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ ﴿136﴾فَٱنتَقَمۡنَا مِنۡهُمۡ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡيَمِّ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ
جا ئێمهش تۆڵهمان لێسهندن و نوقمی دهریامان کردن، چونکه ئهوان بڕوایان به بهڵگه و موعجیزهکانی ئێمه نهبوو به درۆیان دادهنا و، ئهوان لێی بێئاگا بوون.
وَأَوۡرَثۡنَا ٱلۡقَوۡمَ ٱلَّذِينَ كَانُواْ يُسۡتَضۡعَفُونَ مَشَٰرِقَ ٱلۡأَرۡضِ وَمَغَٰرِبَهَا ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَاۖ وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلۡحُسۡنَىٰ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُواْۖ وَدَمَّرۡنَا مَا كَانَ يَصۡنَعُ فِرۡعَوۡنُ وَقَوۡمُهُۥ وَمَا كَانُواْ يَعۡرِشُونَ ﴿137﴾وَأَوۡرَثۡنَا ٱلۡقَوۡمَ ٱلَّذِينَ كَانُواْ يُسۡتَضۡعَفُونَ مَشَٰرِقَ ٱلۡأَرۡضِ وَمَغَٰرِبَهَا ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَاۖ وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ ٱلۡحُسۡنَىٰ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ بِمَا صَبَرُواْۖ وَدَمَّرۡنَا مَا كَانَ يَصۡنَعُ فِرۡعَوۡنُ وَقَوۡمُهُۥ وَمَا كَانُواْ يَعۡرِشُونَ
ئهوسا ئهو قهوم و گهلهی لاواز دهکران و دهچهوسێنرانهوه له ههموو خۆرههڵات و خۆرئاوای ئهو وڵاتهی که فهڕو بهرهکهتمان بهسهردا ڕژاند بوو کرده جێنشین و بهڵێنی ڕاست و جوانی پهروهردگارت (ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) جێبهجێ بوو بۆ نهوهی ئیسرائیل بههۆی ئهوهی که ئارامیان لهسهرگرت، (کهواته ئهگهر ئوممهتی تۆیش ئاوا خؤگربن بێگومان ههمان ئهنجام بهدهست دههێنن)، ههرچیش فیرعهون و قهومهکهی دروستیان دهکردو ئهو کۆشک و تهلارسازیهی که دهیانکرد، ههر ههموویمان کاول و وێران کرد.
وَجَٰوَزۡنَا بِبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱلۡبَحۡرَ فَأَتَوۡاْ عَلَىٰ قَوۡمٖ يَعۡكُفُونَ عَلَىٰٓ أَصۡنَامٖ لَّهُمۡۚ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱجۡعَل لَّنَآ إِلَٰهٗا كَمَا لَهُمۡ ءَالِهَةٞۚ قَالَ إِنَّكُمۡ قَوۡمٞ تَجۡهَلُونَ ﴿138﴾وَجَٰوَزۡنَا بِبَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ ٱلۡبَحۡرَ فَأَتَوۡاْ عَلَىٰ قَوۡمٖ يَعۡكُفُونَ عَلَىٰٓ أَصۡنَامٖ لَّهُمۡۚ قَالُواْ يَٰمُوسَى ٱجۡعَل لَّنَآ إِلَٰهٗا كَمَا لَهُمۡ ءَالِهَةٞۚ قَالَ إِنَّكُمۡ قَوۡمٞ تَجۡهَلُونَ
لهوهودوا نهوهی ئیسرائیلمان له دهریاکه پهڕاندهوه، دوای تاوێک ڕێیان کهوت له خهڵکێک که بهدهوری بتهکانیاندا دهخولانهوهو دهیانپهرستن، (دهستهیهکیان) وتیان: ئهی موسا خوایهکیش بۆ ئێمه ساز بکه وهکو ئهوانه چهند خوایهکیان ههیه!! موسا پێی وتن: بهڕاستی ئێوه قهومێکن نهدهزانن و نهدهفامن...
إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ مُتَبَّرٞ مَّا هُمۡ فِيهِ وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿139﴾إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ مُتَبَّرٞ مَّا هُمۡ فِيهِ وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
بێگومان ئائهوانه ئهوهی تێدا دهژین لهناوچووه و، پووچهڵه ئهوهی ئهوان دهیانکرد.
قَالَ أَغَيۡرَ ٱللَّهِ أَبۡغِيكُمۡ إِلَٰهٗا وَهُوَ فَضَّلَكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿140﴾قَالَ أَغَيۡرَ ٱللَّهِ أَبۡغِيكُمۡ إِلَٰهٗا وَهُوَ فَضَّلَكُمۡ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
موسا وتی: ئایا کهی ڕهوایه بێجگه له خوا خوایهکی ترتان بۆ بخوازم، لهکاتێکدا که ئهو زاته لهناو خهڵکی ئهم جیهانهدا ههڵی بژاردوون و ڕێزی زیاتری لێناوون.
وَإِذۡ أَنجَيۡنَٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ ﴿141﴾وَإِذۡ أَنجَيۡنَٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ
یادی ئهو کاتهش بکهن که ڕزگارمان کردن له دارو دهستهی فیرعهون کاتێک که ناسۆرترین ئهشکهنجهیان دهدان، بهشێوهیهکی دڕندانه زۆرینهی کوڕهکانی ئێوهیان دهکوشت وئافرهتهکانی ئێوهشیان دههێشتهوه (بۆ کهنیزهکی)، لهوهشدا بهڵاو تاقیکردنهوهیهکی گهوره ههیه بۆتان لهلایهن پهروهردگارتانهوه (بۆچی زوو فهرامۆشتان کرد).
وَوَٰعَدۡنَا مُوسَىٰ ثَلَٰثِينَ لَيۡلَةٗ وَأَتۡمَمۡنَٰهَا بِعَشۡرٖ فَتَمَّ مِيقَٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرۡبَعِينَ لَيۡلَةٗۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَٰرُونَ ٱخۡلُفۡنِي فِي قَوۡمِي وَأَصۡلِحۡ وَلَا تَتَّبِعۡ سَبِيلَ ٱلۡمُفۡسِدِينَ ﴿142﴾۞وَوَٰعَدۡنَا مُوسَىٰ ثَلَٰثِينَ لَيۡلَةٗ وَأَتۡمَمۡنَٰهَا بِعَشۡرٖ فَتَمَّ مِيقَٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرۡبَعِينَ لَيۡلَةٗۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَٰرُونَ ٱخۡلُفۡنِي فِي قَوۡمِي وَأَصۡلِحۡ وَلَا تَتَّبِعۡ سَبِيلَ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
بهڵێنی سی شهومان به موسادا (که خواپهرستی تێدا بکات، تا ئاماده بێت بۆ وهرگرتنی تهورات) و به ده شهوی تر ماوهکهمان تهواوکرد، ئینجا کاتی گفتوگۆی موسا لهگهڵ پهروهردگاریدا تهواو بوو که گهیشته چل شهو، موسا (پێش ڕۆیشتنی بۆ کێوی طور) به هارونی برای وت: ئیتر تۆ له جیاتی من به لهناو قهوم و عهشرهتمدا دهوری چاکسازی ببینه و نهکهیت شوێن ڕێبازی ئهوانه بکهویت که چێنهری تۆوی خراپهن.
وَلَمَّا جَآءَ مُوسَىٰ لِمِيقَٰتِنَا وَكَلَّمَهُۥ رَبُّهُۥ قَالَ رَبِّ أَرِنِيٓ أَنظُرۡ إِلَيۡكَۚ قَالَ لَن تَرَىٰنِي وَلَٰكِنِ ٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡجَبَلِ فَإِنِ ٱسۡتَقَرَّ مَكَانَهُۥ فَسَوۡفَ تَرَىٰنِيۚ فَلَمَّا تَجَلَّىٰ رَبُّهُۥ لِلۡجَبَلِ جَعَلَهُۥ دَكّٗا وَخَرَّ مُوسَىٰ صَعِقٗاۚ فَلَمَّآ أَفَاقَ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿143﴾وَلَمَّا جَآءَ مُوسَىٰ لِمِيقَٰتِنَا وَكَلَّمَهُۥ رَبُّهُۥ قَالَ رَبِّ أَرِنِيٓ أَنظُرۡ إِلَيۡكَۚ قَالَ لَن تَرَىٰنِي وَلَٰكِنِ ٱنظُرۡ إِلَى ٱلۡجَبَلِ فَإِنِ ٱسۡتَقَرَّ مَكَانَهُۥ فَسَوۡفَ تَرَىٰنِيۚ فَلَمَّا تَجَلَّىٰ رَبُّهُۥ لِلۡجَبَلِ جَعَلَهُۥ دَكّٗا وَخَرَّ مُوسَىٰ صَعِقٗاۚ فَلَمَّآ أَفَاقَ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
جا کاتێک موسا هات بۆ کات و شوێنی دیاریکراومان و پهروهردگاریشی گفتوگۆی ڕاستهوخۆی لهگهڵدا ئهنجامدا (دیاره له حاڵهتێکی ڕۆحی و دهروونی زۆر بهرزدا بووه، کهوتۆته جیهانێکی زۆر سهیرو خۆشهوه که قهڵهم ناتوانێت باسی بکات و زمان ناتوانێت وهسفی بکات، ئاخر ناحهقی نیه، پهروهردگاری ئهم بوونهوهره گفتوگۆ لهگهڵ بهندهیهکی خۆیدا ئهنجام بدات، با پێغهمبهریش بێت، بۆیه له خۆشیدا هاته گفت و) وتی: (تو خوا، خوایه گیان، ئهی پهروهردگاری ئازیزم) خۆتم نیشان بده تا تێر تهماشات بکهم، خوای گهورهش فهرمووی: ههرگیز (له دنیادا) نامبینیت (بۆ دڵنیاکردنی لهوهی که بهرگهی تهجهلای زاتی پهروهردگار ناگرێت) پێی فهرموو: بهڵام (ئهگهر ههر حهز دهکهیت) سهیری ئهو چیایه بکه، جا ئهگهر مایهوه له جێگهی خۆیدا ئهوا لهوهودوا تۆش من دهبینیت، جا کاتێک پهروهردگاری خۆی نیشانی کێوهکهداو تهجهلای کرد، کێوهکهی سووتاند و ورد و خاشی کرد، موساش کهوت و له هۆش خۆی چوو، ئینجا کاتێک هاتهوه هۆش خۆی (زانی داخوازیهکهی زۆر گهوره بووه) وتی: ستایش و بێگهردی و کهماڵ ههر سایشتهی تۆیه، من پهشیمانم له داخوازیهکهم و گهڕامهوه بۆ لای تۆ و من یهکهم کهسم له ئیمانداران.
قَالَ يَٰمُوسَىٰٓ إِنِّي ٱصۡطَفَيۡتُكَ عَلَى ٱلنَّاسِ بِرِسَٰلَٰتِي وَبِكَلَٰمِي فَخُذۡ مَآ ءَاتَيۡتُكَ وَكُن مِّنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ ﴿144﴾قَالَ يَٰمُوسَىٰٓ إِنِّي ٱصۡطَفَيۡتُكَ عَلَى ٱلنَّاسِ بِرِسَٰلَٰتِي وَبِكَلَٰمِي فَخُذۡ مَآ ءَاتَيۡتُكَ وَكُن مِّنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ
(خوای گهوره) فهرمووی: ئهی موسا بهڕاستی من تۆم ههڵبژاردوه لهناو خهڵکیدا بههۆی پهیامهکانمهوه و گفتوگۆکردنیشم لهگهڵ تۆدا، جا ههرچیهکم پێبهخشیوویت به توندو تۆڵی بیگرهو پهیڕهوی بکهو ڕای بگهیهنه و ههمیشه و بهردهوام له سوپاسگوزاران به.
وَكَتَبۡنَا لَهُۥ فِي ٱلۡأَلۡوَاحِ مِن كُلِّ شَيۡءٖ مَّوۡعِظَةٗ وَتَفۡصِيلٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ فَخُذۡهَا بِقُوَّةٖ وَأۡمُرۡ قَوۡمَكَ يَأۡخُذُواْ بِأَحۡسَنِهَاۚ سَأُوْرِيكُمۡ دَارَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ﴿145﴾وَكَتَبۡنَا لَهُۥ فِي ٱلۡأَلۡوَاحِ مِن كُلِّ شَيۡءٖ مَّوۡعِظَةٗ وَتَفۡصِيلٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ فَخُذۡهَا بِقُوَّةٖ وَأۡمُرۡ قَوۡمَكَ يَأۡخُذُواْ بِأَحۡسَنِهَاۚ سَأُوْرِيكُمۡ دَارَ ٱلۡفَٰسِقِينَ
له تابلۆکانی (تهوراتیشدا) له ههموو بابهتێکمان بۆ تۆمار کردبوو، ئامۆژگاری تێرو تهواو (بۆ ههموو چالاکیهکانی ژیان)، ههروهها ڕوون کردنهوه بۆ ههموو شتێک و ههموو بابهتێک، کهوابوو ئهی موسا: بهتوندی بیانگره و پهیڕهویان بکهو فهرمان به قهومهکهشت بده: که بهجوانترین شێوه وهریان بگرن و پهیڕهویان بکهن، له ئایندهدا خانووبهره و شوێنی تاوانبارو له سنوور دهرچوانتان نیشان دهدهم (چۆن وێرانی دهکهین).
سَأَصۡرِفُ عَنۡ ءَايَٰتِيَ ٱلَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَإِن يَرَوۡاْ كُلَّ ءَايَةٖ لَّا يُؤۡمِنُواْ بِهَا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلرُّشۡدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلۡغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗاۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ ﴿146﴾سَأَصۡرِفُ عَنۡ ءَايَٰتِيَ ٱلَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَإِن يَرَوۡاْ كُلَّ ءَايَةٖ لَّا يُؤۡمِنُواْ بِهَا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلرُّشۡدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗا وَإِن يَرَوۡاْ سَبِيلَ ٱلۡغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلٗاۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَكَانُواْ عَنۡهَا غَٰفِلِينَ
ئهو کهسانهی که بهناحهق فیز دهکهن له زهویداو خۆیان بهگهورهتر دهنوێنن (له خهڵکی)، لهمهودوا ڕووی دڵیان وهردهچهرخێنم له تێگهیشتنی ئایهت و فهرمانهکانم، خۆ ئهوانه ئهگهر ههر بهڵگه و نیشانهیهک ببینن ئهوه باوهڕی پێناکهن، ئهگهر ڕێبازی بهرژهوهندی دنیاو قیامهت ببینن ئهوه نایگرنهبهر، خۆ ئهگهر ڕێبازی ئارهزوو پهرستی و گومڕایی ببینن، ئهوه دهیگرنه بهرو پهیڕهوی دهکهن، ئهوه لهبهر ئهوهیه چونکه بهڕاستی ئهوان بڕوایان بهئایهت و فهرمانهکانی ئێمه نهبوو لێیان بێئاگا بوون.
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآءِ ٱلۡأٓخِرَةِ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡۚ هَلۡ يُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿147﴾وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآءِ ٱلۡأٓخِرَةِ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡۚ هَلۡ يُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
جا ئهوانهی که ئایهت و فهرمانهکانی ئێمه و به یهکگهیشنهوهیان له دوارۆژدا بهدرۆزانی، ئهوانه ههموو کاروکردهوهکانیان پووچ و بێ نرخ و بێ سوود بوو، ئایا پاداشتی هیچ شتێکیان دهدرێتهوه جگه لهوهی که دهیانکرد؟!
وَٱتَّخَذَ قَوۡمُ مُوسَىٰ مِنۢ بَعۡدِهِۦ مِنۡ حُلِيِّهِمۡ عِجۡلٗا جَسَدٗا لَّهُۥ خُوَارٌۚ أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّهُۥ لَا يُكَلِّمُهُمۡ وَلَا يَهۡدِيهِمۡ سَبِيلًاۘ ٱتَّخَذُوهُ وَكَانُواْ ظَٰلِمِينَ ﴿148﴾وَٱتَّخَذَ قَوۡمُ مُوسَىٰ مِنۢ بَعۡدِهِۦ مِنۡ حُلِيِّهِمۡ عِجۡلٗا جَسَدٗا لَّهُۥ خُوَارٌۚ أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّهُۥ لَا يُكَلِّمُهُمۡ وَلَا يَهۡدِيهِمۡ سَبِيلًاۘ ٱتَّخَذُوهُ وَكَانُواْ ظَٰلِمِينَ
جا له دوای چوونی موسا (بۆ کێوی طور) قهومهکهی پهیکهری گوێرهکهیهکیان له خشڵهکانیان دروست کرد، که بۆڕهیهکی ههبوو!! ئایا ئهوان نهیانزانی که ئهوه بهڕاستی قسهیان لهگهڵدا ناکات و ڕێنمووییان ناکات بۆ هیچ ڕێیهک، (سهیره لهگهڵ ئهو ههموو کهم و کووڕیانهشدا) کردیان بهخوای خۆیان، ئهوانه ستهمکار بوون.
وَلَمَّا سُقِطَ فِيٓ أَيۡدِيهِمۡ وَرَأَوۡاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ ضَلُّواْ قَالُواْ لَئِن لَّمۡ يَرۡحَمۡنَا رَبُّنَا وَيَغۡفِرۡ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ ﴿149﴾وَلَمَّا سُقِطَ فِيٓ أَيۡدِيهِمۡ وَرَأَوۡاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ ضَلُّواْ قَالُواْ لَئِن لَّمۡ يَرۡحَمۡنَا رَبُّنَا وَيَغۡفِرۡ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ
کاتێکیش که له دهستیان چوو و پهشیمان بوونهوه و (ڕاستییان بۆ دهرکهوت و گوێرهکه بوو به پهند لهبهر چاویان) زانیان و دڵنیا بوون که بهڕاستی گومڕا بوون و وتیان: سوێند به خوا ئهگهر پهروهردگارمان بهزهیی پیاماندا نهیهتهوه و لێمان خۆش نهبێت، ئهوه بهڕاستی له زهرهرمهندانین.
وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ غَضۡبَٰنَ أَسِفٗا قَالَ بِئۡسَمَا خَلَفۡتُمُونِي مِنۢ بَعۡدِيٓۖ أَعَجِلۡتُمۡ أَمۡرَ رَبِّكُمۡۖ وَأَلۡقَى ٱلۡأَلۡوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأۡسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيۡهِۚ قَالَ ٱبۡنَ أُمَّ إِنَّ ٱلۡقَوۡمَ ٱسۡتَضۡعَفُونِي وَكَادُواْ يَقۡتُلُونَنِي فَلَا تُشۡمِتۡ بِيَ ٱلۡأَعۡدَآءَ وَلَا تَجۡعَلۡنِي مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿150﴾وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ غَضۡبَٰنَ أَسِفٗا قَالَ بِئۡسَمَا خَلَفۡتُمُونِي مِنۢ بَعۡدِيٓۖ أَعَجِلۡتُمۡ أَمۡرَ رَبِّكُمۡۖ وَأَلۡقَى ٱلۡأَلۡوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأۡسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيۡهِۚ قَالَ ٱبۡنَ أُمَّ إِنَّ ٱلۡقَوۡمَ ٱسۡتَضۡعَفُونِي وَكَادُواْ يَقۡتُلُونَنِي فَلَا تُشۡمِتۡ بِيَ ٱلۡأَعۡدَآءَ وَلَا تَجۡعَلۡنِي مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ
جا کاتێک موسا گهڕایهوه بۆ لای قهومهکهی (زانی بووی خهریکی گوێرهکه پهرستین) زۆر بهتوڕهیی و پهستی و غهمباریهوه وتی: بهڕاستی دوای ڕۆشتنی من جێنشینیهکی خراپی منتان کرد، ئهوه پهلهتان کرد له وادهی پهروهردگارتاندا؟ (ئیتر لهداخی ئهو لادان و سهرگهردانیه) تابلۆکانی (تهورات)ی فڕێداو پهلاماری قژی (هاروون)ی برای داو ڕای کێشا بۆ لای خۆی، (هاروون) وتی: کوڕی دایکم (خهتای من نهبوو، من زۆر ههوڵمدا بهڵام بێ سوود بوو) به ڕاستی ئهو خهڵکه زۆریان بۆ هێنام و هێزیان لێسهندم، خهریک بوو بشمکوژن (کاکه گیان) کهوابوو دوژمنانم پێ شاد مهکه و لهگهڵ قهومی ستهمکاردا حسابم بۆ مهکه.
قَالَ رَبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِأَخِي وَأَدۡخِلۡنَا فِي رَحۡمَتِكَۖ وَأَنتَ أَرۡحَمُ ٱلرَّـٰحِمِينَ ﴿151﴾قَالَ رَبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِأَخِي وَأَدۡخِلۡنَا فِي رَحۡمَتِكَۖ وَأَنتَ أَرۡحَمُ ٱلرَّـٰحِمِينَ
(ئهوسا ئیتر موسا بهخۆیدا هاتهوه و) وتی: پهروهردگارا له خۆم و براکهشم خۆش ببه و ههردووکمان بخهره نێو ڕهحمهت و میهرهبانی خۆتهوه و تۆ له ههموو کهس بهسۆزتر و میهرهبانتریت.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ ٱلۡعِجۡلَ سَيَنَالُهُمۡ غَضَبٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَذِلَّةٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُفۡتَرِينَ ﴿152﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ ٱلۡعِجۡلَ سَيَنَالُهُمۡ غَضَبٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَذِلَّةٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُفۡتَرِينَ
بهڕاستی ئهوانهی که گوێرهکهکهیان پهرست، لهئایندهدا لهلایهن پهروهردگاریانهوه خهشم و قینیان دهگاتێ و زهلیلی و خهجاڵهتییش بهشیان دهبێت له ژیانی دنیادا، ههر بهو شێوهیهش پاداشتی ئهوانه دهدهینهوه که درۆ بهدهم خواوه ههڵدهبهستن.
وَٱلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِهَا وَءَامَنُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿153﴾وَٱلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِهَا وَءَامَنُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
ئهوانهش که کرداره خراپهکانیان ئهنجامداوه و پاشان له دوای کرداره خراپهکان تهوبهیان کردو پهشیمان بوونهوه و باوهڕێکی دامهزراویان هێنا، ئهوه بێگومان پهروهردگاری تۆ (ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) له دوای ئهنجامدانی ئهوکارانه لێخۆشبوو میهرهبانه.
وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى ٱلۡغَضَبُ أَخَذَ ٱلۡأَلۡوَاحَۖ وَفِي نُسۡخَتِهَا هُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّلَّذِينَ هُمۡ لِرَبِّهِمۡ يَرۡهَبُونَ ﴿154﴾وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى ٱلۡغَضَبُ أَخَذَ ٱلۡأَلۡوَاحَۖ وَفِي نُسۡخَتِهَا هُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّلَّذِينَ هُمۡ لِرَبِّهِمۡ يَرۡهَبُونَ
کاتێک تووڕهیی موسا هێور بۆوه، تابلۆکانی (تهورات)ی ههڵگرتهوه، کهله توێیدا ڕێنموویی و ڕهحمهت و میهرهبانی تیادا دهدرهوشایهوه بۆ ئهوانهی که له پهروهردگاریان دهترسن و مهبهستیانه لێیان نهڕهنجێت.
وَٱخۡتَارَ مُوسَىٰ قَوۡمَهُۥ سَبۡعِينَ رَجُلٗا لِّمِيقَٰتِنَاۖ فَلَمَّآ أَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ قَالَ رَبِّ لَوۡ شِئۡتَ أَهۡلَكۡتَهُم مِّن قَبۡلُ وَإِيَّـٰيَۖ أَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَّآۖ إِنۡ هِيَ إِلَّا فِتۡنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَآءُ وَتَهۡدِي مَن تَشَآءُۖ أَنتَ وَلِيُّنَا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَاۖ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡغَٰفِرِينَ ﴿155﴾وَٱخۡتَارَ مُوسَىٰ قَوۡمَهُۥ سَبۡعِينَ رَجُلٗا لِّمِيقَٰتِنَاۖ فَلَمَّآ أَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ قَالَ رَبِّ لَوۡ شِئۡتَ أَهۡلَكۡتَهُم مِّن قَبۡلُ وَإِيَّـٰيَۖ أَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلسُّفَهَآءُ مِنَّآۖ إِنۡ هِيَ إِلَّا فِتۡنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَآءُ وَتَهۡدِي مَن تَشَآءُۖ أَنتَ وَلِيُّنَا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَاۖ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡغَٰفِرِينَ
(دوای ماوهیهک) موسا حهفتا پیاوی له قهومهکهی ههڵبژارد (تا پهشیمانی تهواو دهربڕن لهگوێرهکه پهرستی، لهکاتی دیاری کراودا بردنی بۆ لای کێوی طور) جا کاتێک تووشی بوومهلهرزهکه بوون و گرتنی، موسا وتی: پهروهردگارا خۆ ئهگهر بتویستایه پێشتر منیش و ئهوانیشت لهناو دهبرد، ئایا ئێمه لهناو دهبهیت بههۆی ئهوهی که ئهو نهفامانهمان کردویانه، ئهمه هیچ شتێک نیه تهنها تاقیکردنهوهیهکی زاتی تۆ نهبێت که ئهوهی بتهوێت پێگومڕا دهکهیت، ئهوهش بتهوێت هیدایهتی دهدهیت، ههر تۆ پشت و پهنای ئێمهی، جا (داواکارین) لێمان خۆش ببیت و بهزهییت پیاماندا بێتهوه، تۆ چاکترینی چاوپۆشیکهرانی.
وَٱكۡتُبۡ لَنَا فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِنَّا هُدۡنَآ إِلَيۡكَۚ قَالَ عَذَابِيٓ أُصِيبُ بِهِۦ مَنۡ أَشَآءُۖ وَرَحۡمَتِي وَسِعَتۡ كُلَّ شَيۡءٖۚ فَسَأَكۡتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِنَا يُؤۡمِنُونَ ﴿156﴾۞وَٱكۡتُبۡ لَنَا فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِنَّا هُدۡنَآ إِلَيۡكَۚ قَالَ عَذَابِيٓ أُصِيبُ بِهِۦ مَنۡ أَشَآءُۖ وَرَحۡمَتِي وَسِعَتۡ كُلَّ شَيۡءٖۚ فَسَأَكۡتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَٰتِنَا يُؤۡمِنُونَ
داواکارین که له دنیادا چاکهمان بۆ پێش بهێنیت و له قیامهتیشدا، ئێمه بهڕاستی ڕێنموویی کراوین بۆ لای زاتی تۆ، (خوای گهوره له وهڵامیاندا) فهرمووی: سزاو تۆڵهم تووشی کهسێک دهکهم که بمهوێت و (شایسته بێت)، ڕهحمهت و میهرهبانیم ههموو شتێکی گرتۆتهوه، جا لهمهودوا ئهو ڕهحمهت و میهرهبانیهم تۆمار دهکهم و بڕیار دهدهم بۆ ئهو کهسانهی که تهقواو پارێزکاری دهکهن و زهکات دهدهن و ئهوانیش که باوهڕی تهواو بهئایهت و فهرمانهکانی ئێمه دههێنن...
ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِيَّ ٱلۡأُمِّيَّ ٱلَّذِي يَجِدُونَهُۥ مَكۡتُوبًا عِندَهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَٱلۡإِنجِيلِ يَأۡمُرُهُم بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَىٰهُمۡ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡخَبَـٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنۡهُمۡ إِصۡرَهُمۡ وَٱلۡأَغۡلَٰلَ ٱلَّتِي كَانَتۡ عَلَيۡهِمۡۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُواْ ٱلنُّورَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ﴿157﴾ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِيَّ ٱلۡأُمِّيَّ ٱلَّذِي يَجِدُونَهُۥ مَكۡتُوبًا عِندَهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَٱلۡإِنجِيلِ يَأۡمُرُهُم بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَىٰهُمۡ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡخَبَـٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنۡهُمۡ إِصۡرَهُمۡ وَٱلۡأَغۡلَٰلَ ٱلَّتِي كَانَتۡ عَلَيۡهِمۡۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُواْ ٱلنُّورَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
ئهوانهی که شوێنی ئهم (محمد(صلى الله عليه وسلم) پێغهمبهره ههواڵدهره نهخوێندهواره دهکهون ئهوهی که (گاورو جوو، ناوو نیشانیان) دهستیان دهکهوێت نووسراوه لای ئهوان له تهورات و ئینجیلدا، فهرمانیان پێدهدات بهچاکهو قهدهغهی گوناهو خراپهیان لێدهکات و ههرچیهک پاکو چاکه بۆیان حهڵاڵ دهکات و ههرچی پیس و ناپوخته لێیان حهرام دهکات و ئهرکه قورس و سهنگینهکان لهسهرشانیان لادهبات، ئهو کۆت و زنجیرانهش که لهسهریان بوو لای دهبات (وهک خۆ کۆشتن لهکاتی تهوبهدا... هتد)، جا ئهوانهی باوهڕیان پێ هێناوه و پشتیوانیان لێکردوه و پشتگیریان کردووه و شوێنی ئهو نووره کهوتوون (که قورئانه) و هاوڕێ لهگهڵیدا ڕهوانه کراوه، ههر ئهوانه سهرفرازو ڕزگارن.
قُلۡ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِيِّ ٱلۡأُمِّيِّ ٱلَّذِي يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ ﴿158﴾قُلۡ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ ٱلنَّبِيِّ ٱلۡأُمِّيِّ ٱلَّذِي يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَكَلِمَٰتِهِۦ وَٱتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ
(ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) بڵێ: ئهی خهڵکینه بهڕاستی من پێغهمبهرو فرستادهی خوام بۆ ئێوه بهگشتی، ئهو خوایهی که ههر بۆئهوه خاوهندارێتی ئاسمانهکان و زهوی، هیچ خوایهک نیه جگه لهو زاته، دهژێنێت و دهمرێنێت، جا کهوابوو باوهڕی پتهو بهێنن بهو خوایهو بهپێغهمبهرهکهی، که ههواڵدهرێکی نهخوێندهواره، (تاهیچ کهس نهڵێت پیاوێکی خوێندهوار بووه و خۆی قورئانی داناوه) ئهو پێغهمبهرهی که خۆی باوهڕ دههێنێت به خواو به فهرموودهکانی، ده ئێوهش شوێنی بکهون، بۆ ئهوهی ئێوه ڕێنموویی وهرگرن.
وَمِن قَوۡمِ مُوسَىٰٓ أُمَّةٞ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ ﴿159﴾وَمِن قَوۡمِ مُوسَىٰٓ أُمَّةٞ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ
له قهومی موسا کهسانێک ههن (ژیرو هۆشمهندن و شوێنی حهق دهکهون و) ڕێنموویی خهڵک دهکهن و شارهزایان دهکهن بهحهق و ڕاستی، ههر بهو حهقه خهڵکی ڕاست دهکهنهوه (له لادان و سهرکهشی).
وَقَطَّعۡنَٰهُمُ ٱثۡنَتَيۡ عَشۡرَةَ أَسۡبَاطًا أُمَمٗاۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ إِذِ ٱسۡتَسۡقَىٰهُ قَوۡمُهُۥٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡحَجَرَۖ فَٱنۢبَجَسَتۡ مِنۡهُ ٱثۡنَتَا عَشۡرَةَ عَيۡنٗاۖ قَدۡ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٖ مَّشۡرَبَهُمۡۚ وَظَلَّلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡغَمَٰمَ وَأَنزَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰۖ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡۚ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ﴿160﴾وَقَطَّعۡنَٰهُمُ ٱثۡنَتَيۡ عَشۡرَةَ أَسۡبَاطًا أُمَمٗاۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ إِذِ ٱسۡتَسۡقَىٰهُ قَوۡمُهُۥٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡحَجَرَۖ فَٱنۢبَجَسَتۡ مِنۡهُ ٱثۡنَتَا عَشۡرَةَ عَيۡنٗاۖ قَدۡ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٖ مَّشۡرَبَهُمۡۚ وَظَلَّلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡغَمَٰمَ وَأَنزَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰۖ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡۚ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ
ئێمه نهوهی ئیسرائیلمان کرد به دوانزه تیرهو تایهفه (دوای ئهوهی بهبیابانی سینادا کۆچیان دهکرد تووشی تینویهتیهکی زۆر بوون) و وهحی و نیگامان بۆ موسا نارد کاتیک قهومهکهی داوای ئاویان لێکرد که: به دار عاساکهت بماڵه بهبهردهکهدا ( ههر که ئهو کارهی کرد) بهردهکه دوانزه کانی لێ ههڵقوڵا، بێگومان ههر تیرهو تایهفهیهک کانیاوی خۆی زانی و ههوریشمان کرد به سێبهر بهسهریانهوه (تا گهرما زۆریان بۆ نههێنێت)و گهزۆ و باڵندهی شهلاقهشمان بهسهردا باراندن، ده بخۆن لهو ههموو ڕزق و ڕۆزیه پاکانهی که پێمان بهخشیوون، جا وهنهبێت ئهوانه ستهمیان له ئێمه کردبێت (به ناشوکری کردن و بێزاری دهربڕین) بهڵکو ستهمیان ههر له خۆیان دهکرد.
وَإِذۡ قِيلَ لَهُمُ ٱسۡكُنُواْ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةَ وَكُلُواْ مِنۡهَا حَيۡثُ شِئۡتُمۡ وَقُولُواْ حِطَّةٞ وَٱدۡخُلُواْ ٱلۡبَابَ سُجَّدٗا نَّغۡفِرۡ لَكُمۡ خَطِيٓـَٰٔتِكُمۡۚ سَنَزِيدُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿161﴾وَإِذۡ قِيلَ لَهُمُ ٱسۡكُنُواْ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةَ وَكُلُواْ مِنۡهَا حَيۡثُ شِئۡتُمۡ وَقُولُواْ حِطَّةٞ وَٱدۡخُلُواْ ٱلۡبَابَ سُجَّدٗا نَّغۡفِرۡ لَكُمۡ خَطِيٓـَٰٔتِكُمۡۚ سَنَزِيدُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
یادی ئهو کاته بکهرهوه که پێیان وترا: لهم شارهدا که (قودسه) نیشتهجێ ببن و لهو بهروبوومانهی که به دهورو پشتیدا ههیه له ههر شوێنێک ویستان به ئارهزووی خۆتان لێی بخۆن و داوای لێخۆشبوون بکهن و بڵێن پهروهردگارا؛ لێمان خۆش ببهو گوناههکانمان لێ ههڵوهرێنه، جا له دهروازهی شارهوه به کڕنووشهوه بچنه ژوورهوه، ئهوه ئیتر ئێمه له ههڵه و گوناههکانتان خۆش دهبین، لهئایندهدا چاکهکاران پاداشتی زیاتریان دهدهینهوه (له ههردوو جیهاندا).
فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡ قَوۡلًا غَيۡرَ ٱلَّذِي قِيلَ لَهُمۡ فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ رِجۡزٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَظۡلِمُونَ ﴿162﴾فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡ قَوۡلًا غَيۡرَ ٱلَّذِي قِيلَ لَهُمۡ فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ رِجۡزٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَظۡلِمُونَ
جا ئهوانهیان که ستهمیان کردبوو فهرموودهکهیان گۆڕی بهشتێک ئهوه نهبوو که پێیان وترا بوو، جائێمهش سزاو بهڵایهکمان له ئاسمانهوه بهسهردا ناردن بههۆی ئهو ستهمهوه که دهیانکرد.
وَسۡـَٔلۡهُمۡ عَنِ ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِي كَانَتۡ حَاضِرَةَ ٱلۡبَحۡرِ إِذۡ يَعۡدُونَ فِي ٱلسَّبۡتِ إِذۡ تَأۡتِيهِمۡ حِيتَانُهُمۡ يَوۡمَ سَبۡتِهِمۡ شُرَّعٗا وَيَوۡمَ لَا يَسۡبِتُونَ لَا تَأۡتِيهِمۡۚ كَذَٰلِكَ نَبۡلُوهُم بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ ﴿163﴾وَسۡـَٔلۡهُمۡ عَنِ ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِي كَانَتۡ حَاضِرَةَ ٱلۡبَحۡرِ إِذۡ يَعۡدُونَ فِي ٱلسَّبۡتِ إِذۡ تَأۡتِيهِمۡ حِيتَانُهُمۡ يَوۡمَ سَبۡتِهِمۡ شُرَّعٗا وَيَوۡمَ لَا يَسۡبِتُونَ لَا تَأۡتِيهِمۡۚ كَذَٰلِكَ نَبۡلُوهُم بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ
پرسیار له جووهکان بکه دهربارهی ئهو شارهی که لهسهر قهراغی دهریا بوو، لهکاتێکدا ئهوان له ڕۆژی شهممهدا سنووریان دهشکاند (که بڕیار بوو ڕۆژی شهممه تهرخان بێت تهنها بۆ خواپهرستی) کاتێک له ڕۆژی شهممهکهیاندا ماسیه گهورهکانیان بهسهر ئاوهوه بۆ دههاتن، ئهو ڕۆژهش که شهممهیان نهدهبوو ماسیهکانیان بۆ نه دههات، ئا بهو شێوهیه بههۆی یاخی بوون و لادانیانهوه تاقیمان کردنهوه.
وَإِذۡ قَالَتۡ أُمَّةٞ مِّنۡهُمۡ لِمَ تَعِظُونَ قَوۡمًا ٱللَّهُ مُهۡلِكُهُمۡ أَوۡ مُعَذِّبُهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدٗاۖ قَالُواْ مَعۡذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ ﴿164﴾وَإِذۡ قَالَتۡ أُمَّةٞ مِّنۡهُمۡ لِمَ تَعِظُونَ قَوۡمًا ٱللَّهُ مُهۡلِكُهُمۡ أَوۡ مُعَذِّبُهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدٗاۖ قَالُواْ مَعۡذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ
(دیاره که ههندێک لهو جولهکانه فهرمانی خوایان شکاندووه، بهههر فێڵێک بووه ڕاوی خۆیان کردوه، بۆیه دهستهیهک له پیاو چاکانیان کهوتوونهته ئامۆژگاری کردنی دهست درێژکاران) کهچی کاتێکیش دهستهیهک لهوان وتیان: بۆچی ئامۆژگاری کهسانێک دهکهن که خوا ههر لهناوبهریانه، یان سزادهریانه بهسزایهکی توند ( له وهڵامیاندا) وتیان: ئاخر بابهڵگهیهکی دڵسۆزی و غهمخۆری بێت بۆ لای پهروهردگارتان و بهو هیوایه ئهوان له خوا بترسن.
فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِۦٓ أَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذۡنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ بِعَذَابِۭ بَـِٔيسِۭ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ ﴿165﴾فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِۦٓ أَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذۡنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ بِعَذَابِۭ بَـِٔيسِۭ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ
جا کاتێک فهرامۆشیان کرد ئهوهی ئامۆژگاریان پێی کرابوو، ئێمهش ئهوانهی که قهدهغهی خراپهیان دهکرد ڕزگارمان کردن و ئهوانهش که ستهمیان کردو ههوڵیاندا بۆ کردنی ئهوکاره ناڕهوایه، بهسزایهکی سهخت گیرۆدهمان کردن، بههۆی ئهوهی له سنوور دهرچوو بوون.
فَلَمَّا عَتَوۡاْ عَن مَّا نُهُواْ عَنۡهُ قُلۡنَا لَهُمۡ كُونُواْ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ ﴿166﴾فَلَمَّا عَتَوۡاْ عَن مَّا نُهُواْ عَنۡهُ قُلۡنَا لَهُمۡ كُونُواْ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ
جا کاتێک ههر سهرکهشییان کرد لهوهی که قهدهغه کرابوو لێیان، ئێمهش پێمان وتن: ببنه کۆمهڵه مهیمونێکی سووک و ڕیسواو دوور له ڕهحمی خوا.
وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبۡعَثَنَّ عَلَيۡهِمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَن يَسُومُهُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِۗ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ٱلۡعِقَابِ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿167﴾وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبۡعَثَنَّ عَلَيۡهِمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَن يَسُومُهُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِۗ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ٱلۡعِقَابِ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ
یادی ئهو کاتهش بکه پهروهردگارت (ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) بڕیاریدا و ڕایگهیاند بهڕاستی کهسانێک دهنێرێته سهریان تا ڕۆژی قیامهت، ئهشکهنجهو ئازاری سهختیان بدات، چونکه بهڕاستی پهروهردگارت زۆر بهخێرایی تۆڵه دهسێنێت ( له ستهمکاران)، ههروهها بێگومان لێخۆشبوو میهرهبانیشه ( بۆ تهوبهکاران و ئیمانداران).
وَقَطَّعۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُمَمٗاۖ مِّنۡهُمُ ٱلصَّـٰلِحُونَ وَمِنۡهُمۡ دُونَ ذَٰلِكَۖ وَبَلَوۡنَٰهُم بِٱلۡحَسَنَٰتِ وَٱلسَّيِّـَٔاتِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ﴿168﴾وَقَطَّعۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُمَمٗاۖ مِّنۡهُمُ ٱلصَّـٰلِحُونَ وَمِنۡهُمۡ دُونَ ذَٰلِكَۖ وَبَلَوۡنَٰهُم بِٱلۡحَسَنَٰتِ وَٱلسَّيِّـَٔاتِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
سهرئهنجامیش نهوهی ئیسرائیلمان کرد بهچهند بهشهوه لهسهر زهویدا، ههیانه چاک و له خواترسه، ههشیانه وا نیه و لهپلهیهکی نزمدایهو بهچهندهها خۆشی و ناخۆشی تاقیمان کردنهوه بۆ ئهوهی ئهوان بگهڕێنهوه (بۆ ڕێبازی ڕاست و دروست).
فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفٞ وَرِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ يَأۡخُذُونَ عَرَضَ هَٰذَا ٱلۡأَدۡنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغۡفَرُ لَنَا وَإِن يَأۡتِهِمۡ عَرَضٞ مِّثۡلُهُۥ يَأۡخُذُوهُۚ أَلَمۡ يُؤۡخَذۡ عَلَيۡهِم مِّيثَٰقُ ٱلۡكِتَٰبِ أَن لَّا يَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّ وَدَرَسُواْ مَا فِيهِۗ وَٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ﴿169﴾فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفٞ وَرِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ يَأۡخُذُونَ عَرَضَ هَٰذَا ٱلۡأَدۡنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغۡفَرُ لَنَا وَإِن يَأۡتِهِمۡ عَرَضٞ مِّثۡلُهُۥ يَأۡخُذُوهُۚ أَلَمۡ يُؤۡخَذۡ عَلَيۡهِم مِّيثَٰقُ ٱلۡكِتَٰبِ أَن لَّا يَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّ وَدَرَسُواْ مَا فِيهِۗ وَٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
جا له دوای ئهوان نهوهیهکی نوێ جێگهی ئهوانی گرتهوه تهوراتیان بهمیراتی وهرگرت، ئهوانه (به پهرۆشهوه) پهلاماری کهلوپهلی (حهرامی) ئهم دنیایه دهدهن و دهشڵێن چاوپۆشیمان لێدهکرێت، خۆ ئهگهر کهلوپهلێکی تریان بۆ بێت وهک ئهو، ئهوه وهریدهگرن و دهیماشنهوه (چاویان تێرنابێت)، باشه، ئایا ئهوانه لهڕێگهی تهوراتهوه پهیمانیان لێ وهرنهگیراوه که بهناوی خواوه شتێک نهڵێن جگهله حهق و ڕاستی؟ خۆ ههرچی له تهوراتدا ههیه، ئهوانه خوێندویانهو دهیزانن!!، بێگومان ماڵی قیامهت، بهههشتی بهرین، چاکتره بۆ ئهوانهی که خواناسی و دینداری دهکهنه کاڵای باڵایان، باشه ئهوه تاکهی ژیرنابن؟! (بۆ ئهوهنده دنیا پهرستن)؟!
وَٱلَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِٱلۡكِتَٰبِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُصۡلِحِينَ ﴿170﴾وَٱلَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِٱلۡكِتَٰبِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُصۡلِحِينَ
ئهوانهش که به تهوراتهوه پابهندی دهکهن (که هانیان دهدات بۆ باوهڕهێنان بهمحمد(صلى الله عليه وسلم)و نوێژهکانیان بهچاکی ئهنجام دهدا، بێگومان ئێمه پاداشتی چاکسازان بهزایه نادهین.
وَإِذۡ نَتَقۡنَا ٱلۡجَبَلَ فَوۡقَهُمۡ كَأَنَّهُۥ ظُلَّةٞ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُۥ وَاقِعُۢ بِهِمۡ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱذۡكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ ﴿171﴾۞وَإِذۡ نَتَقۡنَا ٱلۡجَبَلَ فَوۡقَهُمۡ كَأَنَّهُۥ ظُلَّةٞ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُۥ وَاقِعُۢ بِهِمۡ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱذۡكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ
یادی ئهو کاتهش بکهرهوه که کێوی طورمان له جێی خۆی ههڵکهندو له شوێنی خۆی بهرزمان کردهوه بهسهریاندا وهکو پهڵهههورێک، جا ئهوکاته (بهتهواوی ترسیان لێنیشت و) وایانزانی که دهکهوێت بهسهریاندا، (ئهوسا پێمان وتن) ده ئیتر ئهوهی پێمان بهخشیوون بهتوندی بیگرن و له سنوور دهرمهچن و ئهو فهرمانانهی که پێمانداون ههمیشه له یادتان بێت، بۆ ئهوهی ئێوه خۆتان بپارێزن.
وَإِذۡ أَخَذَ رَبُّكَ مِنۢ بَنِيٓ ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَأَشۡهَدَهُمۡ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَلَسۡتُ بِرَبِّكُمۡۖ قَالُواْ بَلَىٰ شَهِدۡنَآۚ أَن تَقُولُواْ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّا كُنَّا عَنۡ هَٰذَا غَٰفِلِينَ ﴿172﴾وَإِذۡ أَخَذَ رَبُّكَ مِنۢ بَنِيٓ ءَادَمَ مِن ظُهُورِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَأَشۡهَدَهُمۡ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَلَسۡتُ بِرَبِّكُمۡۖ قَالُواْ بَلَىٰ شَهِدۡنَآۚ أَن تَقُولُواْ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّا كُنَّا عَنۡ هَٰذَا غَٰفِلِينَ
یادی ئهوکاتهش بکهرهوه که پهروهردگارت پشتاو پشتی نهوهی ئادهمی کۆ کردهوه (له جیهانی پهنهان و شاراوهدا پهیمانی لێ وهرگرتن) و کردنی به شایهت بهسهر خۆیانهوه و (پێی فهرموون): ئایا من پهروهردگاری ئێوه نیم؟! ههموو وتیان: نابێت تۆ خوای ئێمه نهبیت، بهڵێ شایهتیمان داوه (که تۆ پهروهردگارمانیت)، ئهمهش بۆ ئهوهی نهوهکو له ڕۆژی قیامهتدا بڵێن: بهڕاستی ئێمه لهمه بێئاگا بوین!!
أَوۡ تَقُولُوٓاْ إِنَّمَآ أَشۡرَكَ ءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةٗ مِّنۢ بَعۡدِهِمۡۖ أَفَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ ﴿173﴾أَوۡ تَقُولُوٓاْ إِنَّمَآ أَشۡرَكَ ءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةٗ مِّنۢ بَعۡدِهِمۡۖ أَفَتُهۡلِكُنَا بِمَا فَعَلَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ
یاخود نهوهک بڵێن: جا ئێمه چی بکهین، بهڕاستی باوو باپیرانمان له پێشدا هاوهڵیان بۆ خوا داناوه و ئێمهش نهوهیهک بووین دوای ئهوان هاتین و شوێنیان کهوتین، جا ئایا تۆ لهناومان دهبهیت بههۆی ئهوهی که پێشێلکهرانی حهق کردوویانه؟
وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ وَلَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ﴿174﴾وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ وَلَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ
ئا بهوشێوهیه ئایهت و فهرمانهکان ڕووندهکهینهوه (تالێی ورد ببنهوه) و بۆ ئهوهی بگهڕێنهوه (بۆ سهر ڕاسته شهقامی ئیمان و خواناسین).
وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ ٱلَّذِيٓ ءَاتَيۡنَٰهُ ءَايَٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنۡهَا فَأَتۡبَعَهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ ﴿175﴾وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ ٱلَّذِيٓ ءَاتَيۡنَٰهُ ءَايَٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنۡهَا فَأَتۡبَعَهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ
(ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) ههواڵی ئهو کهسهیان بهسهردا بخوێنهرهوه که فهرمانهکانی خۆمانمان پێبهخشی بوو، کهچی ئهویش خۆی لێ داماڵی و خۆی لێ دووره پهرێز گرت، ئهوسا ئیتر شهیتان شوێنی کهوت و دایهپێش و چووه ڕیزی سهر لێشێواوانهوه.
وَلَوۡ شِئۡنَا لَرَفَعۡنَٰهُ بِهَا وَلَٰكِنَّهُۥٓ أَخۡلَدَ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلۡكَلۡبِ إِن تَحۡمِلۡ عَلَيۡهِ يَلۡهَثۡ أَوۡ تَتۡرُكۡهُ يَلۡهَثۚ ذَّـٰلِكَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۚ فَٱقۡصُصِ ٱلۡقَصَصَ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ ﴿176﴾وَلَوۡ شِئۡنَا لَرَفَعۡنَٰهُ بِهَا وَلَٰكِنَّهُۥٓ أَخۡلَدَ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلۡكَلۡبِ إِن تَحۡمِلۡ عَلَيۡهِ يَلۡهَثۡ أَوۡ تَتۡرُكۡهُ يَلۡهَثۚ ذَّـٰلِكَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَاۚ فَٱقۡصُصِ ٱلۡقَصَصَ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ
خۆ ئهگهر بمانویستایه ئهوه بهو ئایهت و فهرمانانه بهرزمان دهکردهوه، بهڵام ئهو خۆی چهسپان بهزهویهوه و (دهستی کرد بهدنیا پهرستی و) شوێنی ئارهزووی خۆی کهوت، جا نموونهی (ئهو جۆره کهسانه) وهکو نموونهی سهگ وایه ئهگهر دهری بکهیت و پیایدا ههڵبشاخێیت ههناسه بڕکێیهتی (زمان دهردهکێشێت)، یاخود ئهگهر وازی لێ بهێنیت ئهوه ههر ههناسه بڕکێیهتی، ئهوه نموونهی ئهو کهسانهیه که ئایهتهکانی ئێمهیان بهدرۆ زانیوه و بڕوایان پێی نهبووه، کهوابوو ئهم جۆره بهسهرهاتانه بگێڕهرهوه بۆ ئهوهی (دابچڵهکێن و) بیربکهنهوه.
سَآءَ مَثَلًا ٱلۡقَوۡمُ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَأَنفُسَهُمۡ كَانُواْ يَظۡلِمُونَ ﴿177﴾سَآءَ مَثَلًا ٱلۡقَوۡمُ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَأَنفُسَهُمۡ كَانُواْ يَظۡلِمُونَ
ئای که چهنده نموونهیهکی ناشرینه، نموونهی ئهو کهسانهی که بهڵگهو فهرمانهکانی ئێمهیان بهدرۆ زانیوهو بڕوایان پێ نهکردوه، ئهوانه ههر ستهمیان له خۆیان دهکرد.
مَن يَهۡدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلۡمُهۡتَدِيۖ وَمَن يُضۡلِلۡ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ﴿178﴾مَن يَهۡدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلۡمُهۡتَدِيۖ وَمَن يُضۡلِلۡ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ
ئهوهی خوا ڕێنموویی بکات ئهوه ههر ئهو ڕێنموویی وهرگره، ئهوهش کهگومڕای بکات ئهوه ههر ئهوانه زهرهرمهندن.
وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ لَهُمۡ قُلُوبٞ لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنٞ لَّا يُبۡصِرُونَ بِهَا وَلَهُمۡ ءَاذَانٞ لَّا يَسۡمَعُونَ بِهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ كَٱلۡأَنۡعَٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ ﴿179﴾وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ لَهُمۡ قُلُوبٞ لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنٞ لَّا يُبۡصِرُونَ بِهَا وَلَهُمۡ ءَاذَانٞ لَّا يَسۡمَعُونَ بِهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ كَٱلۡأَنۡعَٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ
سوێند به خوا بێگومان ئێمه زۆر له پهری و ئادهمیزادمان بۆ دۆزهخ دروست کردوه، ئهوانه دهزگای دڵیان ههیه و کهچی حهقی پێ تێناگهن، چاویشیان ههیه کهچی حهقی پێ نابینن، گوێیان ههیه کهچی حهقی پێ نابیستن، ئا ئهوانه وهکو ئاژهڵ وان ( له شوێنکهوتنی ئارهزوودا) بهڵکو ئهوانه وێڵ تریشن، ئا ئهوانه ههر غافڵ و بێ ئاگان له حهق.
وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ وَذَرُواْ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ أَسۡمَـٰٓئِهِۦۚ سَيُجۡزَوۡنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿180﴾وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ وَذَرُواْ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ أَسۡمَـٰٓئِهِۦۚ سَيُجۡزَوۡنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
ههر بۆ خوایه ههموو ناوه جوان و پیرۆزهکان، جا (ئهی ئیمانداران) بهو ناوانه دۆعا و نزا بکهن و هاناو هاوار بۆ ئهو زاته بهرن، واز بهێنن لهوانهی که له ناوه پیرۆزهکانی خوادا لادان دهکهن و (سیفهت و ناوهکانی خوا بهکاردههێنن بۆ غهیری خوا)، له ئایندهدا پاداشتی ئهو کارو کردهوانهیان وهردهگرن که ئهنجامیان دهدا.
وَمِمَّنۡ خَلَقۡنَآ أُمَّةٞ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ ﴿181﴾وَمِمَّنۡ خَلَقۡنَآ أُمَّةٞ يَهۡدُونَ بِٱلۡحَقِّ وَبِهِۦ يَعۡدِلُونَ
لهو خهڵکهش که دروستمان کردوون کهسانێک ههن که (ژیرو هۆشمهندن و شوێنی حهق دهکهون و) ڕێنموویی خهڵک دهکهن و شارهزایان دهکهن به حهق و ڕاستی، ههر بهوحهقه خهڵکی ڕاست دهکهنهوه (له لادان و سهرکهشی).
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿182﴾وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ
ئهوانهش که بهڵگه و نیشانه و بهرنامهی ئێمه بهدرۆ دهزانن، لهئایندهدا ورده ورده بهرهو تیاچوون دهیانبهین له کات و شوێنێکدا که ئهوان ههستی پێناکهن و نایزانن.
وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ ﴿183﴾وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ
من مۆڵهتیشیان دهدهم، بهڵام که تۆڵهم لێسهندن بهڕاستی نهخشهو پلانی من توندو بههێزه.
أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٌ ﴿184﴾أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْۗ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٌ
باشه، ئهوه (ئهو خهڵکه) بیریان نهکردۆتهوه (له گوفتارو ڕهفتاری محمد(صلى الله عليه وسلم) که ئهو هاوهڵهیان هیچ نیشانهیهکی شێتی پێوه نیه، بهڵکو ئهو (بهڕێزه) هیچ شتێک نیه جگه بێدارکهرهوهیهکی ئاشکرا نهبێت.
أَوَلَمۡ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ وَأَنۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقۡتَرَبَ أَجَلُهُمۡۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ ﴿185﴾أَوَلَمۡ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ وَأَنۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقۡتَرَبَ أَجَلُهُمۡۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ
ئایا بۆ سهرنجیان نهداوه لهو ههموو دهسهڵاته گهورهیهی خوا له ئاسمانهکان و زهویداو ئهو ههموو شتانهی که خوا بهدی هێناون؟ (بۆ ئهوهنده بێئاگان؟) خۆ بهڕاستی نزیک بۆتهوه ئاکامیان، جا به چ گوفتارێکی تر له دوای قورئان باوهڕ دههێنن؟
مَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِيَ لَهُۥۚ وَيَذَرُهُمۡ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ ﴿186﴾مَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِيَ لَهُۥۚ وَيَذَرُهُمۡ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ
ئهو کهسهی خوا گومڕای بکات (بههۆی لاساری و بێ دینی خۆیهوه) ئهوه هیچ ڕێنموویکهرێکی نیه و خوایش لێیان دهگهڕێ له ناو سهرگهردانی و سهرکهشی خۆیاندا بسوڕێنهوه.
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرۡسَىٰهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ رَبِّيۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقۡتِهَآ إِلَّا هُوَۚ ثَقُلَتۡ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَا تَأۡتِيكُمۡ إِلَّا بَغۡتَةٗۗ يَسۡـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنۡهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿187﴾يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلسَّاعَةِ أَيَّانَ مُرۡسَىٰهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ رَبِّيۖ لَا يُجَلِّيهَا لِوَقۡتِهَآ إِلَّا هُوَۚ ثَقُلَتۡ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَا تَأۡتِيكُمۡ إِلَّا بَغۡتَةٗۗ يَسۡـَٔلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنۡهَاۖ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ ٱللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
(ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) پرسیارت لێدهکهن دهربارهی قیامهت: کهی بهرپا دهبێت؟ پێیان بڵێ: بهڕاستی زانینی کاتی بهرپا بوونی ههر لای پهروهردگارمه، لهکاتێکدا کهس له سات و کاتی خۆیدا دهری ناخات و بهرپای ناکات زاتی پهروهردگار نهبێت، بهرپا بوونی قیامهت زۆر گرانه و زۆر دهکهوێت لهسهر دانیشتوانی ئاسمانهکان و زهوی (چونکه شیرازهی ههمووی تێکدهچێت و لێکههڵدهوهشێت) ڕۆژی قیامهت بهرپا نابێت کوتوپڕ نهبێت، له پڕ یهخهتان پێدهگرێت، وا پرسیارت لێدهکهن ههر وهک تۆ زۆر عهوداڵی زانینی هاتنی ڕۆژی قیامهت بیت و پرسیاری زۆرت له بارهیهوه کردبێت!! پێیان بڵێ: بهڕاستی زانینی بهرپا بوونی قیامهت تهنها لای خوایه، بهڵام زۆربهی خهڵکیش (ئهمه) نازانن.
قُل لَّآ أَمۡلِكُ لِنَفۡسِي نَفۡعٗا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ وَلَوۡ كُنتُ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ لَٱسۡتَكۡثَرۡتُ مِنَ ٱلۡخَيۡرِ وَمَا مَسَّنِيَ ٱلسُّوٓءُۚ إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ﴿188﴾قُل لَّآ أَمۡلِكُ لِنَفۡسِي نَفۡعٗا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ وَلَوۡ كُنتُ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ لَٱسۡتَكۡثَرۡتُ مِنَ ٱلۡخَيۡرِ وَمَا مَسَّنِيَ ٱلسُّوٓءُۚ إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ
(ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) پێیان بڵێ: که من ناتوانم هیچ قازانج یان زهرهرێک بهخۆم بگهیهنم مهگهر ویستی خوای لهسهربێت، خۆ ئهگهر غهیب و شاراوهکانم بزانیایه ئهوه چاکهی زۆرم کۆدهکردهوه بۆخۆم و هیچ ناخۆشیهکیشم تووش نهدهبوو، من هیچ شتێک نیم تهنیا ترسێنهرێک (بۆ یاخیهکان) و مژدهدهریشم بۆ کهسانێک که باوهڕ دههێنن.