An-Nahl 16:103وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّهُمۡ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُۥ بَشَرٞۗ لِّسَانُ ٱلَّذِي يُلۡحِدُونَ إِلَيۡهِ أَعۡجَمِيّٞ وَهَٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيّٞ مُّبِينٌ ﴿١٠٣﴾
Soni chisimu chene Uwwe tukumanyilila yanti ŵanganyao akuŵecheta yanti: “Chisimu mundu ni jwaakun’jiganya jwalakwe (Muhammadi ﷺ).” (Nambo) chiŵecheto cha ajula jwaakun’ganichisya (kuti ni jwaakun’jiganya Muhammadi ﷺ) chili chachilendo, sano achi (chiŵecheto cha Qur’an) ni chiŵecheto cha Charabu chakupikanika.
An-Nahl 16:125ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُم بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ ﴿١٢٥﴾
Ŵilanjilani (mmwe Muhammadi ﷺ) kwitala lya Ambuje ŵenu mwa lunda lwakusokoka ni kaŵilanjile kambone, soni ponyanganani nao maloŵe kaponyangane kambone, chisimu Ambuje ŵenu ni ŵaakwamanya chenene ŵaasokonecheele kuleka litala Lyakwe, soni Jwalakwe ni jwaakwamanya chenene ŵali ŵakongoka.
Al-Isra 17:39ذَٰلِكَ مِمَّآ أَوۡحَىٰٓ إِلَيۡكَ رَبُّكَ مِنَ ٱلۡحِكۡمَةِۗ وَلَا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتُلۡقَىٰ فِي جَهَنَّمَ مَلُومٗا مَّدۡحُورًا ﴿٣٩﴾
Yalakweyi ni (ine) mu yalunda lwakusokoka yan’juwulile Ambuje ŵenu (mmwe Muhammadi ﷺ), ni ngasim’biika pamo ni Allah nnungu jwine ntakwika mumponyedwe ku Jahannama n’di ŵagambidwa soni ŵakuŵinjidwa (kuchanasa cha Allah).
Al-Isra 17:85وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلرُّوحِۖ قُلِ ٱلرُّوحُ مِنۡ أَمۡرِ رَبِّي وَمَآ أُوتِيتُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِ إِلَّا قَلِيلٗا ﴿٨٥﴾
Niakum’busya (mmwe Muhammadi ﷺ) yansimu. Jilani: “Nsimu uli chimpepe mu ichindu yakuimanyilila Ambuje ŵangupe (Allah). Ninganimpedwa ŵanganyammwe umanyilisi ikaŵeje panandipe.”
Al-Kahf 18:5مَّا لَهُم بِهِۦ مِنۡ عِلۡمٖ وَلَا لِأٓبَآئِهِمۡۚ كَبُرَتۡ كَلِمَةٗ تَخۡرُجُ مِنۡ أَفۡوَٰهِهِمۡۚ إِن يَقُولُونَ إِلَّا كَذِبٗا ﴿٥﴾
Ŵanganyao nganakola payalakweyo umanyilisi uliose ni achatati ŵao ŵakwe. Likusile nnope liloŵe lyalikopoka mu ngamwa syao. Ngakuŵecheta inepe ikaŵeje unami.
Al-Kahf 18:65فَوَجَدَا عَبۡدٗا مِّنۡ عِبَادِنَآ ءَاتَيۡنَٰهُ رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِنَا وَعَلَّمۡنَٰهُ مِن لَّدُنَّا عِلۡمٗا ﴿٦٥﴾
Basi ni ŵansimene jumpepe mwa achikapolo Ŵetu (Khidr), jwatwampele ukoto ŵakuumila Kukwetu, soni twan’jiganyisye ilimu kuumila Kukwetu.
Al-Kahf 18:66قَالَ لَهُۥ مُوسَىٰ هَلۡ أَتَّبِعُكَ عَلَىٰٓ أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمۡتَ رُشۡدٗا ﴿٦٦﴾
Musa jwatite kwa jwalakwe: “Ana komboleka kunkuya kuti munjiganye yachongoko chin’jiganyisyidwe?”
Maryam 19:12يَٰيَحۡيَىٰ خُذِ ٱلۡكِتَٰبَ بِقُوَّةٖۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡحُكۡمَ صَبِيّٗا ﴿١٢﴾
(Allah ŵansalile Yahaya kuti): “E mmwe Yahaya! Jigalani Chitabu (cha Taurat) mwamachili.” Ni twampele jwalakwe lunda (lwa utume) ali jwannandi.
Maryam 19:29فَأَشَارَتۡ إِلَيۡهِۖ قَالُواْ كَيۡفَ نُكَلِّمُ مَن كَانَ فِي ٱلۡمَهۡدِ صَبِيّٗا ﴿٢٩﴾
Basi (Maryam) ŵannaanjiile (mwanache kuti aŵechetane najo). Ŵanganyao ŵatite: “Chitum’bechetekasye chinauli mwanache jwanti ali nnuuli?”
Maryam 19:30قَالَ إِنِّي عَبۡدُ ٱللَّهِ ءَاتَىٰنِيَ ٱلۡكِتَٰبَ وَجَعَلَنِي نَبِيّٗا ﴿٣٠﴾
(Mwanache) jwatite: “Chisimu une kapolo jwa Allah, ambele Chitabu, ni andesile kuŵa Ntume.”
Maryam 19:31وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيۡنَ مَا كُنتُ وَأَوۡصَٰنِي بِٱلصَّلَوٰةِ وَٱلزَّكَوٰةِ مَا دُمۡتُ حَيّٗا ﴿٣١﴾
“Soni andesile kuŵa jwaupile palipose pandili, ni anjisyisye kuswali ni kutola Zaka muchinonjelele ndili chijumi.”
Maryam 19:43يَـٰٓأَبَتِ إِنِّي قَدۡ جَآءَنِي مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَمۡ يَأۡتِكَ فَٱتَّبِعۡنِيٓ أَهۡدِكَ صِرَٰطٗا سَوِيّٗا ﴿٤٣﴾
“E baba ŵangu! Chisimu une umbichilile umanyilisi wanganium’bichilila mmwe, basi munguyaani, tinan’jongolele kwitala lyagoloka.”
Taha 20:114فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۗ وَلَا تَعۡجَلۡ بِٱلۡقُرۡءَانِ مِن قَبۡلِ أَن يُقۡضَىٰٓ إِلَيۡكَ وَحۡيُهُۥۖ وَقُل رَّبِّ زِدۡنِي عِلۡمٗا ﴿١١٤﴾
Basi atukwiche Allah, Nchimwene Jwakuona. Ningasin’jitendelaga chitema Qur’an (paajisooma) nkanigamalichiche kutuluka kukwenu maloŵe gakwe. Ni m’becheteje kuti: “Ambuje ŵangu! Munyonjechesyani umanyilisi.”
Al-Anbya 21:7وَمَآ أَرۡسَلۡنَا قَبۡلَكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِمۡۖ فَسۡـَٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ﴿٧﴾
Ni nganitutumisyeje paujo penu (mmwe Muhammadi ﷺ) ikaŵeje ŵandu (ngaŵaga malaika) ŵatwaliji nkwajuwulila (maloŵe), basi mwawusyani achimisyene lukumbukumbu (lwaindu yakala), nam’baga jenumanja ngankumanyilila.
Al-Anbya 21:74وَلُوطًا ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمٗا وَعِلۡمٗا وَنَجَّيۡنَٰهُ مِنَ ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِي كَانَت تَّعۡمَلُ ٱلۡخَبَـٰٓئِثَۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمَ سَوۡءٖ فَٰسِقِينَ ﴿٧٤﴾
Nambo soni Lutwi twampele lunda lwakusokoka kwisa soni umanyilisi, nitwan’jokwele ku Musi wawaliji nkutenda yausakwa, chisimu ŵanganyao ŵaliji ŵandu ŵakusakala, ŵakunyosya.
Al-Anbya 21:79فَفَهَّمۡنَٰهَا سُلَيۡمَٰنَۚ وَكُلًّا ءَاتَيۡنَا حُكۡمٗا وَعِلۡمٗاۚ وَسَخَّرۡنَا مَعَ دَاوُۥدَ ٱلۡجِبَالَ يُسَبِّحۡنَ وَٱلطَّيۡرَۚ وَكُنَّا فَٰعِلِينَ ﴿٧٩﴾
Ni twantesile Sulaimana kuŵa jwagamanya chenene (magambogo kajilanye kakwe kwapunda babagwe), sano jwalijose mwa ŵanganyao twampele chiilanyo chambone ni umanyilisi. Ni twagajepepesye matumbi ni ijuni kuti iŵeje inankunswejesya (Allah) pamo ni Daudi, ni twalijitu Uwwe Akutenda (yosope yeneyi).
Al-Anbya 21:80وَعَلَّمۡنَٰهُ صَنۡعَةَ لَبُوسٖ لَّكُمۡ لِتُحۡصِنَكُم مِّنۢ بَأۡسِكُمۡۖ فَهَلۡ أَنتُمۡ شَٰكِرُونَ ﴿٨٠﴾
Ni twan’jiganyisye (Daudi) kapanganye ka iwaalo yachisyano (yapangondo) ligongo lya jenumanja, kuti iŵe inankun’gosa pa kumenyana kwenu, ana jenumanja n’di ŵakutogolela?
Al-Hajj 22:5يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمۡ فِي رَيۡبٖ مِّنَ ٱلۡبَعۡثِ فَإِنَّا خَلَقۡنَٰكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ مِن مُّضۡغَةٖ مُّخَلَّقَةٖ وَغَيۡرِ مُخَلَّقَةٖ لِّنُبَيِّنَ لَكُمۡۚ وَنُقِرُّ فِي ٱلۡأَرۡحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى ثُمَّ نُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡۖ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡلَا يَعۡلَمَ مِنۢ بَعۡدِ عِلۡمٖ شَيۡـٔٗاۚ وَتَرَى ٱلۡأَرۡضَ هَامِدَةٗ فَإِذَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهَا ٱلۡمَآءَ ٱهۡتَزَّتۡ وَرَبَتۡ وَأَنۢبَتَتۡ مِن كُلِّ زَوۡجِۭ بَهِيجٖ ﴿٥﴾
E jenumanja ŵandu! Naga n’di ŵakaika pa yakwimuka m’malembe, basi chisimu Uwwe twan’gumbile (pandanda) kuumila mwitaka, kaneko (tukun’gumbaga) kuumila mu lindondwa (lya ulume ni ukongwe), kaneko (ni likusyukaga) chipande chamyasi, kaneko (ni chikusyukaga) chipande channou chegumbiche (kuŵa mwanache jwankwane iŵalo) kapena changagumbika (mbundumuko), kuti tuntagulile jenumanja (ya ukombosi Ŵetu wakutenda chilichose chatukusaka). Ni tukasantamikaga m’chiŵelechelo jwatunsachile (kuti atamilichiche) kwikanila ndema jekolanjidwe (jakupagwila), kaneko ni tukasankoposyaga jenumanja n’di makandi, kaneko (ni tukunkusyaaga) kuti nkuŵiche komangala kwenu. Sano ŵane mwa jenumanja pana ŵaakuwaga (nkanakule), soni ŵane mwajenumanja pana ŵaakuwuchisyidwa kuumi wakusakala (wauchekulu wannope) mwanti ngaakumanyililaga chilichose panyuma pa umanyilisi (waŵakwete). Soni nkasalionaga litaka lili litalele, nambo pati tutulwisye palyalakwelyo mesi (gawula) likasatenganyika ni kutulumbala soni ni likasamesyaga ntundu uliose (wammela) wakusalala.
Al-Hajj 22:8وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِي ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَلَا هُدٗى وَلَا كِتَٰبٖ مُّنِيرٖ ﴿٨﴾
Soni chilikati cha ŵandu pana jwaakukanganaga pa ya Allah mwangali umanyilisi, namuno chongoko, namuno soni chitabu chakupeleka lilanguka (kuumila kwa Allah).
Al-Hajj 22:54وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَيُؤۡمِنُواْ بِهِۦ فَتُخۡبِتَ لَهُۥ قُلُوبُهُمۡۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿٥٤﴾
Soni kuti amanyilile aŵala ŵapedwile umanyilisi kuti chisimu jele (Qur’aniji) jakuona jakuumila kwa Ambuje ŵenu, basi ni ajikulupilile jalakwejo ni kuti soni mitima jao jilinandiye pakujikunda jalakwe, soni chisimu Allah ni Nkwajongolela aŵala ŵaakulupilile kwitala lyagoloka.
An-Nur 24:15إِذۡ تَلَقَّوۡنَهُۥ بِأَلۡسِنَتِكُمۡ وَتَقُولُونَ بِأَفۡوَاهِكُم مَّا لَيۡسَ لَكُم بِهِۦ عِلۡمٞ وَتَحۡسَبُونَهُۥ هَيِّنٗا وَهُوَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمٞ ﴿١٥﴾
Ndema jamwaliji nkuupochelangana (unamio) ni ndimi syenu, ni kuŵechetaga ni ngamwa syenu yanganinkola nayo umanyilisi, ni mwaiganichisyaga kuti yamwana kutendaga yalakweyo kwa Allah ili yekulungwa nnope.
Ash-Shu'ara 26:21فَفَرَرۡتُ مِنكُمۡ لَمَّا خِفۡتُكُمۡ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكۡمٗا وَجَعَلَنِي مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿٢١﴾
“Basi ni nantisile ŵanganyammwe ndema janan’jogwepe, basi Ambuje ŵangu ni ambele lunda lwaulamusi, soni ni andesile kuŵa mwa achimitenga.”
Ash-Shu'ara 26:83رَبِّ هَبۡ لِي حُكۡمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٨٣﴾
“Ambuje ŵangu! Mumbani lunda lwakwilanyichisya (ichindu), ni musimanganye ni ŵandu ŵambone.”
An-Naml 27:15وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيۡمَٰنَ عِلۡمٗاۖ وَقَالَا ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّنۡ عِبَادِهِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ﴿١٥﴾
Soni chisimu chene pamasile patwampele Daudi ni Sulaimana umanyilisi. Ni ŵatite ŵanaŵaŵili: “Lumbili losope lwene alapikwe Allah Ajula jwaatulongwesye uwwe (pakutupa ukoto) kwapunda ŵajinji mwa achikapolo Ŵakwe ŵakulupilila.”
An-Naml 27:16وَوَرِثَ سُلَيۡمَٰنُ دَاوُۥدَۖ وَقَالَ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمۡنَا مَنطِقَ ٱلطَّيۡرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَيۡءٍۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡمُبِينُ ﴿١٦﴾
Sano Sulaimana jwatamile chitengu cha Daudi. Ni jwatite: “E jenumanja ŵandu! Uwwe tujiganyisyidwe chiŵecheto cha ijuni, ni tupedwile chindu chilichose. Chisimu walakweu ni ukoto wakuonechela.”
An-Naml 27:40قَالَ ٱلَّذِي عِندَهُۥ عِلۡمٞ مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن يَرۡتَدَّ إِلَيۡكَ طَرۡفُكَۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسۡتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضۡلِ رَبِّي لِيَبۡلُوَنِيٓ ءَأَشۡكُرُ أَمۡ أَكۡفُرُۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيّٞ كَرِيمٞ ﴿٤٠﴾
Jwaŵechete ajula juŵakwete umanyilisi wa m’chitabu kuti: “Une chinam’bichilile nacho nkaniliusyaausye kukwenu liso lyenu.” Basi ndema jajwachiweni (Sulaimana chindanda cha uchimwene chila) chili chitamilichiche kukwakwe jwatite: “Ayi ili mu ukoto wa Ambuje ŵangu kuti aninje yanti; ana tindogolele kapena tingane! Sano jwatatogolele nikuti akutogolela kwaalikamuchisya nsyene, nambo soni jwatakane basi (akukana kwaalikonya nsyene), chisimu Ambuje ŵangu ni Ŵakupata kwejinji (ŵangalajila chilichose), Ŵantuuka wannope.”
An-Naml 27:42فَلَمَّا جَآءَتۡ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرۡشُكِۖ قَالَتۡ كَأَنَّهُۥ هُوَۚ وَأُوتِينَا ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهَا وَكُنَّا مُسۡلِمِينَ ﴿٤٢﴾
Basi ndema jaŵaiche (nyakongwe) yaŵechetedwe yanti: “Ana chindanda chenu (cha uchimwene) chikuŵa mpela achichi?” Jwalakwe jwatite: “Chikuŵa mpela nichichichi.” (Sulaimana jwatite): “Sano uwwe twapedwile umanyilisi nkanaŵe jwalakwe, soni twaŵele Asilamu.”
An-Naml 27:66بَلِ ٱدَّـٰرَكَ عِلۡمُهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِۚ بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ مِّنۡهَاۖ بَلۡ هُم مِّنۡهَا عَمُونَ ﴿٦٦﴾
Ana umanyilisi ŵao uyiche pakomangala pakuimanya ya Akhera (kwanti ni kuwusyaga yandema jakwichila)? (Ngwamba!) Nambo ŵanganyao ali mu kaichila yajalakwejo, nambo soni ŵanganyao ali mu ungalola usyesyene wa yajalakwejo.
Al-Qasas 28:14وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَٱسۡتَوَىٰٓ ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمٗا وَعِلۡمٗاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١٤﴾
Sano ndema jaŵakuiche (Musa) komangala kwakwe ni kuliingaana (ulumelume wakwe), twampele lunda lwakusokoka ni umanyilisi; soni iyyoyopeyo niyatukutiji pakwalipila ŵakolosya.
Al-Qasas 28:78قَالَ إِنَّمَآ أُوتِيتُهُۥ عَلَىٰ عِلۡمٍ عِندِيٓۚ أَوَلَمۡ يَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ قَدۡ أَهۡلَكَ مِن قَبۡلِهِۦ مِنَ ٱلۡقُرُونِ مَنۡ هُوَ أَشَدُّ مِنۡهُ قُوَّةٗ وَأَكۡثَرُ جَمۡعٗاۚ وَلَا يُسۡـَٔلُ عَن ذُنُوبِهِمُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ ﴿٧٨﴾
Jwalakwe jwatite: “Chisimu mbedwile yalakweyi ligongo lya umanyilisi wangwete.” Ana ngajukumanyilila yanti Allah pamasile paŵajijonasile m’bujo mwakwe mikutula jajaliji jakulimbangana nnope kumpunda jwalakwejo, nambo soni jakutupiya nnope kusonganganya (chipanje)? Sano akuleŵa ngasaja kuwusyidwa ya sambi syao.
Al-Qasas 28:80وَقَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ وَيۡلَكُمۡ ثَوَابُ ٱللَّهِ خَيۡرٞ لِّمَنۡ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحٗاۚ وَلَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ٱلصَّـٰبِرُونَ ﴿٨٠﴾
Nambo aŵala ŵaŵapedwile ilimu (ya dini) ŵatite: “Kutapana kwenu ŵanganyammwe! (Yele yangakumbila), malipilo ga Allah (ku Akhera) ni gagachiŵa gambone nnope kwamundu jwaakulupilile ni kutendaga yambone. Ni ngasaja kupedwa yalakweyo ikaŵeje akupilila.”
Al-'Ankabut 29:43وَتِلۡكَ ٱلۡأَمۡثَٰلُ نَضۡرِبُهَا لِلنَّاسِۖ وَمَا يَعۡقِلُهَآ إِلَّا ٱلۡعَٰلِمُونَ ﴿٤٣﴾
Soni yalakweyo ni ilandanyo yatukupeleka ku ŵandu, ni ngakuitaga mu lunda ikaŵeje ŵakumanyililape.
Al-'Ankabut 29:49بَلۡ هُوَ ءَايَٰتُۢ بَيِّنَٰتٞ فِي صُدُورِ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿٤٩﴾
Nambo jalakwe (Qur’aniji) jiŵele ma Ȃya gakusalichisya gagali m’mitima ja aŵala ŵapedwile umanyilisi, ni pangali ŵagakana ma Ȃya Getu ikaŵeje ŵalupuso.
Ar-Rum 30:7يَعۡلَمُونَ ظَٰهِرٗا مِّنَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُمۡ عَنِ ٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ غَٰفِلُونَ ﴿٧﴾
Akumanyilila yakuonechelape ya umi wa duniya (mpela yamalonda, yaunamalima, yakutaŵataŵa ni ine), sano ŵanganyao ya Akhera akuŵa nkuikwanjila.
Ar-Rum 30:56وَقَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ وَٱلۡإِيمَٰنَ لَقَدۡ لَبِثۡتُمۡ فِي كِتَٰبِ ٱللَّهِ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡبَعۡثِۖ فَهَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡبَعۡثِ وَلَٰكِنَّكُمۡ كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ﴿٥٦﴾
Ni tachiŵecheta aŵala ŵaŵapedwile umanyilisi ni chikulupi kuti: “Chisimu ŵanganyammwe mwatemi m’chilamusi cha Allah kwikanila lisiku lyakuwukulidwa (m’malembe), sambano ali ni lisiku lyakuwukulidwa (m’malembe alila lyamwalikanilaga), nambo ŵanganyammwe mwaliji nkakumanyilila (yakupatikana kwakwe).”
Luqman 31:12وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا لُقۡمَٰنَ ٱلۡحِكۡمَةَ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِلَّهِۚ وَمَن يَشۡكُرۡ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٞ ﴿١٢﴾
Soni chisimu chene pamasile patwampele Luqman lunda lwakusokoka (ni twansalile kuti): “Muntogolelani Allah.” Sano jwaakutogolela, nikuti akutogolela kwakulikamuchisya nsyene, nambo jwakanile, basi (akanile kwakulijonanga nsyene), chisimu Allah ni Jwakupata kwejinji (jwangalajila chilichose), Jwakulapilidwa kusyesyene.
Saba 34:6وَيَرَى ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ هُوَ ٱلۡحَقَّ وَيَهۡدِيٓ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ ﴿٦﴾
Sano aŵala ŵapedwile umanyilisi akuiona ayila yaitulusyidwe kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ) kuumila kwa Ambuje ŵenu kuti ni yakuona, soni ikongolela kwitala lya (Allah) Jwamachili gakupunda, Jwakulapilidwa kusyesyene.
Fatir 35:28وَمِنَ ٱلنَّاسِ وَٱلدَّوَآبِّ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ مُخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ كَذَٰلِكَۗ إِنَّمَا يَخۡشَى ٱللَّهَ مِنۡ عِبَادِهِ ٱلۡعُلَمَـٰٓؤُاْۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ ﴿٢٨﴾
Nambo soni mu ŵandu, inyama ni ilango, iyyoyopeyo soni mitundu jakwe jakulekangana. Chisimu ŵaakun’jogopa Allah mwa achikapolo Ŵakwe ni Maulama. Chisimu Allah ni Jwamachili gakupunda, Jwakululuka kusyene.
Sad 38:20وَشَدَدۡنَا مُلۡكَهُۥ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡحِكۡمَةَ وَفَصۡلَ ٱلۡخِطَابِ ﴿٢٠﴾
Ni twaulimbangenye uchimwene wakwe, ni twampele lunda lwakusokoka nambo soni kwilanya chenene magambo (ni chine chilichose).
Sad 38:87إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ ﴿٨٧﴾
“Nganijiŵatu aji (Qur’an) ikaŵeje chikumbusyo ku iwumbe yosope.”
Sad 38:88وَلَتَعۡلَمُنَّ نَبَأَهُۥ بَعۡدَ حِينِۭ ﴿٨٨﴾
“Soni timmanyilile kwene (kalulila kwa) abali jakwe pangakaŵapa.”
Az-Zumar 39:9أَمَّنۡ هُوَ قَٰنِتٌ ءَانَآءَ ٱلَّيۡلِ سَاجِدٗا وَقَآئِمٗا يَحۡذَرُ ٱلۡأٓخِرَةَ وَيَرۡجُواْ رَحۡمَةَ رَبِّهِۦۗ قُلۡ هَلۡ يَسۡتَوِي ٱلَّذِينَ يَعۡلَمُونَ وَٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَۗ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ ﴿٩﴾
Ana jwaakulinandiya (kwa Allah ni kuswaliji) nkati mwa chilo pa kusujudu ni kwima ali nkujijogopa Akhera, ni kwembecheya chanasa cha Ambujegwe (mpaka julandane ni jwakunyosya)? Jilani: “Ana mpaka alandane aŵala ŵaakumanyilila ni aŵala ŵangaakumanyilila?” Chisimu ŵaakwete lundape ni ŵaakukumbuchilaga.
Az-Zumar 39:49فَإِذَا مَسَّ ٱلۡإِنسَٰنَ ضُرّٞ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلۡنَٰهُ نِعۡمَةٗ مِّنَّا قَالَ إِنَّمَآ أُوتِيتُهُۥ عَلَىٰ عِلۡمِۭۚ بَلۡ هِيَ فِتۡنَةٞ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٤٩﴾
Basi naga mundu ili inkwayiye ipotesi akasatuŵilangaga (kuti tuntyochesye), kaneko naga tuli tumpele ukoto wakuuma Kukwetu, jukasatiji: “Chisimu mbedwile yalakweyi ligongo lya umanyilisi (wangu, mwanti pangali ligongo lyakuntogolelela Allah).” (Ngwamba), nambo galakwego gagambile kuŵa mayeso, nambo ŵajinji mwa jamanjao ngakumanyilila.
Ghafir 40:83فَلَمَّا جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَرِحُواْ بِمَا عِندَهُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ﴿٨٣﴾
Basi ndema jaŵaichilile ŵanganyao Achimitenga ŵao ni ilosyo yakuonechela, ŵatwanjile ni umanyilisi wawaliji kukwao (wakumanyilila ya duniya, ni kuichembulusya yaŵaiche nayo Achimitenga), ni yasyungwile ŵanganyao (ipato) ayila yaŵaliji nkuitenda chipongwe.
Ash-Shuraa 42:14وَمَا تَفَرَّقُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى لَّقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُورِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ ﴿١٤﴾
Ni nganalekangana ŵanganyao (Ayuda ni Akilisito pa dini syao) ikaŵeje panyuma pakwaichilila umanyilisi (wa chikulupi cha Tauhidi), (ŵalekangene) ligongo lya litima lyalyaliji chilikati chao, mwanti lingaŵaga liloŵe lyalyalongolele lyakuumila kwa Ambuje ŵenu (lyangapa ilagasyo yekulungwa) kwikanila ndema jekolanjidwe (ja Kiyama), chisimu kungajilanyidwe chilikati chao. Soni chisimu aŵala ŵaŵapedwile kuchitawala Chitabu (Taurat ni Injil) panyuma pao ali m’chikaiko chekulungwa chakuchikaichila chalakwe (chikulupi cha Tauhidi ni Usilamu).
Ash-Shuraa 42:52وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ رُوحٗا مِّنۡ أَمۡرِنَاۚ مَا كُنتَ تَدۡرِي مَا ٱلۡكِتَٰبُ وَلَا ٱلۡإِيمَٰنُ وَلَٰكِن جَعَلۡنَٰهُ نُورٗا نَّهۡدِي بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنۡ عِبَادِنَاۚ وَإِنَّكَ لَتَهۡدِيٓ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿٥٢﴾
Iyyoyopeyo soni tun’juwulile mmwe (Muhammadi ﷺ) maloŵe (Qur’an) kwa ulamusi Wetu. Nganimmanyililaga kuti Chitabu ni chichi namuno chikulupi. Nambo tujitesile jalakwe (Qur’an) kuŵa lilanguka lyatukun’jongolela nalyo jwatukunsaka mwa achikapolo Ŵetu. Soni chisimu mmwe (Muhammadi ﷺ) nkongolelaga kwene kwitala lyagoloka.
Az-Zukhruf 43:63وَلَمَّا جَآءَ عِيسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ قَالَ قَدۡ جِئۡتُكُم بِٱلۡحِكۡمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُم بَعۡضَ ٱلَّذِي تَخۡتَلِفُونَ فِيهِۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿٦٣﴾
Sano ndema jajwaiche Isa ni ilosyo yakuonechela, jwatite: “Nam’bichilile ni lunda lwakusokoka (utume), nambo soni kuti nannondechesye ine mwa ayila yankutindana pa yalakweyo, basi mun’jogopani Allah ni mumbikanile une.”
Ad-Dukhan 44:4فِيهَا يُفۡرَقُ كُلُّ أَمۡرٍ حَكِيمٍ ﴿٤﴾
Mu chele (chilochi) chikasaŵichidwaga m’mangwakwe chindu chilichose chalunda lwakusokoka.
Ad-Dukhan 44:14ثُمَّ تَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ وَقَالُواْ مُعَلَّمٞ مَّجۡنُونٌ ﴿١٤﴾
Kaneka ŵantundumalile ni ŵatite: “Jutekwiganyisyidwa (yalakweyi, ngaŵa yakutyochela kwa Allah, nambo soni) jwamasoka.”
Al-Jathiyah 45:9وَإِذَا عَلِمَ مِنۡ ءَايَٰتِنَا شَيۡـًٔا ٱتَّخَذَهَا هُزُوًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ ﴿٩﴾
Soni naga ali achimanyi chindu chinechakwe chakuumila m’ma Ȃya Getu, akasachitendelaga chipongwe, ŵanganyao akwete kupata ilagasyo yakwalusya.