وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٖ ﴿١٠١﴾
އަދި އެއްވެސް ގާތް އެކުވެރިއަކުވެސް ނުވެއެވެ.
710 އާޔަތް · މައުލޫމާތު · dv
وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٖ ﴿١٠١﴾
އަދި އެއްވެސް ގާތް އެކުވެރިއަކުވެސް ނުވެއެވެ.
كَذَٰلِكَ سَلَكۡنَٰهُ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿٢٠٠﴾
ނުބައިވެގެންވާ مجرم ންގެ ހިތްތަކުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ (إيمان ނުވުން) ވައްދަވައި ހަރުކުރެއްވީ އެފަދައިންނެވެ.
لَا يُؤۡمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُاْ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَلِيمَ ﴿٢٠١﴾
އެމީހުންނަށް ވޭންދެނިވި عذاب ފެންނަންދެން އެމީހުން އެފޮތަށް إيمان ނުވާނެއެވެ.
فَيَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿٢٠٢﴾
އެމީހުންނަށް އެ عذاب އަންނާނީ ހަމަކުއްލިއަކަށެވެ. އެމީހުންނަށް إحساس ވެސްވުމަކާއި ނުލައެވެ.
فَيَقُولُواْ هَلۡ نَحۡنُ مُنظَرُونَ ﴿٢٠٣﴾
ފަހެ އެމީހުން ބުނާނެއެވެ. އެބަހީ: قرآن އަށް إنكار ކުރާމީހުން ބުނާނެއެވެ. އަހުރެމެން ފަސްކުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟ މުހުލަތު ދެވޭނޭހެއްޔެވެ. (އެބަހީ: އަލުން ދުނިޔެއަށްގޮސް ހެޔޮ عمل ކުރުމަށް ތަންވަޅުދެވޭނޭހެއްޔެވެ؟)
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ ﴿٢٠٤﴾
އެމީހުން ފަހެ ތިމަންރަސްކަލާނގެ عذاب އަވަސްވުމަށް އެދެނީހެއްޔެވެ؟ (އެމީހުން އެފަދަ ބަސްތައް ބުނެހެއްޖެވެ.)
أَفَرَءَيۡتَ إِن مَّتَّعۡنَٰهُمۡ سِنِينَ ﴿٢٠٥﴾
ކަލޭގެފާނު ނިކަން خبر ދެއްވައިބައްލަވާށެވެ. ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހުންނަށް އެތައްއަހަރުތަކެއްގެ އަރާމާއި މުހުލަތު ދިންނަމަވެސް
ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُواْ يُوعَدُونَ ﴿٢٠٦﴾
ދެން އޭގެފަހުގައި އެމީހުންނަށް وَعْدُ ވެގެންވާ عذاب އެމީހުންނަށް އައިނަމަވެސް
مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يُمَتَّعُونَ ﴿٢٠٧﴾
އެދިން މުހުލަތާއި ތިބިތިބުމުން އެއްވެސްކަމެއް އެމީހުންނަށް ނުފުދޭނެއެވެ. (އެމީހުންގެ شرك ން ދުރުވެ توبة ނުވާނެއެވެ.) އެހެންވެ އެމީހުންގެ عذاب ވެސް ލުއިނުކުރެވޭނެއެވެ.
وَمَآ أَهۡلَكۡنَا مِن قَرۡيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ ﴿٢٠٨﴾
އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއްވެސް ރަށަކަށް إنذار ކުރައްވާނޭ رسول ބޭކަލުން ފޮނުއްވާފައިމެނުވީ އެރަށެއް ހަލާކު ނުކުރައްވަމެވެ. (އެބަހީ: ކޮންމެރަށެއްވެސް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހަލާކުކުރައްވަނީ އެރަށަކަށް رسول ބޭކަލަކު ފޮނުއްވައި އެމީހުންނަށް إنذار ކުރެއްވުމަށްފަހު އެމީހުން إيمان ނުވީމައެވެ.
ذِكۡرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿٢٠٩﴾
އެއީ އެމީހުންނަށްވާ ހަނދާންކޮށްދެއްވުމެކެވެ. އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެއީ އަނިޔާވެރިވެވޮޑިގަންނަވާ ކަލަކުކަމުގައި ނުވެއެވެ.
وَمَا تَنَزَّلَتۡ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ ﴿٢١٠﴾
އަދި އެ قرآن އާއިގެން (އުޑުން ބިމަށް) ފޭބީ ޝައިތާނުންނެއް ނޫނެވެ.
وَمَا يَنۢبَغِي لَهُمۡ وَمَا يَسۡتَطِيعُونَ ﴿٢١١﴾
އަދި އެއީ އެސޮރުމެނަށް އެކަށީގެންވާކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ އެސޮރުމެނަށް ކުޅަދާނަވެގެންވާކަމެއްވެސް ނޫނެވެ.
إِنَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّمۡعِ لَمَعۡزُولُونَ ﴿٢١٢﴾
ހަމަކަށަވަރުން އެސޮރުމެންވަނީ (އުޑުގެ خبر ތައް އެހުމުން) މުޅިން ދުރުކުރެވިގެންނެވެ. (އެހެންވީއިރު އެ قرآن އާއިގެން އެސޮރުމެން ފައިބާނީ ކޮންފަދައަކުންހެއްޔެވެ؟)
فَلَا تَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُعَذَّبِينَ ﴿٢١٣﴾
ފަހެ ކަލޭގެފާނު ﷲ އާއިއެކު އެހެން إله އަކަށް ގޮވާ دعاء ކުރައްވާ ނުހައްދަވާށެވެ! އެހެން ހައްދަވައިފިނަމަ عذاب ލިބިގެންވާމީހުންގެ ތެރެއިން ކަލޭގެފާނު ވެވަޑައިގެންފާނެއެވެ.
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّبِعُواْ سَبِيلَنَا وَلۡنَحۡمِلۡ خَطَٰيَٰكُمۡ وَمَا هُم بِحَٰمِلِينَ مِنۡ خَطَٰيَٰهُم مِّن شَيۡءٍۖ إِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ﴿١٢﴾
(مكّة ގެ) ކާފަރުން مؤمن ންނާއި ދިމާއަށް ބުންޏެވެ. ތިޔަބައިމީހުން އަހުރެމެންގެ މަގާއި تَبع ވާށެވެ. (އަހުރެމެންގެ عقيدة ހިފާށެވެ.) އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުށްފާފަތަކުގެ ބުރަ އަހުރެމެން (قِيَامة ދުވަހުން) އުފުލާހުށީމެވެ. (އޭގެ جواب ގައި ﷲ އަންގަވައެވެ.) އެ مؤمن ންގެ ފާފައިގެ ބުރަ އުފުލާނެ ބަޔަކުކަމުގައި އެކާފަރުން ނުވެއެވެ. އޭގެއެއްވެސް މިންވަރެއް އެމީހުން ނުއުފުލާނެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެމީހުން އެއީ ދޮގުހަދާ ބަޔެކެވެ.
وَلَيَحۡمِلُنَّ أَثۡقَالَهُمۡ وَأَثۡقَالٗا مَّعَ أَثۡقَالِهِمۡۖ وَلَيُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عَمَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ﴿١٣﴾
ހަމަކަށަވަރުން (قيامة ދުވަހުން) އެމީހުން އެބަހީ: އެކާފަރުން އެމީހުންގެ ފާފައިގެ ބުރަކަމާއި އަދި އެހެން ބުރަތަކެއްވެސް އުފުލާނެއެވެ. (އެއީ އެމީހުން މަގުފުރެއްދި މީހުންގެ ފާފައިގެ ބުރައެވެ.) އަދި އެމީހުން ދުނިޔޭގައި އުޅުނުއިރު އެމީހުން ދޮގުކުރި ކަންތަކާއިމެދު އެމީހުންނާއި ސުވާލު ވެވޭނެއެވެ.
وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَلَوۡلَآ أَجَلٞ مُّسَمّٗى لَّجَآءَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ وَلَيَأۡتِيَنَّهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿٥٣﴾
އަދި (އޭ رسول ﷲ އެވެ!) عذاب އަވަސްވުމަށް އެމީހުން ކަލޭގެފާނުންގެ ކިބައިން އެދެއެވެ. ކަނޑައެޅި عيّن ވެގެންވާ ވަކި مُدّت އެއްނުވާނަމަ އެމީހުންނަށް إحساس ވެސް ނުވާޙާލު ހަމަކުއްލިއަކަށް އެމީހުންގެ މައްޗަށް عذاب އަތުވެއްޖައީސްކަން ކަށަވަރެވެ.
يَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةُۢ بِٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿٥٤﴾
عذاب އަވަސްވުމަށް އެމީހުން ކަލޭގެފާނުންގެ އަރިހުން އެދެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ނަރަކަވަނީ ކާފަރުން ވަށައިލާފައެވެ. އެމީހުނަށް عذاب ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތު އެމީހުނަށް އެ عذاب ލިބޭހުއްޓެވެ.
يَوۡمَ يَغۡشَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۡ وَيَقُولُ ذُوقُواْ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٥٥﴾
(ކާފަރުން ވަށައިގެން ނަރަކަވެއެވެ.) އެދުވަހަކީ އެމީހުންގެ މަތީ عذاب އެޅި ނިވައިވެގެންވާ ދުވަހެވެ. އަދި އެމީހުން ފައިތަކުގެ ދަށުންވެސް عذاب ވާދުވަހެވެ. އަދި އެދުވަހުން އެކަލާނގެ އެމީހުންނަށް وحي ކުރައްވާނެއެވެ. ކަލޭމެން (ދުނިޔޭގައި) ކުރާކަމުގައިވީ ކަންތަކުގެ ރަހަ ލިބިގަންނާށެވެ.
وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يُبۡلِسُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ ﴿١٢﴾
އަދި قيامة ގާއިމުވާ ދުވަހުން مجرم ން - (ނުބައިނުލަފާމީހުން) - މުޅިން ނާ أمّيد ވާނެއެވެ.
وَلَمۡ يَكُن لَّهُم مِّن شُرَكَآئِهِمۡ شُفَعَـٰٓؤُاْ وَكَانُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ كَٰفِرِينَ ﴿١٣﴾
އަދި އެމީހުންނަށް އެމީހުންގެ شريك ންގެތެރެއިން އެއްވެސް شَفَاعَة ތެރިއަކު ނުވާނެއެވެ. އެމީހުންވީ (ދުނިޔޭގައި އުޅުނުއިރު) އެމީހުންގެ شَريك ންނާއިއެކު އެމީހުންގެ އެހީގައި (ﷲ ގެ وَلِيُّ ންނާއިމެދު) ދެކޮޅުވެރިވެ ކާފަރުވެގެންވާ ބަޔަކުކަމުގައެވެ.
وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوۡمَئِذٖ يَتَفَرَّقُونَ ﴿١٤﴾
އަދި قيامة قائم ވާދުވަހުން މީސްތަކުން ބައިވާނެއެވެ. ވަކިވަކިވާނެއެވެ. (مؤمن ންނާއި ކާފަރުންނެވެ.) އެދުވަސް ހަނދާންކުރާށެވެ!
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشۡتَرِي لَهۡوَ ٱلۡحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ ﴿٦﴾
އަދި މީސްތަކުންގެތެރޭގައި - لَهْوَ الحَدِيْثِ (ލަވަ އަދި ލަވަޔާއި މިއުޒިކު) ގަންނަމީހުން (ނުވަތަ ގަނެވިއްކާމީހުން) ވެއެވެ. އެމީހުން އެގަނެވިއްކާހަދަނީ އެއްވެސް އެނގުމެއްނެތި ﷲ ގެމަގު މީސްމީސްތަކުންނަށް އޮޅުވާ އެމީހުން މަގުފުރެއްދުމަށްޓަކައެވެ. އަދި ﷲ ގެ އާޔަތްތަކާއި ذِكْرُ ނުވަތަ إسلام دين ތާކުންތާކުނުޖެހޭ ބޭކާރު އެއްޗަކަށް ހެދުމަށްޓަކައެވެ. އެމީހުންނަށް (قيامة ދުވަހުން) ހުންނަހުރީ ހަމަ އިހާނާތްތެރިވެގެންވާ عذاب އެވެ.
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا وَلَّىٰ مُسۡتَكۡبِرٗا كَأَن لَّمۡ يَسۡمَعۡهَا كَأَنَّ فِيٓ أُذُنَيۡهِ وَقۡرٗاۖ فَبَشِّرۡهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿٧﴾
އަދި އެފަދަމީހާގެ މައްޗަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ އާޔަތްތައް ކިޔެވިއްޖެއްޔާ ބޮޑާވެ ކިބުރުވެރިވެގެންވާ حال ފުރަގަސްދެއެވެ. އޭނާ އެއާޔަތްތައް ނުއަހާކަހަލައެވެ. އޭނާގެ ދެކަންފަތުގައި ބައްކަމެއް (ބީރުކަމެއް) ވާކަހަލައެވެ. (އޭ رسول ﷲ އެވެ!) އެފަދަ މީހުންނަށް ވޭންދެނިވި عذاب އެއް ހުރިކަމުގެ ވާހަކައިން ކަލޭގެފާނު (އުފާވެރިކަމުގެ) خبر ދެއްވާށެވެ!
وَمَن كَفَرَ فَلَا يَحۡزُنكَ كُفۡرُهُۥٓۚ إِلَيۡنَا مَرۡجِعُهُمۡ فَنُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٢٣﴾
(އޭ رسول ﷲ އެވެ!) އަދި ކާފަރުވެއްޖެމީހާ ދަންނައެވެ. އެމީހާގެ رجوع ވުން قيامة ދުވަހުންވަނީ ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة އަށެވެ. އަދި އޭނާގެ ކާފަރުކަމުގެ ސަބަބުން ކަލޭގެފާނު ހިތާމަފުޅުވިޔަ ނުދެއްވާށެވެ. އެމީހުން އެނބުރި رجوع ވުންވަނީ ހަމަ ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة އަށެވެ. ދެން އެމީހުން ދުނިޔޭގައި ކުރި عمل ގެ خبر ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހުންނަށް ދެއްވާހުށީމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ﷲ އީ ހިތްތަކުގައި ވަންހަނާވެ ފޮރުވިފައިވާތަކެތިވެސް ދެނެވޮޑިގެންވާ ކަލާނގެއެވެ.
نُمَتِّعُهُمۡ قَلِيلٗا ثُمَّ نَضۡطَرُّهُمۡ إِلَىٰ عَذَابٍ غَلِيظٖ ﴿٢٤﴾
އެމީހުންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކުޑަތަންކޮޅެއް ދޭހުށީމެވެ. ދެން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހުންނަށް މަޖްބޫރުކުރުވާނީ ވަރަށް ގަދަވެގެންވާ عذاب އަކަށް ވަނުމަށެވެ. އެއީ قيامة ދުވަހުންނެވެ.
وَلَوۡ تَرَىٰٓ إِذِ ٱلۡمُجۡرِمُونَ نَاكِسُواْ رُءُوسِهِمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ رَبَّنَآ أَبۡصَرۡنَا وَسَمِعۡنَا فَٱرۡجِعۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا إِنَّا مُوقِنُونَ ﴿١٢﴾
އަދި މުޖްރިމުންމީހުން އެބަހީ ނުބައި ނުލަފާމީހުން އެމީހުންގެ رَبُّ ގެ حَضْرَةُ ގައި ކުށަށް إعْتِرَافُ ވާ ޙާލު އެމީހުންގެ ބޯތައް އިސްދަށަށްޖެހިގެންވާހިނދު ކަލޭގެފާނުން ދެކެވަޑައި ގަންނަވާނެ ނަމައެވެ. އެމީހުން އެހެންތިބެ ދަންނަވާނެއެވެ. އޭ އަޅަމެންގެ رَبُّ އެވެ. (އިބަރަސްކަލާނގެއަށް އުރެދުނުމީހުންނަށްހުރި ޢުޤޫބާތް އަޅަމެންނަށް ފެނިއްޖެއެވެ. އަދި އިބަރަސްކަލާނގެ ރަސޫލުން ދުނިޔޭގައި އަޅަމެންނަށްކުރެއްވި އަމުރުގެތެދުކަން އަޅަމެން އަހައިފީމެވެ. ފަހެ صَالِحُ عَمَلُ ކުރުމަށް އަލުންވެސް އަޅަމެން ދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވާދޭވެ! ހަމަކަށަވަރުން ދުނިޔޭގައި އަޅަމެން އިބަރަސްކަލާނގެ އެއްކައުވަންތަކަމާއިމެދު ޖާހިލުވިޔަސް މިހާރު އެއީ ތެދުކަމުގައި އަޅަމެން ޔަޤީންކުރަމެވެ.
وَلَوۡ شِئۡنَا لَأٓتَيۡنَا كُلَّ نَفۡسٍ هُدَىٰهَا وَلَٰكِنۡ حَقَّ ٱلۡقَوۡلُ مِنِّي لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ ﴿١٣﴾
އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެދިވޮޑިގަންނަވާނަމަ ކޮންމެ ނަފުސަކަށްވެސް އެނަފުސެއްގެ ތެދުމަގު ދައްކަވައިފީހެވެ. އަދި އެހެންނަމަވެސް ތިމަންރަސްކަލާނގެ حَضْرَةُ ގައި އެމީހުންގެ މައްޗަށް ޢަޒާބުގެބަސްފުޅު حِقُّ ވީއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ކާފަރުކަމާއި އުރެދުމުގެ އެންމެހައި މީސްތަކުން އަޅުއްވައިގެން ތިމަންރަސްކަލާނގެ ނަރަކަ ފުރަލާހުށީމެވެ.
فَذُوقُواْ بِمَا نَسِيتُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَآ إِنَّا نَسِينَٰكُمۡۖ وَذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡخُلۡدِ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿١٤﴾
ނަރަކަވަންތަވެރިންނަށް އެންގޭނެއެވެ. ކަލޭމެން މިދުވަހާއި ބައްދަލުވާނެކަން ހަނދާން ނައްތައިލުމުގެ ސަބަބުން އެކަމުގެ ރަހަލިބިގަންނާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން ތިމަންރަސްކަލާނގެވެސް ކަލޭމެން ނަރަކައިގާ ހަނދާން ނައްތައިލީއެވެ. އަދި ކަލޭމެން ދުނިޔޭގައި ކުރިކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ނިމުމެއްނެތް ދެމިހުންނަނިވި عَذَابُ ގެ ރަހަލިބިގަންނާށެވެ!
وَأَمَّا ٱلَّذِينَ فَسَقُواْ فَمَأۡوَىٰهُمُ ٱلنَّارُۖ كُلَّمَآ أَرَادُوٓاْ أَن يَخۡرُجُواْ مِنۡهَآ أُعِيدُواْ فِيهَا وَقِيلَ لَهُمۡ ذُوقُواْ عَذَابَ ٱلنَّارِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ ﴿٢٠﴾
އަދި فَاسِقُ ވީމީހުން އެބަހީ ނުބައި ނުލަފާމީހުން ދަންނައެވެ. قِيَامَة ދުވަހުން އެމީހުން ތިބޭނީ ނަރަކައިގައެވެ. ގަދައަލިފާނުގައެވެ. އެމީހުން އެތަނުން ނުކުންނަން އެދޭކޮންމެހިނދެއްގައި އަލުންވެސް އެތަނަށް ގެންދެވޭނެއެވެ. އަދި އެމީހުންނަށް އެންގޭނެއެވެ. ކަލޭމެން (ދުނިޔޭގައި އުޅުނުއިރު) ދޮގުކުރާކަމުގައިވި އަލިފާނުގެ ރަހަލިބިގަންނާށެވެ.
وَلَنُذِيقَنَّهُم مِّنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَدۡنَىٰ دُونَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَكۡبَرِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ﴿٢١﴾
އަދި ހަމަކަށަވަރުން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހުންނަށް ބޮޑު عَذَابُ ގެ ކުރިން ކުޑަ عَذَابُ ގެ ރަހަދައްކަވާހުރީމެވެ. އެއީ އެމީހުން ތައުބާވެ ހެޔޮމަގަށް رُجُوعَ ވޭތޯއެވެ. * ދަންނައެވެ. މިއާޔަތުގައިމިވާ ކުޑަ عَذَابُ އާއި ބޮޑު عَذَابُ ގެމުރާދަކާއިމެދު مُفَسِّرُ ންވާހަކަ ދައްކަވާފައި ވެއެވެ. ބައެއްބޭކަލޫން ވިދާޅުވެލައްވަނީ ކުޑަޢަޒާބަކީ ދުނިޔޭގައިޖެހޭ ބަލާތަކާއި އުދަގޫތައް ކަމުގައެވެ. ނުވަތަ ދީނުގެ ޙައްދުތައް ކަމުގައެވެ. ނުވަތައެއީ ބަލިމަޑުކަން ކަމަށެވެ. ނުވަތައެއީ ކައްވަޅުގެ عَذَابُ ކަމަށެވެ. އަދިމިނޫންވާހަކަތައްވެސްވެއެވެ. އަދި ބޮޑު عَذَابُ އަކީ آخِرَة ދުވަހުގެ عَذَابُ އެވެ.
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِۦ ثُمَّ أَعۡرَضَ عَنۡهَآۚ إِنَّا مِنَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ مُنتَقِمُونَ ﴿٢٢﴾
އަދިއެމީހެއްގެ ގާތުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އާޔަތްތައް ހަނދާންކުރެވުމަށްފަހު އެއާޔަތްތައް ޤަބޫލުނުކޮށް އެނބުރި ފުރަގަސްދިން މީހަކަށްވުރެ ވަކިންބޮޑު އަނިޔާވެރިއަކީ ކާކުހެއްޔެވެ؟ އެބަހީ އެއަށްވުރެވަކިންބޮޑު އަނިޔާވެރިއަކުނުވެއެވެ. އަދި އެއީ މުޖްރިމުންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މުޖްރިމުންގެކިބައިން ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބަދަލުހިއްޕަވާހޫށީމެވެ.
قُل لَّن يَنفَعَكُمُ ٱلۡفِرَارُ إِن فَرَرۡتُم مِّنَ ٱلۡمَوۡتِ أَوِ ٱلۡقَتۡلِ وَإِذٗا لَّا تُمَتَّعُونَ إِلَّا قَلِيلٗا ﴿١٦﴾
(އޭ رسول الله އެވެ!) ކަލޭގެފާނު (އެ منافق ންނަށް) ވިދާޅުވާށެވެ! ކަލޭމެން މަރާ ފިލަން ދިއުމަކުން ނުވަތަ ޤަތުލުވުމުން ފިލަންދިއުމަކުން ކަލޭމެނަށް އެއްވެސް މަންފާއެއްނެތެވެ. ފިލަންގޮސްގެންވެސް ދާދިކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކުމެނުވީ ކަލޭމެން ދުނިޔޭގައި މަޖާކޮށް އަރާމުކޮށް ނޫޅޭނެއެވެ. އެއީ ކަލޭމެނަށް ކަޑައެޅިފައިވާ އަޖަލު ހަމަވާންދެނެވެ.
قُلۡ مَن ذَا ٱلَّذِي يَعۡصِمُكُم مِّنَ ٱللَّهِ إِنۡ أَرَادَ بِكُمۡ سُوٓءًا أَوۡ أَرَادَ بِكُمۡ رَحۡمَةٗۚ وَلَا يَجِدُونَ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ وَلِيّٗا وَلَا نَصِيرٗا ﴿١٧﴾
ކަލޭގެފާނު އެމީހުނަށް ވިދާޅުވާށެވެ! ﷲ ކަލޭމެނަށް ނުބަޔަކަށް އިރާދަކުރައްވައިފިއްޔާ ނުވަތަ ކަލޭމެނަށް ރަޙުމަތަކަށް އިރާދަކުރައްވައިފިއްޔާވެސް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އަތުވެދާނެ ނުރައްކަލަކުން ކަލޭމެން ސަލާމަތްކޮށްދޭނީ ކާކުހެއްޔެވެ؟ އަދި ހަމަ ﷲ ފިޔަވައި ސަހަރޯވެރިއަކުވެސް އަދި ނަޞްރެއްދޭ މީހަކުވެސް
وَلَوۡ تَرَىٰٓ إِذۡ فَزِعُواْ فَلَا فَوۡتَ وَأُخِذُواْ مِن مَّكَانٖ قَرِيبٖ ﴿٥١﴾
އަދި އެމީހުން ބިރުން ސިހޭހިނދުން ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭގެފާނު ވަރަށްބޮޑު ބިރުހުރިގޮތަކަށް އެމީހުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. (އެވަގުތަކީ އެމީހުން މަރަށް حَاضِر ވާވަގުތެވެ. ނުވަތަ مَحشَر ވުމަށްޓަކައި ވަޅުތަކުންނުކުންނަ ވަގުތެވެ.) އެވަގުތު އެމީހުން ފާއިތުވުމެއްނުވެއެވެ. އެބަހީ ފިލައިގެންދިއުމެއް ނުވަތަ ސަލާމަތްވުމެއް ނުވެއެވެ. ގާތްހިސާބަކުން އެމީހުން ހިފެވިގެން مَحشَر ގެ مَيدَان އަށް ގެނެވޭނެއެވެ.
وَقَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِهِۦ وَأَنَّىٰ لَهُمُ ٱلتَّنَاوُشُ مِن مَّكَانِۭ بَعِيدٖ ﴿٥٢﴾
އެހިނދު (އެބަހީ مَحشَر ގެ مَيدَان ގެ ކަންތައްގަޑުފެންނަ ހިނދު) އެމީހުން ބުނާނެއެވެ. އަހުރެމެން އެކަލޭގެފާނަށް (ނުވަތަ إِسلاَم دِين އަށް) އީމާންވެއްޖައީމެވެ. އެކަމަކު އެހާދުރުހިސާބުން އެމީހުންނަށް إِيمَان ވުމުގެ فُرُصَة ލިބޭނީ ކޮންފަދައަކުން ހެއްޔެވެ؟ (އެއީ އެމީހުން ދުނިޔޭގައި ވާންވީ إِيمَان ކަމެއް މިހާރުދެން آخِرَة ގައި އެކަން قَبُول ވެވޭނީ ކޮންފަދައަކުން ހެއްޔެވެ؟)
وَقَدۡ كَفَرُواْ بِهِۦ مِن قَبۡلُۖ وَيَقۡذِفُونَ بِٱلۡغَيۡبِ مِن مَّكَانِۭ بَعِيدٖ ﴿٥٣﴾
އެމީހުންވަނީ މީގެކުރީގައި އެކަމަށް ކާފަރުވެފައެވެ. (އެބަހީ ދުނިޔޭގައި ތިބިއިރު އެކަމަށް ކާފަރުވެފައެވެ.) އެމީހުންއައީ އެކަމާއިމެދު ދުރުދުރުން ރޭދަލަށް އުކަމުންނެވެ. އެބަހީ ޒާތްޒާތުގެ ހީތައްކުރަމުންނެވެ. (قِيَامَة އެއްނުވާނެއެވެ. ސުވަރުގެއެއް ނަރަކައެއްނުވާނެކަމަށް އެކިޒާތުގެ ހީކުރަމުންނެވެ.) ކުރަންނުވާ ޒާތުގެ ދުރުހީތަށް ކުރިއެވެ.
وَحِيلَ بَيۡنَهُمۡ وَبَيۡنَ مَا يَشۡتَهُونَ كَمَا فُعِلَ بِأَشۡيَاعِهِم مِّن قَبۡلُۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ فِي شَكّٖ مُّرِيبِۭ ﴿٥٤﴾
އަދި އިސްވެދިޔަ أُمَّة ތަކުގައި ތިބި ކާފަރުންނެކޭ އެއްގޮތަށް މިމީހުންނަށްވެސް މިމީހުން އެދޭކަންތަކާއި މިމީހުންނާއި ދެމެދު ހުރަސްއެޅެވުނީއެވެ. އެމީހުން މިހާރު އެދޭކަމަކަށްވީ އީމާންވުމެވެ. އެކަމަކު އެކަމާއި އެމީހުންނާއި ދެމެދު މިހާރުއެވަނީ ހުރަސްވެގެންނެވެ. އެމީހުން ދުނިޔޭގައި އުޅުނުއިރު ތިބީ އެކަންކަމާއިމެދު (އެބަހީ رَسُول ބޭކަލުން ގެންނެވި ކަންކަމާއިމެދު) ބޮޑުވެގެންވާ ޝައްކެއްގެމަތީގައެވެ.
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقۡضَىٰ عَلَيۡهِمۡ فَيَمُوتُواْ وَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُم مِّنۡ عَذَابِهَاۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي كُلَّ كَفُورٖ ﴿٣٦﴾
އަދި ކާފަރުވީ މީސްތަކުން ދަންނައެވެ. އެމީހުންނަށް قيامة ދުވަހުން ހުރީ ހަމަ ނަރަކައިގެ އަލިފާނެވެ. عذاب އެވެ. އެމީހުންގެ މައްޗަށް މަރުވުމަށް ނިޔާ ނުވެވޭނެއެވެ. މަރުވާނީވެސް އެހެންނަމަތާއެވެ. އަދި އެމީހުންނަށް އެ ނަރަކައިގެ عذاب ލުއިވެސް ނުވެވޭނެއެވެ. (އަދި ކިޔެއްހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ނަރަކައިގެ ގަދަ عذاب ގައި މަރުވުމެއްނެތި ދެމިތިބޭހުއްޓެވެ. (اَاللَّهُمَّ أَجِرْنَا مِنَ النَّارِ. آمين) އަދި ކާފަރުކަމުގައި ދެމިހުރެއްޖެ ކޮންމެ މީހަކަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ جزاء ދެއްވަނީ އެފަދައިންނެވެ.
وَهُمۡ يَصۡطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ أَوَلَمۡ نُعَمِّرۡكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَآءَكُمُ ٱلنَّذِيرُۖ فَذُوقُواْ فَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِن نَّصِيرٍ ﴿٣٧﴾
އަދި އެމީހުން އެނަރަކައިގައި ތިބެގެން ސަލާމަތަށް އެދި ހަޅޭއްލަވާ ގޮވާނެއެވެ. އެމީހުން ދަންނަވާނެއެވެ. އޭ އަޅަމެން ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! އަޅަމެން صالح عمل ކުރުމަށްޓަކައި - يعني ކުރިން ކުރިވިޔާ ނުދާ ނުބައި عمل ފިޔަވައި صالح عمل ކުރުމަށްޓަކައި އަޅަމެން މިތަނުން ނެރެދެއްވާށެވެ! (އޭގެ ޖަވާބުގައި ﷲ އަންގަވާނެއެވެ.) ذكر ކޮށް نصيحة ލިބިގަންނާނޭ މީހަކު ذكر ކޮށް نصيحة ލިބިގަތުމަށްޓަކައި ކަލޭމެންނަށް ފަހެ ތިމަން ރަސްކަލާނގެ عمر ނުދެއްވަން ހެއްޔެވެ؟ (އެބަހީ، އެހާ ވަރަށް عمر ދެއްވީމެވެ.) ފަހެ ކަލޭމެން މިއަދު ނަރަކައިގެ عذاب ގެ ރަހަ ލިބިގަންނާށެވެ. އަދި އަނިޔާވެރިންނަށް نصر ދޭނެ އެއްވެސް މީހަކު މިއަދަކުނުވެއެވެ.
يسٓ ﴿١﴾
يس = މިއަކުރުތަކުގެ މާނަ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ﷲ އެވެ. ބައެއްބޭކަލުން " އޭއިންސާނާއޭ" މިހެން ترجمة ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ބައެއްބޭކަލުން އޭ محمد އޭ މިފަދައިން ترجمة ކުރެއްވިއެވެ. والله أعلم.
وَٱلۡقُرۡءَانِ ٱلۡحَكِيمِ ﴿٢﴾
حكمة ގެވަރި އަދި حكم ގަދަވެގެންވާ قُرْآن ގަންދެއްވައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހުވައި وَحِي ކުރައްވަމެވެ.
إِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿٣﴾
އޭ رَسُولُ الله އެވެ!) ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭގެފާނުންވަނީ ފޮނުއްވިގެންވާ ރަސޫބޭކަލުންގެ ތެރެއިންނެވެ. (އެބަހީ ކަލޭގެފާނީ ﷲ ފޮނުއްވި ރަސޫލުބޭކަލުންގެތެރެއިންވާ ރަސޫލުބޭކަލެކެވެ.)
عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿٤﴾
އަދި ކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވިގެންވަނީ ސީދާވެގެންވާ ތެދުމަގާއިގެންނެވެ. އެކަމާއި މެދު އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތެވެ.
تَنزِيلَ ٱلۡعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ ﴿٥﴾
އަދި މި قُرْآن އަކީ عِزَّة ވަންތަ رَحِيْم ވަންތަ ކަލާނގެ حَضْرَة ން ބާވާތްލައްވާ ބާވާތްލެއްވުމެކެވެ.
لِتُنذِرَ قَوۡمٗا مَّآ أُنذِرَ ءَابَآؤُهُمۡ فَهُمۡ غَٰفِلُونَ ﴿٦﴾
އަދި މިފޮތް ބާވާތްލެއްވުނީ ބަޔަކުމީހުންނަށް ކަލޭގެފާނު އިންޒާރު ކުރެއްވުމަށެވެ. އެބައިމީހުންނަށް އަތުވެދާނޭ ޢަޒާބެއްގެވާހަކައިން ބިރުގެންނެވުމަށެވެ. އެމީހުންނަކީ އެމީހުންގެ ކާބައިންނަށް އިންޒާރު ކުރެވިފައި ނުވާބައެކެވެ. އަދި އެމީހުންވަނީ غَافِلُ ވެގެންނެވެ. * ދަންނައެވެ. މިއާޔަތުން މިސިފަކުރައްވާބަޔަކީ މައްކާގެމީހުން ކަމުގައިވިއެވެ. ދެންވެސްތިބި އެހެނިހެން ޢަރަބީންނެވެ. مُحَمَّد صَلَى الله عَلَيْه وَسَلّم ގެކުރިން އެމީހުންގާތަސް ރަސޫލުބޭކަލަކު ވަޑައިނުގަންނަވައެވެ.
لَقَدۡ حَقَّ ٱلۡقَوۡلُ عَلَىٰٓ أَكۡثَرِهِمۡ فَهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ ﴿٧﴾
ހަމަކަށަވަރުން އެމީހުންގެ ގިނަމީހުންގެ މައްޗަށް. (ޢަޒާބުގެ) ބަސްފުޅު ޙައްޤު ވެގެންވެއެވެ. ފަހެ އެމީހުން إيمان އެއްނުވާނެއެވެ.
إِنَّا جَعَلۡنَا فِيٓ أَعۡنَٰقِهِمۡ أَغۡلَٰلٗا فَهِيَ إِلَى ٱلۡأَذۡقَانِ فَهُم مُّقۡمَحُونَ ﴿٨﴾
ހަމަކަށަވަރުން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހުންގެ ކަނދުރާތަކުގައި ކަސްތަޅުތަކެއް. އެޅުވީމެވެ. އެތަކެތިވާނީ ދަތްދޮޅިތަކުގެ ދަށަށެވެ. އެމީހުން ވާނީ ލޯތަށްމެރި (މޫނުތައް) މައްޗަށް އުފުލިގެންނެވެ.
وَجَعَلۡنَا مِنۢ بَيۡنِ أَيۡدِيهِمۡ سَدّٗا وَمِنۡ خَلۡفِهِمۡ سَدّٗا فَأَغۡشَيۡنَٰهُمۡ فَهُمۡ لَا يُبۡصِرُونَ ﴿٩﴾
އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހުންގެ ކުރިމަތީގައްޔާއި އަދި އެމީހުންގެ ފުރަގަހުގައި ހުރަހެއް ލެއްވީމެވެ. ފަހެ އެމީހުންނަކަށް ނުފެންނާނެއެވެ.