لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ ﴿١﴾
قِيَامة ދުވަސް ގަންދެއްވައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހުވައި ވަޙީ ކުރައްވައެވެ.
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
لَآ أُقۡسِمُ بِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ ﴿١﴾
قِيَامة ދުވަސް ގަންދެއްވައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހުވައި ވަޙީ ކުރައްވައެވެ.
وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ ﴿٢﴾
އަދި މަލާމާތްކުރާ (ނުވަތަ މަލާމާތް ލިބިގެންވާ) ނަފްސު ގަންދެއްވައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހުވައި ވަޙީ ކުރައްވަމެވެ.
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ ﴿٣﴾
އިންސާނާގެ ކަށިތަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ (ޤިޔާމަތް ދުވަހުން) ޖަމަޢަ ނުކުރައްވާނޭކަމަށް އޭނާ ހީކުރަނީ ހެއްޔެވެ؟ (ނުވަތަ އެކަށިތަށް ޖަމަޢަ ކުރަން ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް ކުޅަދާނަ ވެގެން ނުވާނޭ ކަމަށް އޭނާ ހީކުރަނީ ހެއްޔެވެ؟)
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ ﴿٤﴾
އެއްގޮތަކަށްވެސް އެހެންނުވާނެއެވެ. އަދި ކިޔެއްހެއްޔެވެ؟ އޭނާގެ އިނގިލިތައް ޖަމަލާއި ޙިމާރުގެ މޮށްގަނޑު ފަދައިން އިނގިލިތައް ވަކިނުވާގޮތަށް އެކަތިގަނޑަކަށް ހައްދަވައިލުމަށްވެސް ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް ކުޅަދާނަވެގެންވެއެވެ. (އަދި އެހެން ހެއްދެވިނަމަ އިނގިލިތަކުން ކުރާ ކުދިކަވިމަސައްކަތްތައް ނުކުރެވުނީހެވެ.) އަދިކިއެއްތޯއެވެ؟ އޭނާގެ އިނގިލިތަކުގެ ކޮޅުތައްވެސް ބަރާބަރުކޮށް ހަމަހަމަކޮށްލުމަށްވެސް ކުޅަދުންވަންތަވެވޮޑިގެންވަމެވެ. ފަހެ އިސްވެދިޔައެއްވެސް މިސާލަކާއިނުލައި އެހާފުރިހަމަކޮށް އެހާރީތިކޮށް އިނގިލިތައްވެސް ހެއްދެވި ﷲ އަށް ދެވަނަފަހަރު އެކަށިކޮޅުތައް އަނބުރާ އިޢާދަ ކުރެއްވުން ދަތި ނުވާނޭކަން ސަލާމަތުންހުރި ކޮންމެ ބުއްދިއަކަށް އެނގޭނެއެވެ.
بَلۡ يُرِيدُ ٱلۡإِنسَٰنُ لِيَفۡجُرَ أَمَامَهُۥ ﴿٥﴾
އަދިކިއެއްތޯއެވެ؟ އިންސާނާއެދެނީ އޭނާގެ ޢުމުރުގައި ބާކީއޮތްތާގައިވެސް ފާފަކުރުމަށެވެ. ތައުބާވުން ލަސްކުރުމަށެވެ.
يَسۡـَٔلُ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلۡقِيَٰمَةِ ﴿٦﴾
އަދިމަލާމާތުގެގޮތުން އޭނާއަހައި ސުވާލުކުރެއެވެ. ޤިޔާމަތްދުވަސްދެން އަންނާނީ ކޮންއިރަކުން ހެއްޔެވެ؟ (މިސުވާލުގެ ޖަވާބު އެކަލާނގެ ދެއްވަނީ މިފަދައިންނެވެ.)
فَإِذَا بَرِقَ ٱلۡبَصَرُ ﴿٧﴾
އެއީ ސިހިގެންގޮސް ކަންބޮޑުވެ ލޯތައް ޙައިރާން ވެއްޖެއްޔާއެވެ.
وَخَسَفَ ٱلۡقَمَرُ ﴿٨﴾
އަދި ހަނދުގެ އަލިކަންގޮސް ކޭތަހިފައިފިއްޔާއެވެ.
وَجُمِعَ ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ ﴿٩﴾
އަދި އިރާއި ހަނދު އެއްވެ ޖަމާވެއްޖެއްޔާއެވެ.
يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ ﴿١٠﴾
އަދި އިންސާނާ އެދުވަހުންބުނާނެއެވެ. ސަލާމަތްވާން ފިލަންދާނެ ތަނަކީ ކޮބައިބާވައެވެ؟ (ދަންނައެވެ. މިއީ ހައްތާވެސް ޤިޔާމަތްވާވަޤުތު ހާމަވާނެ އެކިއެކި ކަންކަމެވެ.)
كَلَّا لَا وَزَرَ ﴿١١﴾
އެއްގޮތަކަށްވެސް އެހެންނުވާނެއެވެ. އެދުވަހުން އޭނާ ސަލާމަތްވާންދާނެ އެއްވެސްއެހެންތަނެއްނުވާވާނެއެވެ.
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ ﴿١٢﴾
ހަމައެކަނި ޤަރާރުވެ ހަމަޖެހޭނެތަނަކީ ކަލޭގެފާނުންގެ رَبُّ ގެ حَضْرَة އެވެ. އެހެންތަނެއް އެދުވަހަކުންނުވެއެވެ.
يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ﴿١٣﴾
އަދި އެދުވަހުން އެއިންސާނާއަށް އޭނާ އިސްކުރި ކަމަކާއި ފަސްކުރި ކަމެއްގެ خبر އެންގޭނެއެވެ. އޭނާ ކުރި ހެޔޮ ކަމަކާއި އަދި ކުރި ނުބައި ކަމެއް ސާފުކޮށް އެންގެވޭނެއެވެ.
بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةٞ ﴿١٤﴾
އަދި ކިއެއްހެއްޔެވެ؟ خُود އިންސާނާއީ އޭނާގެ نفس ގެމައްޗަށްވާ ދަލީލެކެވެ. ހެކިދޭނޭހެކިވެރިއެކެވެ. (އެބަހީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތައް އެދުވަހުން އޭނާ إقرار ވިޔަސް އަދި ނުވަތަ ނުވިޔަސް ހުރިހާ ކަމަކަށް ސާފުކޮށް ހެކިދޭނެއެވެ.)
وَلَوۡ أَلۡقَىٰ مَعَاذِيرَهُۥ ﴿١٥﴾
އަދި (އެކަމާމެދު) އޭނާ ކިތައްމެ عذر ދެއްކިނަމަވެސްމެއެވެ. (އެބަހީ އެއިންސާނާ ކިތައްމެ ވަރަކަށް އިންކާރުކޮށް عذر ތައްދެއްކި ނަމަވެސް އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތައް އޭނާ ކުރި عمل ތަކަށް ހެކިދޭނެއެވެ.)
لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ ﴿١٦﴾
(އޭ رسول الله އެވެ!) ވަޙީ ބާވާތް ލެއްވޭވަޤުތު ހަނދުމަފުޅު ނެތިދާނެކަމަށް (އަވަސް އަވަހަށް ދަސްފުޅުކުރެއްވުމަށް) ކަލޭގެފާނުންގެ ދޫފުޅު ޙަރަކާތް ނުކުރައްވާށެވެ!
إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ ﴿١٧﴾
ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭގެފާނުންގެ ހިތްޕުޅުގައި އެ قُرْآن ޖަމާކޮށްދެއްވުމާއި އަދިކަލޭގެފާނުންގެ ހިތްޕުޅުގައި قُرْآن ސާބިތު ކޮށްދެއްވުމަކީ ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް އޮތްކަމެކެވެ.
فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ ﴿١٨﴾
ފަހެ جِبْرِيْل عليه السلام ގެދޫފުޅުން ތިމަންރަސްކަލާނގެ قُرْآن ގެބަސްފުޅު ބާވައިލައްވައިފިއްޔާ ފަހެ އެ قُرْآن އާއި ތަބަޢަ ވެވަޑައިގަންނަވާށެވެ. (އެގޮތަށް ކިޔަވާ ވިދާޅުވާށެވެ.)
ثُمَّ إِنَّ عَلَيۡنَا بَيَانَهُۥ ﴿١٩﴾
ދެން އެ قُرْآن شَرَح ކޮށްދެއްވައި تَفْسِيْرُ ކޮށްދެއްވުމަކީ ހަމަ ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް އޮތްކަމެކެވެ.
كَلَّا بَلۡ تُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ ﴿٢٠﴾
ކަންތައްހުރީ ކަލޭމެން ތިޔަހީކުރާގޮތަކަށްނޫނެވެ. އަދި ކިއެއްހެއްޔެވެ؟ ކަލޭމެން މިއަވަސްވެގެންވާ ދުނިޔެއަށް ލޯބިކުރަނީއެވެ.
وَتَذَرُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ ﴿٢١﴾
އަދި ކަލޭމެން آخِرَة ދޫކުރަނީއެވެ.
وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ نَّاضِرَةٌ ﴿٢٢﴾
އަދި އެދުވަހުން ބައެއް މޫނުވާހުށީ އަލިވެ އުޖާލާވެ ތާޒާވެގެންނެވެ. (އެއީ މުއުމިނުންގެ މޫނުތަކެވެ.)
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٞ ﴿٢٣﴾
އަދި އެމޫނުތަކުގެވެރިން ތިބޭނީ އެބައިމީހުންގެ رَبُّ ގެމާތް وَجْهُ ފުޅަށް ބަލަބަލައެވެ.
وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةٞ ﴿٢٤﴾
އަދި އެދުވަހުން ބައެއްމޫނުތައް ވާހުށީ ހަޑިވެ ހުތުރުވެގެންނެވެ.
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةٞ ﴿٢٥﴾
އަދި އެމޫނުތަކުގެ ވެރިންނަށް ތިމާމެން ނަރަކައަށް ދާންޖެހޭނެކަން ޔަޤީންވާނެއެވެ. އަދި ބުރިކަށިތައް ބިދޭވަރުގެ ބުރަ އެބަހީ ކެތްނުކުރެވޭފަދަ ކެކުޅުމާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭނެކަން އެނގޭނެއެވެ.
كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ ﴿٢٦﴾
އެއްގޮތަކަށްވެސް އެކާފަރު އިންސާނާ ހީކުރާގޮތަކަށް ނުވާނެއެވެ. މަރުވުމަށްފަހު مَحْشَرُ އަށްފޮނުވޭނެއެވެ. ޙިސާބު ބެއްލެވޭނެއެވެ. ފުރިހަމަ ޖަޒާދެއްވޭނެއެވެ. ފުރާނަ ނުވަތަ ނަފުސު ލަގޮނޑިވަޅުގެ ކަށިގަނޑާއި ހަމައަށް އަރައްޖެއްޔާއި އެބަހީ މަރަށްތައްޔާރުވެ ފުރާނަ ނުކުންނަން ގާތްވެއްޖެއްޔާ ދެންބުނެވޭނެއެވެ.
وَقِيلَ مَنۡۜ رَاقٖ ﴿٢٧﴾
އެވަގުތު މަރަށް حَاضِرُ ވިމީހާގެ ކައިރީގައި ތިބިމީހުންކުރެ މީހަކުބުނާނެއެވެ. ފަންޑިތައެއްހަދާނީ ކާކުބާވައެވެ؟
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ ﴿٢٨﴾
އަދި އެވަގުތު މަރަށް حَاضِرُ ވިމީހާއަށް ތިމާދެން ދުނިޔެއިން ވަކިވަނީކަން ޔަޤީންވާނެއެވެ.
وَٱلۡتَفَّتِ ٱلسَّاقُ بِٱلسَّاقِ ﴿٢٩﴾
އަދި އޭނާގެ އެއްކަށިމަތި އަނެއްކަށިމަތީ ގައި ކާތާނެއެވެ. ނުވަތަ ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތާއި ވަކިވެ آخِرَةُ ގެ އުދަގޫތަކާއި ކުރިމަތި ލައިފާނެއެވެ. ނޯޓު: މިއާޔަތްތަކުގެ މާނަތައް އެތައް ގޮތްގޮތްކަށް ލިޔެވިގެންވެއެވެ. އަޅުގަޑު ލިޔެފައިމިވަނީ އޭގެތެރެއިން އެއްގޮތެވެ.
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ ﴿٣٠﴾
(އޭ رَسُولُ الله އެވެ!) قِيَامَة ދުވަހުން ފުރާނަތައް ގެންދެވުންވަނީ ކަލޭގެފާނުންގެ رَبُّ ގެ حَضْرَةُ އަށެވެ.
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ ﴿٣١﴾
ފަހެ އޭނާ އެބަހީ -ކާފަރު އިންސާނާ- އީމާނެއްނުވެއެވެ. އަދި އޭނާ ނަމާދެއްނުކުރެއެވެ.
وَلَٰكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ ﴿٣٢﴾
އަދި ކިއެއްހެއްޔެވެ؟ އޭނާ قُرْآن ދޮގުކުރީއެވެ. އަދި އެނާ އީމާންކަމަށް ފުރަގަސް ދިނީއެވެ.
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ ﴿٣٣﴾
ދެން އަދި އޭނާ އޭނަގެ އަހުލުވެރިންގެގާތަށް ދިޔައީ ބޮޑާވެ ކިބުރުވެރިވެގެންނެވެ. فَخْرُ ވެރިވެ މަތިހަށިނަގައިގެންވާ ޙާލުގައެވެ. (އޭނާއަށް ބުނެވޭނެއެވެ.)
أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰ ﴿٣٤﴾
ކަލެއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. ފަހެ ހަލާކު ހުއްޓެވެ.
ثُمَّ أَوۡلَىٰ لَكَ فَأَوۡلَىٰٓ ﴿٣٥﴾
ދެންވެސް ކަލެއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. ފަހެ ހަލާކު ހުއްޓެވެ.
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى ﴿٣٦﴾
އަދިއެއިންސާނާ ހީކުރަނީ (އޭނާއަށް އެއްވެސް އަމުރެއްނުވެވި ނަހީއެއްނުވެވި ހިސާބެއްނުބެލެވި އަދި ޖަޒާއެއްވެސް ނުދެވި) ހަމަސޮކަށް އޭނާ ދޫކޮށްލެވިފައިވަނީ ކަމަށް ހެއްޔެވެ؟ (އެހެންނުވާނެއެވެ. ހިސާބުބެއްލެވޭނެއެވެ. ޖަޒާވެސް ދެއްވޭނެއެވެ.) ދަންނައެވެ. މިއާޔަތްތަކުގައި ސިފަވެގެންމިދާމީހަކީ أَبُو جَهْل ކަމުގައި تَفْسِيْرُ عِلم ގެ أَهْلُ ވެރިންކުރެ ބައެއްބޭކަލުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ނުވަތައެއީ އެބާވަތުގެ ކޮންމެމީހެކެވެ.
أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةٗ مِّن مَّنِيّٖ يُمۡنَىٰ ﴿٣٧﴾
އޭނާ އެއީ އޮހިގެންއައި نُطْفَة އެއްކަމުގައި ނުވޭހެއްޔެވެ؟
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةٗ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ ﴿٣٨﴾
ދެން އޭނާވީ ގަނޑުލެއިކޮޅެއްކަމުގައެވެ. ދެން އެކަލާނގެ އޭނާ ހައްދަވައި ފުރިހަމަކުރެއްވިއެވެ.
فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ ﴿٣٩﴾
އަދި އެއިންސާނާގެ ކިބައިން ފިރިހެން އަންހެންޖޯޑު އެކަލާނގެ ލެއްވިއެވެ.
أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ ﴿٤٠﴾
މިއެންމެހައި ކަންތައްތައްމިހާފުރިހަމަކޮށް ހައްދަވާ މަތިވެރި ﷲ އަށް މީސްތަކުންނާއި އަދި މަރުވެގޮސްފައިވާތަކެތި އަލުންހެއްދެވުމަށް ކުޅަދުންވަންތަވެވޮޑިގެންވާކަލަކު ކަމުގައި ނުވާނޭހެއްޔެވެ؟؟؟ (ވާނެކަން ކަށަވަރެވެ.)