Taha 20:108يَوۡمَئِذٖ يَتَّبِعُونَ ٱلدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهُۥۖ وَخَشَعَتِ ٱلۡأَصۡوَاتُ لِلرَّحۡمَٰنِ فَلَا تَسۡمَعُ إِلَّا هَمۡسٗا ﴿١٠٨﴾
لهو ڕۆژهدا ههموو خهڵکی شوێنی جاڕدهری کۆکردنهوه دهکهون، هیچ سهرپێچی و لاریهک ناکرێت، ههموو دهنگهکان لهبهر پهروهردگاری میهرهبان نزمن و بههێواشی دهدوێن، تهنها چپه و سرتهیهکی کهم نهبێت هیچی تر نابیستیت.
Al-Anbya 21:90فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ وَوَهَبۡنَا لَهُۥ يَحۡيَىٰ وَأَصۡلَحۡنَا لَهُۥ زَوۡجَهُۥٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَيَدۡعُونَنَا رَغَبٗا وَرَهَبٗاۖ وَكَانُواْ لَنَا خَٰشِعِينَ ﴿٩٠﴾
ئینجا ئێمه نزاکهیمان گیرا کردو (یحیی)مان پێبهخشی، هاوسهرهکهشیمان بۆ چاککرد که منداڵی ببێ، چونکه بهڕاستی ئهوانه چالاک و گورجو گۆڵ بوون له ئهنجامدانی ههموو خێرو چاکهیهکدا و نزای بهکوڵیان دهکرد، به ئومێدی ڕهحمهت و بهههشتی ئێمه و له دۆزهخ و خهشمی ئێمه دهترسانو ئهوانه ههمیشه گهردن کهچ بوون بۆ ئێمه.
Al-Ahzab 33:35إِنَّ ٱلۡمُسۡلِمِينَ وَٱلۡمُسۡلِمَٰتِ وَٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ وَٱلۡقَٰنِتِينَ وَٱلۡقَٰنِتَٰتِ وَٱلصَّـٰدِقِينَ وَٱلصَّـٰدِقَٰتِ وَٱلصَّـٰبِرِينَ وَٱلصَّـٰبِرَٰتِ وَٱلۡخَٰشِعِينَ وَٱلۡخَٰشِعَٰتِ وَٱلۡمُتَصَدِّقِينَ وَٱلۡمُتَصَدِّقَٰتِ وَٱلصَّـٰٓئِمِينَ وَٱلصَّـٰٓئِمَٰتِ وَٱلۡحَٰفِظِينَ فُرُوجَهُمۡ وَٱلۡحَٰفِظَٰتِ وَٱلذَّـٰكِرِينَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱلذَّـٰكِرَٰتِ أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمٗا ﴿٣٥﴾
بهڕاستی پیاوان و ئافرهتانی موسوڵمان، پیاوان و ئافرهتانی ئیمان دار، پیاوان و ئافرهتانی ملکهچ و فهرمانبهردار، پیاوان و ئافرهتانی ڕاستگۆ، پیاوان و ئافرهتانی خۆگر، پیاوان و ئافرهتانی لهخوا ترس، پیاوان و ئافرهتانی بهخشهنده، پیاوان و ئافرهتانی ڕۆژووان، پیاوان و ئافرهتانی داوێن پاك و ئهو پیاو و ئافرهتانهی که زۆر یادی خوا دهکهن، بهخشین و لێ بوردهیی و پاداشتی زۆر مهزن و بێ سنووریان لهلایهن خوای گهورهوه بۆ ئامادهکراوه (ههر که دنیایان بهجێهێشت پێی شاد دهبن).
Fussilat 41:39وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنَّكَ تَرَى ٱلۡأَرۡضَ خَٰشِعَةٗ فَإِذَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهَا ٱلۡمَآءَ ٱهۡتَزَّتۡ وَرَبَتۡۚ إِنَّ ٱلَّذِيٓ أَحۡيَاهَا لَمُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰٓۚ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿٣٩﴾
له بهڵگه و نیشانهکانی خوا ئهوهیه که دهبینیت زهوی کش وماته، جا کهتێک باران بهسهریدا دهبارێنین دهخرۆشێت و گهشه و نهش و نما دهکات، چونکه بهڕاستی ئهو زاتهی که زهوی زیندوو کردهوه، مردووانیش زیندوو دهکاتهوه، بێگومان ئهو خوایه دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه..
Al-Qamar 54:7خُشَّعًا أَبۡصَٰرُهُمۡ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ كَأَنَّهُمۡ جَرَادٞ مُّنتَشِرٞ ﴿٧﴾
خوانهناسان چاویان شۆڕهو شهرمهزارن، لهناخی زهویهوه دێنه دهرهوه، ههروهک لێشیاوی کوللهی زۆر (ڕووکاری زهوی دادهپۆشن)
Al-Hadid 57:16۞أَلَمۡ يَأۡنِ لِلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَن تَخۡشَعَ قُلُوبُهُمۡ لِذِكۡرِ ٱللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ ٱلۡحَقِّ وَلَا يَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلُ فَطَالَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَمَدُ فَقَسَتۡ قُلُوبُهُمۡۖ وَكَثِيرٞ مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ ﴿١٦﴾
ئایا ئیتر ئهوهنههاتووه بۆ ئهوانهی کهباوهڕیان هێناوه، دڵهکانیان بهنوری ئیمان ملکهچ وروناک بۆتهووه، ترسی خوای تێدا بڕوێنن بههۆی یادی بهردهوامی خواو ئهو قورئانهی کهرهوانهکراوه، وهک ئهو کهسانهنهبن کهکتێبی ئاسمانییان بۆ ڕهوانهکرا، بهڵام دوای تێپهر بوونی ماوهیهکی دوورو درێژ، دڵیان ڕهق و ڕهش بوو، زۆربهشیان یاخی و سهرکهش و نالهبار دهرچوون
Al-Hashr 59:21لَوۡ أَنزَلۡنَا هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ عَلَىٰ جَبَلٖ لَّرَأَيۡتَهُۥ خَٰشِعٗا مُّتَصَدِّعٗا مِّنۡ خَشۡيَةِ ٱللَّهِۚ وَتِلۡكَ ٱلۡأَمۡثَٰلُ نَضۡرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٢١﴾
ئهگهر ئهم قورئانهمان داببهزاندایه سهر کهژو کێوێك، دهتبینی ملکهچ دهبوو، وردو و خاش دهبوو، شهق و پهق دهبوو، له ترسی فهرمانی خوا، له ههیبهتی گهورهیی و دهسهڵاتی خوا، ئێمه ئهم نموونانه دههێنینهوه بۆ خهڵکی بۆ ئهوهی بیربکهنهوه و ژیرییان بخهنه کار و شوین قورئانی پیرۆز بکهون.
Al-Qalam 68:43خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ ﴿٤٣﴾
ئهوانه؛ ئهو ڕۆژه چاویان شۆڕه و زهلیلی و خهجاڵهتی بهتهواوی دایان دهگرێت، چونکه کاتی خۆی بانگ دهکران بۆ نوێژکردن و سوژده بردن، له کاتێکدا لهوپهڕی تهندروستی و سهربهستیدا بوون (بهڵام گاڵتهیان پێی دههات).
An-Nazi'at 79:9أَبۡصَٰرُهَا خَٰشِعَةٞ ﴿٩﴾
خاوهنی ئهو دڵانه له ڕیسوایی و خهجاڵهتی و شهرمهزاریدا چاویان شۆڕه و ڕوویان نایهت سهر ههڵببڕن.
Al-Ghashiyah 88:2وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٍ خَٰشِعَةٌ ﴿٢﴾
لهو ڕۆژهدا چهند ڕووخسارانێك خهجاڵهت و ڕهنگ زهرد و شهرمهزار و زهبوونن.
Hud 11:23إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَأَخۡبَتُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٢٣﴾
بهڕاستی ئهوانهی بڕوایان هێناوه بهخواو ڕاستی بهرنامهکهی، کردهوه چاکهکانیشیان ئهنجامداوهو گهڕاونهتهوه بۆ لای پهروهردگاریان و ملکهچ و دڵ ئارام بوون له بهرامبهر فهرمانهکانی، ئا ئهوانه خاوهن و نیشتهجێی بهههشتن و به ههتا ههتایی تیایدا دهمێننهوه.
Al-Hajj 22:54وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَيُؤۡمِنُواْ بِهِۦ فَتُخۡبِتَ لَهُۥ قُلُوبُهُمۡۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ﴿٥٤﴾
بۆ ئهوهش ئهوانهی زانست و زانیاریان پێ بهخشراوه دڵنیابن و بزانن که بێگومان ئهم قورئانه حهقیقهت و ڕاسته و لهلایهن پهروهردگاری تۆوه (ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) ڕهوانه کراوه، ئینجا بڕوای پتهوی پێ دههێنن و دڵهکانیشیان ملکهچ دهبێت بۆ خوا، بێگومان خوا هیدایهتدهری ئهوانهیه که باوهڕیان هێناوه بۆ ڕێگه و ڕێبازی ڕاست و دروست.
Al-Baqarah 2:116وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدٗاۗ سُبۡحَٰنَهُۥۖ بَل لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ كُلّٞ لَّهُۥ قَٰنِتُونَ ﴿١١٦﴾
(جوولهكهو گاورو بت پهرستان) دهڵێن: خوا منداڵی بۆ خۆی داناوهو فهراههمی هێناوه (لهكاتێكدا خوا پێویستی بهكهس نیه) نهخێر وانی یه، بێگومان ههرچی له ئاسمانهكان و زهویدا ههیه ههر خۆی خاوهنیهتی و ههر ههمووشیان ملكهچ و فهرمانبهرداری ئهوزاتهن.
An-Nisa 4:34ٱلرِّجَالُ قَوَّـٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ وَبِمَآ أَنفَقُواْ مِنۡ أَمۡوَٰلِهِمۡۚ فَٱلصَّـٰلِحَٰتُ قَٰنِتَٰتٌ حَٰفِظَٰتٞ لِّلۡغَيۡبِ بِمَا حَفِظَ ٱللَّهُۚ وَٱلَّـٰتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِي ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُواْ عَلَيۡهِنَّ سَبِيلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيّٗا كَبِيرٗا ﴿٣٤﴾
پیاوان سهرپهرشتیارن بهسهر هاوسهرهکانیانهوه، ئهمهش بههۆی ڕێزو زیاده ئهرکێکهوه که خوا داویهتی بهههندێک بهسهر ههندێکی تردا (سهرهڕای ئهوهی که)پیاوان لهماڵ و سامانیان خهرج دهکهن (له پێناوی ئاسوودهیی و خۆشگوزهرانی ئافرهتاندا)، لهولاشهوه ئافرهتانی ژیرو دیندارو گونجاو ههمیشه گوێڕایهڵی مێردهکانیانن، نهێنی نێوان خۆیان و مێردهکانیان دهپارێزن (بهتایبهت ئهو نهێنیانهی خوا دهیهوێت پارێزراو بن) بههۆی ئهوهی که خوا مافهکانی ئهوانی پاڕاستووه، ئهو ئافرهتانهش ئێوه دهترسن سهرکهشی وسهرپێچی بکهن سهرهتا ئامۆژگاریان بکهن، (ئهگهر سوودی نهبوو) لهناو جێدا پشتیان تێبکهن، (ئهگهر ئهوهش سوودی نهبوو) لێیان بدهن (بهمهرجێک لێدانهکه له دهم و چاو نهبێت و ئاسهوار بهجێنههێڵێت)، ئهگهر بهم هۆیانهوه له لادان و یاخی بوون وازیان هێنا، ئهوه ئیتر ستهمیان لێمهکهن و ڕێگهی تر مهگرنهبهر (بۆ ئازاردانیان) بێگومان خوا بهرزو بڵندو گهورهیه، (ئهگهر ستهمیان لێبکهن تۆڵهتان لێدهسێنێت).
An-Nahl 16:120إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ كَانَ أُمَّةٗ قَانِتٗا لِّلَّهِ حَنِيفٗا وَلَمۡ يَكُ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ﴿١٢٠﴾
بهڕاستی ئیبراهیم علیه السلام ههر خۆی ئومهتێك بوو، (ههر خۆی پێشهوایهك بوو) ملکهچ و فهرمانبهرداری خوا بوو و له ههموو بیرو باوهڕێکی چهوت بهدوور بوو، له موشریك و هاوهڵگهرانیش نهبوو...
Ar-Rum 30:26وَلَهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ كُلّٞ لَّهُۥ قَٰنِتُونَ ﴿٢٦﴾
ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه ههمووی ئهو بهدیهێنهریانهو خاوهنیانه، ههر ههمووشیان ملکهچ و فهرمانبهرداری ئهون.
Al-Ahzab 33:31۞وَمَن يَقۡنُتۡ مِنكُنَّ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَتَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا نُّؤۡتِهَآ أَجۡرَهَا مَرَّتَيۡنِ وَأَعۡتَدۡنَا لَهَا رِزۡقٗا كَرِيمٗا ﴿٣١﴾
ئهوهشتان فهرمانبهردارو ملکهچی خواو پێغهمبهرکهی بێت، کردهوهی چاکیش ئهنجام بدات ئهوهدوو جار پاداشتی دهدهینهوه، ههروهها ڕزق و ڕۆزیهکی بهنرخ و پیرۆزمان بۆ ئامادهکردووه.
At-Tahrim 66:5عَسَىٰ رَبُّهُۥٓ إِن طَلَّقَكُنَّ أَن يُبۡدِلَهُۥٓ أَزۡوَٰجًا خَيۡرٗا مِّنكُنَّ مُسۡلِمَٰتٖ مُّؤۡمِنَٰتٖ قَٰنِتَٰتٖ تَـٰٓئِبَٰتٍ عَٰبِدَٰتٖ سَـٰٓئِحَٰتٖ ثَيِّبَٰتٖ وَأَبۡكَارٗا ﴿٥﴾
ئهگهر پیغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) تهڵاقتان بدات، ئهوه نزیکه خوا هاوسهرانی چاکتر له ئێوهی پی ببهخشتێت، موسڵمان و باوهڕدار، ملکهچی پهروهردگار، زوو له ههڵه پهشیمان، خواپهرست و دیندار، ڕۆژووهوان، یان بیرو هۆشیان لهکاردایه و سهرنجی دروست کراوانی خوا دهدهن، ههروهها ئهو ئافرهتانه ههیانه بێوهن و ههیانه کچن...
At-Tahrim 66:12وَمَرۡيَمَ ٱبۡنَتَ عِمۡرَٰنَ ٱلَّتِيٓ أَحۡصَنَتۡ فَرۡجَهَا فَنَفَخۡنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتۡ بِكَلِمَٰتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِۦ وَكَانَتۡ مِنَ ٱلۡقَٰنِتِينَ ﴿١٢﴾
ههروهها نموونهی هێناوهتهوه به مهریهمی کچی عیمرانیش که داوێنی خۆی بهپاکی ڕاگرت، ئێمهش لهو ڕۆحهی که بهدهستمانه، فوومان پێداکرد، ئهویش باوهڕی تهواوی ههبوو به گوفتارو فهرمانهکانی پهروهردگاری و ههمیشه و بهردهوام ملکهچ و فهرمانبهردارو خواناس و نزاکار بوو.
Al-An'am 6:63قُلۡ مَن يُنَجِّيكُم مِّن ظُلُمَٰتِ ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ تَدۡعُونَهُۥ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةٗ لَّئِنۡ أَنجَىٰنَا مِنۡ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ ﴿٦٣﴾
ئهی محمد (صلى الله عليه وسلم) پێیان بڵێ: کێ فریاتان دهکهوێت و ڕزگارتان دهکات له تاریکیهکانی وشکانی و دهریادا، (کاتێک گیردهخۆن) و به کهساسی لێی دهپاڕێنهوه، بهنهێنی هانای بۆ دهبهن، (پهیمان دهدهن و دهڵێن) سوێند بێت به خوا ئهگهر لهم تهنگانهیه ڕزگارمان بکهیت، ئهوه بهدڵنیاییهوه دهچینه ڕیزی سوپاسگوزارانهوه.
Al-A'raf 7:55ٱدۡعُواْ رَبَّكُمۡ تَضَرُّعٗا وَخُفۡيَةًۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ ﴿٥٥﴾
هاناو هاوار بکهن له پهروهردگارتان بهپاڕانهوهی بهکوڵ، بهنهێنی (لهکات و شوێنی لهباردا) چونکه بهڕاستی ئهو زاته دهست درێژکارانی خۆش ناوێت ( مهبهست ئهوانهن که هاناو هاوار بۆ غهیری خوا دهبهن).
Al-A'raf 7:205وَٱذۡكُر رَّبَّكَ فِي نَفۡسِكَ تَضَرُّعٗا وَخِيفَةٗ وَدُونَ ٱلۡجَهۡرِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ وَلَا تَكُن مِّنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ ﴿٢٠٥﴾
یادی پهروهردگارت له دڵ و دهروونی خۆتدا به لاڵانهوهو ترسهوه بکهو، بێ دهنگ بهرز کردنهوه ( له نێوان چپه و ئاشکرادا)، له بهیانیان و دهمه و ئێواراندا، لهبێئاگایان مهبه (ئهوانهی دڵیان غافڵه).
Az-Zumar 39:23ٱللَّهُ نَزَّلَ أَحۡسَنَ ٱلۡحَدِيثِ كِتَٰبٗا مُّتَشَٰبِهٗا مَّثَانِيَ تَقۡشَعِرُّ مِنۡهُ جُلُودُ ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُمۡ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمۡ وَقُلُوبُهُمۡ إِلَىٰ ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَهۡدِي بِهِۦ مَن يَشَآءُۚ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنۡ هَادٍ ﴿٢٣﴾
خوا جل جلا له جوانترین و پیرۆزترین فهرمایشتی ناردۆته خوارهوه که ئهم قورئانهیه، (له جوانی داڕشتندا) بابهتهکانی له یهك دهچن، ههندێك باسیشی بهشێوازی جیاواز تیادا دووباره بۆتهوه، جا کارکردی ئهم قورئانه ئهوهیه که: تهزوو دههێنێت به گیان و پێستی ئهوکهسانهدا که ترسی پهروهردگاریان له دڵ و دهرووندا ههیه، پاشان گیان و پێست و دڵیان نهرم و ئاماده و چالاك دهبێت بۆ یادی خواو خواپهرستی ئا ئهوه هیدایهت و ڕێنموویی خوایه که ههر کهس شایسته بێت هیدایهت و ڕێنموویی دهکات بۆ پلهو پایه بهرزانه، ئهوهش که ڕێبازی خوا ون بکات کهس نیه ڕێنموویی بکات.
Al-Mujadila 58:22لَّا تَجِدُ قَوۡمٗا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ يُوَآدُّونَ مَنۡ حَآدَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَلَوۡ كَانُوٓاْ ءَابَآءَهُمۡ أَوۡ أَبۡنَآءَهُمۡ أَوۡ إِخۡوَٰنَهُمۡ أَوۡ عَشِيرَتَهُمۡۚ أُوْلَـٰٓئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡإِيمَٰنَ وَأَيَّدَهُم بِرُوحٖ مِّنۡهُۖ وَيُدۡخِلُهُمۡ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ رَضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ أُوْلَـٰٓئِكَ حِزۡبُ ٱللَّهِۚ أَلَآ إِنَّ حِزۡبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ﴿٢٢﴾
کهسانێکت دهست ناکهوێت باوهڕ بهێنن به خواو به ڕۆژی دوایی، لهکاتێکدا کهسانێکیان خۆش بوێت که دژایهتی خواو پێغهمبهرهکهیان کردبێت، ئهگهرچی ئهو دوژمنانه باوو باپیریان بن یان نهوهیان بن یان برایان بن یان عهشیرهتیان بن، ئهوانهی که بهو شێوهیهن (ئیمان و باوهڕیان له ههموو کهسێک لا به نرخترو پیرۆزتره)، خوا ئیمان و باوهڕی لهدڵیاندا چهسپاندووهو جێگیری کردووهو له بههرهو میهرهبانی تایبهتی خۆی، وه به هێزو گیانێکی تایبهتی لهلایهن خۆیهوه (مهبهست قورئان و ئیمانه) پشتگیری کردوون و یارمهتی داون، سهرنجامیش دهیانخاته باخهکانی بهههشتهوه که چهندهها ڕوبار بهژێر درهخت و کۆشکهکانیدا تێ دهپهڕێت، هاوڕێ لهگهڵ ژیانی بهبڕاوهدا، ئهوانه خوا لێیان ڕازیه و ئهوانیش له خوا ڕازین، ئا ئهوانه دهستهو تاقم و حزب و لایهنی خوای گهورهن، ئاگاداربن که بهڕاستی ههر لایهن و حزب و دهسته و تاقمی خوا سهرکهوتوو و سهرفرازن.
Qaf 50:31وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ غَيۡرَ بَعِيدٍ ﴿٣١﴾
لهولایشهوه بهههشت نزیک خراوهتهوهلهخواناس و پارێزکارو باوهڕداران، بێ ئهوهی دوور بێت لێیان، دهوترێت...
Qaf 50:32هَٰذَا مَا تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ حَفِيظٖ ﴿٣٢﴾
ئهمهئهو بهڵێنه بوو پێتان درابوو، بۆ ههموو ئهو کهسانهی کهزۆر تهوبهکارو خۆپارێزن لهگوناهو نافهرمانی خوا.
Qaf 50:33مَّنۡ خَشِيَ ٱلرَّحۡمَٰنَ بِٱلۡغَيۡبِ وَجَآءَ بِقَلۡبٖ مُّنِيبٍ ﴿٣٣﴾
ههر کهس لهخوای میهرهبان بترسێت و لهپهنهاندا خۆی لهگوناه بپارێزێت و بهدڵێکی بهئاگا و تهوبهکارهوهبۆ بارهگای خوا بگهڕێتهوه... (جا بهو بهختهوهڕانه دهوترێت):
Qaf 50:34ٱدۡخُلُوهَا بِسَلَٰمٖۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡخُلُودِ ﴿٣٤﴾
بفهرموون بچنه ناو بهههشتهوه لهگهڵ ئاشتی و ئارامی وهێمنیدا، ئا ئهوهئیتر ڕۆژی نهمریی و نهبڕاوهیه.
Qaf 50:35لَهُم مَّا يَشَآءُونَ فِيهَا وَلَدَيۡنَا مَزِيدٞ ﴿٣٥﴾
ههرچیش داوای دهکهن و حهزی لێ دهکهن بۆیان ئامادهیه تیایدا، زۆر لهوهش زیاترمان لایه.
Al-Baqarah 2:144قَدۡ نَرَىٰ تَقَلُّبَ وَجۡهِكَ فِي ٱلسَّمَآءِۖ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبۡلَةٗ تَرۡضَىٰهَاۚ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ وَحَيۡثُ مَا كُنتُمۡ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ شَطۡرَهُۥۗ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ لَيَعۡلَمُونَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمۡۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا يَعۡمَلُونَ ﴿١٤٤﴾
(ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم)) بهڕاستی چاوگێڕان و ههڵسورانی ڕووخسارت ڕوو بهئاسمان دهبینین (كه به هیوای ڕووگهیهكی تایبهتیت، ئێمهش ئاگاداری نیازی دڵت بووین) سوێند بهخوا ئێمهش ڕووت وهردهچهرخێنین بۆ ڕووگهیهك پێی ڕازی و خۆشنوود بیت، ده ڕووت وهربچهرخێنه بهرهو لای كهعبه (المسجد الحرام) و ئێوهش ئهی موسوڵمانان له ههر كوێ بوون، بهرهو لای ئهوێ ڕووتان وهربچهرخێنن، بهڕاستی ئهوانهش كتێبیان پێ گهیشتووه (له گاورو جوو) چاك دهزانن كه (ئهم گۆڕانی ڕووگهیه) حهقیقهت و ڕاستیه و فهرمانی پهروهردگاریانه (له تهورات و ئینجیلدا ئاماژهی بۆ كراوه) و خوا ههرگیز بێ ئاگا نیه لهو كارو كردهوانهی كه ئهنجامی دهدهن.
Al-Baqarah 2:149وَمِنۡ حَيۡثُ خَرَجۡتَ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۖ وَإِنَّهُۥ لَلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ ﴿١٤٩﴾
له ههر شوێنێكهوه دهرچویته دهرهوه (له ههركوێ بوویت له ماڵ یان سهفهر، لهكاتی نوێژهكاندا) ڕوو بكهره كهعبهی پیرۆز، بێگومان ئهو فهرمانه حهق و ڕاستیه و لهلایهن پهروهردگارتهوهیه، خوا غافل و بێ ئاگا نیه لهو كارو كردهوانهی كه ئهنجامی دهدهن.
Al-A'raf 7:29قُلۡ أَمَرَ رَبِّي بِٱلۡقِسۡطِۖ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَٱدۡعُوهُ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَۚ كَمَا بَدَأَكُمۡ تَعُودُونَ ﴿٢٩﴾
(ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) بڵێ: پهروهردگارم فهرمانی به دادپهروهری داوه، لهکاتی ههرپهرستن و نوێژێکدا، له ههموو مزگهوتێکدا، ڕووی دڵ و ڕوخسارتان بهڕاستی له پهروهردگارتان بکهن و بیپهرستن و لێی بپاڕێنهوه، لهکاتێکدا دینداری بێگهردو دڵسۆزانه ههر بۆ ئهو زاتهیه، چونکه ههر چۆن دروستی کردوون له سهرهتاوه، له ئایندهشدا ههر بۆ لای ئهو دهگهڕێنهوه...
Al-A'raf 7:31۞يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ وَلَا تُسۡرِفُوٓاْۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ﴿٣١﴾
ئهی نهوهی ئادهم، خۆتان بڕازێننهوه به پۆشاک لهبهر کردن، لهکاتی ههموو نوێژو چوونه ناو مزگهوتێکدا، بخۆن و بخۆنهوه (له نازو نیعمهتهکان) بهڵام زیادهڕهوی مهکهن، چونکه بهڕاستی خوا له سنوور دهرچووان و زیادهڕهوانی خۆش ناوێت.
Al-A'raf 7:161وَإِذۡ قِيلَ لَهُمُ ٱسۡكُنُواْ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةَ وَكُلُواْ مِنۡهَا حَيۡثُ شِئۡتُمۡ وَقُولُواْ حِطَّةٞ وَٱدۡخُلُواْ ٱلۡبَابَ سُجَّدٗا نَّغۡفِرۡ لَكُمۡ خَطِيٓـَٰٔتِكُمۡۚ سَنَزِيدُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ﴿١٦١﴾
یادی ئهو کاته بکهرهوه که پێیان وترا: لهم شارهدا که (قودسه) نیشتهجێ ببن و لهو بهروبوومانهی که به دهورو پشتیدا ههیه له ههر شوێنێک ویستان به ئارهزووی خۆتان لێی بخۆن و داوای لێخۆشبوون بکهن و بڵێن پهروهردگارا؛ لێمان خۆش ببهو گوناههکانمان لێ ههڵوهرێنه، جا له دهروازهی شارهوه به کڕنووشهوه بچنه ژوورهوه، ئهوه ئیتر ئێمه له ههڵه و گوناههکانتان خۆش دهبین، لهئایندهدا چاکهکاران پاداشتی زیاتریان دهدهینهوه (له ههردوو جیهاندا).
Al-A'raf 7:206إِنَّ ٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِهِۦ وَيُسَبِّحُونَهُۥ وَلَهُۥ يَسۡجُدُونَۤ۩ ﴿٢٠٦﴾
بهڕاستی ئهوانهی لای پهروهردگارتن خۆیان بهگهوره ناگرن له پهرستنی ئهو زاتهداو بهردهوام تهسبیحات و ستایشی دهکهن و سوژده و کڕنووشی بۆ دهبهن (حهق وایه سهرجهم ئادهمیزادهکانیش چاو لهوان بکهن).
Al-Anfal 8:34وَمَا لَهُمۡ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ ٱللَّهُ وَهُمۡ يَصُدُّونَ عَنِ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَمَا كَانُوٓاْ أَوۡلِيَآءَهُۥٓۚ إِنۡ أَوۡلِيَآؤُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡمُتَّقُونَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٣٤﴾
ئایا چی ههیه بۆ ئهوان که خوا سزایان نهدات؟! لهکاتێکدا که ئهوان ڕێگری دهکهن و نایهڵن خهڵکی ڕووبکاته مزگهوتی حهرام (کهعبه)، ئهوانه ههر شایستهی ئهوه نین که سهرپهرشتیاری بن، هیچ تاقمێک شایستهی سهرپهرشتیاری کهعبه نیه بێجگه له خواناس و پارێزکاران، بهڵام زۆربهشیان (لهو ڕاستیانه) بێئاگان.
Ar-Ra'd 13:15وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ طَوۡعٗا وَكَرۡهٗا وَظِلَٰلُهُم بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ۩ ﴿١٥﴾
ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه، لهسهر ڕهزامهندیی خۆیان بێ یان به ناچاریی سوژده بۆ خوای بهدیهێنهر دهبهن هاوڕێ لهگهڵ سێبهرهکانیاندا له بهرهبهیان و دهمهو ئێواراندا.
Al-Hijr 15:98فَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ وَكُن مِّنَ ٱلسَّـٰجِدِينَ ﴿٩٨﴾
(جا له ههموو کاتێکدا، به تایبهت له کاتی دڵ تهنگیدا) تهسبیحات و سوپاس و ستایشی پهروهردگارت بکهو له ڕیزی سوژده بهراندابه.
Al-Hijr 15:99وَٱعۡبُدۡ رَبَّكَ حَتَّىٰ يَأۡتِيَكَ ٱلۡيَقِينُ ﴿٩٩﴾
بهردهوامیش پهروهردگارت بپهرسته ههتا مردن یهخهت پێدهگرێت ( ئهو کاته ئیتر بهیهك جاریی ڕزگارت دهبێت له ههموو ناخۆشیهکان).
An-Nahl 16:48أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَىٰ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ يَتَفَيَّؤُاْ ظِلَٰلُهُۥ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَٱلشَّمَآئِلِ سُجَّدٗا لِّلَّهِ وَهُمۡ دَٰخِرُونَ ﴿٤٨﴾
ئایا ئهوه نهیانڕوانیوهته ئهو شته بێ شومارانهی که خوا دروستی کردووه؟ که سێبهرهکهی بهلای ڕاست و بهلای چهپیانهوه دهسوڕێتهوه، له کاتێکدا ههموویان ملکهچ و فهرمانبهردان بۆ پهروهردگار، له حاڵێکیشدا خاوهن سێبهرهکان ملکهچ و زهلیلی ویستی خواین.
An-Nahl 16:49وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن دَآبَّةٖ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ ﴿٤٩﴾
ههرچی له ئاسمانهکان و ههرچی له زهویدا ههیه سوژده دهبهن بۆ خوای بهدیهێنهریان، ههروهها ههموو زیندهوهران، فریشتهکانیش به تایبهت سوژده دهبهن بۆ خواو خۆ بهگهوره نازانن له هیچ فهرمانێکی خوا لانادهن.
Al-Isra 17:107قُلۡ ءَامِنُواْ بِهِۦٓ أَوۡ لَا تُؤۡمِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهِۦٓ إِذَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ يَخِرُّونَۤ لِلۡأَذۡقَانِۤ سُجَّدٗاۤ ﴿١٠٧﴾
پێیان بڵێ: (ئهی خوانهناسان) باوهڕ به قورئان بهێنن یان باوهڕی پێ نههێنن (بهدهست خۆتانه و ئهمڕۆ سهربهستن، بهڵام بزانن) بهڕاستی ئهوانهی پێشتر زانیاریان پێدراوه، (دهربارهی تهورات و ئینجیلی دهستکاری نهکراو، چاك دهزانن که ئهم قورئانه له ههمان سهرچاوهوهیه، ههر بۆیه) کاتێك بهسهریاندا دهخوێندرێتهوه (خۆیان پێناگیرێت) خێرا سهری ڕێزو نهوازشی بۆ دادهنهوێنن و سوژده (بۆ نێرهری قورئان دهبهن).
Al-Isra 17:108وَيَقُولُونَ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِن كَانَ وَعۡدُ رَبِّنَا لَمَفۡعُولٗا ﴿١٠٨﴾
دهشڵێن: پاکی و بێگهردی بۆ پهروهردگارمانه، بهڕاستی بهڵێنی پهروهردگارمان ههر دێته دی (بهسهر خستنی ئیمانداران له دنیاداو سهرفرازیان له قیامهتدا).
Maryam 19:58أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مِن ذُرِّيَّةِ ءَادَمَ وَمِمَّنۡ حَمَلۡنَا مَعَ نُوحٖ وَمِن ذُرِّيَّةِ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡرَـٰٓءِيلَ وَمِمَّنۡ هَدَيۡنَا وَٱجۡتَبَيۡنَآۚ إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُ ٱلرَّحۡمَٰنِ خَرُّواْۤ سُجَّدٗاۤ وَبُكِيّٗا۩ ﴿٥٨﴾
ئا ئهوانه کهسانێکن که خوای گهوره نازو نیعمهتی بهسهردا ڕشتوون له پێغهمبهران، له نهوهی ئادهم و ئهوانهش (که له کهشتیهکهدا) لهگهڵ نوحدا سوارمان کردن و له نهوهی ئیبراهیم و یهعقوب و لهوانهی که هیدایهتمان داون و ههڵمان بژاردوون، ئهوانه، ههرکاتێک ئایهتهکانی خوای میهرهبانیان بهسهردا بخوێنرێتهوه، به پهله سوژده دهبهن و ئهسرین له دیدهیان دهبارێت، (له سۆزو خۆشهویستی پهروهردگاریان دڵانی پڕ له نوورو ئیمانیان دهکوڵێت) و دهگرین.
Al-Hajj 22:18أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَسۡجُدُۤ لَهُۥۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ وَٱلنُّجُومُ وَٱلۡجِبَالُ وَٱلشَّجَرُ وَٱلدَّوَآبُّ وَكَثِيرٞ مِّنَ ٱلنَّاسِۖ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيۡهِ ٱلۡعَذَابُۗ وَمَن يُهِنِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن مُّكۡرِمٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يَشَآءُ۩ ﴿١٨﴾
ئایا نهتبینیوه و نهتبیستووه که بهڕاستی ههرکهس و ههرچی ههیه له ئاسمانهکان و زهویدا سوژده بۆ خوا دهبهن، ههروهها خۆرو مانگ و ئهستێره و چیاکان و درهخت و ماڵات و زۆرێك لهخهڵکی، زۆرێکیش خۆی شایستهی سزاو تۆڵه کردووه، جا ئهوهی خوا قهدرو ڕێزی بشکێنێت و ڕیسوای بکات ئهوه هیچ ڕێز لێنهرێکی نیه، بهڕاستی خوا ئهوهی بیهوێت دهیکات.
Al-Hajj 22:25إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ ٱلَّذِي جَعَلۡنَٰهُ لِلنَّاسِ سَوَآءً ٱلۡعَٰكِفُ فِيهِ وَٱلۡبَادِۚ وَمَن يُرِدۡ فِيهِ بِإِلۡحَادِۭ بِظُلۡمٖ نُّذِقۡهُ مِنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ ﴿٢٥﴾
بێگومان ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون و دژایهتی ڕێبازی خوا بهجۆرهها شێوه دهکهن و نایهڵن خهڵکی ڕووبکاته مزگهوتی حهرام که بڕیارمانداوه بۆ ههموو خهڵکی بێت چوونیهکه بۆ ئهوانی که لهوێ دهژین، یان ئهوانهی له شوێنانی ترهوه بۆی دهچن، جا ئهوهی بیهوێت بههۆی یاخی بوون و لادانهوه ستهم بکات، ئهوه سزایهکی به ئازاری پێ دهچێژین.
Al-Furqan 25:64وَٱلَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمۡ سُجَّدٗا وَقِيَٰمٗا ﴿٦٤﴾
ئهوانهی که شهوگار بۆ پهروهردگاریان به سوژده و وهستاون و نوێژ دهبهنه سهر.
An-Naml 27:25أَلَّاۤ يَسۡجُدُواْۤ لِلَّهِ ٱلَّذِي يُخۡرِجُ ٱلۡخَبۡءَ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُخۡفُونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ ﴿٢٥﴾
(شهیتان ڕێی لێگرتن) بۆ ئهوهی سوژده نهبهن بۆ ئهو خوایهی که نهێنی دهردهکێشێت له ئاسمانهکان و زهویداو دهزانێت ئێوه چی دهشارنهوه و چیش ئاشکرا دهکهن...
As-Sajdah 32:15إِنَّمَا يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُواْ بِهَا خَرُّواْۤ سُجَّدٗاۤ وَسَبَّحُواْ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ۩ ﴿١٥﴾
بهڕاستی تهنها ئهوانه بڕوا به ئایهتهکانی ئێمه دههێنن، کاتێك یاداوهری دهکرێن پێی، خێرا سوژده دهبهن تهسبیحات و سوپاسگوزاری پهروهردگاریان دهکهن، له کاتێکدا ئهوانه به هیچ شێوهیهك فیزیان نیه و خۆیان بهگهوره نازانن.
As-Sajdah 32:16تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمۡ عَنِ ٱلۡمَضَاجِعِ يَدۡعُونَ رَبَّهُمۡ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ ﴿١٦﴾
(ئهو ئیمانداره بهختهوهرانه) نێوانیان خۆش نیه لهگهڵ ڕاکشان له جێگهو ڕێگهو ڕێگهی گهرم و نهرما (واته بهنوێژو خواپهرستی بهشێکی شهو دهبهنه سهر)، ههمیشه نزاو پاڕانهوهیان ڕوو به پهروهردگاریانه له خهشم و قین و دۆزهخی دهترسن، ئاواتی ڕهزامهندی و بهههشتیان ههیه و لهو ڕزق و ڕۆزی و توانایی و زانیاریهی پێمهن بهخشیوون دهبهخشن.