An-Naml 27:28ٱذۡهَب بِّكِتَٰبِي هَٰذَا فَأَلۡقِهۡ إِلَيۡهِمۡ ثُمَّ تَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَٱنظُرۡ مَاذَا يَرۡجِعُونَ ﴿٢٨﴾
(ئهوسا سولهیمان نامهیهکی نووسی و دای به پهپوو فهرمانی پێدا که): بڕۆ ئهم نامهیه ببه و (له شوێنێکی بهرچاودا) بۆیان فڕێ بده و پاشان (له پهنایهکدا) خۆت حهشار بده و بزانه دهڵێن چی و ج باس و خواسێک دهکهن.
An-Naml 27:33قَالُواْ نَحۡنُ أُوْلُواْ قُوَّةٖ وَأُوْلُواْ بَأۡسٖ شَدِيدٖ وَٱلۡأَمۡرُ إِلَيۡكِ فَٱنظُرِي مَاذَا تَأۡمُرِينَ ﴿٣٣﴾
ئهنجومهنهکهی وتیان: خۆت دهزانیت که ئێمه خاوهنی هێزو تواناو دهسهڵاتی توندو تیژین، فهرمانیش فهرمانی تۆیه، بیر بکهرهوه و تێفکره چ فهرمانێک دهدهیت (ئێمه ئامادهین).
An-Naml 27:35وَإِنِّي مُرۡسِلَةٌ إِلَيۡهِم بِهَدِيَّةٖ فَنَاظِرَةُۢ بِمَ يَرۡجِعُ ٱلۡمُرۡسَلُونَ ﴿٣٥﴾
بێگومان لهبهرئهوه من بڕیارمداوه که: دیاریهکیان بۆ بنێرم، جا چاوهڕێ دهکهم بزانم نوێنهرهکان چ ههواڵێکم بۆ دههێننهوه و (ههڵوێستی سولهیمان جۆن دهبێت).
An-Naml 27:40قَالَ ٱلَّذِي عِندَهُۥ عِلۡمٞ مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن يَرۡتَدَّ إِلَيۡكَ طَرۡفُكَۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسۡتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضۡلِ رَبِّي لِيَبۡلُوَنِيٓ ءَأَشۡكُرُ أَمۡ أَكۡفُرُۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيّٞ كَرِيمٞ ﴿٤٠﴾
(بهڵام یهکێک له پیاو چاکان) که زانستی و زانیاری له (نهێنیهکانی) کتێبی تهورات ههبوو وتی: من بۆت دههێنم به چاو تروکاندنێک (دهستی کرد به نزاو پاڕانهوه و داوای له خوا کرد)، ئهوسا کتو پڕ سولهیمان بینی تهختی پاشایهتی لهلایدا دانراوه وتی: ئهمه فهزڵ و بهخششهکانی پهروهردگارمه بۆ ئهوهی تاقیم بکاتهوه.. که: ئایا سوپاسگوزار دهبم یان ناشکورو بهدنمهک، جا ئهوهی سوپاسگوزار بێت ئهوه بهڕاستی سوپاسگوزاره بۆ خۆی، ئهوهش که سپڵهیه، ئهوه بێگومان پهروهردگارم دهوڵهمهند و بێ نیازه و خاوهنی بهخششه به ههمووان (ڕایهکیش ههیه لهسهر ئهوهی که ئهو کهسه سولهیمان خۆی بووه).
An-Naml 27:44قِيلَ لَهَا ٱدۡخُلِي ٱلصَّرۡحَۖ فَلَمَّا رَأَتۡهُ حَسِبَتۡهُ لُجَّةٗ وَكَشَفَتۡ عَن سَاقَيۡهَاۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرۡحٞ مُّمَرَّدٞ مِّن قَوَارِيرَۗ قَالَتۡ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي وَأَسۡلَمۡتُ مَعَ سُلَيۡمَٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٤٤﴾
ئهوسا پێی وترا بچۆره کۆشکهکهوه، (کاتێک بهرهو کۆشک کهوته ڕێ، ئاوێک لهبهردهم کۆشکهکهدا بوو، به شووشه سهری گیرا بوو) جا که بهڵقیس بینی وای زانی ئاوێکی زۆره و قاچی خۆی ههڵکرد تا تهڕ نهبێت، سولهیمان وتی: ئهو پانتاییه به شووشه سهری گیراوه (بهڵقیس سهرسام بوو لهدهسهڵات و کۆشک و تهلارو نازو نیعمهتی مادی و مهعنهوی که خوای گهوره به سولهیمانی بهخشیووه بۆیه) وتی: پهروهردگارا من بهڕاستی تا ئێستا ستهمم له خۆم کردووه، ئیتر وا لهگهڵ سولهیماندا تهسلیمی خوای پهروهردگاری جیهانیان بووم.
Al-Qasas 28:13فَرَدَدۡنَٰهُ إِلَىٰٓ أُمِّهِۦ كَيۡ تَقَرَّ عَيۡنُهَا وَلَا تَحۡزَنَ وَلِتَعۡلَمَ أَنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿١٣﴾
بهو شێوهیه گێرامانهوه بۆ لای دایكی تا دڵنیاو دڵ ئارام بێت و چاوی بهدیتنی ئاسوده ببێت ئیتر خهفهت نهخوات و لای ڕوون بێت كه بهڵینی خوا حهق و ڕاسته، بهڵام زۆربهی (ئهو خهڵكه) نازانن و ههستی په ناكهن.
Al-Qasas 28:60وَمَآ أُوتِيتُم مِّن شَيۡءٖ فَمَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَزِينَتُهَاۚ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰٓۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ﴿٦٠﴾
ههرچیتان پێبهخشراوه ئهوه نازونیعمهت و زینهت و جوانی ژیانی دنیایه، بهڵام دڵنیابن كه ئهو بهشهی لای خوایه چاكترو دهوامدارتره، ئایا ئهوه عهقڵ و ژیریتان ناخهنه كار؟!
Al-Qasas 28:76۞إِنَّ قَٰرُونَ كَانَ مِن قَوۡمِ مُوسَىٰ فَبَغَىٰ عَلَيۡهِمۡۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ مِنَ ٱلۡكُنُوزِ مَآ إِنَّ مَفَاتِحَهُۥ لَتَنُوٓأُ بِٱلۡعُصۡبَةِ أُوْلِي ٱلۡقُوَّةِ إِذۡ قَالَ لَهُۥ قَوۡمُهُۥ لَا تَفۡرَحۡۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡفَرِحِينَ ﴿٧٦﴾
بێگومان قارون له قهوم و خوێشانی موسا بو كهچی (بههۆی ماڵ و سامانیهوه) خۆی گیڤ دهكردهوه به سهریاندا و فیزی بهسهردا دهكردن، ئهوهنده ماڵ و سامان و داراییمان پێبهخشیبوو، كه بهڕاستی كلیلی گهنجینه و قاسهكانی با چهند كهسێكی بههێز بهگرانی ههڵدهگیران، (لهكاتی لووت بهرزیهكهیدا) ههندێك ئیمانداری خزمی پێیان وت: كهشخه مهكه و له خۆت بایی مابه بهم سامانه، چونكه بێگومان خوا ئهو كهسانهی خۆشناوێت كه كهشخه دهكهن بهسهروهت و سامانیانهوه و له خۆیان بایی دهبن.
Al-Qasas 28:79فَخَرَجَ عَلَىٰ قَوۡمِهِۦ فِي زِينَتِهِۦۖ قَالَ ٱلَّذِينَ يُرِيدُونَ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا يَٰلَيۡتَ لَنَا مِثۡلَ مَآ أُوتِيَ قَٰرُونُ إِنَّهُۥ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٖ ﴿٧٩﴾
ئینجا ڕۆژێك قاروون خۆی سازدا و به ڕازاوهیی چووه دهرهوه بۆ ناو قهومهكهی بۆ كهشخهكردن و خۆ نواندن، ئهوانهی كه ئاواتیان ژیانی دنیایه; وتیان: ئای خۆزگه ئێمهش وهكو قاروون، سامان و دهسهڵاتمان ببوایه، بهڕاستی خاوهنی بهختێكی گهورهیه!
Al-Qasas 28:80وَقَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ وَيۡلَكُمۡ ثَوَابُ ٱللَّهِ خَيۡرٞ لِّمَنۡ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحٗاۚ وَلَا يُلَقَّىٰهَآ إِلَّا ٱلصَّـٰبِرُونَ ﴿٨٠﴾
(بهڵام) ئهوانهی كه زانستی و زانیاری ڕاستیان پێبهخشراوه (دهربارهی حهڵاڵ و حهرام و نرخی قیامهت دهزانن) وتیان: هاوار بۆ ئێوه، بۆ تێنافكرن پاداشتی خوایی زۆر چاكتره بۆ ئهو كهسهی باوهڕی دامهزراوی هێناوهو كارو كردهوهی چاكی ئهنجام داوه، ئهو زانست و باوهڕو كردهوهیه به كهس نادرێت، تهنها به خۆگرو ئارامگران نهبێت.
Al-Qasas 28:81فَخَسَفۡنَا بِهِۦ وَبِدَارِهِ ٱلۡأَرۡضَ فَمَا كَانَ لَهُۥ مِن فِئَةٖ يَنصُرُونَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُنتَصِرِينَ ﴿٨١﴾
ئهوسا (كه بینیمان قاروون بهتهواوی له سنوور دهرچووه) كوتوپڕ خۆی و ماڵ و سامانیمان برد بهناخی زهویدا، هیچ دهستهو گرۆیهكی نهبوو فریای بكهوێت و له دهست خاشم و قینی خوا دهربازی بكات، بێگومان لهو كهسانهش نهبوو كه بتوانێت خۆی ڕزگار ببێت.
Al-Qasas 28:82وَأَصۡبَحَ ٱلَّذِينَ تَمَنَّوۡاْ مَكَانَهُۥ بِٱلۡأَمۡسِ يَقُولُونَ وَيۡكَأَنَّ ٱللَّهَ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ وَيَقۡدِرُۖ لَوۡلَآ أَن مَّنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا لَخَسَفَ بِنَاۖ وَيۡكَأَنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلۡكَٰفِرُونَ ﴿٨٢﴾
ئینجا ئهوانهی دوێنێ ئاواتیان به قاروون دهخواست دهیانوت: ئهی هاوار، بهس نهبوو وهكو ئهو تیانهچووین، دیاره كه خوا ڕزق و ڕۆزی زۆر دهبهخشێت به ههر كهس بیهوێت یاخود كهمی دهكاتهوه (بێ حیكمهت نیه)، ئهگهر فهزڵ و بههرهی خوایی نهبوایه له سهرمان، ئێمهش بهناخی زهویدا ڕۆچوو دهبووین، ئای كه ڕوون و ئاشكرایه، كافرو خوانهناسان سهرفراز نابن.
Al-Qasas 28:83تِلۡكَ ٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ نَجۡعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوّٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فَسَادٗاۚ وَٱلۡعَٰقِبَةُ لِلۡمُتَّقِينَ ﴿٨٣﴾
(جا با خهڵكی دڵنیابن) كه: ئهو ماڵی قیامهته و ئهو بهههشتی بهرینهمان ئامادهكردووه بۆ ئهو كهسانهی كه نهلووت بهرزی و گهورهییان دهوێت له زهویدا، نه فهسادو گوناهو خراپه، سهرهنجام و سهرفرازیش ههر بۆ پارێزكاران و خواناسهكانه.
Al-Ahzab 33:19أَشِحَّةً عَلَيۡكُمۡۖ فَإِذَا جَآءَ ٱلۡخَوۡفُ رَأَيۡتَهُمۡ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ تَدُورُ أَعۡيُنُهُمۡ كَٱلَّذِي يُغۡشَىٰ عَلَيۡهِ مِنَ ٱلۡمَوۡتِۖ فَإِذَا ذَهَبَ ٱلۡخَوۡفُ سَلَقُوكُم بِأَلۡسِنَةٍ حِدَادٍ أَشِحَّةً عَلَى ٱلۡخَيۡرِۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَمۡ يُؤۡمِنُواْ فَأَحۡبَطَ ٱللَّهُ أَعۡمَٰلَهُمۡۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٗا ﴿١٩﴾
بهرامبهر ئێوه دهست نوقاوو بێ هیمهتن، جا کاتێك ترس وبیمی جهنگیان بۆ دێت ئهوه دهیانبینێت، تهماشات دهکهن، چاوهکانیان دهسوڕێتهوه و ئهبڵهق دهبێت وهك کهسێك لهترسی مهرگ بێ هۆشی بهسهردا هاتبێت، جا کاتێك ئهو ترس و بیمه نهما، زمان درێژهکانیان ئازارتان دهدن بهقسهی ڕهق و ناخۆش، لهکاتێكدا ئهوان چاوبرسی و بهههڵپهن بۆ پاره، ئائهوانه باوهڕیان نههێناوه، بهو هۆیهوه خوا کردهوهکانیان پووچ کردنهوه، ئهوکارهش ههمیشه بۆ خوا ئاسانه.
Al-Ahzab 33:51۞تُرۡجِي مَن تَشَآءُ مِنۡهُنَّ وَتُـٔۡوِيٓ إِلَيۡكَ مَن تَشَآءُۖ وَمَنِ ٱبۡتَغَيۡتَ مِمَّنۡ عَزَلۡتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكَۚ ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن تَقَرَّ أَعۡيُنُهُنَّ وَلَا يَحۡزَنَّ وَيَرۡضَيۡنَ بِمَآ ءَاتَيۡتَهُنَّ كُلُّهُنَّۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا فِي قُلُوبِكُمۡۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَلِيمٗا ﴿٥١﴾
ههرکامێکیان لابخهیت (له هاوسهرانت) یا ههرکامێکیان نزیک بکهیتهوه، یاخود ئهوهیان که بتهوێت و ئهوهیان که وازت لێ هێنابێ، پێی گونهبار نابیت (چونکه تۆ ستهمکار نیت) ئا بهم شێوهیه (خوای میهرهبان ئهم بارودۆخه خێزانییهی پێغهمبهر باس دهفهرموێت) تا (خێزانهکانت) دڵیان پێی ئارام بگرێت (چونکه ئهو ههموو ئهرکهی که لهسهر شانی پێغهمبهره، ئهوه دهخوازێت که جۆره سهربهستییهکی ههبێت)، هاوسهرانیش غهم و خهفهت نهخۆن و (وابزانن که پێغهمبهره لێیان زویره) وه ههمووان ڕازی بن بهو بارودۆخه خێزانییهی که بۆ پێغهمبهر لهبار و گونجاوه، خا خۆی دهزانێ که چی له دڵهکاندا حهشار داوه، بێگومان ههمیشه و بهردهوام خوا زانا و دانایه.
Al-Ahzab 33:52لَّا يَحِلُّ لَكَ ٱلنِّسَآءُ مِنۢ بَعۡدُ وَلَآ أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ حُسۡنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتۡ يَمِينُكَۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ رَّقِيبٗا ﴿٥٢﴾
لهمهودوا هێنانی ئافرهتانی تر بۆ تۆ حهڵاڵ نیه، یان واز هێنان له ههندێکیان، تا هاوسهرانی تر بخهیته جێیان، ههرچهنده ئهو ئافرهتانهی دهتهوێ بیانخیته جێگهی هاوسهرانت سهرسام بیت له ڕێك و پێکییان جگه کهنیزهك، ههمیشه و بهردهوام خوا چاودێری ههموو شتێك دهکات.
Ya-Sin 36:9وَجَعَلۡنَا مِنۢ بَيۡنِ أَيۡدِيهِمۡ سَدّٗا وَمِنۡ خَلۡفِهِمۡ سَدّٗا فَأَغۡشَيۡنَٰهُمۡ فَهُمۡ لَا يُبۡصِرُونَ ﴿٩﴾
ههروهها بهربهستمان له بهردهمیانهوه و له پشتیانهوه داناوه، پهردهشمان هێناوه بهسهر چاویاندا (مهبهست ئهو بهربهستانهشه که له دهروونیاندا ههیه و نایهڵێت ڕێگهی ڕاست بدۆزنهوه) ئیتر ئهوانه حهق و ڕاستی نابینن.
Ya-Sin 36:66وَلَوۡ نَشَآءُ لَطَمَسۡنَا عَلَىٰٓ أَعۡيُنِهِمۡ فَٱسۡتَبَقُواْ ٱلصِّرَٰطَ فَأَنَّىٰ يُبۡصِرُونَ ﴿٦٦﴾
خوا نهناسان بۆ بیرێك ناکهنهوه خۆ ئهگهر بمانهوێت چاویان کوێر دهکهین و شوێنهواری نایهڵین، ئهو کاته ئهگهر بیانهوێت به ڕێگاکهدا بڕۆن، چۆن دهتوانن ڕێگهکه ببینن و پێشبڕکێ بکهن؟!
As-Saffat 37:19فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٞ وَٰحِدَةٞ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ ﴿١٩﴾
جا بێگومان تهنها داچڵهکاندن و تێخوڕین و دهنگێکی بههێزه دهستبهجێ ههموویان ههستاون و تهماشا دهکهن.
As-Saffat 37:46بَيۡضَآءَ لَذَّةٖ لِّلشَّـٰرِبِينَ ﴿٤٦﴾
شهرابهکه زۆر سپی و بهلهزهته بۆ ئهو کهسانهی که دهیخۆنهوه و نۆشی دهکهن.
As-Saffat 37:57وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ ﴿٥٧﴾
خۆ ئهگهر نیعمهتی هیدایهتی پهروهردگارم نهبوایه، ئهوه منیش له ئاماده بووانی ناو دۆزهخ دهبووم.
As-Saffat 37:88فَنَظَرَ نَظۡرَةٗ فِي ٱلنُّجُومِ ﴿٨٨﴾
(ئهوسا چاوی ههڵبڕی بۆ ئاسمان و) تهماشایهکی ئهستێرهکانی کرد، (له ساخی بیروبۆچوونیان).
As-Saffat 37:89فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٞ ﴿٨٩﴾
(دیاره که سبهی جهژنیان بووه و دهعوهتی حهزرهتی ئیبراهیمیشیان کردووه، ئهمیش حهزی نهکردووه و بێزاربووه بۆیه) وتی: من نهخۆشم.
As-Saffat 37:178وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٖ ﴿١٧٨﴾
تۆ تا ماوهیهک مۆڵهتیان بده و گوێیان پێ مهده.
As-Saffat 37:179وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ ﴿١٧٩﴾
ڕاستیهکان بخهره بهرچاو، سهرئهنجام خۆیان ئهبیننهوه.
As-Saffat 37:180سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٨٠﴾
پاکی و بێگهردی بۆ پهروهردگارت، پهروهردگاری خاوهن دهسهڵات، لهوهی که ئهوانه دهیدهنه پاڵ ئهو زاته بێ هاوهڵ و هاوتایه.
As-Saffat 37:181وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِينَ ﴿١٨١﴾
سڵاو دروودیش لهسهر ههموو پێغهمبهران و سهرجهم فرستادهکانی خوا.
As-Saffat 37:182وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٨٢﴾
سوپاس و ستایشیش بۆ خوا، پهروهردگاری ههموو جیهانان ههمیشه و بهردهوام.
Az-Zumar 39:68وَنُفِخَ فِي ٱلصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُۖ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخۡرَىٰ فَإِذَا هُمۡ قِيَامٞ يَنظُرُونَ ﴿٦٨﴾
لهو ڕۆژهدا فوو دهکرێت به - صور - دا، (مهگهر ههر خوا خۆی بزانێت چ دهزگایهکه) ههر کهس له ئاسمانهکان و زهویدا مابێت خێرا دهمرێت، مهگهر کهسێک خوا ویستی لهسهر مردنی نه بێت، لهوهودوا فوویهکی تری پیادا دهکرێتهوه، جا دهستبهجێ ههرههموو خهڵکی ههستاونهته سهرپێ و بهسهرسامیهوه چاوهڕوانن.
Ghafir 40:19يَعۡلَمُ خَآئِنَةَ ٱلۡأَعۡيُنِ وَمَا تُخۡفِي ٱلصُّدُورُ ﴿١٩﴾
ئهو خوایه ههمیشه چاوه خیانهتکار و ناپاکهکان دهناسێت و دهزانێت چی له دڵ و دهروون و سینهکاندا حهشاردراوه.
Ghafir 40:25فَلَمَّا جَآءَهُم بِٱلۡحَقِّ مِنۡ عِندِنَا قَالُواْ ٱقۡتُلُوٓاْ أَبۡنَآءَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ وَٱسۡتَحۡيُواْ نِسَآءَهُمۡۚ وَمَا كَيۡدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ ﴿٢٥﴾
جاکاتێک هات بۆ لایان و ههموو ڕاستهکی بۆ سهلماندن به بهڵگه و معجزهی ئاشکراوه که له لایهن ئێمهوه پێی بهخشرابوو، فیرعهون و دارودهستهکهی فهرمانیاندا و وتیان: ڕۆڵهی نێرینهی ههموو ئهوانه بکوژن که باوهڕیان هێناوه و له گهڵ موسادان، ئافرهت و کچاکانیان بهێڵنهوه بۆ کارهکهری، بهڵام خهیاڵیان خاوه، له کاتێکدا پیلان و تهڵهکهی بێ باوهڕان هیچ نی یه، تهنها سهری لهسهر گهردانیهوه دهردهچێت.
Ash-Shuraa 42:12لَهُۥ مَقَالِيدُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ﴿١٢﴾
جڵهوی ههموو ئاسمانهکان و زهوی به دهست ئهوزاتهیه، ڕزق و ڕۆزی فراوان دهکات بۆ ههر کهس که بیهوێت، یان کهمی دهکات و سنورێکی بۆ دادهنێت (ههموویشی بۆ تاقیکردنهوهیه له لایهکهوه و بهڕێوهبردنی کاروباری ژیانه لهلایهکی ترهوه)، بهڕاستی ئهو خوایه به ههموو شتێك زانایه.
Ash-Shuraa 42:27۞وَلَوۡ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزۡقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٖ مَّا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرُۢ بَصِيرٞ ﴿٢٧﴾
خۆ ئهگهر خوا ڕزق و ڕۆزی بهفراوانی به بهندهکانی ببهخشیایه، ئهوه دهستیان دهدایه تاوان و گوناهو ستهم له زهویدا، بهڵام خوا بهحسابێکی وردو دیاریکراو ئهوهی بیهوێت پێیان دهبهخشێت، بهڕاستی ئهو زاته ئاگاو بینایه به کارو ههڵویستی بهندهکانی.
Ash-Shuraa 42:45وَتَرَىٰهُمۡ يُعۡرَضُونَ عَلَيۡهَا خَٰشِعِينَ مِنَ ٱلذُّلِّ يَنظُرُونَ مِن طَرۡفٍ خَفِيّٖۗ وَقَالَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَأَهۡلِيهِمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ أَلَآ إِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ فِي عَذَابٖ مُّقِيمٖ ﴿٤٥﴾
سهرئهنجام تاوانباران دهبینیت دهبرێنه سهر دۆزهخ، ههموو پهست و زهلیل ولاره مل و خهجاڵهتن، (له شهرمهزاریی و له ترسدا) له ژێرهوه بهتیلهی چاو دهڕوانن بۆ ئاگرهکه، (ئا لهو کات و بارودۆخه ناخۆشهدا) ئهوانهی باوهڕیان هێناوه دهڵێن: بهڕاستی خهسارهتمهند و زهرهرمهندان ئهمڕۆ ئهوانهن که خۆیان و کهسو کارو ماڵ و منداڵیان له دهستداوه له قیامهتدا (کهس و کارو خزم و هاوهڵانیان ئهگهر له دۆزهخدان، ئهوه هیچ مایهی دڵخۆشی نین، خۆ ئهگهر له بهههشتدان، ئهمانیان ههر له یاد نی یه)، ئینجا ڕادهگهیهنرێت که: ئاگاداربن بێگومان ستهمکاران له ئازارو ئهشکهنجهی بهردهوامدان...
Az-Zukhruf 43:31وَقَالُواْ لَوۡلَا نُزِّلَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانُ عَلَىٰ رَجُلٖ مِّنَ ٱلۡقَرۡيَتَيۡنِ عَظِيمٍ ﴿٣١﴾
ههروهها بیانوویان گرت وتیان: ئهوه بۆ ئهم قورئانه دانهبهزێنرا بۆ سهر پیاوێکی گهوره له پیاوه گهورهکانی دوو شارهکه؟! (مهبهستیان مهککه و طائف بووه)
Az-Zukhruf 43:32أَهُمۡ يَقۡسِمُونَ رَحۡمَتَ رَبِّكَۚ نَحۡنُ قَسَمۡنَا بَيۡنَهُم مَّعِيشَتَهُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَرَفَعۡنَا بَعۡضَهُمۡ فَوۡقَ بَعۡضٖ دَرَجَٰتٖ لِّيَتَّخِذَ بَعۡضُهُم بَعۡضٗا سُخۡرِيّٗاۗ وَرَحۡمَتُ رَبِّكَ خَيۡرٞ مِّمَّا يَجۡمَعُونَ ﴿٣٢﴾
ئایا ئهوانه ڕهحمهتی پهروهردگاری تۆ دابهش دهکهن؟! (کهسانی شایسته دهدۆزنهوه بۆ پێغهمبهرایهتی؟!) له کاتێکدا ئێمهین که ڕزق و ڕۆزیمان له نێوانیاندا دابهش کردووه له ژیانی دنیادا و پلهو پایهی ههندێکیمان بهرزکردۆتهوه بهسهر ههندێکیاندا، بۆ ئهوهی ههمووان کاروباری یهکتر تهواوبکهن و کهڵك له توانایی ولێهاتوویی یهکتر وهربگرن، جا لهگهڵ ئهو ههموو بههرهو بهخششانهدا ڕهحمهت و میهرهبانی پهروهردگاری تۆ (کهتایبهتی ئیماندارانه له قیامهتدا) له ههموو ئهو شتانهی که خهڵکی کۆی دهکهنهوه (له ماڵ و سامان و هۆکارهکانی ڕابواردن) چاکترو بهنرختره.
Az-Zukhruf 43:71يُطَافُ عَلَيۡهِم بِصِحَافٖ مِّن ذَهَبٖ وَأَكۡوَابٖۖ وَفِيهَا مَا تَشۡتَهِيهِ ٱلۡأَنفُسُ وَتَلَذُّ ٱلۡأَعۡيُنُۖ وَأَنتُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٧١﴾
لهسهر سینی و کوپی ئاڵتون جۆرهها خواردن و خواردنهوهی جوان و ڕازاوه و تام خۆش و بۆن خۆشیان بهسهردا دهگێڕن و لهو بهههشتهدا ههرچی نهفس حهزی لێ بکات و دڵ بیخوازێت و چاو حهز بهدیتنی بکات ئامادهیه و ئێوه، ئهی خواناس و پاکان، ژیانی ههمیشهیی و نهبڕاوهشی تیادا دهبهنه سهر.
Az-Zukhruf 43:80أَمۡ يَحۡسَبُونَ أَنَّا لَا نَسۡمَعُ سِرَّهُمۡ وَنَجۡوَىٰهُمۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيۡهِمۡ يَكۡتُبُونَ ﴿٨٠﴾
ئایا ئهوانه وادهزانن که ئێمه له نهێنی و چپهیان بێئاگاین و نابیستین؟! نهخێر وانی یه، ئێمه زۆر ئاگادارین و فریشته چاودێرهکانیشمان که ههمیشه له نزیکیانهوهن، وردو درشتی گوفتارو کرداریان تۆمار دهکهین.
Muhammad 47:20وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡلَا نُزِّلَتۡ سُورَةٞۖ فَإِذَآ أُنزِلَتۡ سُورَةٞ مُّحۡكَمَةٞ وَذُكِرَ فِيهَا ٱلۡقِتَالُ رَأَيۡتَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ نَظَرَ ٱلۡمَغۡشِيِّ عَلَيۡهِ مِنَ ٱلۡمَوۡتِۖ فَأَوۡلَىٰ لَهُمۡ ﴿٢٠﴾
ههندێک لهئیمانداران دهڵێن: خۆزگه سوورهتێک (جهنگ دژی کافران دههاتهخوارهوه)، کهچی کاتێک کهسوورهتێک بهروونی دادهبهزێت و باسی جهنگی تێدایه، ئهوهدهبینیت ئهوانهی لهدڵیاندا نهخۆشی باوهڕ لاوازی ودووڕوویی ههیه، چاویان ئهبڵهق دهبێت، سهیرت دهکهن وهکو کهسێک لهسهرهمهرگدا بێ هۆشی بهسهردا هاتبێت، جا باشتر وابوو....
Muhammad 47:29أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن يُخۡرِجَ ٱللَّهُ أَضۡغَٰنَهُمۡ ﴿٢٩﴾
ئایا ئهوانهی کهدڵیان نهخۆشی دووڕویی تیادایه، وایانزانیووه خوا ههرگیز کینه و بوغزی دهروونیان ئاشرا ناکات؟!
Muhammad 47:30وَلَوۡ نَشَآءُ لَأَرَيۡنَٰكَهُمۡ فَلَعَرَفۡتَهُم بِسِيمَٰهُمۡۚ وَلَتَعۡرِفَنَّهُمۡ فِي لَحۡنِ ٱلۡقَوۡلِۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ أَعۡمَٰلَكُمۡ ﴿٣٠﴾
خۆ ئهگهر بمانویستایه ئهوانهمان پیشان دهدات، ئهوکاتهبهرواڵهت دهتناسینهوه، سوێند بهخوا لهشێواز و ناوهرۆکی قسهو گوفتاریاندا دهیانناسیتهوه، خوا خۆیشی ئاگا و زانایه بهکاردهوهکانتان.
Al-Fath 48:15سَيَقُولُ ٱلۡمُخَلَّفُونَ إِذَا ٱنطَلَقۡتُمۡ إِلَىٰ مَغَانِمَ لِتَأۡخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعۡكُمۡۖ يُرِيدُونَ أَن يُبَدِّلُواْ كَلَٰمَ ٱللَّهِۚ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا كَذَٰلِكُمۡ قَالَ ٱللَّهُ مِن قَبۡلُۖ فَسَيَقُولُونَ بَلۡ تَحۡسُدُونَنَاۚ بَلۡ كَانُواْ لَا يَفۡقَهُونَ إِلَّا قَلِيلٗا ﴿١٥﴾
ئهوانهی خۆیان خسته دواوهو بهشداریان نهکرد لهرێکهوتنهکهدا، کاتێک بینیان ئێوه (بهرهو غهزای خهیبهر دهڕۆن) بۆ کۆکردنهوهی دهستکهوتهکان، وتیان: لێمان گهرێن شوێنتان کهوین... ئهمانهدهیانهوێت، ویست و فهرمانی خوا بگۆڕن، پێیان بڵێ: ئێوه ههرگیز شوێنمان ناکهون... چونکهخوایش ههواری فهرمووهو پێشتر ههروا بڕیاردراوه، کهچی ئهوان دهڵێن: نهخێر خوا ڕێگهی لهئێمه نهگرتووه، بهلکو ئێوه حهسوودیمان پێ دهبهن بۆیه نایهڵن بهشدار بین، (خوا دهفهرمووێت) نهخێر، حهسوودیتان پێ نابهن، بهڵکو ئهوانهکهمێک نهبێت لهفهرمانی خوا تێناگهن (تهنها چاویان بڕیوهته سامان و دهسکهوتهدنیاییهکان).
Al-Hujurat 49:11يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا يَسۡخَرۡ قَوۡمٞ مِّن قَوۡمٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُونُواْ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَلَا نِسَآءٞ مِّن نِّسَآءٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُنَّ خَيۡرٗا مِّنۡهُنَّۖ وَلَا تَلۡمِزُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ وَلَا تَنَابَزُواْ بِٱلۡأَلۡقَٰبِۖ بِئۡسَ ٱلِٱسۡمُ ٱلۡفُسُوقُ بَعۡدَ ٱلۡإِيمَٰنِۚ وَمَن لَّمۡ يَتُبۡ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴿١١﴾
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه! هیچ کهس و هیچ هۆزێک گاڵته بهکهس و هۆزێکی تر نهکات و زهلیلی نهکات، چونکهلهوانهیه ئهوان چاکتر بن لهمان، ژنانیش بهگاڵته بهیهک نهکهن و یهکتر زهلیل نهکهن، چونکهلهوانهیه ئهمان لهوان چاکتر بن... سووکایهتی بهخۆتان مهکهن و یهکتری عهیبدار مهکهن (چونکهسووکایهتی بهیهکتر سووکایهتی یه بهخۆتان) ههروهها ناوو ناتۆرهی ناشیرین بۆ یهکتر دامهتاشن، ئای کهچهند ناشیرینه ناوو ناتۆرهی خراپ لهدوای باوهڕهێنان و موسڵمان بوون، ئهوهش تهوبهی نهکردبێت و پهشیمان نهبووبێتهووه لهگوناههکانی، جا ئهو جۆره کهسانهههر ستهمکارن.
Al-Hujurat 49:12يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱجۡتَنِبُواْ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلظَّنِّ إِنَّ بَعۡضَ ٱلظَّنِّ إِثۡمٞۖ وَلَا تَجَسَّسُواْ وَلَا يَغۡتَب بَّعۡضُكُم بَعۡضًاۚ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمۡ أَن يَأۡكُلَ لَحۡمَ أَخِيهِ مَيۡتٗا فَكَرِهۡتُمُوهُۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ تَوَّابٞ رَّحِيمٞ ﴿١٢﴾
ئهی ئهو کهسانهی باوهڕتان هێناوه، خۆتان زۆر بپارێزن لهگومانی خراپ، لهڕاستیدا ههندێ لهو گومانانه گوناهو تاوانن (بۆیه حهق وایه لهههموو گومانێک خۆپارێزبین) بهشوێن کهمو کووڕیی و عهیب و عاری یهکتردا مهگهڕێن و سیخوڕی مهکهن و لهپاش ملهباسی یهکتری بهخراپ مهبهن، ئایا کهستان خۆشی دێت لهوهی گۆشتی برای خۆی بهمردوویی بخوات؟! دیاره کاری واتان زۆر پێ سهخت و ناخۆشه، دهی کهواتهلهخوا بترسن و پارێزگار بن، چونکهبهڕاستی خوا گهڕانهوهی خهڵکی وهردهگرێت و میهرهبانه بۆتان.
Qaf 50:6أَفَلَمۡ يَنظُرُوٓاْ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَوۡقَهُمۡ كَيۡفَ بَنَيۡنَٰهَا وَزَيَّنَّـٰهَا وَمَا لَهَا مِن فُرُوجٖ ﴿٦﴾
ئایا ورد نهبوونهتهوهلهو ئاسمانهی کهبهراسهریانهوهیه: چۆنمان دروست کردووهو ڕازاندوومانهتهوهبهجۆرێک هیچ کهم و کووڕی و کهلێنێکی تێدا نی یه؟!
Adh-Dhariyat 51:44فَعَتَوۡاْ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّـٰعِقَةُ وَهُمۡ يَنظُرُونَ ﴿٤٤﴾
ئهوانیش لهفهرمانی پهروهردگاریان یاخی بوون، کتوپڕ بروسکهیهک پێچانیهوه وبهچاوی ئهبڵهقهوه دهیانروانی.
At-Tur 52:48وَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعۡيُنِنَاۖ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ ﴿٤٨﴾
ئهی پێغهمبهر (چلی الله علیه وسلم) خۆگربه لهبهرامبهر بهجێهێنانی فهرمانی پهروهردگارتهوه، دڵنیابه کهتۆ لهژێر چاودێری ئێمهدایت، ههروهها تهسبیحات و ستایش و سوپاسگوزاری پهروهردگارت بكهکاتێک کهبهرهبهیان ههڵدهسێت
Al-Qamar 54:7خُشَّعًا أَبۡصَٰرُهُمۡ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ كَأَنَّهُمۡ جَرَادٞ مُّنتَشِرٞ ﴿٧﴾
خوانهناسان چاویان شۆڕهو شهرمهزارن، لهناخی زهویهوه دێنه دهرهوه، ههروهک لێشیاوی کوللهی زۆر (ڕووکاری زهوی دادهپۆشن)
Al-Qamar 54:12وَفَجَّرۡنَا ٱلۡأَرۡضَ عُيُونٗا فَٱلۡتَقَى ٱلۡمَآءُ عَلَىٰٓ أَمۡرٖ قَدۡ قُدِرَ ﴿١٢﴾
ههموو زهویشمان کرد بهکانیاو و ئاومان لێ ههڵقوڵاند، ئیتر ناوی ئاسمان و زهوی بهتهقدیرو ویستی خوا بهیهک گهیشتن، بهڕاستی بڕیاری لهسهر درابوو
Al-Qamar 54:35نِّعۡمَةٗ مِّنۡ عِندِنَاۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي مَن شَكَرَ ﴿٣٥﴾
ئهو ڕزگار کردنهنازو نیعمهتێکی تایبهتی بوو لهلایهن ئێمهوه، جا ههر ئاوا پاداشتی کهسێک دهدهینهوه کهسوپاسگوزاری کردبێت