Al-'Ankabut 29:8وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حُسۡنٗاۖ وَإِن جَٰهَدَاكَ لِتُشۡرِكَ بِي مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٞ فَلَا تُطِعۡهُمَآۚ إِلَيَّ مَرۡجِعُكُمۡ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿٨﴾
ئێمه فهرمانمانداوه به ئادهمیزاد كه چاكرهفتار بێت لهگهڵ دایك و باوكیدا، خۆ ئهگهر زۆریان لێكردیت تا هاوهڵ و هاوبهشم بۆ بریار بدهیت، بێ ئهوهی زانست و زانیاریت ههبێت دهربارهی، ئهوه ملكهچیان مهبه و بهگوێیان مهكه، دڵنیاش بن كه گهڕانهوهتان بۆ لای منه، ئهو كاته ئاگادارتان دهكهمهوه لهو كردهوانهی كه ئهنجامتان دهدا.
Ar-Rum 30:38فَـَٔاتِ ذَا ٱلۡقُرۡبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلۡمِسۡكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجۡهَ ٱللَّهِۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ﴿٣٨﴾
کهواته ئهی ئیماندار: مافی خزمان بده، له ههر ڕوویهکهوه مافیان دهکهوێته سهرت جێبهجێی بکه، ههروهها مافی ههژاران و ڕێبوارانیش فهرامۆش مهکه، ئهو ڕهفتارانه چاکترو پهسهندتره بۆ ئهو کهسانهی که مهبهستیان ڕهزامهندی خوایه، بێگومان ههر ئهوانهش سهرفرازو سهرکهوتوون.
Luqman 31:14وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنٖ وَفِصَٰلُهُۥ فِي عَامَيۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيۡكَ إِلَيَّ ٱلۡمَصِيرُ ﴿١٤﴾
(لێرهدا خوا ئامۆژگاریهکان له دهمی لوقمان دهفهرموێت): ئێمه فهرمانمانداوه به ئادهمیزاد به چاک ڕهفتاری لهگهڵ دایک و باوکیدا، دایکی به ئێش و ئازارو لاوازی و بێتاقهتیهکی زۆرهوه، (به پێستی سکی نۆ مانگ) ههڵی گرتووه، بڕینهوهشی له دوای دوو ساڵه، فهرمانمان پێدا که ئهی ئینسان سوپاسگوزاری منیش و دایک و باوکیشت به، دڵنیابن که گهڕانهوهتان ههر بۆ لای منه.
Luqman 31:15وَإِن جَٰهَدَاكَ عَلَىٰٓ أَن تُشۡرِكَ بِي مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٞ فَلَا تُطِعۡهُمَاۖ وَصَاحِبۡهُمَا فِي ٱلدُّنۡيَا مَعۡرُوفٗاۖ وَٱتَّبِعۡ سَبِيلَ مَنۡ أَنَابَ إِلَيَّۚ ثُمَّ إِلَيَّ مَرۡجِعُكُمۡ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ﴿١٥﴾
ئهگهر دایک و باوکت کۆششیان لهگهڵتا کرد، تا بهبێ هیچ بهڵگه و زانیاریهک هاوهك بۆ من قسهیان مهکه، له دنیاشدا هاوڕێ و هاوهڵ و خزمهتگوزارێکی چاک به بۆیان له ههموو بارو دۆخێکدا، شوێنی ڕێبازی ئهوانه بکهوه که بۆلای من گهڕاونهتهوه، لهوهوداو گهڕانهوهتان ههر بۆ لای منه، جا ههواڵتان دهدهمێ بهو کارو کردهوانهی که دهتانکرد.
Al-Ahqaf 46:17وَٱلَّذِي قَالَ لِوَٰلِدَيۡهِ أُفّٖ لَّكُمَآ أَتَعِدَانِنِيٓ أَنۡ أُخۡرَجَ وَقَدۡ خَلَتِ ٱلۡقُرُونُ مِن قَبۡلِي وَهُمَا يَسۡتَغِيثَانِ ٱللَّهَ وَيۡلَكَ ءَامِنۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ فَيَقُولُ مَا هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﴿١٧﴾
بهڵام ئهوهی کهبێزاره لهدایک و باوکی باوهڕداری و پێیان دهڵێت: ئاخ و ئۆف لهدهست ئێوه، ئایا ئێوه ههرهشهم لێ دهکهن، ئێوه چۆن بڕواتان بهوهههیه من دوای مردن لهگۆر دهربهێنرێم و زیندوو ببمهوه!! لهکاتێکدا ئهو ههموو خهڵکهش ساڵههایه و سهدههایه دهمرن و پێش من مردوون... ( کوان؟! لهکوێن بۆ یهکێکیان نهگهڕایهوه؟! ).. دایک و باوکهکهش زۆر بهپهرۆشهوه دۆعا و نزا دهکهن و لهخوا دهپارێنهوه... کورههاوار بۆتۆ، داد لهدهست تۆ، ئیمان و باوهڕبهێنه، بێگومان بهڵێنی خوا حهق و ڕاسته، کهچی ( مێشکی پووچهو پهردهی هێناوه بهسهرچاوو دڵیدا )، بێ هیچ بیرکردنهوهیهک دهڵێت: ئهمهقسهیهکی کۆنه و داستانی پێشووهکانه!!
Al-Ahqaf 46:18أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلُ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ خَٰسِرِينَ ﴿١٨﴾
ئا ئهو جۆره کهسانهئهوانهن کهبڕیاری خوایان لهسهر خۆیان کردووهبهماڵ و چهسپاوهلهسهریان، هاوڕێ لهگهڵ چهندهها گرۆو دهستهو میللهتانی تری ڕابوردووی بێ باوهڕی پێش خۆیان، لهههردوو بهرهی پهری و ئادهمیزاد، بهڕاستی ئهوانهههرههموویان خهسارهتمهند و زهرهر مهند بوون.
Muhammad 47:22فَهَلۡ عَسَيۡتُمۡ إِن تَوَلَّيۡتُمۡ أَن تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَتُقَطِّعُوٓاْ أَرۡحَامَكُمۡ ﴿٢٢﴾
ئایا ئێوه بهتهمان ئهگهر لهغهزا پشت ههڵبکهن یاخود دهسهڵاتتان کهوتهدهست، تۆوی ئاژاوهو فهساد و تاوان لهزهودا بچێنن و ههرچی پهیوهندی خزمایهتیش ههیه بیپچڕێنن و لهناوی بهرن؟!
Muhammad 47:23أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ فَأَصَمَّهُمۡ وَأَعۡمَىٰٓ أَبۡصَٰرَهُمۡ ﴿٢٣﴾
ئهو جۆره کهسانهئهوانهن کهخوا نهفرینی لێ کردوون و کهڕی کردوون کوێرایی هێناوه بهسهر چاویاندا (ڕاستیهکان نابینن)
Al-Fath 48:29مُّحَمَّدٞ رَّسُولُ ٱللَّهِۚ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡۖ تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٗاۖ سِيمَاهُمۡ فِي وُجُوهِهِم مِّنۡ أَثَرِ ٱلسُّجُودِۚ ذَٰلِكَ مَثَلُهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِۚ وَمَثَلُهُمۡ فِي ٱلۡإِنجِيلِ كَزَرۡعٍ أَخۡرَجَ شَطۡـَٔهُۥ فَـَٔازَرَهُۥ فَٱسۡتَغۡلَظَ فَٱسۡتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِۦ يُعۡجِبُ ٱلزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ ٱلۡكُفَّارَۗ وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ مِنۡهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمَۢا ﴿٢٩﴾
محمد (صلى الله عليه وسلم) ڕهوانهکراوی خوایه، ئهوانهش کهلهخزمهتیدان و شوێنی کهوتوون توند و تیژن بهرامبهر بێ باوهڕان و بهبهزهیی و میهرهبانن لهنێوان خۆیاندا، دهیانبینیت سهرگهرمی نوێژ و خواپهرستین، کڕنۆش و سوژدهدهبهن، ههردهم ئاواتیان بهدهست هێنانی ڕهزامهندی و پایه بهرزی یه لهلای خوا، نیشانهی چاکی و پاکییان لهناوچهوانیاندا دیاریهو دهدرهوشێتهوه لهئهنجامی سوژدهبردن و خوا پهرستییاندا، جا ئهو بهڕێزانه ئهوهنموونهو پێناسهیانه لهتهوراتدا، نموونهو پێناسهشیان لهئینجیلیشدا وهک ڕوهکێک وایه کهلهسهرهتاوهچهکهرهبکات، جا چهکهرهکهی بههێز کردبێت، پاشان ئهستوور ببێت و ڕابوهستێت لهسهر قهدهکهی، ئهوهندهزوو پێ بگات کشتیارهکان سهرسام بکات و پێیان سهیر بێت: چۆن وا پێگهیی؟! چۆن ئاوا خۆی گرت؟! ئهم پێناسهیه بۆ ئهوهیه خوا کافران داخ لهدڵ بکات، جا خوای بهدهسهڵات بهڵێنی بهوانهداوهکهباوهڕیان هێناوه و کردهوهچاکهکانیان ئهنجام داوهلهوان: کهلێخۆشبوون و پاداشتی گهورهو بێ سنووریان پێببهخشێت.
At-Tur 52:21وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱتَّبَعَتۡهُمۡ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَٰنٍ أَلۡحَقۡنَا بِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَمَآ أَلَتۡنَٰهُم مِّنۡ عَمَلِهِم مِّن شَيۡءٖۚ كُلُّ ٱمۡرِيِٕۭ بِمَا كَسَبَ رَهِينٞ ﴿٢١﴾
جا ئهوانهی باوهڕیان هێناوه و نهوهکانیشیان بهئیمان و باوهڕهوه شوێنیان کهوتوون، ئهوانهلهبهههشتدا پێک شاد دهکهینهوه (تا کامهرانی و خۆشییان زیاتر بێت)، وهنهبێت ئهوانهی کهپلهی بهرزیان دهستکهوتووهدایان بهزێنین بۆ پلهی نزمتر، چونکهئێمه پاداشتی کردهوهی کهس کهم ناکهینهوه (ئهگهر زیادی نهکهین) لهههمان کاتدا ههرکهسهبارمتهی کردهوهی خۆیهتی
Nuh 71:28رَّبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيۡتِيَ مُؤۡمِنٗا وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّـٰلِمِينَ إِلَّا تَبَارَۢا ﴿٢٨﴾
پهروهردگارا؛ له خۆم و دایك و باوکم و ئهوانه خۆش ببه که دێنه ماڵم؛ به ئیمان و باوهڕهوه، ههروهها له ئیماندارانی پیاوو ئیماندارانی ئافرهتیش خۆش ببه، ستهمکارانیش تهنها تیاچوون نهبێت هیچی تر نهکهیته بهشیان.
'Abasa 80:33فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ ﴿٣٣﴾
جا کاتێك قیامهت بهرپا بوو بههۆی دهنگێکی بههێزی گوێ کپ کهرهوه.
'Abasa 80:34يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ ﴿٣٤﴾
ئهو ڕۆژه (هێنده سامناکه) برا لهدهست براکهی ههڵدێت و ڕادهکات و خۆی لێ دهشارێتهوه.
'Abasa 80:35وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ ﴿٣٥﴾
ههروهها لهدهست دایك و باوکی...
'Abasa 80:36وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ ﴿٣٦﴾
لهدهست هاوسهرو کوڕهکانی...
'Abasa 80:37لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذٖ شَأۡنٞ يُغۡنِيهِ ﴿٣٧﴾
لهو ڕۆژهدا ههرکهسێك لهوانه ئهوهنده سهرگهرمی کێشهی خۆیهتی، ناتوانێت فریای کهسی تر بکهوێت.