Al-Kahf 18:74فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا لَقِيَا غُلَٰمٗا فَقَتَلَهُۥ قَالَ أَقَتَلۡتَ نَفۡسٗا زَكِيَّةَۢ بِغَيۡرِ نَفۡسٖ لَّقَدۡ جِئۡتَ شَيۡـٔٗا نُّكۡرٗا ﴿٧٤﴾
(دوایی دابهزینه سهر وشکانی) کهوتنه ڕێ، ههتا گهیشتنه منداڵێك، زاناکه گرتی و کوشتی، موسا وتی: سهیره، ئهوه بۆچی کهسێکی بێ گوناهت کوشت بێ ئهوهی ئهو تاوانێکی وای کردبێت و (شایستهی کوشتن بێت) سوێند بهخوا بهڕاستی کارێکی ناپهسهندو ناڕهوات ئهنجامدا!!
Maryam 19:1كٓهيعٓصٓ ﴿١﴾
سهرنجی سهرهتای سورهتی (البقرة) بده.
Maryam 19:2ذِكۡرُ رَحۡمَتِ رَبِّكَ عَبۡدَهُۥ زَكَرِيَّآ ﴿٢﴾
(ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه و سلم)، ئهم باسه) باسی ڕهحمهتی پهروهردگارته، دهربارهی بهندهی خۆی زهکهریا.
Maryam 19:3إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥ نِدَآءً خَفِيّٗا ﴿٣﴾
کاتێک له (پهرستگای خۆیدا) هانا و هاواری برد بۆ پهروهردگاری بهپهنهانی.
Maryam 19:4قَالَ رَبِّ إِنِّي وَهَنَ ٱلۡعَظۡمُ مِنِّي وَٱشۡتَعَلَ ٱلرَّأۡسُ شَيۡبٗا وَلَمۡ أَكُنۢ بِدُعَآئِكَ رَبِّ شَقِيّٗا ﴿٤﴾
وتی: پهروهردگارا، بهڕاستی من ئێسکهکانم لاواز بوون و قژی سهرم ههر ههمووی سپێتی دایگرتووه، بهڵام من ههرگیز له دوعاو پاڕانهوهم له زاتی تۆ نائومێد نهبووم و (دهستت نهناوه بهڕوومهوه).
Maryam 19:5وَإِنِّي خِفۡتُ ٱلۡمَوَٰلِيَ مِن وَرَآءِي وَكَانَتِ ٱمۡرَأَتِي عَاقِرٗا فَهَبۡ لِي مِن لَّدُنكَ وَلِيّٗا ﴿٥﴾
بهڕاستی من لهوه ترساوهم که خزم و خوێشان عهشرهت دوای مردنم سهگهردان بن، (چونکه کهسێکی وایان تیادا بهدی ناکهم که شایستهی گهیاندنی پهیامهکهت بێت، خۆت دهزانیت) خێزانکهشم منداڵی نابێت، بۆیه داواکارم له لهبهخششی خۆت بههرهوهرم بکه و منداڵێکم پێ ببهخشیت که بتوانێت جێگهی من بگرێتهوه.
Maryam 19:6يَرِثُنِي وَيَرِثُ مِنۡ ءَالِ يَعۡقُوبَۖ وَٱجۡعَلۡهُ رَبِّ رَضِيّٗا ﴿٦﴾
تا میراتی پێغهمبهرایهتی من و نهوهی یهعقوب وهرربگرێت، ههروهها پهروهردگارا بیکه بهکهسێکی وا، کهتۆش و بهنده چاکهکانیشت لێی ڕازی بن (ئهوهنده چاکهکارو چاکهخوازو دیندار بێت).
Maryam 19:7يَٰزَكَرِيَّآ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَٰمٍ ٱسۡمُهُۥ يَحۡيَىٰ لَمۡ نَجۡعَل لَّهُۥ مِن قَبۡلُ سَمِيّٗا ﴿٧﴾
خوای گهوره نزاکهی گیراکردو فهرمووی: ئهی زهکهریا بهڕاستی ئێمه مژدهت دهدهینێ بهوهی که کوڕێکت پێ دهبهخشین و ناویشی - یهحیا - یه، پێش ئهو کهسمان هاوناوی ئهو نهکردووه.
Maryam 19:8قَالَ رَبِّ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي غُلَٰمٞ وَكَانَتِ ٱمۡرَأَتِي عَاقِرٗا وَقَدۡ بَلَغۡتُ مِنَ ٱلۡكِبَرِ عِتِيّٗا ﴿٨﴾
زهکهریا وتی: پهروهردگارا به چ شێوهیهک کوڕم پێ دهبهخشیت، لهکاتێکدا هاوسهرهکهشم منداڵی نابێت و منیش گهیشتوومهته ئهوپهڕی پیری و پهککهوتهیی (بهڵام ههموو شت لای تۆ ئاسانه).
Maryam 19:9قَالَ كَذَٰلِكَ قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٞ وَقَدۡ خَلَقۡتُكَ مِن قَبۡلُ وَلَمۡ تَكُ شَيۡـٔٗا ﴿٩﴾
وتی: پهروهردگاری تۆ ههر بهو شێوهیه بڕیاری داوه و فهرمووشیهتی ئهوکاره لای من زۆر ئاسانه، بهڕاستی پێش تریش تۆم دروستکردووه، وهنهبێت شتێکت بوو بیت (نه ناوت ههبووه نه بوون)...
Maryam 19:18قَالَتۡ إِنِّيٓ أَعُوذُ بِٱلرَّحۡمَٰنِ مِنكَ إِن كُنتَ تَقِيّٗا ﴿١٨﴾
مهریهم وتی: بهڕاستی من پهنا دهگرم به خوای میهرهبان له تۆ ئهگهر کهسێکی به تهقواو لهخواترس بیت.
Maryam 19:19قَالَ إِنَّمَآ أَنَا۠ رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَٰمٗا زَكِيّٗا ﴿١٩﴾
جوبرهئیل وتی: (مهترسه) دڵنیابه من تهنها نێردراوی پهروهردگاری تۆم، تا منداڵێکی خاوێنت پێ ببهخشم.
Maryam 19:49فَلَمَّا ٱعۡتَزَلَهُمۡ وَمَا يَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَۖ وَكُلّٗا جَعَلۡنَا نَبِيّٗا ﴿٤٩﴾
جا کاتێک ئیبراهیم ڕۆیشت و دوور کهوتهوه لهو خهڵکه گومڕایه و لهو شتانهی که له جیاتی خوا دهیانپهرست، ئێمه ئیسحاقمان پێبهخشی و به ئیسحاقیش، یهعقوبمان بهخشی، ههریهک لهوانیشمان کرده پێغهمبهر.
Taha 20:117فَقُلۡنَا يَـٰٓـَٔادَمُ إِنَّ هَٰذَا عَدُوّٞ لَّكَ وَلِزَوۡجِكَ فَلَا يُخۡرِجَنَّكُمَا مِنَ ٱلۡجَنَّةِ فَتَشۡقَىٰٓ ﴿١١٧﴾
جا وتمان: ئهی ئادهم، بهڕاستی ئهم (ئیبلیسه) دوژمنی خۆت و هاوسهرهکهته، وریابن له بهههشت بهدهرکردنتان نهدات، به هۆیهوه تووشی ناخۆشی و نهگبهتی و دهربهدهری ببن.
Taha 20:131وَلَا تَمُدَّنَّ عَيۡنَيۡكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجٗا مِّنۡهُمۡ زَهۡرَةَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا لِنَفۡتِنَهُمۡ فِيهِۚ وَرِزۡقُ رَبِّكَ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰ ﴿١٣١﴾
(ئهی ئیماندار) تۆ چاوهکانت مهبڕه ئهو نازو نیعمهتهی که ههندێک خهڵکمان لێ بههرهوهر کردووه، که زینهت و ڕازاوهی ژیانی دنیایه، بۆ ئهوهی لهو نازو نیعمهته تاقیانبکهینهوه، بێگومان ڕزق و ڕۆزی پهروهردگارت (له بهههشتدا) چاکترو بهردهوامتره.
Al-Anbya 21:72وَوَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ نَافِلَةٗۖ وَكُلّٗا جَعَلۡنَا صَٰلِحِينَ ﴿٧٢﴾
ههروهها ئێمه ئیسحاقمان بهخشی به ئیبراهیم و یهعقوبیش بهنهوهی (وهک زیاده ڕێزێک بۆ ئیبراهیم)، ههر یهک لهوانمان کرد به پیاوچاک و خواناس.
Al-Anbya 21:90فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ وَوَهَبۡنَا لَهُۥ يَحۡيَىٰ وَأَصۡلَحۡنَا لَهُۥ زَوۡجَهُۥٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَيَدۡعُونَنَا رَغَبٗا وَرَهَبٗاۖ وَكَانُواْ لَنَا خَٰشِعِينَ ﴿٩٠﴾
ئینجا ئێمه نزاکهیمان گیرا کردو (یحیی)مان پێبهخشی، هاوسهرهکهشیمان بۆ چاککرد که منداڵی ببێ، چونکه بهڕاستی ئهوانه چالاک و گورجو گۆڵ بوون له ئهنجامدانی ههموو خێرو چاکهیهکدا و نزای بهکوڵیان دهکرد، به ئومێدی ڕهحمهت و بهههشتی ئێمه و له دۆزهخ و خهشمی ئێمه دهترسانو ئهوانه ههمیشه گهردن کهچ بوون بۆ ئێمه.
Al-Anbya 21:89وَزَكَرِيَّآ إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥ رَبِّ لَا تَذَرۡنِي فَرۡدٗا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡوَٰرِثِينَ ﴿٨٩﴾
یادی (زکریا) ش بکهرهوه کاتێک هاناو هاواری بۆ پهروهردگاری بردو وتی: پهروهردگارا؛ من به تهنهای مههێڵهرهوه (نهوهیهکی چاک و پاکم پێ ببهخشه) تۆیش چاکترین زاتێکی له پاش من و ههموو مردوویهک دهمێنیتهوه.
Al-Anbya 21:91وَٱلَّتِيٓ أَحۡصَنَتۡ فَرۡجَهَا فَنَفَخۡنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا وَجَعَلۡنَٰهَا وَٱبۡنَهَآ ءَايَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ ﴿٩١﴾
یادی (مریم) یش بکهرهوه، ئهو ئافرهتهی داوێنی خۆی به خاوێنی ڕاگرت، ئێمهش لهو ڕۆحهی خاوهنی بووین پێمان بهخشی و خۆی و کوڕهکهیمان کرد به (موعجیزه) و بهڵگه بۆ ههموو خهڵکی.
Al-Hajj 22:5يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمۡ فِي رَيۡبٖ مِّنَ ٱلۡبَعۡثِ فَإِنَّا خَلَقۡنَٰكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ مِن مُّضۡغَةٖ مُّخَلَّقَةٖ وَغَيۡرِ مُخَلَّقَةٖ لِّنُبَيِّنَ لَكُمۡۚ وَنُقِرُّ فِي ٱلۡأَرۡحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى ثُمَّ نُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡۖ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡلَا يَعۡلَمَ مِنۢ بَعۡدِ عِلۡمٖ شَيۡـٔٗاۚ وَتَرَى ٱلۡأَرۡضَ هَامِدَةٗ فَإِذَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهَا ٱلۡمَآءَ ٱهۡتَزَّتۡ وَرَبَتۡ وَأَنۢبَتَتۡ مِن كُلِّ زَوۡجِۭ بَهِيجٖ ﴿٥﴾
ئهی خهڵکینه ئهگهر ئێوه گومانتان له زیندوو بوونهوه ههیه، ئهوه چاك بزانن که ئێمه سهرهتا ئێوهمان له خاك و خۆڵ دروستکردووه، لهوهودوا (نهوهکان) له نوتفهیهك (پهیدا بوون)، پاشان نوتفهش دهبێته خۆههڵواسهرێك لهناو منداڵداندا، لهوهودوا دهبێته گۆشتپارهیهکی تهواوو سهرو سیمادار، یان ناتهواو، (ههموو ئهم شتانه دههێنینهوه یادتان) تا بۆتان ڕوون بکهینهوه که ئێمه ئاوا ئێوهمان دروستکدووه و دووباره دروستکردنهوهشتان لامان ئاسانه، ئهوهش بمانهوێت له منداڵدانهکاندا جێگیری دهکهین، تا کاتێکی دیاریکراو، لهوهودوا بهساوایی و بهبچووکی دهرتاندههێنین (له سکی دایکتان) دوایی بۆ ئهوهی گهوره ببن و بگهنه ئهوپهڕی هێزو تواناتان، ههتانه دهمرێنرێت بهگهنجی، ههشتانه دهگهڕێنرێتهوه بۆ پهرپووتترنی تهمهنهکان، بۆ ئهوهی هیچ شتێك نهزانێت دوای ئهوهی جاران دهیزانی، (بهڵگهیهکی تریش لهسهر زیندووبوونهوه ئهوهیه که ئهی ئینسان) تۆ زهویش دهبینیت وشك و برنگه، جا کاتێك ئاوی بارانمان بهسهردا باراند، دادهچڵهکێت و دهلهرزێت و تۆوهکان چهکهره دهکهن و ڕهگ و چڵ دهردهکهن و دهڕوێن، ئهوسا له ههموو جۆره گژوگیاو گوڵ و گوڵزارێکی جوان جووت دهڕوێنێت.
Al-Mu'minun 23:12وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن سُلَٰلَةٖ مِّن طِينٖ ﴿١٢﴾
سوێند به خوا به ڕاستى ئێمه ئادهمیزادمان له ئاوێتهیهکى پێکهاتوو له قوڕ بهدیهێناوه.
Al-Mu'minun 23:13ثُمَّ جَعَلۡنَٰهُ نُطۡفَةٗ فِي قَرَارٖ مَّكِينٖ ﴿١٣﴾
لهوهو دوا له جێگهیهکى پارێزراوو له باردا (که منداڵانى دایکه) له شێوهى نوتفهیهکى زۆر بچووکدا دامان مهزراندووه.
Al-Furqan 25:47وَهُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ لِبَاسٗا وَٱلنَّوۡمَ سُبَاتٗا وَجَعَلَ ٱلنَّهَارَ نُشُورٗا ﴿٤٧﴾
ههر ئهو زاتهیه که شهوی کردووه به پۆشاک بۆتان و خهویشی کردووه به هۆی ماتیی و بێ دهنگیی و ئارامیی و ڕۆژیشی کردووه به هۆی بڵاو بوونهوه و کار و کۆشش.
Al-Furqan 25:54وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ مِنَ ٱلۡمَآءِ بَشَرٗا فَجَعَلَهُۥ نَسَبٗا وَصِهۡرٗاۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيرٗا ﴿٥٤﴾
ههر ئهو زاتهیه که ئاوی (مهنی) بهشهر دروست دهکات (لهوهودواش زۆربهی پێکهاتهی لهشی ههر ئاوه) و کردوویهتی به هۆی خزمایهتی (له ڕێگهی پیاوهوه کۆمهڵێک خزم دروست دهبێت ههروهها له ڕێگهی ئافرهتهوه کۆمهڵێک)، بێگومان پهروهردگاری تۆ بهردهوام دهسهڵاتی بێ سنووره (له ههموو بوارێکدا).
Al-Furqan 25:74وَٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبۡ لَنَا مِنۡ أَزۡوَٰجِنَا وَذُرِّيَّـٰتِنَا قُرَّةَ أَعۡيُنٖ وَٱجۡعَلۡنَا لِلۡمُتَّقِينَ إِمَامًا ﴿٧٤﴾
ئهوانهشن که دهڵێن: پهروهردگارا له هاوسهران و نهوهکانمان کهسانێکمان پێ ببهخشه که ببنه مایهی ڕووناکی دیدهمان و شادمانی دڵمان و بمان که به پێشهوا بۆ پارێزکاران و خواناسان.
Ash-Shu'ara 26:165أَتَأۡتُونَ ٱلذُّكۡرَانَ مِنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦٥﴾
ئایا له ناو ئهو ههموو خهڵکهدا ئێوه به شوێن نێرینهدا دهگهڕێن و دهتانهوێت ئارهزووی جووت بوون لهگهڵ ئهواندا جێبهجێ بکهن؟...
Ash-Shu'ara 26:166وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمۡ رَبُّكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُمۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٌ عَادُونَ ﴿١٦٦﴾
وازیش دههێنن له هاوسهران و هاوجووتانی خۆتان که پهروهردگارتان بۆی دروست کردوون، بهڵکو ئێوه ههر قهومێکی نالهبارو بهدڕهوشت و ناڕهسهنن.
Al-Qasas 28:9وَقَالَتِ ٱمۡرَأَتُ فِرۡعَوۡنَ قُرَّتُ عَيۡنٖ لِّي وَلَكَۖ لَا تَقۡتُلُوهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوۡ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدٗا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ﴿٩﴾
(كاتێك فیرعهون موسای ساوای بینی فهرمانی كوشتنی دهركرد) خێزانهكهی نهیهێشت و وتی: هیوادارم ببێته مایهی خۆشحاڵی و چاوروونی بۆ منیش و بۆ تۆش، مهیكوژن، بهڵكو لهئایندهدا سوودمان پێ بگهیهنێت، یان دهیكهینه كوڕی خۆمان، له كاتێكدا ئهوان ههر پێی نازانن و ههستی پێ ناكهن.
Al-Qasas 28:33قَالَ رَبِّ إِنِّي قَتَلۡتُ مِنۡهُمۡ نَفۡسٗا فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ﴿٣٣﴾
موسا وتی: پهروهردگارا خۆت دهزانیت كه بێگومان من كهسێكم لێ كوشتوون، دهترسم بمكوژنهوه.
Al-'Ankabut 29:27وَوَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَجَعَلۡنَا فِي ذُرِّيَّتِهِ ٱلنُّبُوَّةَ وَٱلۡكِتَٰبَ وَءَاتَيۡنَٰهُ أَجۡرَهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٢٧﴾
پاشان ئیسحاقمان پێبهخشی و یهعقوبیشمان به ئیسحاق بهخشی و پێغهمبهرایهتیمان كرده كاڵای باڵای نهوهكانی، كتێبه ئاسمانهكانیشمان بۆ ناردن، ههر له دنیادا پاداشتمان دایهوه، ئهو بهڕاستی لهقیامهتیشدا له ڕیزی پیاوچاكاندایه.
Luqman 31:14وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنٖ وَفِصَٰلُهُۥ فِي عَامَيۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيۡكَ إِلَيَّ ٱلۡمَصِيرُ ﴿١٤﴾
(لێرهدا خوا ئامۆژگاریهکان له دهمی لوقمان دهفهرموێت): ئێمه فهرمانمانداوه به ئادهمیزاد به چاک ڕهفتاری لهگهڵ دایک و باوکیدا، دایکی به ئێش و ئازارو لاوازی و بێتاقهتیهکی زۆرهوه، (به پێستی سکی نۆ مانگ) ههڵی گرتووه، بڕینهوهشی له دوای دوو ساڵه، فهرمانمان پێدا که ئهی ئینسان سوپاسگوزاری منیش و دایک و باوکیشت به، دڵنیابن که گهڕانهوهتان ههر بۆ لای منه.
Luqman 31:34إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ وَيَعۡلَمُ مَا فِي ٱلۡأَرۡحَامِۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسٞ مَّاذَا تَكۡسِبُ غَدٗاۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسُۢ بِأَيِّ أَرۡضٖ تَمُوتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرُۢ ﴿٣٤﴾
بهڕاستی ههر خوا خۆی زانیاری بهرپابوونی ڕۆژی قیامهت دهزانێت، بارانیش ههر ئهو دهیبارێنێت، دهزانێت چی له سکی دایکاندا ههیه، هیچ کهس نازانێت سبهی چی بهسهردێت و چی دهست دهکهوێت (لهبهرههمی مادی دنیایی یان له زهخیره و توێشووی قیامهت)، هیچ کهسیش نازانێت لهسهر چ زهویهک دهمرێت و کۆتای بهژیانی دێت (ههروهها کاتی مردن و چۆنیهتیهکهیشی شاراوهیه) بهڕاستی خوا به ههموو شتێک زانایه و ئاگاداره.
Ar-Rum 30:21وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنۡ خَلَقَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجٗا لِّتَسۡكُنُوٓاْ إِلَيۡهَا وَجَعَلَ بَيۡنَكُم مَّوَدَّةٗ وَرَحۡمَةًۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٢١﴾
یهکێك له نیشانهو بهڵگهکانی تری ئهوهیه: که ههر له خۆتان هاوسهری بۆ دروست کردوون بۆ ئهوهی ئارام بگرن لهلایداو له نێوانتاندا خۆشهویستی و سۆزو میهرهبانی فهراههم هێناوه، بهڕاستی ئا لهو دیاردانهدا نیشانهو بهڵگه ههیه بۆ کهسانێك بیردهکهنهوهو تێدهفکرن.
Al-Ahzab 33:37وَإِذۡ تَقُولُ لِلَّذِيٓ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ وَأَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِ أَمۡسِكۡ عَلَيۡكَ زَوۡجَكَ وَٱتَّقِ ٱللَّهَ وَتُخۡفِي فِي نَفۡسِكَ مَا ٱللَّهُ مُبۡدِيهِ وَتَخۡشَى ٱلنَّاسَ وَٱللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخۡشَىٰهُۖ فَلَمَّا قَضَىٰ زَيۡدٞ مِّنۡهَا وَطَرٗا زَوَّجۡنَٰكَهَا لِكَيۡ لَا يَكُونَ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ حَرَجٞ فِيٓ أَزۡوَٰجِ أَدۡعِيَآئِهِمۡ إِذَا قَضَوۡاْ مِنۡهُنَّ وَطَرٗاۚ وَكَانَ أَمۡرُ ٱللَّهِ مَفۡعُولٗا ﴿٣٧﴾
تۆ ئهی محمد (صلى الله عليه وسلم) کاتێ بهو کهسهی که (زید) هو خوا نیعمهتی ئیمانی پێبهخشیوه، تۆش نیعمهتی ئازادیی و پهروهردهت له نزیکی خۆتهوه پێداوه دهڵێت: هاوسهری خۆت بهێڵهرهوه لای خۆت که (زهینهب)ه، له خوا بترسهو (تهڵاقی مهده)، وه شتێک له دڵ و دهروونی خۆتدا دهشاریتهوه که خوا دهیهوێت ئاشکرای بکات، له خهڵکی دهترسیت، (لهبهر ئهوه) کاتێ که زهید خواستی و بوو به هاوسهری (پاشان ڕێک نهکهوتن و جیابوونهوهو تهڵاق کهوهته نێوانیان)، ئێمه (زهینهب)مان له تۆ مارهکرد، بۆ ئهوهی هیچ جێپێلێژبوون و دڵتهنگییهک بۆ ئیمانداران دروست نهبێت، له هێنانی هاوسهرانی بهناو کوڕیان کاتێک که پێشتر هاوسهرو حهڵالیان بوون، فهرمانی خواش دهبێت جێبهجێ بکرێت.
Al-Ahzab 33:52لَّا يَحِلُّ لَكَ ٱلنِّسَآءُ مِنۢ بَعۡدُ وَلَآ أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجٖ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ حُسۡنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتۡ يَمِينُكَۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ رَّقِيبٗا ﴿٥٢﴾
لهمهودوا هێنانی ئافرهتانی تر بۆ تۆ حهڵاڵ نیه، یان واز هێنان له ههندێکیان، تا هاوسهرانی تر بخهیته جێیان، ههرچهنده ئهو ئافرهتانهی دهتهوێ بیانخیته جێگهی هاوسهرانت سهرسام بیت له ڕێك و پێکییان جگه کهنیزهك، ههمیشه و بهردهوام خوا چاودێری ههموو شتێك دهکات.
Saba 34:26قُلۡ يَجۡمَعُ بَيۡنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفۡتَحُ بَيۡنَنَا بِٱلۡحَقِّ وَهُوَ ٱلۡفَتَّاحُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٢٦﴾
پێیان بڵێ: (ڕۆژێك دێت) پهروهردگارمان ههموو لایهکمان کۆدهکاتهوه، لهوهودوا لهسهر بنچینهی حهق و ڕاستی جیامان دهکاتهوه، (باوهڕداران بۆ بهههشت و بهختهوهری، کافرو هاوهڵپهرهستان بۆ دۆزهخ و دهردی سهری)، (ئهو ڕۆژه) ئهو زاته ههر خۆی دادوهری دادپهروهرهو زانای بێسنووره.
Fatir 35:11وَٱللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ جَعَلَكُمۡ أَزۡوَٰجٗاۚ وَمَا تَحۡمِلُ مِنۡ أُنثَىٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلۡمِهِۦۚ وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٖ وَلَا يُنقَصُ مِنۡ عُمُرِهِۦٓ إِلَّا فِي كِتَٰبٍۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ﴿١١﴾
خوا؛ ئێوهی له خاک دروستکردووه، لهوهودواش له نوتفهیهک (که بریتیه له بهیهکگهیشتنی سهرهمێکوتهیهک لهگهڵ هیلکۆکهیهکدا) لهوهودوا کردوونی به جووت (به نێرو مێ)، هیچ مێننهیهک ئاوس نابێت و نازێت و سکهکهی دانانێت تهنها به ئاگاداری ئهو زاته نهبێت، هیچ تهمهن درێژێک، تهمهنی درێژ نابێت و له تهمهنی کهم نابێتهوه، بێ ئهوهی له زانستی خوادا یاداشت نهکرابێت، بێگومان ئهو شته لهسهر خوا ئاسانه.
Ya-Sin 36:36سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡأَزۡوَٰجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلۡأَرۡضُ وَمِنۡ أَنفُسِهِمۡ وَمِمَّا لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٣٦﴾
پاکی و بێگهردی بۆ ئهو زاتهی ههر ههموو بهدیهێنراوهکانی بهجووت دروست کردووه لهوهی له زهویدا دهڕۆیت، له خۆیشیان، لهو شتانهش که نایزانن (له سهردهمی عیلم و زانستیدا ڕوون بۆتهوه: که ههموو بهدیهێنراوان_مادی و مهعنهوی_جووتن).
As-Saffat 37:77وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ ﴿٧٧﴾
جا تهنها ههر ئهوهی ئهویشمان هێشتهوه (که ببنه هۆی ئاوهدانکردنهوهی زهوی سهر لهنوێ).
As-Saffat 37:98فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدٗا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ ﴿٩٨﴾
ئهوان ویستیان پیلانێکی بۆ دروست بکهن، ئێمه ئهوانمان تێکشکاند و ڕیسوامان کردن.
As-Saffat 37:99وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ ﴿٩٩﴾
ئینجا ئیبراهیم وتی: من بهڕاستی ئێوه به جێ دههێڵم و دهڕۆم بهرهو ڕهزامهندی پهروهردگارم، له ئاییندهشدا بهردهوام ڕێنموویم دهکات.
As-Saffat 37:100رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿١٠٠﴾
(ئهوسا کۆچی کرد)، لهو ڕێگهو بانهدا داوای لهخوا کردو وتی: پهروهردگارا نهوهیهکی چاک و پاکم پێ ببهخشه.
As-Saffat 37:101فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٖ ﴿١٠١﴾
ئێمهش مژدهی کوڕێکی به ئارام و خۆگرو ژیرمان پێبهخشی که -ئیسماعیل- ه.
Sad 38:29كِتَٰبٌ أَنزَلۡنَٰهُ إِلَيۡكَ مُبَٰرَكٞ لِّيَدَّبَّرُوٓاْ ءَايَٰتِهِۦ وَلِيَتَذَكَّرَ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ ﴿٢٩﴾
ئهم قورئانه کتێبێکی پیرۆزه دامانبهزاندووه بۆ لای تۆ، بۆ ئهوهی ئایهتهکانی لێک بدهنهوه و بیری لێ بکهنهوه و بۆ ئهوهی خاوهن بیرو هۆشهکان پهند و ئامۆژگاری وهربگرن و تێفکرن.
Sad 38:30وَوَهَبۡنَا لِدَاوُۥدَ سُلَيۡمَٰنَۚ نِعۡمَ ٱلۡعَبۡدُ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ ﴿٣٠﴾
ئێمه سولهیمانمان بهخشی به داود، ئای چ بهندهیهکی چاک بوو، چونکه بێگومان سولهیمان ههمیشه بهسۆزهوه داوای لێ خۆشبوونی له خوا دهکرد.
Sad 38:41وَٱذۡكُرۡ عَبۡدَنَآ أَيُّوبَ إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّي مَسَّنِيَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بِنُصۡبٖ وَعَذَابٍ ﴿٤١﴾
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم سهر گوزهشتهی بهندهی ئێمه - ئهیوب- یان بۆ باس بکه، کاتێك بانگی له پهروهردگاری کردو وتی: بێگومان شهیتان توشی نهخۆشی و ئازاری کرووم.
Sad 38:42ٱرۡكُضۡ بِرِجۡلِكَۖ هَٰذَا مُغۡتَسَلُۢ بَارِدٞ وَشَرَابٞ ﴿٤٢﴾
ئێمهش دوعا و نزامان گیرا کرد و وتمان: ههسته، بهپێی خۆت ڕابکه، ئهوه ئاوێکی سارده بۆ خۆشتن و خواردنهوه.
Sad 38:43وَوَهَبۡنَا لَهُۥٓ أَهۡلَهُۥ وَمِثۡلَهُم مَّعَهُمۡ رَحۡمَةٗ مِّنَّا وَذِكۡرَىٰ لِأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ ﴿٤٣﴾
ئهوسا ههموو کهس و کاریمان پێبهخشی و ئهوهندهی تریش، ئهوه ڕهحمهت و میهرهبانی تایبهتی بوو لهلایهن ئێمهوه، یاداوهریش بۆ ههموو خاوهن بیرو هۆشهکان.
Az-Zumar 39:6خَلَقَكُم مِّن نَّفۡسٖ وَٰحِدَةٖ ثُمَّ جَعَلَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡأَنۡعَٰمِ ثَمَٰنِيَةَ أَزۡوَٰجٖۚ يَخۡلُقُكُمۡ فِي بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡ خَلۡقٗا مِّنۢ بَعۡدِ خَلۡقٖ فِي ظُلُمَٰتٖ ثَلَٰثٖۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ لَهُ ٱلۡمُلۡكُۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَأَنَّىٰ تُصۡرَفُونَ ﴿٦﴾
خهڵکینه بیرتان نهچێت خوا ئێوهی له تاکه نهفسێك هێناوهته کایهوه لهوهودوا لهو تاکه نهفسه هاوسهرهکهشی فهراههم هێناوه، له ماڵاتیشدا ههشت جۆری دروست کردووه (له ئایهتی -143، 144- لهسوورهتی- الانحام- دا ئاماژهی بۆ کردووه) لهوهودوا له سکی دایکتاندا ئێوه دروست دهکات بهچهند قۆناغێك، لهناو سێ تاریکیدا (مهبهست سێ پێستهکهیه که کۆرپهلهی تێدا حهشارهدراوه)، جا گۆرانکاری بهردهوامه و گهوره بوون و جیابوونهوهی ئهندامهکان (ڕۆژ له دوای ڕۆژ زیاتر ڕوو دهدات) ئا ئهوهیه خوا، ئا ئهوهیه پهروهردگارتان، خاوهنی ههموو بهدیهێنراوهکانه جگه لهو خوایهکی تر نیه، جا ئیتر بۆ کوێ لا دهدرێن له خواپهرستی؟!
Ghafir 40:67هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ يُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡ ثُمَّ لِتَكُونُواْ شُيُوخٗاۚ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبۡلُۖ وَلِتَبۡلُغُوٓاْ أَجَلٗا مُّسَمّٗى وَلَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ﴿٦٧﴾
ئهو خوایه له خاک ئێوهی دروست کردووه، لهوهودوا له نوتفه (که بریتی یه له بهیهکگهیشتنی سهرهمێکوتهیهک که بهچاو نابینرێت به هێلکۆکهیهک که بهقهدهر خاڵێکی بچووکه) لهوهودوا دهبێته خۆ ههڵواسهرێک پاشان دهرتان دههێنێت که منداڵێکی ساوان، بهرهبهرهگهورهتان دهکات بۆ ئهوهی بگهنه ئهوپهڕی هێزو تواناو ژیریتان، پاشان بۆ ئهوهی ببنه پیرو پهککهوته، ههشتانه، پێش ئهوهی بگاته یهکێک لهو قۆناغانه، دهمرێت، ههتانه دهمێنێتهوه بۆ ئهوهی بگاته کاتێکی دیاریکراو، (خوای گهوره ئهم ههموو ڕاستیانهتان دهخاته بهرچاو) بۆ ئهوهی عهقڵ و ژیریتان بخهنه کار.