وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلۡعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ ﴿٨٥﴾
کاتێك ستهمکاران سزای سهختی دۆزهخ دهبینن (داوای سووك کردنی دهکهن) ئهوه سووك ناکرێت لهسهریان، هیچ جۆره مۆڵهتێکیشیان نادرێت.
92 Ayêt · Babêt · ku
وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلۡعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ ﴿٨٥﴾
کاتێك ستهمکاران سزای سهختی دۆزهخ دهبینن (داوای سووك کردنی دهکهن) ئهوه سووك ناکرێت لهسهریان، هیچ جۆره مۆڵهتێکیشیان نادرێت.
وَنُنَزِّلُ مِنَ ٱلۡقُرۡءَانِ مَا هُوَ شِفَآءٞ وَرَحۡمَةٞ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ ٱلظَّـٰلِمِينَ إِلَّا خَسَارٗا ﴿٨٢﴾
ئێمه له قورئان ئایهت و سوورهتانێك دادهبهزێنین، که ببێته هۆی شیفاو چارهسهر بۆ نهخۆشیه دهروونی و جهستهییهکان ههروهها ڕهحمهت و میهرهبانیش، بۆ ئیمانداران، بۆ ستهمکارو خوانهناسانیش تهنها زیادکردنی زهرهرو زیان نهبێت هیچی تر نی یه، هیچ بههرهو سوودێکی لێ نابهن.
وَقُلِ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكُمۡۖ فَمَن شَآءَ فَلۡيُؤۡمِن وَمَن شَآءَ فَلۡيَكۡفُرۡۚ إِنَّآ أَعۡتَدۡنَا لِلظَّـٰلِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمۡ سُرَادِقُهَاۚ وَإِن يَسۡتَغِيثُواْ يُغَاثُواْ بِمَآءٖ كَٱلۡمُهۡلِ يَشۡوِي ٱلۡوُجُوهَۚ بِئۡسَ ٱلشَّرَابُ وَسَآءَتۡ مُرۡتَفَقًا ﴿٢٩﴾
پێیان بڵێ: حهق ههر ئهوهیه که لهلایهن پهروهردگارتانهوه بۆتان ڕهوانهکراوه، جا ئهوهی دهیهوێت با باوهڕ بهێنێت و ئهوهی دهیهوێت با کافرو بێ باوهڕ بێت، بێگومان ئێمه دۆزهخێکمان ئاماده کردووه بۆ ستهمکاران که له ههموولایهکهوه دهورهیان دهدات و دیواری بڵێسهی ئابڵوقهی داون، خۆ ئهگهر هاوار بکهن له ئازارو تینویهتیدا، ئهوه ئاو دهدرێن به ئاوێکی گهرمی پیس و بۆن ناخۆش که وهکو خڵتهی کانزایی تواوه وایه، ئهوهندهش گهرمه دهم و چاویان ههڵدهکوڕوزێنێت و دهیبرژێنێت، ئای که چهند خواردنهوهیهکی تاڵ و ناخۆشه، چهنده جێگهو ڕێگهیهکی پڕ له ئازاره.
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِۦ فَأَعۡرَضَ عَنۡهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتۡ يَدَاهُۚ إِنَّا جَعَلۡنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ أَكِنَّةً أَن يَفۡقَهُوهُ وَفِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَقۡرٗاۖ وَإِن تَدۡعُهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ فَلَن يَهۡتَدُوٓاْ إِذًا أَبَدٗا ﴿٥٧﴾
کێ لهوه ستهمکارتره که یاداوهری کرابێت به ئایهت و فهرمانهکانی پهروهردگاری، کهچی ڕووی لێ وهرگێڕاون و لووتی بهرز گرتووهو ئهوهشی له یاد کردووه که چ دهستپێشکهریهکی کردووه له گوناهو تاوان، ئێمه بهڕاستی پهردهمان هێناوه بهسهر دڵیاندا تا له ئایهتهکانی ئێمه تێنهگهن و قورسی و کهڕیشمان کردۆته گوێیانهوه، خۆ ئهگهر بانگیان بکهیت بۆ ڕێبازی هیدایهت و دینداری، ئهوه ههرگیز ئهوانه ئهو هیدایهته وهرناگرن.
قَالَ أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوۡفَ نُعَذِّبُهُۥ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَىٰ رَبِّهِۦ فَيُعَذِّبُهُۥ عَذَابٗا نُّكۡرٗا ﴿٨٧﴾
(ذو القرنین) وتی: بێگومان ئهوهی ستهمکار بێت ئێمه سزای دهدهین، لهوهودوایش که گهڕایهوه بۆ لای پهروهردگاری سزایهکی زۆر سهخت و گرانی دهدات.
أَسۡمِعۡ بِهِمۡ وَأَبۡصِرۡ يَوۡمَ يَأۡتُونَنَا لَٰكِنِ ٱلظَّـٰلِمُونَ ٱلۡيَوۡمَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ﴿٣٨﴾
ئهو ڕۆژهی (که ئهو خوانهناسانه) ئاماده دهکرێن و دێن بۆ لامان، (زۆر سهیره!) ئای که چهنده دهزگای بیستن و بینینیان بههێزه، بهڵام ستهمکاران ئهمڕۆ له گومڕاییهکی ئاشکرادا دهژین.
وَإِن مِّنكُمۡ إِلَّا وَارِدُهَاۚ كَانَ عَلَىٰ رَبِّكَ حَتۡمٗا مَّقۡضِيّٗا ﴿٧١﴾
ئێوه (خهڵکینه) کهستان نی یه تێپهڕ نهکات بهسهر دۆزهخدا، (ئیمانداران بۆ ئهوهی زیاتر قهدری بهههشت و ڕهحمهتی خوا بزانن، کافران بۆ ئهوهی بکهونه ناوی) ئهم پێشهاته بڕیاردراوه ههر جێبهجێ دهکرێت.
ثُمَّ نُنَجِّي ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّنَذَرُ ٱلظَّـٰلِمِينَ فِيهَا جِثِيّٗا ﴿٧٢﴾
لهوهودوا ئهوانه ڕزگار دهکهین که پارێزکارو خواناس بوون، ستهمکارانیش لهناو دۆزهخدا بهچۆکدا دههێنین.
۞وَعَنَتِ ٱلۡوُجُوهُ لِلۡحَيِّ ٱلۡقَيُّومِۖ وَقَدۡ خَابَ مَنۡ حَمَلَ ظُلۡمٗا ﴿١١١﴾
ههرچی ڕووخسارهکانه (له ڕۆژو قیامهتدا) ملکهج و فهرمانبهردارن، بۆ ئهو زاتهی کهههمیشه زیندووه و دهسهڵاتی بێ سنووری ههیه، بێگومان ئهوهی ستهمی کردووه، ڕهنج بهخهسارو نائومێدو بێ هیوایه.
قُلۡ مَن يَكۡلَؤُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ مِنَ ٱلرَّحۡمَٰنِۚ بَلۡ هُمۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِم مُّعۡرِضُونَ ﴿٤٢﴾
پێیان بڵێ: کێ دهتوانێت ئێوه بپارێزێت له شهوو ڕۆژدا له سزاو تۆڵهی خوای میهرهبان، کهچی لهگهڵ ئهوهشدا ئهوانه ههمیشه ڕوو وهرگێڕن له یادی پهروهردگاریان.
أَمۡ لَهُمۡ ءَالِهَةٞ تَمۡنَعُهُم مِّن دُونِنَاۚ لَا يَسۡتَطِيعُونَ نَصۡرَ أَنفُسِهِمۡ وَلَا هُم مِّنَّا يُصۡحَبُونَ ﴿٤٣﴾
یان ئهو بێباوهڕانه چهند خوایهکیان ههیه که دهتوانن له سزامان ڕزگاریان بکات جگه له ئێمه؟! (ئهو کۆلکه خوایانه) نه دهتوانن خۆیان ڕزگار بکهن و خۆیان ڕزگار بکهن و خۆیان سهربخهن، نه پهنا دهدرێت لهلایهن ئێمهوه و نهکۆمهکیان دهکرێت.
بَلۡ مَتَّعۡنَا هَـٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡعُمُرُۗ أَفَلَا يَرَوۡنَ أَنَّا نَأۡتِي ٱلۡأَرۡضَ نَنقُصُهَا مِنۡ أَطۡرَافِهَآۚ أَفَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ﴿٤٤﴾
ئێمه (بهپهله تۆڵهناسێنین) بهڵکو ئهوانه خۆیان و باوو باپیرانیان له نازو نیعمهتی دنیا بههرهوهر کردووه، ههتا تهمانیان درێژ بۆتهوه، جا ئایا ئهوانه نابینن و نازانن که بهڕاستی ئێمه ورده ورده دێین و دهسهڵاتیان لهملاو لای وڵاتیاندا کهم دهکهینهوه، (کاتێک ئوممهتی ئیسلام شایسته دهبێت، خوای باڵا دهست دهسهڵاتی ڕۆژههڵات و ڕۆژئاوا کهم دهکاتهوه) جا ئایا ئهو بێباوهڕانه ههمیشه سهرکهوتوو و زاڵن؟!
قُلۡ إِنَّمَآ أُنذِرُكُم بِٱلۡوَحۡيِۚ وَلَا يَسۡمَعُ ٱلصُّمُّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا مَا يُنذَرُونَ ﴿٤٥﴾
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ: بهڕاستی من تهنها له ڕێگهی وهحی و نیگاوه ئێوه بێدار دهکهمهوه، کهسانێکیش ههن کهڕن له ئاستی حهقدا و سهدای پهیامی خوا نابیستن کاتێک بێدار دهکرێنهوه.
وَلَئِن مَّسَّتۡهُمۡ نَفۡحَةٞ مِّنۡ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿٤٦﴾
سوێند بهخوا ئهگهر کهمێک له هاڵاوی سزای پهروهردگارت ڕوویان تێ بکات و لێیان بدات، ئهوه خوانهناسان به کوڵ دهڵێن: هاوارو ئاهو ناڵه بۆ ئێمه، به ڕاستی ئێمه کهسانێکی ستهمکار بووین.
وَٱقۡتَرَبَ ٱلۡوَعۡدُ ٱلۡحَقُّ فَإِذَا هِيَ شَٰخِصَةٌ أَبۡصَٰرُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَٰوَيۡلَنَا قَدۡ كُنَّا فِي غَفۡلَةٖ مِّنۡ هَٰذَا بَلۡ كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﴿٩٧﴾
ئهوسا ئیتر بهڵێنی ڕاستی نزیک دهبێتهوه و دهست پێ دهکات، ئینجا دهبینیت چاوی ئهوانهی بێباوهڕن ئهبڵهق و زهق دهبێت، (بێ پهروا دهڵێن) هاوار بۆ ئێمه، چاک غافڵ بووین لهم ڕۆژه، لهم سهرهنجامه، نهک ههر ئهوه! بهڵکو ئێمه ههر ستهمکاربووین.
إِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنتُمۡ لَهَا وَٰرِدُونَ ﴿٩٨﴾
(پاشان پێیان دهوترێت) بێگومان ئێوه و ئهو شتانهی له جیاتی خوا دهتانپهرست سووتهمهنی دۆزهخن و سهلکه بزوتی ئاگرن، دهبێت ههر بچنه ناوی و ههمیشه تێیدان.
لَوۡ كَانَ هَـٰٓؤُلَآءِ ءَالِهَةٗ مَّا وَرَدُوهَاۖ وَكُلّٞ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٩٩﴾
(ههروهها بههاوهڵگهڕان دهوترێت) ئهوانهی ئێوه دهتانپهرست ئهگهر خوا بوونایه ئاوا نهدهخرانه ناو دۆزهخهوه، بێگومان ههرههموویان (هاوهڵگهران و پهرستراوهکانیان) له دۆزهخدا بۆ ههمیشه دهمێننهوه.
لَهُمۡ فِيهَا زَفِيرٞ وَهُمۡ فِيهَا لَا يَسۡمَعُونَ ﴿١٠٠﴾
ئهوانه؛ بهههناسهی قورس و لرخهلرخ ئاهو ناڵهوه (ژیانی سهختی تیایدا دهبهنهسهر) و مژده و هیواو قسهیهکی خۆش نابیستن.
فَقَدۡ كَذَّبُوكُم بِمَا تَقُولُونَ فَمَا تَسۡتَطِيعُونَ صَرۡفٗا وَلَا نَصۡرٗاۚ وَمَن يَظۡلِم مِّنكُمۡ نُذِقۡهُ عَذَابٗا كَبِيرٗا ﴿١٩﴾
(ئهوسا بهسهر گهردانهکان دهوترێت) ئهوهته پهرستراوهکان گوفتاری ئێوهیان به درۆ خستهوه، ئیتر نه دهتوانن له سزای خوایی خۆتان دهرباز بکهن، نه دهتوانن پشتیوانێک به دهست بهێنن، جا ههر کهستان بیهوێت ستهمێک بکات، ئهوه ئێمه سزایهکی سهخت و گهوره وسامناکی پێ دهچێژین.
وَيَوۡمَ يَعَضُّ ٱلظَّالِمُ عَلَىٰ يَدَيۡهِ يَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي ٱتَّخَذۡتُ مَعَ ٱلرَّسُولِ سَبِيلٗا ﴿٢٧﴾
ڕۆژێک دێت ستهمکار قهپ دهکات بهههردوو دهستی خۆیدا وگاز له ههردوو دهستی خۆی دهگرێت (له پهشیمانیدا و) دهڵێت: خۆزگه لهگهڵ پێغهمبهردا ڕێبازی ئیمانم بگرتایه.
فَتِلۡكَ بُيُوتُهُمۡ خَاوِيَةَۢ بِمَا ظَلَمُوٓاْۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ ﴿٥٢﴾
ئهوهته ماڵهکانیان کاول و چۆڵه به هۆی ئهو ستهمهی که کردیان، بهڕاستی ئا لهو بهسهرهاتهدا بهڵگهو نیشانهی تهواو ههیه بۆ کهسانێک که لهشت تێبگهن و بزانن.
بَلِ ٱتَّبَعَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَهۡوَآءَهُم بِغَيۡرِ عِلۡمٖۖ فَمَن يَهۡدِي مَنۡ أَضَلَّ ٱللَّهُۖ وَمَا لَهُم مِّن نَّـٰصِرِينَ ﴿٢٩﴾
نهخێر، ئهوانه ژیر نابن، بهڵکو ئهوانهی ستهمیان کردووه شوێنی ئارهزووی خۆیان دهکهون دوور له ههموو بنهمایهکی زانستی و زانیاری، جا ئیتر کێ دهتوانێت ڕێنموویی ئهو کهسانه بکات خوا گومڕای کردوون (ئهڵبهته خۆیان ڕێگهی گومڕاییان ههڵبژاردووه، خوای گهورهش به زۆر هیدایهتی کهس نادات)، کهسیش پشتیوان و یارمهتیدهریان له سزای سهخت بیانپارێزێت.
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِۦ ثُمَّ أَعۡرَضَ عَنۡهَآۚ إِنَّا مِنَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ مُنتَقِمُونَ ﴿٢٢﴾
جا کێ لهو کهسه ستهمکارتره که به فهرموودهکانی خوا یاداوهری و ئامۆژگاری کرابێت، پاشان پشتی لێ ههڵکربێت و گوێی پێنهدات، بهڕاستی ئێمه تۆڵه له تاوانبارو تاوانکاران دهستێنین.
وَهُمۡ يَصۡطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ أَوَلَمۡ نُعَمِّرۡكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَآءَكُمُ ٱلنَّذِيرُۖ فَذُوقُواْ فَمَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِن نَّصِيرٍ ﴿٣٧﴾
ئهوانه گریهو زاری و هاوارو قیژهو ناڵهیان لهناو دۆزهخدا لێ بهرز دهبێتهوهو بهکهساسیهوه دهڵێن پهروهردگارا: دهرمان بهێنهو ڕزگارمان بکه لهم حاڵه، مهرج بێت کارو کردهوهی چاك ئهنجام بدهین، نهك ئهوهی که جاران دهمانکرد، له وهڵامیاندا خوا دهفهرموێت: ئایا ئهوهنده تهمهنمان پێ نهبهخشین؟ ئهوهی بیهوێت بیرێك بکاتهوه تیایدا بیربکاتهوه؟! بێدارکهرهوهشتان بۆ هات، (دیاره ههموویان خهجاڵهت و سهرشۆڕدهبن و قسهیان نامێنێت)، بۆیه پێیان دهوترێت: کهواته ده بچێژن سزای دۆزهخ، چونکه ستهمکاران هیچ پشتیوانێکیان نیه.
أَفَمَن يَتَّقِي بِوَجۡهِهِۦ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ وَقِيلَ لِلظَّـٰلِمِينَ ذُوقُواْ مَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ ﴿٢٤﴾
جا ئایا ئهو کهسهی به ڕوخسارو دهم و چاوی بهرگری له سزای سهختی ڕۆژی قیامهت بکات، (وهك ئهوه وایه که نهترسێت)، ئهوسا بهو ستهمکارانه دهوترێت: دهی بچێژن سزای ئهوهی که دهتانکرد.
وَلَوۡ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ مَا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا وَمِثۡلَهُۥ مَعَهُۥ لَٱفۡتَدَوۡاْ بِهِۦ مِن سُوٓءِ ٱلۡعَذَابِ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ وَبَدَا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مَا لَمۡ يَكُونُواْ يَحۡتَسِبُونَ ﴿٤٧﴾
خۆ ئهگهر بهڕاستی ئهوانهی کهستهمیان کردووه، خاوهنی ههر ههموو زهوی بن، ئهوهندهی تریشی لهگهڵ بێت، ئهوه له ڕۆژی قیامهتدا ههر ههمووی دهکهنه قوربانی خۆیان و ههمووی دهبهخشن له پێناوی ڕزگاریی خۆیاندا کاتێک که دهبینن سزاو ئازاری دۆزهخ زۆرسهخته و لهلایهن خواوه سزاو ئازار و ئهشکهنجهی وایان بۆ دهردهکهوێت که ههرگیز به تهمای نهبوون.
وَأَنذِرۡهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡأٓزِفَةِ إِذِ ٱلۡقُلُوبُ لَدَى ٱلۡحَنَاجِرِ كَٰظِمِينَۚ مَا لِلظَّـٰلِمِينَ مِنۡ حَمِيمٖ وَلَا شَفِيعٖ يُطَاعُ ﴿١٨﴾
ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) بیانترسێنه و ئاگایان بکه له ڕۆژه نزیکهکه، ڕۆژی قیامهت، کاتێک که دڵهکان دهگهنه گهروو، غهمگینی و پهژاره و تهنگانه دڵ ودهروونی خوانهناسان بهتهواوی داگیر ئهکات، هیچ دڵسۆز و پشتیوانێک بۆ ستهمکاران نی یه، کهس تکاکار و غهمخۆریان نی یه، تا قسهیهکی ڕهواجی ههبێت و تکای لێ وهربگیرێت.
إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَيَوۡمَ يَقُومُ ٱلۡأَشۡهَٰدُ ﴿٥١﴾
بهڕاستی ئێمه پێغهمبهرهکانمان و ئهوانهش که باوهڕیان هێناوه سهر دهخهین، له ژیانی دنیادا ههروهها ئهو ڕۆژهش که شایهتهکان شایهتی دهدهن (فریشتهکان شایهتی بۆ پێغهمبهران دهدهن، پێغهمبهران شایهتی بۆ بانگخوازان دهدهن بانگخوازان شایهتن لهسهر خهڵکی)
يَوۡمَ لَا يَنفَعُ ٱلظَّـٰلِمِينَ مَعۡذِرَتُهُمۡۖ وَلَهُمُ ٱللَّعۡنَةُ وَلَهُمۡ سُوٓءُ ٱلدَّارِ ﴿٥٢﴾
لهو ڕۆژهدا ستهمکاران تکاو پاڕانهوهیان بێ سووده و کهڵکیان پێناگهیهنێت، نهفرین ههر بۆ ئهوانه و ههر بۆ ئهوانیشه جێگهی ناسازو ناخۆش.
أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَـٰٓؤُاْ شَرَعُواْ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمۡ يَأۡذَنۢ بِهِ ٱللَّهُۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةُ ٱلۡفَصۡلِ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿٢١﴾
(ئایا ئهو بێباوهڕانه ڕازین بهبهرنامهی خوا) یاخود شوێنی ئهو هاوهڵگهڕانه دهکهون که بهناوی دینهوه بهرنامهیان بۆ داناون و پهیڕهوییان دهکهن بێ ئهوهی خوا مۆڵهتی دابێت و پێی ڕازی بێت (حهرام و حهڵاڵیان بۆ دیاری دهکهن)، خۆ ئهگهر بڕیاری پێشترمان نهبوایه به مانهوهیان تا کاتی دیاریکراو، ئهوه فهرمان دهدرا به لهناو بردنیان، بێگومان بۆ ستهمکاران سزای به ئێش و بهسۆ ئامادهیه.
تَرَى ٱلظَّـٰلِمِينَ مُشۡفِقِينَ مِمَّا كَسَبُواْ وَهُوَ وَاقِعُۢ بِهِمۡۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فِي رَوۡضَاتِ ٱلۡجَنَّاتِۖ لَهُم مَّا يَشَآءُونَ عِندَ رَبِّهِمۡۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ ﴿٢٢﴾
(لهڕۆژی قیامهت و لێپرسینهوهدا) دهبینیت ستهمکاران دهترسن لهوهی که کردوویانه، لهکاتێکدا سزاکهی کهوتووه بهسهریاندا و لێی دهرباز نابن، هاوکات ئهوانهی که باوهڕیان هێناوه و کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه له باخچهکانی بهههشتدا ژیانی کامهرانی دهبهنه سهر، چیان بوێت لهلایهن پهروهردگاریانهوه بۆیان ئامادهیه، ئا ئهوهیه خهڵات و بهخششی گهوره و بێ سنوور.
إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَظۡلِمُونَ ٱلنَّاسَ وَيَبۡغُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ﴿٤٢﴾
بێگومان تهنها ئهوانه بهرپرس دهبن که ستهم له خهڵکی دهکهن و دهستدرێژی دهکهن به ناحهق له زهویدا، ئا ئهوانه سزاو ئازاری به ئیشیان بۆ ههیه...
وَلَن يَنفَعَكُمُ ٱلۡيَوۡمَ إِذ ظَّلَمۡتُمۡ أَنَّكُمۡ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ ﴿٣٩﴾
ئهمڕۆ ئهو قسه و گلهیی و بناشتانه ههرگیز سوودتان پێ ناگهیهنن، (چونکه) کاتی خۆی ئێوه ستهمتان له خۆتان و خهڵکیش کردووه، ئێسته بێگومان ههردوولاتان له سزاو ئازاردا بهشدارن.
فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ ذَنُوبٗا مِّثۡلَ ذَنُوبِ أَصۡحَٰبِهِمۡ فَلَا يَسۡتَعۡجِلُونِ ﴿٥٩﴾
بێگومان بۆ ئهوانهی ستهمیان کردووهتۆڵهو سزای زۆرمان بۆ ئامادهکردوون، ههروهک چۆن بۆ هاوهڵ و هاوبیرهکانیان ئامادهمانکردووه، دهبا ئیتر پهلهم لێنهکهن (چونکهبهم زوانهیهخهیان دهگرێت).
فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن يَوۡمِهِمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ﴿٦٠﴾
ئینجا وهیل و ئاهو ناڵه بۆ ئهوانهی کهرێبازی کوفرو خوانهناسیان گرتۆتهبهر لهو ڕۆژهی کهههڕهشهیان لێ کراوهو بهم زووانهپێش دێت.
فَذَرۡهُمۡ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي فِيهِ يُصۡعَقُونَ ﴿٤٥﴾
وازیان لێ بهێنه ههتا بهو ڕۆژه دهگهن کهتایدا تیادهچن و لاڵ و پاڵ دهکهون
يَوۡمَ لَا يُغۡنِي عَنۡهُمۡ كَيۡدُهُمۡ شَيۡـٔٗا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ ﴿٤٦﴾
ئهو ڕۆژه ئیتر فێڵ و تهڵهکهیان بههیچ جۆرێک فریایان ناکهوێت و سهرکهوتوو سهرفراز نابن
وَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ عَذَابٗا دُونَ ذَٰلِكَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٤٧﴾
بێگومان بۆ ئهوانهی کهستهمیان کردووهسزای تریش ههیه بێجگه لهوهی کهجار جار بۆیان پێش دێت پێش تیاچوونی یهکجاری، بهڵام زۆربهیان نافامن و نازانن (ههست بهدهستی قهدهر ناکهن لهرووداوهکاندا)
وَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعۡيُنِنَاۖ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ ﴿٤٨﴾
ئهی پێغهمبهر (چلی الله علیه وسلم) خۆگربه لهبهرامبهر بهجێهێنانی فهرمانی پهروهردگارتهوه، دڵنیابه کهتۆ لهژێر چاودێری ئێمهدایت، ههروهها تهسبیحات و ستایش و سوپاسگوزاری پهروهردگارت بكهکاتێک کهبهرهبهیان ههڵدهسێت
وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡهُ وَإِدۡبَٰرَ ٱلنُّجُومِ ﴿٤٩﴾
لهشهوگاریشدا ههر بیپهرسته و ستایشی بکه، ههروهها کاتێک ئهستێرهکان ون دهبن لهچاو دیار نامێنن
كَمَثَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ إِذۡ قَالَ لِلۡإِنسَٰنِ ٱكۡفُرۡ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّي بَرِيٓءٞ مِّنكَ إِنِّيٓ أَخَافُ ٱللَّهَ رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٦﴾
(نێوانی دووڕووهکان له گهڵ جووهکان) وهك شهیتان وایه که هانی ئادهمیزاد دهدات له ڕێی خهیاڵ و وهسوهسهوه؛ پێی دهڵێت: وهره کافربه (به جوانکردنی ههموو جۆره تاوانێک که خوا پێی ناخۆشه)، جا کاتێك که کافر بوو (واته ئهو کارانهی ئهنجام دا که شهیتان پێی ڕازیه) پێی دهڵێت: بهڕاستی من بهریم له تۆ من له پهروهردگاری جیهانیان دهترسم!!.
فَكَانَ عَٰقِبَتَهُمَآ أَنَّهُمَا فِي ٱلنَّارِ خَٰلِدَيۡنِ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَـٰٓؤُاْ ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿١٧﴾
سهرئهنجامی ههردووکیان (شهیتان و ئادهمیزادی کافر) ئهوهیه که ههردوو له دۆزهخدا بۆ ههمیشه، بهنهمریی دهمێننهو، ئهوهش پاداشتی ستهمکارانه.