وَلَقَدۡ رَٰوَدُوهُ عَن ضَيۡفِهِۦ فَطَمَسۡنَآ أَعۡيُنَهُمۡ فَذُوقُواْ عَذَابِي وَنُذُرِ ﴿٣٧﴾
و البته (با لوط) دربارۀ (سوء قصد به) مهمانانش سخن گفتند، پس ما چشمهای آنها را کور کردیم (و گفتیم: لذت) عذاب من و ترسانیدنهای مرا بچشید.
288 آیه · موضوعات · fa-af
وَلَقَدۡ رَٰوَدُوهُ عَن ضَيۡفِهِۦ فَطَمَسۡنَآ أَعۡيُنَهُمۡ فَذُوقُواْ عَذَابِي وَنُذُرِ ﴿٣٧﴾
و البته (با لوط) دربارۀ (سوء قصد به) مهمانانش سخن گفتند، پس ما چشمهای آنها را کور کردیم (و گفتیم: لذت) عذاب من و ترسانیدنهای مرا بچشید.
فَإِذَا ٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَكَانَتۡ وَرۡدَةٗ كَٱلدِّهَانِ ﴿٣٧﴾
پس وقتی آسمان بشکافد پس (مانند( گل سرخ، همچون روغن گداخته شود.
فِيهِمَا عَيۡنَانِ تَجۡرِيَانِ ﴿٥٠﴾
در آن دو (باغ) دو چشمه جاری است.
فِيهِنَّ خَيۡرَٰتٌ حِسَانٞ ﴿٧٠﴾
در آن باغها زنان نیکسیرت و خوبصورت است.
فَلَوۡلَآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلۡحُلۡقُومَ ﴿٨٣﴾
پس چرا وقتی که جان به حلقوم میرسد (توانایی بازگرداندن آن را نداريد؟).
وَأَنتُمۡ حِينَئِذٖ تَنظُرُونَ ﴿٨٤﴾
و شما در آن وقت (سكرات موت را) مینگرید.
ٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا لَعِبٞ وَلَهۡوٞ وَزِينَةٞ وَتَفَاخُرُۢ بَيۡنَكُمۡ وَتَكَاثُرٞ فِي ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَوۡلَٰدِۖ كَمَثَلِ غَيۡثٍ أَعۡجَبَ ٱلۡكُفَّارَ نَبَاتُهُۥ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَىٰهُ مُصۡفَرّٗا ثُمَّ يَكُونُ حُطَٰمٗاۖ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٞ شَدِيدٞ وَمَغۡفِرَةٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٞۚ وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا مَتَٰعُ ٱلۡغُرُورِ ﴿٢٠﴾
بدانید که زندگانی دنیا چیزی جز بازی، سرگرمی و زینت و فخر فروشی در میانتان و افزون طلبی در اموال و اولاد نیست. مانند بارانی که گیاه (رویدۀ) آن کشاورزان را به تعجب میآورد باز خشک میشود و آن را زرد میبینی، باز کاه میگردد. و در آخرت عذاب سخت و (هم) مغفرت و رضامندی از جانب الله است. و زندگانی دنیا نیست مگر سبب و وسيلۀ غرور و فریب.
مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِيٓ أَنفُسِكُمۡ إِلَّا فِي كِتَٰبٖ مِّن قَبۡلِ أَن نَّبۡرَأَهَآۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ﴿٢٢﴾
هیچ مصیبتی در زمین و نه در جانهایتان به شما نرسد مگر پیش از آنکه آن را ایجاد کنیم در کتاب (تقدیر) ثبت و نوشته است. چون این امر بر الله آسان است.
لِّكَيۡلَا تَأۡسَوۡاْ عَلَىٰ مَا فَاتَكُمۡ وَلَا تَفۡرَحُواْ بِمَآ ءَاتَىٰكُمۡۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخۡتَالٖ فَخُورٍ ﴿٢٣﴾
این برای آنست تا بر آنچه از دستتان رفته است افسوس نخورید و به آنچه که (الله) به شما میدهد شاد نشوید و الله هیچ شخص متكبر فخر فروش را دوست نمیدارد.
لِّئَلَّا يَعۡلَمَ أَهۡلُ ٱلۡكِتَٰبِ أَلَّا يَقۡدِرُونَ عَلَىٰ شَيۡءٖ مِّن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَأَنَّ ٱلۡفَضۡلَ بِيَدِ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٢٩﴾
تا در نتیجه اهل کتاب بدانند که چیزی از فضل الله را در اختیار ندارند و اینکه فضل و رحمت در دست الله است، آن را به هر کس که بخواهد میدهد. و الله دارای فضل و بخشش بزرگ است.
وَٱلَّذِينَ تَبَوَّءُو ٱلدَّارَ وَٱلۡإِيمَٰنَ مِن قَبۡلِهِمۡ يُحِبُّونَ مَنۡ هَاجَرَ إِلَيۡهِمۡ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمۡ حَاجَةٗ مِّمَّآ أُوتُواْ وَيُؤۡثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ وَلَوۡ كَانَ بِهِمۡ خَصَاصَةٞۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ﴿٩﴾
و آنانی که پیش از مهاجرین خانه و کاشنه را آماده کردند و ایمان (نیز) در دلشان جای گرفت، کسانی را که بهسوی آنان هجرت کنند دوست میدارند، و در دلهای خود، از آنچه (به مهاجران) داده شده احساس حسادت نمیکنند و (دیگران را) بر خودشان ترجیح میدهند هرچند که خود آنها سخت محتاج باشند. و آنانی که از حرص نفس خویش مصئون باشند، ایشاناند که رستگارند.
وَٱلَّذِينَ جَآءُو مِنۢ بَعۡدِهِمۡ يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا وَلِإِخۡوَٰنِنَا ٱلَّذِينَ سَبَقُونَا بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَا تَجۡعَلۡ فِي قُلُوبِنَا غِلّٗا لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ رَبَّنَآ إِنَّكَ رَءُوفٞ رَّحِيمٌ ﴿١٠﴾
و آنانی که پس از (مهاجرین و انصار) آمدند میگویند: ای پروردگار ما! ما و برادران ما را که در ایمان آوردن از ما سبقت نمودند بیامرز و در دلهای ما هیچ کینهای در حق کسانی که ایمان آوردهاند قرار مده، ای پروردگار ما! یقینا تویی که بخشندۀ مهربانی.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلۡتَنظُرۡ نَفۡسٞ مَّا قَدَّمَتۡ لِغَدٖۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿١٨﴾
ای کسانی که ایمان آوردهاید، از الله بترسید و هر شخص باید بنگرد که چه چیزی را برای (عاقبت) فردا پیش فرستاده است. و از الله بترسید، چون الله به آنچه میکنید باخبر است.
إِن يَثۡقَفُوكُمۡ يَكُونُواْ لَكُمۡ أَعۡدَآءٗ وَيَبۡسُطُوٓاْ إِلَيۡكُمۡ أَيۡدِيَهُمۡ وَأَلۡسِنَتَهُم بِٱلسُّوٓءِ وَوَدُّواْ لَوۡ تَكۡفُرُونَ ﴿٢﴾
اگر بر شما مسلط شوند دشمنان سرسخت شما خواهند بود، و دستان و زبانهای خود را بهسوی شما به بدی دراز میکنند و دوست دارند که شما کافر شوید.
۞وَإِذَا رَأَيۡتَهُمۡ تُعۡجِبُكَ أَجۡسَامُهُمۡۖ وَإِن يَقُولُواْ تَسۡمَعۡ لِقَوۡلِهِمۡۖ كَأَنَّهُمۡ خُشُبٞ مُّسَنَّدَةٞۖ يَحۡسَبُونَ كُلَّ صَيۡحَةٍ عَلَيۡهِمۡۚ هُمُ ٱلۡعَدُوُّ فَٱحۡذَرۡهُمۡۚ قَٰتَلَهُمُ ٱللَّهُۖ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ﴿٤﴾
و هنگامی که آنها را میبینی قد و قامتشان تو را در تعجب میاندازد! و اگر سخن گویند به گفتۀ آنان گوش میدهی، آنان گویا تختههائی هستند که تكيه داده شدهاند. هر فریادی را علیه خود میپندارند، آنان دشمناند. پس از آنان برحذر باش! الله آنان را بکشد، (از حق) به کجا گردانیده میشوند؟
ٱلَّذِي خَلَقَ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ طِبَاقٗاۖ مَّا تَرَىٰ فِي خَلۡقِ ٱلرَّحۡمَٰنِ مِن تَفَٰوُتٖۖ فَٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ هَلۡ تَرَىٰ مِن فُطُورٖ ﴿٣﴾
آن ذاتی که هفت آسمان را طبقه طبقه (و هماهنگ) آفريد، در آفرینش پروردگار مهربان هیچ تفاوت و خللی نمیبینی، باز چشم بگردان آیا (در آن) نقص و خللی میبینی؟
ثُمَّ ٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ كَرَّتَيۡنِ يَنقَلِبۡ إِلَيۡكَ ٱلۡبَصَرُ خَاسِئٗا وَهُوَ حَسِيرٞ ﴿٤﴾
باز هم پی در پی چشم خود را برگردان، (خواهی دید که) چشم در حالیکه خسته و ناتوان است به سویت باز میگردد.
فَلَمَّا رَأَوۡهُ زُلۡفَةٗ سِيٓـَٔتۡ وُجُوهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَقِيلَ هَٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تَدَّعُونَ ﴿٢٧﴾
پس هرگاه آن را (که وعده داده میشدند) نزدیک ببینند، چهرههای کافران قبيح و گرفته میگردد و گفته میشود. این همان وعدهای است که میطلبیدید.
وَدُّواْ لَوۡ تُدۡهِنُ فَيُدۡهِنُونَ ﴿٩﴾
آنان (مشرکین) آرزو دارند که نرمی و سازش کنی تا آنان هم نرمی و سازش از خود نشان دهند.
وَلَا تُطِعۡ كُلَّ حَلَّافٖ مَّهِينٍ ﴿١٠﴾
و از هر حقیر و پستی که بسیار سوگند میخورد پیروی مکن.
هَمَّازٖ مَّشَّآءِۭ بِنَمِيمٖ ﴿١١﴾
(آن که) بسیار عیب جوی است (و) همیشه سخن چینی میکند.
مَّنَّاعٖ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ ﴿١٢﴾
بسیار منع کنندۀ خير (و) تجاوزگر گناهکار است.
فَلَمَّا رَأَوۡهَا قَالُوٓاْ إِنَّا لَضَآلُّونَ ﴿٢٦﴾
پس چون باغ را (سوخته) دیدند، گفتند: حتما ما راه را گم کردهایم.
بَلۡ نَحۡنُ مَحۡرُومُونَ ﴿٢٧﴾
(نه) بلکه ما از کشتزار خود محروم شدهایم.
لَّوۡلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعۡمَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ مَذۡمُومٞ ﴿٤٩﴾
اگر نعمت پروردگارش نبود، در حالیکه قابل ملامتی بود به صحرایی بیآب و گیاه، افگنده میشد.
فَٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ ﴿٥٠﴾
(لیکن باز) پروردگارش او را برگزید و در زمرۀ صالحان قرار داد.
وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ ﴿٥١﴾
و به يقين نزدیک بود کافران چون قرآن را شنیدند تو را با چشمهای (تیز) خود بلغزانند و میگویند: يقينا این شخص (پیغمبر) دیوانه است.
وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ ﴿٥٢﴾
حال آنکه آن (قرآن) پندی برای جهانیان است.
ثُمَّ نَظَرَ ﴿٢١﴾
باز نگریست.
ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ ﴿٢٢﴾
باز روی ترش کرد و پیشانی در هم کشید.
وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ نَّاضِرَةٌ ﴿٢٢﴾
(حال آن که کامیاب و ناکام در آخرت معلوم شود) در آن روز چهرههایی شاداب (و خرم) هستند.
إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٞ ﴿٢٣﴾
(چرا که) به پروردگار خود مینگرند.
وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذِۭ بَاسِرَةٞ ﴿٢٤﴾
و چهرههایی در آن روز گرفته (و غمگین) است.
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةٞ ﴿٢٥﴾
(چون) یقین دارند که به معصیت کمرشکن گرفتار میشوند.
إِنَّآ أَنذَرۡنَٰكُمۡ عَذَابٗا قَرِيبٗا يَوۡمَ يَنظُرُ ٱلۡمَرۡءُ مَا قَدَّمَتۡ يَدَاهُ وَيَقُولُ ٱلۡكَافِرُ يَٰلَيۡتَنِي كُنتُ تُرَٰبَۢا ﴿٤٠﴾
البته ما شما را از عذاب نزدیک ترسانیدیم، روزی که انسان آنچه را با دستان خویش پیش فرستاده است میبیند و کافر میگوید: ای کاش من خاک میبودم!.
۞وَيَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ وِلۡدَٰنٞ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيۡتَهُمۡ حَسِبۡتَهُمۡ لُؤۡلُؤٗا مَّنثُورٗا ﴿١٩﴾
و پسران همیشه جوان (برای خدمت) بر آنان میگردند و چون ایشان را ببینی، آنان را مرواریدهای پراگنده میپنداری.
كَأَنَّهُمۡ يَوۡمَ يَرَوۡنَهَا لَمۡ يَلۡبَثُوٓاْ إِلَّا عَشِيَّةً أَوۡ ضُحَىٰهَا ﴿٤٦﴾
روزی که آن را میبینند، گویا که آنان جز (به قدر) شب یا چاشتی (در دنیا و برزخ) درنگ نکردهاند.
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ ﴿٢٤﴾
پس باید انسان به غذای خود بنگرد.
وَيَنقَلِبُ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ مَسۡرُورٗا ﴿٩﴾
و شادمان بهسوی خانوادۀ خود بازمیگردد.
إِنَّهُۥ كَانَ فِيٓ أَهۡلِهِۦ مَسۡرُورًا ﴿١٣﴾
چون او (در دنیا) در میان خانوادۀ خود شادمان (و غافل از آخرت) بود.
فِيهَا عَيۡنٞ جَارِيَةٞ ﴿١٢﴾
در آن جا چشمۀ جاری است.
فَأَمَّا ٱلۡإِنسَٰنُ إِذَا مَا ٱبۡتَلَىٰهُ رَبُّهُۥ فَأَكۡرَمَهُۥ وَنَعَّمَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّيٓ أَكۡرَمَنِ ﴿١٥﴾
پس اما انسان هرگاه پروردگارش او را امتحان کند و به او مقام و نعمت دهد، میگوید: پروردگارم مرا عزت داد.
وَأَمَّآ إِذَا مَا ٱبۡتَلَىٰهُ فَقَدَرَ عَلَيۡهِ رِزۡقَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّيٓ أَهَٰنَنِ ﴿١٦﴾
و اما وقتی که پروردگارش او را امتحان کند و روزیاش را بر او تنگ سازد، میگوید: پروردگارم مرا اهانت کرده است.
أَيَحۡسَبُ أَن لَّمۡ يَرَهُۥٓ أَحَدٌ ﴿٧﴾
آیا گمان میکند که او را کسی ندیده است؟
أَلَمۡ نَجۡعَل لَّهُۥ عَيۡنَيۡنِ ﴿٨﴾
آیا برای او دو چشم قرار ندادیم؟
وَلِسَانٗا وَشَفَتَيۡنِ ﴿٩﴾
و یک زبان و دو لب؟
وَنَفۡسٖ وَمَا سَوَّىٰهَا ﴿٧﴾
و قسم به نفس انسانی و به آن ذاتی که برابر کرده است (قوت جسمی و روحی او را).
فَأَلۡهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقۡوَىٰهَا ﴿٨﴾
باز به او راه بدی و نیکی او را الهام کرد.
قَدۡ أَفۡلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ﴿٩﴾
البته کامیاب شد هرکس که نفس خود را پاک کرد.
وَقَدۡ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ﴿١٠﴾
و البته ناکام و ناامید شد آن که نفس خود را به گناه آلود.