Yunus 10:31قُلۡ مَن يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ أَمَّن يَمۡلِكُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَمَن يُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ وَيُخۡرِجُ ٱلۡمَيِّتَ مِنَ ٱلۡحَيِّ وَمَن يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَۚ فَسَيَقُولُونَ ٱللَّهُۚ فَقُلۡ أَفَلَا تَتَّقُونَ ﴿٣١﴾
(ئهی پێعهمبهر صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ): کێ ههیه لهئاسمانهوه (بههۆی تیشکی خۆرو بارانهوه) و لهزهویهوه (بههۆی خاک و ئاوو ههواوه) ڕزق و ڕۆزیتان بۆ فهراههم بهێنێت و پێتان ببهخشێت، ئهی کێ ههیهخاوهنی دهزگاکانی بیستن و بینین بێت (توانای بیستن و بینینیان پێ ببهخشێت) ئهی کێ زیندوو لهمردوو دهردههێنێت و مردوو لهزیندوو دهردههێنێت، ههرواها کێیه کهههموو کارو فرمانهکان جێبهجێ دهکات و گۆڕانکاریان بهسهردا دههێنێت (لهبهرامبهر ههموو ئهو پرسیارانهوه) خهڵکی دهڵێن: الله، خوا (ههموو ئهو کارانهو زیاتریش زۆر بهئاسانی ئهنجام دهدات لهڕێگهی یاساو بهرنامهیهکهوهکهههر خۆی دایڕشتووه)، کهواتهپێیان بڵێ: ئایا ناترسن لهسهرهنجامی یاخی بوونتان، ئایا ناترسن لهخهشم و قینی خوا؟!
Yunus 10:32فَذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمُ ٱلۡحَقُّۖ فَمَاذَا بَعۡدَ ٱلۡحَقِّ إِلَّا ٱلضَّلَٰلُۖ فَأَنَّىٰ تُصۡرَفُونَ ﴿٣٢﴾
جا ههر ئهو زاتهیه پهروهردگاری ڕاست و دروستتان، (باشه) دوای حهق و ڕاستی چی ههیه جگه لهگومڕایی و سهر گهردانی؟ (ئیتر ئێوه بۆ بیرناکهنهوه) چۆن لادهدرێن (لهڕێبازی حهقهوه بۆ ڕێبازی بهتاڵ)؟!
Yunus 10:33كَذَٰلِكَ حَقَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى ٱلَّذِينَ فَسَقُوٓاْ أَنَّهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ ﴿٣٣﴾
ئا بهو شێوهیه (چونکه لهگهڵ ئهو ههموو بهڵگهیهدا ههر تاوانبارن و سهر کهشی دهکهن) بڕیاری پهروهردگارت لهسهر ئهوانهی که لهسنوور دهرچوون بڕاوهتهوه، که ئهوانه بهڕاستی ههر ئیمان و باوهڕناهێنن.
Yunus 10:34قُلۡ هَلۡ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥۚ قُلِ ٱللَّهُ يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ﴿٣٤﴾
(ئهی محمد صلی الله علیه وسلم) پێیان بڵێ: باشه ئایا لهو شتانهی که ئێوه لهجیاتی خوا (دهیپهرستن) کهسێک ههیه که بتوانێت شتێک دروست بکات لهسهرهتاوه، یان ئهگهر دروستی کردوو دوایی نهما، ئایا دهتوانێت سهر لهنوێ بیهێنێتهوه کایه؟! ئهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم) تۆ بڵێ: ههر خوا، الله، ههر ئهو دهتوانێت لهسهرهتاو نهبوونهوه خهڵکی و ههموو شت دروست بکات و پاشان دوای مردن و نهمان دووبارهی بکاتههوه، کهوابوو چۆن لائهدرێن لهحهق بههۆی درۆو پڕوپاگهندهوه؟!
Yunus 10:65وَلَا يَحۡزُنكَ قَوۡلُهُمۡۘ إِنَّ ٱلۡعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًاۚ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿٦٥﴾
گوفتاری نابهجێ و نادروستی خوانهناسان خهفهت بارو غهمگینت نهکات، چونکه بهڕاستی عیزهت و بهرزی و بڵندی ههر ههمووی هی خوایه، ئهو زاته ههمیشه بیسهر و زانایه.
Yunus 10:66أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ شُرَكَآءَۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ ﴿٦٦﴾
ئاگادار بن که بهڕاستی ههر کهس له ئاسمانهکان و له زهویدا ههیه خوا خاوهنیانه، ئهوانهی جگه له خوا شتی تر دهپهرستن و پهیڕهوی ڕێبازی تر دهکهن (وهنهبێت شوێن ڕێبازێکی چاک کهوت بن) ئهوانه تهنها شوێنی گومان کهوتوون، ئهوانه جگه له درۆ کردن و گۆترهکاری هیچی تر ناکهن.
Yunus 10:67هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ لِتَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَسۡمَعُونَ ﴿٦٧﴾
ههر زاتی خوایه که شهوی بۆ بهدیهێناون تاوهکو تیایدا بحهوێنهوه، ڕۆژیشی کردووه بهڕووناککهرهوه، (تا کاره کاسپی تیادا ئهنجام بدهن)، بهڕاستی ئا لهو دیاردانهدا بهڵگه و نیشانهی زۆر ههن (لهسهر دهسهڵات و توانایی پهرووهردگار) بۆ کهسانێک که ببیستن وتێبگهن.
Yunus 10:68قَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدٗاۗ سُبۡحَٰنَهُۥۖ هُوَ ٱلۡغَنِيُّۖ لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ إِنۡ عِندَكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭ بِهَٰذَآۚ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ﴿٦٨﴾
(خوانهناسان) دهڵێن: خوا منداڵی بۆ خۆی بڕیارداوه! پاکی و بێگهردی شایستهی ئهو خوایهیه، ئهو زاته بێ نیازه (پێویستی به کوڕو کچ نیه)، ههرچی له ئاسمانهکان و له زهویدا ههیه ههر خوا خاوهنیانه، بێگومان هیچ بهڵگه و نیشانهیهکتان نیه بۆ ئهم بوختانه ناڕهوایه، ئایا شتێک ههڵدهبهستن بۆ خواو (بێ باکانه) دهیڵێن، که هیچی لێ نازانن و هیچ بنهمایهکی نیه؟!
Yunus 10:69قُلۡ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ لَا يُفۡلِحُونَ ﴿٦٩﴾
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم تۆ) بڵێ: بهڕاستی ئهوانهی درۆو بوختان بهدهم خواوه ههڵدهبهستن، ئهوه سهرفرازو ڕزگار نابن.
Yunus 10:70مَتَٰعٞ فِي ٱلدُّنۡيَا ثُمَّ إِلَيۡنَا مَرۡجِعُهُمۡ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ ٱلۡعَذَابَ ٱلشَّدِيدَ بِمَا كَانُواْ يَكۡفُرُونَ ﴿٧٠﴾
(بهڵکو ههموو دهسکهوتهکهیان) ژیانی دنیاو ڕابواردنی دنیایه، لهوهو دوا گهڕانهوهیان بۆ لای ئێمهیه، ئهوسا سزای به ئێشیان دهدهین و تاڵاو دهکهین بهگهروویاندا بههۆی ئهوهی که بێباوهڕ ئهبوون پێی.
Hud 11:6۞وَمَا مِن دَآبَّةٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزۡقُهَا وَيَعۡلَمُ مُسۡتَقَرَّهَا وَمُسۡتَوۡدَعَهَاۚ كُلّٞ فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٖ ﴿٦﴾
هیچ زیندهوهرێك نیه لهم زهویهدا ڕزق و ڕۆزیهکهی لهسهر خوا نهبێت و ئاگاداره بهشوێنی حهوانهوه و شوێنی دهرچوونیان، ههموو شتێك تۆماره له دۆسیهی ئاشکرادا له (لوح المحفوظ) دا.
Hud 11:7وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ وَكَانَ عَرۡشُهُۥ عَلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۗ وَلَئِن قُلۡتَ إِنَّكُم مَّبۡعُوثُونَ مِنۢ بَعۡدِ ٱلۡمَوۡتِ لَيَقُولَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ ﴿٧﴾
ئهو خوایه زاتێکه ئاسمانهکان و زهوی له ماوهی شهش ڕۆژدا دروستکرد، تهختی فهرمانڕهوایهتی (که دروستکراوێکی زۆر گهوره و شکۆمهنده) لهسهر ئاو بوو، تا تاقیتان بکاتهوه که کێتان کاری چاکتر ئهنجام دهدات (فهرمانبهردارێکی چاکه) و سوێند بهخوا ئهگهر بڵێت بهڕاستی ئێوه زیندوو دهکرێنهوه دوای مردن، بێگومان ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون دهڵێن: ئهم قسه و باسه هیچ نیه، تهنها جادوویهکی ئاشکرایه.
Ar-Ra'd 13:1الٓمٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِۗ وَٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ ﴿١﴾
سهرنجی سهرهتای سوورهتی (البقرة) بده، ئهوهی لهم کتێبهدا ههیه ئایاتهکانی قورئانی پیرۆزه و ئهوهی که له سهرانسهری ئهم قورئانهدا بۆ تۆ ئهی پێغهمبهر صلی اللهعلیه وسلم دابهزێنراوه له لایهن پهروهردگارتهوه، ڕاستی و حهقیقهته، بهڵام زۆربهی خهڵکی باوهڕ ناهێنن.
Ar-Ra'd 13:2ٱللَّهُ ٱلَّذِي رَفَعَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيۡرِ عَمَدٖ تَرَوۡنَهَاۖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِي لِأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ يُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُم بِلِقَآءِ رَبِّكُمۡ تُوقِنُونَ ﴿٢﴾
خوا ئهو زاتهیه که بهچاوی خۆتان دهبینن چۆن ئاسمانهکانی بهبێ کۆڵهکه و ستوون بهرز کردۆتهوه و ڕایگرتووه، لهوهودوا لهسهر تهختی فهرمانڕهوایی وهستاوه (ئهڵبهته چونیهتی وهستان و تهختی فهرمانڕهوایی و گهلێ شتی لهو بابهتانه له ڕادهی بۆچوونی ئێمه بهدهره، تهفسیری ئهم ئایهتهیان له پێشهوا مهلیك پرسیووه، له وهڵامدا وتوویهتی: وهستانهکه حهقیقهتی ههیه، چونیهتیهکهی شاراوهیه، پرسیارکردن دهربارهی بیدعهیه، باوهڕ بوون پێی واجبه)، خۆرو مانگیشی ڕام هێناوه، ههر یهکهیان له چهرخ و خۆلی خۆیدا بێ وچان تا ماوهیهکی دیاریکراو دهسوڕێنهوه، ههر ئهو زاته کاروباری جیهان ههر ههمووی بهڕێ دهکات و ڕێکی دهخات، ههروهها ئایهتهکانی قورئان بهوردی و دوورو درێژی دهخاته بهرچاو بۆ ئهوهی دڵنیابن له به خزمهت گهیشتن و ئاماده بوونی بهردهم دادگای پهروهردگارتان (بۆ لێپرسینهوه).
Ar-Ra'd 13:3وَهُوَ ٱلَّذِي مَدَّ ٱلۡأَرۡضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۡهَٰرٗاۖ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ جَعَلَ فِيهَا زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٣﴾
ههر ئهو زاتهشه که زهوی پان و بهرین کردوه و (ههرچهنده له شێوهی گۆدایه)، کهژو چیاو ڕووباری زۆری تێدا دابین کردووه، له ههموو بهرو بوومێك جووتی فهراههم هێناوه له ههردوو جۆره، شهوی والێکردووه که ڕۆژ داپۆشێت، بهڕاستی ئا لهو شتانهدا بهڵگه و نیشانهی زۆر ههن بۆ کهسانێك بیربکهنهوه.
Ar-Ra'd 13:4وَفِي ٱلۡأَرۡضِ قِطَعٞ مُّتَجَٰوِرَٰتٞ وَجَنَّـٰتٞ مِّنۡ أَعۡنَٰبٖ وَزَرۡعٞ وَنَخِيلٞ صِنۡوَانٞ وَغَيۡرُ صِنۡوَانٖ يُسۡقَىٰ بِمَآءٖ وَٰحِدٖ وَنُفَضِّلُ بَعۡضَهَا عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلۡأُكُلِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ﴿٤﴾
لهسهر ڕووکاری زهوی پارچهی جۆراوجۆر ههیه له پاڵ یهکدا (که کارکردیان ههیه لهسهر چۆنێتی و بهرههمی ڕووهك، جگه لهوهی جیاوازیان نیشانهن بۆ کانزا جۆراو جۆرهکان)، ههرهها باخی ڕهزی ترێ، کشتوکاڵی ههمه جۆر له دانهوێڵه و بێستانهکاندا، دارخورمای یهك قهدو دوو قهد، ههموو ئهمانه بهیهك ئاو ئاودێر دهکرێن و له یهك جۆر ئاو دهخۆنهوه (بهڵام سهوئهنجام ئهو ههموو بهروبومه جیاوازه له قهبارهو تام و بۆن و ڕهنگ و شێوازدا، پهیدا دهبن) و ههندێکیانمان له ههندێکی تر بۆ خۆراکی ئادهمیزاد نازدارتر و پهسهندتر کردووه، بهڕاستی ئا لهو شتانهشدا بهڵگه و نیشانهی زۆر ههن بۆ کهسانێك عهقڵ و ژیری خۆیان بخهنهکار.
Ar-Ra'd 13:8ٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تَحۡمِلُ كُلُّ أُنثَىٰ وَمَا تَغِيضُ ٱلۡأَرۡحَامُ وَمَا تَزۡدَادُۚ وَكُلُّ شَيۡءٍ عِندَهُۥ بِمِقۡدَارٍ ﴿٨﴾
خوا چاك دهزانێت بهوهی ههموو مێینهیهك چی له سکیدا ههڵگرتووه (نێره یان مێ، تهواوه، یان ناتهواو، ڕهنگی ڕووخساری، قهبارهی.... تد) ههروهها دهزانێت بهوهش که دهپوکێتهوهو لهبار دهچێت و بهوهش که زیاد دهکات و گهوره دهبێت، ههموو شتێك لای ئهو زاته بهئهندازه و پێوانهیه.
Ar-Ra'd 13:9عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡكَبِيرُ ٱلۡمُتَعَالِ ﴿٩﴾
ئهو زاته زانای نهێنی و شاراوهکانه ههروهها زانای ئاشکراو بینراوهکانیشه، زاتێکی زۆر گهورهو بهشکۆو بڵندو پایهداره.
Ar-Ra'd 13:10سَوَآءٞ مِّنكُم مَّنۡ أَسَرَّ ٱلۡقَوۡلَ وَمَن جَهَرَ بِهِۦ وَمَنۡ هُوَ مُسۡتَخۡفِۭ بِٱلَّيۡلِ وَسَارِبُۢ بِٱلنَّهَارِ ﴿١٠﴾
چونیهکه لای ئهو زاته، ئهگهر کهسێکتان قسه بشارێتهوه، یان بیڵێت و ئاشکرای بکات، ههروهها ئاگاداری ئهو کهسهیه که له تاریکی شهودا خۆی دهشارێتهوه، ئهوهش که بهڕۆژدا دهڕواو ئاشکراو دیاره.
Ar-Ra'd 13:11لَهُۥ مُعَقِّبَٰتٞ مِّنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦ يَحۡفَظُونَهُۥ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوۡمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمۡۗ وَإِذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ سُوٓءٗا فَلَا مَرَدَّ لَهُۥۚ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَالٍ ﴿١١﴾
بۆ خوا ههیه فریشتهی بێ شومار که به نۆره بهدوای یهکدا دێن تا چاودێری ئادهمیزاد بکهن له بهرو پشت و له ههموو لایهکهوه بیپارێزن به فهرمانی خوا، بێگومان خوا بارودۆخی هیچ قهوم و گهلێك ناگۆڕێت (له خۆشیهوه بۆ ناخۆشی، یان له زهلیلیهوه بۆ سهربهرزی، یان له گرانیهوه بۆ ههرزانی)ههتا ئهوان ئهوهی به خۆیان دهکرێت نهیگۆڕن و نهیکهن، کاتێکیش خوا بیهوێت بهڵایهك بهسهر ههر میللهتێکدا بهێنێت (له دهرئهنجامی سهرکهشی و یاخی بوونیان)، ئهوه هیچ هێزێك ناتوانێت بهری بگرێت، هیچ کهسیش ناتوانێت جگه له خوا فریایان بکهوێت و ڕزگاریان بکات.
Ar-Ra'd 13:12هُوَ ٱلَّذِي يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَيُنشِئُ ٱلسَّحَابَ ٱلثِّقَالَ ﴿١٢﴾
خوا ئهو زاتهیه که ههوره بروسکهتان نیشان دهدات، هاوڕێ لهگهڵ ترسدا (بههۆی ڕووناکی بههێزو دهنگی سامناکی، که دهوریان ههیه له بهپێز کردنی خاکی زهوی و تهقاندنهوهی تۆوهکاندا) ههروهها ئومێد و هیوا بهخشیشه (به ساڵێکی پڕ بهرهکهت)، ههر ئهو زاته ههوری قورس و سهنگین و ئاودار بهدی دههێنێت.
Ar-Ra'd 13:13وَيُسَبِّحُ ٱلرَّعۡدُ بِحَمۡدِهِۦ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ مِنۡ خِيفَتِهِۦ وَيُرۡسِلُ ٱلصَّوَٰعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَآءُ وَهُمۡ يُجَٰدِلُونَ فِي ٱللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ ٱلۡمِحَالِ ﴿١٣﴾
ههوره تریشقه (بهدهنگی گهوره و سامناكی) تهسبیحات و سوپاس و ستایشی (بهدیهێنهری دهکات) و فریشتهکانیش له ترسی ئهو زاته (سهر گهرمی تهسبیحات و ستایش و سوپاسگوزارین)، ههروهها (جاری وا ههیه) ههوره بروسکه دهنێرێت و دهیماڵێت بهکهسێکدا که خوا ویستی لهسهره و ڕۆژی تهواو بووه (جا لهگهڵ ئهم ههموو بهڵگهو نیشانه بههێزهدا) ئهوانه ههر له دهمهدهمێ و مشتومڕدان دهربارهی خوا (دوور له بنهمای زانستی) لهکاتێکدا ئهو زاته دهسهڵاتی زۆر بههیزهو تۆڵهسهندنی (له خوانهناسان) توندو تیژه.
Ibrahim 14:32ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزۡقٗا لَّكُمۡۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡفُلۡكَ لِتَجۡرِيَ فِي ٱلۡبَحۡرِ بِأَمۡرِهِۦۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡأَنۡهَٰرَ ﴿٣٢﴾
خوا ئهو زاتهیه که ئاسمانهکان و زهوی بهدیهێناوه، له ئاسمانهوه بارانی باراندووه بههۆیهوه بهروبوومی لهناخی زهوی بۆ ئێوه دهرهێناوه، ههروهها کهشتی له دهریادا بۆ ئێوه بار هێناوه تا فهرمانی ئهو زاته بڕوات (بهسهریهوه، ههر خوایه بهدیهێنهری ئهو ماده سهرهتاییانهی که کهشتی لێ دروست دهکرێت، ههر ئهوزاتهیه بهدیهێنهری وزهو ئاوو ههوا... هتد)، ههروهها ڕووبارهکانیشی بۆ ڕام کردوون (که جۆرهها سوودیان ههیه بۆتان).
Ibrahim 14:33وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ دَآئِبَيۡنِۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ ﴿٣٣﴾
خۆرو مانگیشی بۆ ڕام هێناون که بهردهوام له چهرخ و خولدان، شهو و ڕۆژیشی بۆ خزمهتگوزاری ئێوه ڕام هێنا.
Ibrahim 14:34وَءَاتَىٰكُم مِّن كُلِّ مَا سَأَلۡتُمُوهُۚ وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَآۗ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَظَلُومٞ كَفَّارٞ ﴿٣٤﴾
لهههرچی شتێك داواتان کردبێت و پێوستان بێت، پێی بهخشیوون، خۆ ئهگهر نازو نیعمهت و بهخششهکانی خوا ئاماژه بکهن، ناتوانن بیانژمێرن (بهڵکو یهك نیعمهت ناژمێردرێت، ئهوهنده لق و پۆپی لێ دهبێتهوه)، بهڕاستی زۆربهی ئینسانهکان زۆر ستهمکارو خوانهناس و سپڵهن.
An-Nahl 16:1أَتَىٰٓ أَمۡرُ ٱللَّهِ فَلَا تَسۡتَعۡجِلُوهُۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ﴿١﴾
فهرمانی خوا بهڕێوهیه و واگهیشت، پهلهی لێمهکهن و پهلهتان نهبێت، پاکی و بڵندی بۆ ئهو زاتهیه لهوهی که هاوهڵگهران دهیکهنه هاوهڵ و شهریك بۆ خوا.
An-Nahl 16:2يُنَزِّلُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ بِٱلرُّوحِ مِنۡ أَمۡرِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرُوٓاْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱتَّقُونِ ﴿٢﴾
پهروهردگار، خۆی فریشتهکان به ڕهحمهت و ژیانهوه (که وهحی ئاسمانیه) دهنێرێت بۆ ههرکهس بیهوێت له بهندهکانی (که پێغهمبهرانن)، فهرمانیان پێدهدات که: خهڵکی بێدار بکهنهوه لهوهی که بهڕاستی جگه له من خوایهکی تر نیه، لهبهر ئهوه له خهشم و قینم خۆتان بپارێزن (چونکه لهو کهسانه خۆش نابم که غهیری من دهپهرستن).
An-Nahl 16:3خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ تَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ﴿٣﴾
(ئهو زاته) ئاسمانهکان و زهوی لهسهر بنچینهی حهق و ڕاستی دروست کردووه، بهرزو بڵنده لهوهی (نهفامان) شهریك و هاوبهشی بۆ بڕیار بدهن.
An-Nahl 16:4خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٖ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٞ مُّبِينٞ ﴿٤﴾
ئادهمیزادیشی له تاکه نوتفهیهك بهدیهێناوه، کهچی ئهو، دوای ماوهیهك که خۆی ناسیووه بووهته دوژمنێکی ئاشکرا (بێ ئهوهی هیچ خراپهیهکمان بۆی بووبێت جگه له چاکه).
An-Nahl 16:5وَٱلۡأَنۡعَٰمَ خَلَقَهَاۖ لَكُمۡ فِيهَا دِفۡءٞ وَمَنَٰفِعُ وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ ﴿٥﴾
ماڵاتیشی دروستکردووه بۆ خزمهتی ئێوه، (له خوری و موو پێستیان جۆرهها پۆشاك و ڕایهخ دروست دهکهن) که گهرمیتان پێ دهبهخشێت (له سهرماو سۆڵهدا)، ههروهها جۆرهها سوودی تری لێ وهردهگرن له شیرو گۆشتهکهشی دهخۆن...
An-Nahl 16:6وَلَكُمۡ فِيهَا جَمَالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسۡرَحُونَ ﴿٦﴾
کاتێك ماڵاتهکان دههێننهوه له ئێواراندا (به تێری و شیرهوه)، له بهرهبهیانهکانیشدا که له ماڵ دهریان دهکهن، دیمهنێکی جوانتان بۆ دهنوێنن (دهروونی ئیماندار دهخرۆشێنن، بهجیاوازی شێوازو قهبارهو دهنگ و ڕهنگ و یاری و گهمهیان).
An-Nahl 16:7وَتَحۡمِلُ أَثۡقَالَكُمۡ إِلَىٰ بَلَدٖ لَّمۡ تَكُونُواْ بَٰلِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ ٱلۡأَنفُسِۚ إِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ ﴿٧﴾
ههندێك لهو ماڵاتانه بارو کهل و پهلی سهنگینتان ههڵدهگرن بۆ وڵات و شوێنێك که ئێوه دوای زهحمهت و ماندوو بوونێکی زۆر نهبێت پێی نهدهگهیشتن، بهڕاستی پهروهردگارتان زاتێکی زۆر به سۆزو میهرهبانه (بۆ نهوهکانی ئادهم).
An-Nahl 16:8وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةٗۚ وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ﴿٨﴾
ههروهها چهندهها جۆری ئهسپ و ماین و هێسترو گوێدرێژی بۆ بهدیهێناون تا بۆ سواری و گواستنهوه بهکاری بهێنن، سهرهڕای دیمهنی قهشهنگیان (بهتایبهت ئهسپ و ماین، که له سهردهمی زانستی و تهکنهلۆژیادا ههر بهکار دێن)و شتی تریش دروست دهکات که ئێسته ئێوه نایزانن (ئهم ئاماژه قورئانیه، ههموو هۆیهکانی گواستنهوهی ئاسمانی و دهریایی و زهمینی دهگرێتهوه که ئادهمیزاد پهی پێ بردووهو پهی پێ دهبات، چونکه ئادهمیزاد خۆی و زانیاری و زانستهکهی و کهرهسته خاوهکان، ههر ههمووی بهخششی خوای بهدیهێنهری تواناو زانایه).
An-Nahl 16:9وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٞۚ وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ ﴿٩﴾
ڕوونکردنهوهی ڕێبازی ڕاست و بهرنامهی دروست لهسهر خوایه (دهبێت وریا بن) ههندێك ڕێبازی لارو چهوت و ناڕێکیش ههیه، خۆ ئهگهر بیویستایه هیدایهتی ههر ههمووتانی دهدا بهگشتی (سهرپشکی نه دهکردن، بهڵام ڕێزی لێناون).
An-Nahl 16:10هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗۖ لَّكُم مِّنۡهُ شَرَابٞ وَمِنۡهُ شَجَرٞ فِيهِ تُسِيمُونَ ﴿١٠﴾
(پهروهردگار) ئهو زاتهیه که له ئاسمانهوه بارانتان بۆ دهبارێنێت که لێی دهخۆنهوه، ههروهها تێکهڵ به جۆرهها شهربهت و شلهمهنیش دهیخۆنهوه و دهبێته هۆی ڕوان و گهشهکردنی درهخت و گژوگیاو ماڵاتی تیادا دهلهوهڕێنن.
An-Nahl 16:11يُنۢبِتُ لَكُم بِهِ ٱلزَّرۡعَ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلۡأَعۡنَٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ﴿١١﴾
ههر بهو بارانه خوای گهوره جۆرهها کشتوکاڵ دههێنێته بهرههم بۆتان، هاوڕێ لهگهڵ زهیتون و خورماو جۆرهها ترێ، له ههموو جۆره بهروبوومێکیش، بهڕاستی ئا لهوهدا بهڵگهو نیشانهی تهواو ههیه بۆ کهسانێك که بیربکهنهوه.
An-Nahl 16:12وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ وَٱلنُّجُومُ مُسَخَّرَٰتُۢ بِأَمۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ﴿١٢﴾
ههروهها شهوو ڕۆژو خۆرو مانگی بۆ ئێوه ڕام هێناوه، ئهستێرهکانیش به فهرمانی ئهو زاته ڕام هێنراون، به ڕاستی ئا لهو دیاردهو دروست کراوانهدا بهڵگهو نیشانهی زۆر ههن بۆ کهسانێك که عهقڵ و ژیریان بخهنهکار.
An-Nahl 16:13وَمَا ذَرَأَ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُخۡتَلِفًا أَلۡوَٰنُهُۥٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَذَّكَّرُونَ ﴿١٣﴾
ههروهها شتی زۆرو جۆراو جۆرو ههمهڕهنگی له زهویدا بۆ بهدیهێناون، که بهڕاستی ئا لهوهشدا بهڵگه ههیه بۆ کهسانێك که یاداوهری وهردهگرن.
An-Nahl 16:14وَهُوَ ٱلَّذِي سَخَّرَ ٱلۡبَحۡرَ لِتَأۡكُلُواْ مِنۡهُ لَحۡمٗا طَرِيّٗا وَتَسۡتَخۡرِجُواْ مِنۡهُ حِلۡيَةٗ تَلۡبَسُونَهَاۖ وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ﴿١٤﴾
ههر ئهو زاتهیه که دهریای بۆ بار هێناون تا گۆشتی تهڕو تازهی لێ بخۆن، تا له ئاویدا جۆرهها گهوههرو مرواری دهربهێنن و له دهست و ملی بکهن، ههروهها کهشتیهکان دهبینیت دهریا لهت دهکهن، تا فهزڵ و بهخششی تری پهروهردگار بهدهست بهێنن، بۆ ئهوهی سوپاسگوزاریش بکهن.
An-Nahl 16:15وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمۡ وَأَنۡهَٰرٗا وَسُبُلٗا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ ﴿١٥﴾
ههر خوا لهسهر ڕووکاری زهوی چیاکانی چهسپاندووه تا لهنگهری بگرێت و ئێوه ئهلهرزێنێت و لارتان ئهکاتهوهو ژێرهو ژوور نهبن، ههروهها چهم و ڕووبارو ڕێگهوبانی تیادا بهدیهێناوه، بۆ ئهوهی ڕێ دهرکه ن و به مهرامی خۆتان بگهن.
An-Nahl 16:16وَعَلَٰمَٰتٖۚ وَبِٱلنَّجۡمِ هُمۡ يَهۡتَدُونَ ﴿١٦﴾
ههروهها نیشانهی زۆرو زهبهندی له زهویدا دابین کردووه (وهکو کهژو کێوهکان و، چهم و ڕووبارهکان و بهرزی و نشێوهکان، تا ون نهبن، له شهوگاریشدا)و بههۆی ئهستێرهکانهوه خهڵکی ڕێی خۆیان دهربکهن.
An-Nahl 16:17أَفَمَن يَخۡلُقُ كَمَن لَّا يَخۡلُقُۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿١٧﴾
(باشه ئهی هۆشمهندهکان) ئایا ئهو زاتهی ئهم ههموو دروستکراوه سهر سوڕهێنهرانهی بهدیهێناوه، وهکو ئهو کهسه وایه که ناتوانێت هیچ بهدی بهێنێت، ئایا ئهوه بۆ لێکی نادانهوهو یاداوهری وهرناگرن؟
An-Nahl 16:18وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَآۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿١٨﴾
خۆ ئهگهر بێن و بتانهوێت نازو نیعمهتهکانی خوا بژمێرن، بۆتان ناژمێردرێت (له ئهندامهکانی دهرهوه و ناوهوهی خۆتان و ئهو ڕزق و ڕۆزیانهی که دهیخۆن و ئهو پۆشاك و ڕایهخ و ناوماڵهی بهکاری دههێنن... هتد، سهرهڕای ههزاران ههزار دروستکراوانی تری دیارو نادیار له جیهانی مادده و ڕووهك و گیاندارو... هتد)، سهرهڕای کهم سوپاسیتان لهو ههموو نازو نیعمهته بێ شوماره) بهڕاستی خوای پهروهردگار ههر لێخۆش بوو میهرهبانه.
An-Nahl 16:19وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ ﴿١٩﴾
ههروهها ئهو خوایه دهزانێت چی دهشارنهوهو چیش دهردهخهن و ئاشکرای دهکهن له (گفتوگۆو نیهت و کارو کردهوهتان).
An-Nahl 16:48أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَىٰ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ يَتَفَيَّؤُاْ ظِلَٰلُهُۥ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَٱلشَّمَآئِلِ سُجَّدٗا لِّلَّهِ وَهُمۡ دَٰخِرُونَ ﴿٤٨﴾
ئایا ئهوه نهیانڕوانیوهته ئهو شته بێ شومارانهی که خوا دروستی کردووه؟ که سێبهرهکهی بهلای ڕاست و بهلای چهپیانهوه دهسوڕێتهوه، له کاتێکدا ههموویان ملکهچ و فهرمانبهردان بۆ پهروهردگار، له حاڵێکیشدا خاوهن سێبهرهکان ملکهچ و زهلیلی ویستی خواین.
An-Nahl 16:49وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن دَآبَّةٖ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ ﴿٤٩﴾
ههرچی له ئاسمانهکان و ههرچی له زهویدا ههیه سوژده دهبهن بۆ خوای بهدیهێنهریان، ههروهها ههموو زیندهوهران، فریشتهکانیش به تایبهت سوژده دهبهن بۆ خواو خۆ بهگهوره نازانن له هیچ فهرمانێکی خوا لانادهن.
An-Nahl 16:50يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوۡقِهِمۡ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ۩ ﴿٥٠﴾
(جگه لهوهش) ئهو فریشتانه له پهروهردگاریان دهترسن که فهرمانڕهوایه بهسهریانهوه، ههرچی فهرمانێکمان پێ بدرێت بهچاکی ئهنجامی دهدهن.
An-Nahl 16:51۞وَقَالَ ٱللَّهُ لَا تَتَّخِذُوٓاْ إِلَٰهَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ فَإِيَّـٰيَ فَٱرۡهَبُونِ ﴿٥١﴾
خوا فهرموویهتی: ههرگیز نهکهن دوو دانه خوا بۆ خۆتان بڕیار بدهن، چونکه ئهو خوایهی که پێویسته ئێوه بیپهرستن بێگومان خوایهکی تاك و تهنهایه، کهوابوو بیم و ترستان با ههر له من بێت.
An-Nahl 16:52وَلَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَهُ ٱلدِّينُ وَاصِبًاۚ أَفَغَيۡرَ ٱللَّهِ تَتَّقُونَ ﴿٥٢﴾
ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه ههر ئهو زاته خاوهنیانه، ههمیشهو بهردهوام ههر ئهو زاتهیه که شایستهی ئهوه بێت ئاین و بهرنامهو فهرمانڕهوایی لهو وهربگیرێت و ملکهچی ههر بۆ ئهو بکرێت، ئایا ڕهوایه بێجگه له خوا له کهسی تر بپهرستن و حسابی بۆ بکهن؟
An-Nahl 16:77وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَآ أَمۡرُ ٱلسَّاعَةِ إِلَّا كَلَمۡحِ ٱلۡبَصَرِ أَوۡ هُوَ أَقۡرَبُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ﴿٧٧﴾
ههرچی نهێنی و شاراوه ههیه له ئاسمانهکان و زهویدا ههر بۆ خوایهو بهرپا بوونی قیامهت پێش نایهت وهك چاو تروکاندنێك نهبێت یان کهمتر لهوهش، بهڕاستی خوا دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه.