Ar-Rum 30:22وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفُ أَلۡسِنَتِكُمۡ وَأَلۡوَٰنِكُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّلۡعَٰلِمِينَ ﴿٢٢﴾
(یهکێکی تر) له نیشانهو بهڵگهکانی، دروستکردنی ئاسمانهکان و زهویه (که زاناکانی ئهستێرهناسی له ئاستیدا سهرسام و سهرگهردانن) و جیاوازی زمان و ڕهنگتانه (دهنگی هیچ کهس له کهسی تر ناکات، سهرهڕای سهدهها جۆر زمان، که جۆری قسهکردن و داڕشتنی ههر گهلێك تایبهتمهندی خۆی ههیه، جگه له ههزاران شێواز که لهو زمانه سهرهکیانه دهبێتهوه)، بهڕاستی ئا لهو دیاردهیهشدا بهڵگهو نیشانهی زۆر ههیه بۆ زانایان و شارهزایان.
Ar-Rum 30:23وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ مَنَامُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱبۡتِغَآؤُكُم مِّن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَسۡمَعُونَ ﴿٢٣﴾
یهکێکی تر له نیشانهو بهڵگهکانی خهوتنتانه له شهوو ڕۆژدا (ئهڵبهته خهو دیاردهیهکی سهرنج ڕاکێشهو جێگهی ورد بوونهوهو تێڕامانه)، له کاتی بێداریشدا ههوڵ و کۆششتانه بۆ بههره وهرگرتن له بهخششهکانی خوا، جا بهڕاستی ئا لهو دیاردهیهشدا بهڵگهو نیشانهی زۆر ههن بۆ کهسانێك که دهبیستن و تێدهگهن.
Ar-Rum 30:24وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَيُحۡيِۦ بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ﴿٢٤﴾
ههروهها له بهڵگهو نیشانهکانی تری ئهوهیه که ههوره بروسکهتان نیشان دهدات که ترسی لێ دهکرێت و ئومێد بهخشیشه (ترس له دهنگ و ڕوناکی بههێزی، ترس لهوهی ببێته مایهی تهرزهو لافاو، ههروهها بهئومێدی فهرو بهرهکهت) و له ئاسمانهوه باران دهبارێنێت، زهوی پێ زیندوو دهکاتهوه دوای ئهوهی که مردبوو (ڕوهك و کژو گیاکان وشك بوون) بهڕاستی ئا لهو دیاردهیهشدا بهڵگهو نیشانهی زۆر ههن بۆ کهسانێك ژیریان بخهنه کار.
Ar-Rum 30:25وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَن تَقُومَ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ بِأَمۡرِهِۦۚ ثُمَّ إِذَا دَعَاكُمۡ دَعۡوَةٗ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ إِذَآ أَنتُمۡ تَخۡرُجُونَ ﴿٢٥﴾
له نیشانهو بهڵگهکانی تری خوا ئهوهیه که ئاسمان و زهوی ڕاوهستاون به فهرمانی ئهو (خۆرو ههسارهو ئهستێرهکانی له بۆشایدا ڕاگرتووه بێ کۆڵهکهو بێ پاڵپشتێکی دیار)، لهوهودوا کاتێك بانگێکی لێکردن، که ئێوه له توێی خاکدان، دهستبهجێ ههمووتان دهردهچن له زهویداو زیندوو دهبنهوه.
Ar-Rum 30:26وَلَهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ كُلّٞ لَّهُۥ قَٰنِتُونَ ﴿٢٦﴾
ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه ههمووی ئهو بهدیهێنهریانهو خاوهنیانه، ههر ههمووشیان ملکهچ و فهرمانبهرداری ئهون.
Ar-Rum 30:27وَهُوَ ٱلَّذِي يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَهُوَ أَهۡوَنُ عَلَيۡهِۚ وَلَهُ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٢٧﴾
ههر ئهو زاته له سهرهتاوه بهدیهێنراوهکان بهدی دههێنێت، پاشان به جۆرێکی تر دروستیان دهکاتهوه، ئهو کارهش بۆ خوا ئاسانه، نموونهی بهرزو وهسفی بڵند ههر شایستهی ئهو زاتهیه له ئاسمانهکان و زهویدا، ههر ئهویش زاتێکی باڵادهست و دانایه.
Luqman 31:10خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيۡرِ عَمَدٖ تَرَوۡنَهَاۖ وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمۡ وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٖۚ وَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجٖ كَرِيمٍ ﴿١٠﴾
ئاسمانهکانی دروست کردووه بهبێ کۆڵهکه بهچاوی خۆتان دهیانبینن، له زهویشدا کێوهکانی دامهزراندوه که لهنگهری زهویان ڕاگرتووه و (چهندهها سوودی تریان ههیه) ئهوهکو ژێره و ژوورببن و لارببنهوه، جۆرهها زیندهوهر و گیانلهبهریشی تیادا بڵاوکردۆتهوه، (ههروهها دهفهرموێت): له ئاسمانیشهوه ئاومان دابهزاند، جۆرهها وهک و گژوگیای هاو جووتی بهسوود و به کهڵک و جوان و ڕازاوهمان له زهویدا پێ ڕواند.
Luqman 31:11هَٰذَا خَلۡقُ ٱللَّهِ فَأَرُونِي مَاذَا خَلَقَ ٱلَّذِينَ مِن دُونِهِۦۚ بَلِ ٱلظَّـٰلِمُونَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ﴿١١﴾
ئا ئهمهیه دروستکراوانی خوا، وهرن نیشانم بدهن بزانم ئهوانی ترجگه لهوزاته، چیان دروست کردووه، نهخێر هیچیان دروست نهکردووه، بهڵکو ستهمکاران ههمیشه له گومڕاییهکی ئاشکرادان.
Luqman 31:26لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ﴿٢٦﴾
ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه، ههر خوا خاوهنیانه، بهڕاستی ههر ئهو خوایه خۆی بێ نیازه و سوپاسگوزاریی ههر شایستهی ئهوه (ئهگهر خهڵكی بهوهفا و به ئهمهک بن).
Luqman 31:27وَلَوۡ أَنَّمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن شَجَرَةٍ أَقۡلَٰمٞ وَٱلۡبَحۡرُ يَمُدُّهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦ سَبۡعَةُ أَبۡحُرٖ مَّا نَفِدَتۡ كَلِمَٰتُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ ﴿٢٧﴾
خۆ ئهگهر بهڕاستی ههرچی درهخت ههیه له زهویدا ببنه پێنووس، دهریاش چهندهیه ببێته حهوت ئهوهنده و (ببێته مرهکهف و زانستی ونهێنی دروستکاوهکانی خوا بنووسنهوه)، ئهوه هێشتا زانست و زانیاری و فهرمانهکانی خوا ههر تهواو نابێت، بهڕاستی خوای گهوره بهدهسهڵاته و دانایه.
Luqman 31:28مَّا خَلۡقُكُمۡ وَلَا بَعۡثُكُمۡ إِلَّا كَنَفۡسٖ وَٰحِدَةٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ ﴿٢٨﴾
دروستکردن و به دیهێنانی ههمووتان و زیندو کردنهوهتان، تهنها وهک دروستکردن و زیندووکردنهوهی تاکهکهسێک وایه، بهڕاستی خوا بیسهره و بینایه.
Luqman 31:29أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِيٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَأَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ﴿٢٩﴾
ئایا سهرنجت نهداوه که بهڕاستی خوا شهو تێههڵکێشی ڕۆژ دهکات و ڕۆژیش تێههڵکێشی شهو دهکات، خۆر و مانگی بۆ تهرخان و ملکهچ کردون. ههریهکهیان تاکاتێکی دیاریکراو له سوڕانهوهیاندا بهردهوام دهبن، بهڕاستی خوا بهکارو کردهوهتان زۆر ئاگاداره.
Luqman 31:30ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلۡبَٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡكَبِيرُ ﴿٣٠﴾
ئهو شتانه دهریدهخهن که: بێگومان ههر خوا خۆی حهق و ڕاستهقینهیه، بهڕاستی ههرچی خهڵکی لهباتی و ناحهقیه، دڵنیا بن خوا ههر خۆی ههمیشه بهرز و پایه بڵندو گهورهیه.
Luqman 31:31أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱلۡفُلۡكَ تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ لِيُرِيَكُم مِّنۡ ءَايَٰتِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ ﴿٣١﴾
ئایا سهرنجت نهداوه که بهڕاستی کهشتیهکان به دهریادا هاتوچۆ دکهن و ناز و نیعمهتی خوا دهێنن و دهیبهن و دهسهڵاتی خوا دهخهنه ڕوو، بهڕاستی ئا لهو شتانه دا بهڵگه و نیشانهی زۆر ههیه بۆ ئهو کهسانهی زۆر دان به خۆدا دهگرن و زۆر سوپاسگوزارن.
Luqman 31:32وَإِذَا غَشِيَهُم مَّوۡجٞ كَٱلظُّلَلِ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ فَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٞۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا كُلُّ خَتَّارٖ كَفُورٖ ﴿٣٢﴾
کاتێکیش له دهریادا شهپۆلێک ئابڵوقهی هاوهڵگهرو کارهکان بدات، وهک کێوهکان گهوره بێت، ئهوه هاناو هاوار ههر بۆ خوا دهبهن زۆر به دڵسۆزانه ملکهچن بۆ خوا، جا کاتێک فریایان دهکهوێت و ڕزگاریان دهکات و دهیانگهیهنێته وشکانی، جا ههیانه بهردهوام دهبێت له سهر ڕێبازی ئیمان و دهمێنێتهوه لهسهر یهکتاناسینی خوای میهرهبان، (ههشیانه ڕێگهی نادروستی خۆی دهگرێتهوه)، جا کهس له ئایات و بهڵگهکانی ئێمه نکول و پهیمان شکێنی ناکت جگه له زۆردار و ناپاک و سپڵه.
Luqman 31:33يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡ وَٱخۡشَوۡاْ يَوۡمٗا لَّا يَجۡزِي وَالِدٌ عَن وَلَدِهِۦ وَلَا مَوۡلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِۦ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِٱللَّهِ ٱلۡغَرُورُ ﴿٣٣﴾
ئهی خهڵکینه له پهروهردگارتان بترسن (خۆتان له خهشم و قینی بپارێزن) و له ڕۆژێک بترسن که باوک فریای ڕۆڵهی خۆی ناکهوێت، ڕۆڵهیش هیچی له دهست نایهت که بۆ باوکی ئهنجامی بدات، بهڕاستی بهڵێنی خوا به بهرپابوونی قیامهت، حهقیقهت و ڕاستهقینهیه، کهوابوو وریا بن ژیانی دنیا له خشتهیان نهبات، (نهفسی بهدکار و شهیتانی بهدرهفتار) سهرگهردانتان نهکات و غهڕاتان نهکات له ڕێبازی خوا.
Luqman 31:34إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ وَيَعۡلَمُ مَا فِي ٱلۡأَرۡحَامِۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسٞ مَّاذَا تَكۡسِبُ غَدٗاۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسُۢ بِأَيِّ أَرۡضٖ تَمُوتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرُۢ ﴿٣٤﴾
بهڕاستی ههر خوا خۆی زانیاری بهرپابوونی ڕۆژی قیامهت دهزانێت، بارانیش ههر ئهو دهیبارێنێت، دهزانێت چی له سکی دایکاندا ههیه، هیچ کهس نازانێت سبهی چی بهسهردێت و چی دهست دهکهوێت (لهبهرههمی مادی دنیایی یان له زهخیره و توێشووی قیامهت)، هیچ کهسیش نازانێت لهسهر چ زهویهک دهمرێت و کۆتای بهژیانی دێت (ههروهها کاتی مردن و چۆنیهتیهکهیشی شاراوهیه) بهڕاستی خوا به ههموو شتێک زانایه و ئاگاداره.
As-Sajdah 32:4ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ مَا لَكُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَلِيّٖ وَلَا شَفِيعٍۚ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ ﴿٤﴾
خوا ئهو زاتهیه که ئاسمانهکان و زهوی و ههرچی له نێوانیاندا ههیه له شهش ڕۆژدا دروستی کردووه (مهرج نیه دڕێژی ئهو ڕۆژانه بهقهدهر دڕێژی شهو و ڕۆژی زهوی بێت که به بیست و چوار سهعات جارێک بهدهوری خۆیدا دهسوڕێتهوه، چونکه ههندێک ڕۆژ ههروهک قورئان خۆی ئاماژهی بۆ دهکات ههزار ساڵه، ههندێکی تری پهنجا ههزار ساڵه)، پاشان خوا لهسهر تهختی فهرمانڕهواییهوه سهرپهرشتی کارو فرمانی دروستکراوانی دهکات و ئهوهی ئهو عیلمی پێی ههیه و دهیزانێت و دهیهوێت، ههر ئهوه پێش دێت، (سهرنجی ئایهتی _2_الرعد بده)، خهڵکینه جگه لهو خوایهکهس نیه پشتیوانیتان لێ بکات یان تکا کارتان بێت، ئایه یاداوهری وهردهگرن و تێدهگهن.
As-Sajdah 32:5يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ثُمَّ يَعۡرُجُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥٓ أَلۡفَ سَنَةٖ مِّمَّا تَعُدُّونَ ﴿٥﴾
ئهو خوایه له ژوور ئاسمانهوه کاروباری زهوی ڕێک دهخات و سهرپهرشتی دهکات، لهوهودوا ڕووداوهکان و بهسهرهاتهکان و کارو کردهوهی بهندهکان دهگهرێتهوه بۆ لای، له ڕۆژێکدا که بهرامبهر ههزار ساڵه بهو حسابهی ئێوه که دهیکهن.
As-Sajdah 32:6ذَٰلِكَ عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٦﴾
ئا ئهو خوایه زانایه به نهێنی و ئاشکراکان، له ههمان کاتدا خاوهن دهسهڵات و میهرهبانیشه.
As-Sajdah 32:7ٱلَّذِيٓ أَحۡسَنَ كُلَّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥۖ وَبَدَأَ خَلۡقَ ٱلۡإِنسَٰنِ مِن طِينٖ ﴿٧﴾
ئهو خوایه زاتێکه ههموو شتێکی بهچاکی و ڕێکوپێکی بهدیهێناوه، لهسهرهتاوه ئادهمیزادی له قوڕ دروست کردووه.
Fatir 35:1ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ جَاعِلِ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ رُسُلًا أُوْلِيٓ أَجۡنِحَةٖ مَّثۡنَىٰ وَثُلَٰثَ وَرُبَٰعَۚ يَزِيدُ فِي ٱلۡخَلۡقِ مَا يَشَآءُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ﴿١﴾
سوپاس وستایش بۆ خوایه، که بهدیهێنهری ئاسمانهکان و زهویه، فریشتهکانی کردووه به فرستادهی خۆی که خاوهنی چهندهها باڵن، ههیانه دوو، یان سێ، یان چوار باڵه، له دروستکردندا ههرچی بوێت زیادی دهکات (له ژمارهی فریشتهکان، له ئهستێره و ههسارهکان، له ئادهمیزاد و پهری... هتد) بهڕاستی خوا دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه.
Fatir 35:2مَّا يَفۡتَحِ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحۡمَةٖ فَلَا مُمۡسِكَ لَهَاۖ وَمَا يُمۡسِكۡ فَلَا مُرۡسِلَ لَهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٢﴾
ههر کاتێک خوا دهروازهی ڕهحمهت و بهخششی خۆی له خهڵکی بکاتهوه، ئهوه هیچ کهس و هیچ شتێک ناتوانێت بهری بگرێت، ههر کاتێکیش دهروازهی ڕهحمهتی بگرێتهوه و دای بخات، کهس ناتوانێت له دوای گرتنهوهکهی خوا بێجگه له خۆی بیکاتهوه، ئهو زاته ههر خۆیشێ باڵادهست و دانایه.
Fatir 35:3يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡۚ هَلۡ مِنۡ خَٰلِقٍ غَيۡرُ ٱللَّهِ يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ﴿٣﴾
ئهی خهڵکینه بیربکهنهوه له چاکهی خوا بهسهرتانهوه، ئایا دروستکارو به دیهێنهرێکی تر ههیه جگه له خوا له ئاسمان و زهویهوه ڕزق و ڕۆزیاتان پێ ببهخشێت؟ جگه لهو زاته خوایهکی تر نیه، جا ئهوه چۆن لهو بیروباوهڕه دروسته لا دهدرێن؟ (روو دهکهنه گومڕایی).
Fatir 35:12وَمَا يَسۡتَوِي ٱلۡبَحۡرَانِ هَٰذَا عَذۡبٞ فُرَاتٞ سَآئِغٞ شَرَابُهُۥ وَهَٰذَا مِلۡحٌ أُجَاجٞۖ وَمِن كُلّٖ تَأۡكُلُونَ لَحۡمٗا طَرِيّٗا وَتَسۡتَخۡرِجُونَ حِلۡيَةٗ تَلۡبَسُونَهَاۖ وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ فِيهِ مَوَاخِرَ لِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ﴿١٢﴾
ههر دوو خۆره دهریا وهکو یهک نین، یهکێکیان ئاوی سازگار و خۆش، ئهوی تریان سوێر و تاڵ، له ههردووکیان گۆشتی ئهڕو تازه دهخۆن، جۆرهها شتی گرانبهها (وهک گهوههرو مرواری و یاقووت و... هتد) هردههێنن و لهبهری دهکهن و خۆتانی پێ دهڕازێننهوه، ئینجا کهشتییهکان دهبینیت ئاوهکه لهت دهکهن و (به ئاسانی پیایدا دهڕۆن) تا له بهخششهکانی پهروهردگار بههرهوهر ببن، بۆ ئهوهی سوپاسگوزریش بن.
Fatir 35:13يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِي لِأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ لَهُ ٱلۡمُلۡكُۚ وَٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ مَا يَمۡلِكُونَ مِن قِطۡمِيرٍ ﴿١٣﴾
(ههر خوایه که): شهو تێههڵکێشی ڕۆژ دهکات، ڕۆژیش تێههڵکێشی شهو دهکات، خۆرو مانگی ڕامهێناوه، ههریهکهیان تاکاتێکی دیاری کراو له سووڕانهوهدایه، ئائهو خوایه پهروهردگارتانه خاوهنی ههموو موڵک و بهدیهاتووهکانه، (بهڵام) ئهوانهی جگه لهو هاناو هاواری بۆ دهبهن ولێی دهپارێنهوه تهنانهت خاوهنی توێکڵه تهنکهکهی دهوری ناوکی خورمانیش نین.
Fatir 35:14إِن تَدۡعُوهُمۡ لَا يَسۡمَعُواْ دُعَآءَكُمۡ وَلَوۡ سَمِعُواْ مَا ٱسۡتَجَابُواْ لَكُمۡۖ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يَكۡفُرُونَ بِشِرۡكِكُمۡۚ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثۡلُ خَبِيرٖ ﴿١٤﴾
خۆ ئهگهر هاناو هاواریان بۆ بهرن گۆێیان لێتان نییه و نابیستن، ئهگهر بشبیستن به دهمتانهوه نایه، ڕۆژی قیامهتیش حاشا دهکهن لێتان و لهوهی که به (خواتان) زانیوون، بێگومان کهس نییه وهک (خوا) ئاگاو زانا بێت و ههواڵی ڕاست و دروست بگهیهنیت.
Fatir 35:15۞يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ أَنتُمُ ٱلۡفُقَرَآءُ إِلَى ٱللَّهِۖ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ﴿١٥﴾
ئهی خهڵکینه ئێوه ههژارو نهدارن و ههمیشه ئاتاجی خوان، (له ههموو کات و شوێنێکدا و بۆ ههموو شتێک) ههر تهنها خوایه که بێ نیازه و شایانی سوپاسه.
Fatir 35:16إِن يَشَأۡ يُذۡهِبۡكُمۡ وَيَأۡتِ بِخَلۡقٖ جَدِيدٖ ﴿١٦﴾
ئهگهر بیهوێت ئێوه لهناو دهبات و کهسانی تر سهرلهنوێ دههێنێته کایهوه.
Fatir 35:17وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ بِعَزِيزٖ ﴿١٧﴾
ئهمهش بۆ خوا زۆر کارێکی ئاسانه و (ئهنجامدانی هیچی پێ ناچێت).
Fatir 35:38إِنَّ ٱللَّهَ عَٰلِمُ غَيۡبِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٣٨﴾
بهڕاستی خوا زاناو شارهزای نهێنیهکانی ئاسمانهکان و زهویه، بهڕاستی ئهو زاته زانایه بهوهی که له سینهو دڵ و دهروونهکاندا حهشاردراوه..
Fatir 35:39هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَكُمۡ خَلَـٰٓئِفَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ فَمَن كَفَرَ فَعَلَيۡهِ كُفۡرُهُۥۖ وَلَا يَزِيدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ كُفۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ إِلَّا مَقۡتٗاۖ وَلَا يَزِيدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ كُفۡرُهُمۡ إِلَّا خَسَارٗا ﴿٣٩﴾
ههر ئهو زاته ئێوهی کرده جێنشین له زهویدا، جا ئهوهی که کافرو بێ بڕوا بێت، ئهوه کافر بوونهکهی لهسهری دهکهوێت، بێ باوهڕیی کافران، هیچیان لای پهروهردگاریان بۆ زیاد ناکات، جگه له خهشم و قینی خوا لێیان، خوانهناسی کافران هیچ دهستکهوتێکی نیه جگه له خهسارهت مهندی و زهرهرمهنی نهبڕاوه.
Fatir 35:40قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ شُرَكَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٞ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ أَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ كِتَٰبٗا فَهُمۡ عَلَىٰ بَيِّنَتٖ مِّنۡهُۚ بَلۡ إِن يَعِدُ ٱلظَّـٰلِمُونَ بَعۡضُهُم بَعۡضًا إِلَّا غُرُورًا ﴿٤٠﴾
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم پێیان بڵێ: ههواڵم بدهنێ دهربارهی ئهو شتانهی کردوتانه به هاوهڵ بۆ خواو هاناو هاواریان بۆ دهبهن جگه له خوا، پیشانم بدهن کام شوێنی زهویان دروست کردووه، ئایا بهشداریهکیان ههیه لهگهڵ خوادا له دروستکردنی ئاسمانهکاندا!! یاخود کتێبێکمان پێبهخشیوون تا دڵنیابن له هاوکاریی بتهکان!! نهخێر وانی یه، بهڵکو ئهو ستهمکارانه هیچ بهڵێنێك به یهکتری نادهن، تهنها خهڵهتاندن نهبێت.
Fatir 35:41۞إِنَّ ٱللَّهَ يُمۡسِكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ أَن تَزُولَاۚ وَلَئِن زَالَتَآ إِنۡ أَمۡسَكَهُمَا مِنۡ أَحَدٖ مِّنۢ بَعۡدِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورٗا ﴿٤١﴾
بهڕاستی ههر خوایه که ئاسمانهکان و زهوی ڕادهگرێت و نایهڵێت لهناو بچێت و لهیهك بترازێت، سوێند به خوا ئهگهر تێك بچن و لهیهك بترازێن، ئهوه هیچ کهسێك نی یه بتوانێت دوای ئهو زاته فریایان بکهوێت، بهڕاستی ههر ئهو ههمیشهو بهردهوام خۆگرو ئارامگرو لێخۆشبووه.
Ya-Sin 36:33وَءَايَةٞ لَّهُمُ ٱلۡأَرۡضُ ٱلۡمَيۡتَةُ أَحۡيَيۡنَٰهَا وَأَخۡرَجۡنَا مِنۡهَا حَبّٗا فَمِنۡهُ يَأۡكُلُونَ ﴿٣٣﴾
له بهڵگهو نیشانهی ئاشکرای خوا بۆ ئهو خهڵکه: زهوی مردووه که بههۆی ئاوی بارانهوه زیندووی دهکهینهوه، دانهوێڵه لێ پهیدا دهکرین که لێی دهخۆن.
Ya-Sin 36:34وَجَعَلۡنَا فِيهَا جَنَّـٰتٖ مِّن نَّخِيلٖ وَأَعۡنَٰبٖ وَفَجَّرۡنَا فِيهَا مِنَ ٱلۡعُيُونِ ﴿٣٤﴾
ههروهها جۆرهها باخاتی لێ بهرههم دههێنین، له دارخورما و چهند جۆری ترێ، ههروهها چهندهها کانیاویشمان تیایدا ههڵقوڵاندووه....
Ya-Sin 36:35لِيَأۡكُلُواْ مِن ثَمَرِهِۦ وَمَا عَمِلَتۡهُ أَيۡدِيهِمۡۚ أَفَلَا يَشۡكُرُونَ ﴿٣٥﴾
بۆ ئهوهی له بهرووبومهکهی بخۆن، لهوهش که بهدهستی خۆیان لهو بهرو بوومانه دروستی دهکهن (وهکو دۆشاو و سرکه و شهربهت و... ههروهها جێگهی تێڕامانه که: ئادهمیزاد ورد بێتهوه له دانه دانهی ئهو بهروبوومانه، چۆن پێچراونهتهوه، قهبارهیان، ڕهنگیان، بۆنیان، تامیان.... هتد) ئایا له بهرامبهر ئهو ههموو نازو نیعمهتانهوه سوپاسگوزاری ناکهن؟!
Ya-Sin 36:36سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡأَزۡوَٰجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلۡأَرۡضُ وَمِنۡ أَنفُسِهِمۡ وَمِمَّا لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٣٦﴾
پاکی و بێگهردی بۆ ئهو زاتهی ههر ههموو بهدیهێنراوهکانی بهجووت دروست کردووه لهوهی له زهویدا دهڕۆیت، له خۆیشیان، لهو شتانهش که نایزانن (له سهردهمی عیلم و زانستیدا ڕوون بۆتهوه: که ههموو بهدیهێنراوان_مادی و مهعنهوی_جووتن).
Ya-Sin 36:37وَءَايَةٞ لَّهُمُ ٱلَّيۡلُ نَسۡلَخُ مِنۡهُ ٱلنَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظۡلِمُونَ ﴿٣٧﴾
ههروهها بهڵگهو نیشانهیهکی ئاشکرای تر بۆیان، شهوه، که پۆشاکی ڕووناکی ڕۆژی لهبهر دادهماڵین، بهو هۆیهوه دنیایان لێ تاریك دهبێت.
Ya-Sin 36:38وَٱلشَّمۡسُ تَجۡرِي لِمُسۡتَقَرّٖ لَّهَاۚ ذَٰلِكَ تَقۡدِيرُ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡعَلِيمِ ﴿٣٨﴾
خۆریش له گهردش و سوڕانهوهی خۆیدا بهردهوامه و بهرهو سرهوت دهچێت، یاخود به دهوری چهقی خۆیدا دهسوڕێتهوه، بێگومان ئهوه توانای زاتێکی باڵادهست و زانا دهردهخات (که ههموو شتێکی به ڕێکوپێکی دروست کردووه).
Ya-Sin 36:39وَٱلۡقَمَرَ قَدَّرۡنَٰهُ مَنَازِلَ حَتَّىٰ عَادَ كَٱلۡعُرۡجُونِ ٱلۡقَدِيمِ ﴿٣٩﴾
ههروهها کات و شوێنی ههڵهاتنی مانگیشمان دیاری کردووه (ههر شهوێك لهکاتێکی دیاریکراو و شوێنێکی دیاریکراودا ههڵدێت، ڕادهی ئهو ڕوناکیهش که دهکهوێته سهری جیاوازه، ههتا (سهرئهنجام ههموو مانگێك له ڕواڵهتدا) وهك چیلکهیهکی وشکی باریك دهنوێنێت.
Ya-Sin 36:40لَا ٱلشَّمۡسُ يَنۢبَغِي لَهَآ أَن تُدۡرِكَ ٱلۡقَمَرَ وَلَا ٱلَّيۡلُ سَابِقُ ٱلنَّهَارِۚ وَكُلّٞ فِي فَلَكٖ يَسۡبَحُونَ ﴿٤٠﴾
نه خۆر بۆی ههیه به مانگ بگات (له هێڵ و ڕێڕهوی خۆی دهربچێت)، نه شهویش پێش ڕۆژ دهکهوێت، بهڵکو ههریهکهیان له خولگهی تایبهتی خۆیاندا مهله دهکهن و به ئاسانی دهسوڕێنهوه.
Ya-Sin 36:41وَءَايَةٞ لَّهُمۡ أَنَّا حَمَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُمۡ فِي ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ ﴿٤١﴾
بهڵگه و نیشانهیهکی تر له هێزو دهسهڵاتمان بۆیان، ئهوهیه که بهڕاستی ئێمه نهوهکانیانمان له کهشتیهکهدا ههڵگرت (مهبهست کهشتی-نوح- ه که به باپیره گهورهی دووههمی ئادهمیزاد دهدرێته قهڵهم).
Ya-Sin 36:42وَخَلَقۡنَا لَهُم مِّن مِّثۡلِهِۦ مَا يَرۡكَبُونَ ﴿٤٢﴾
ههروهها کهشتی و هۆکاری تری هاتوچۆی له وێنهی ئهو بۆ سازاندوون، (که هۆکارهکانی گواستنهی ئاسمانی و زهمینی و دهریایی دهگرێتهوه، چونکه ههر خوا بهدیهێنهری ئادهمیزاد و ماده خاو و سوتهمهنی و... هتد
Ya-Sin 36:43وَإِن نَّشَأۡ نُغۡرِقۡهُمۡ فَلَا صَرِيخَ لَهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنقَذُونَ ﴿٤٣﴾
خۆ ئهگهر بمانهوێت نوقمیان دهکهین، ئهو کاته کهس نی یه بێت به هاواریانهوه و ڕزگاریش ناکرێن له مردن.....
Ya-Sin 36:71أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا خَلَقۡنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَتۡ أَيۡدِينَآ أَنۡعَٰمٗا فَهُمۡ لَهَا مَٰلِكُونَ ﴿٧١﴾
باشه ئهو خهڵکه سهرنجیان نهداوه که بهڕاستی به دهسهڵاتی خۆمان ماڵاتمان بۆ درووست کردوون و ئهوان بوون بهخاوهنی؟
Ya-Sin 36:72وَذَلَّلۡنَٰهَا لَهُمۡ فَمِنۡهَا رَكُوبُهُمۡ وَمِنۡهَا يَأۡكُلُونَ ﴿٧٢﴾
ئینجا ئهو ماڵاتهمان ڕام هێناوه بۆیان، ههندێکی بۆ سواری بهکار دههێنن، له گۆشتی ههندێکیشیان دهخۆن.
Ya-Sin 36:73وَلَهُمۡ فِيهَا مَنَٰفِعُ وَمَشَارِبُۚ أَفَلَا يَشۡكُرُونَ ﴿٧٣﴾
ههروهها سوود و قازانجی زۆریان لێ دهبینن (جگه لهوانهی باسکرا، بۆ زهوی کێڵان و ئاو هێنان،...) شیرهکهی دهخۆن (جۆرهها خۆراکی تری لێ دروست دهکهن) جا ئایا ئهوه بۆ سوپاسی خوای بهخشنده ناکهن لهسهری؟!
Ya-Sin 36:74وَٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ ءَالِهَةٗ لَّعَلَّهُمۡ يُنصَرُونَ ﴿٧٤﴾
سهرهڕای ئهم ههموو نازو نیعمهته ئاشکرایه، نهفامان: له جیاتی خواپهرستیی، بت و شتی تر دهپهرستن و بۆ ئهوهی له تهنگانهدا کۆمهکی بکرێنو سهربخرێن.
Ya-Sin 36:75لَا يَسۡتَطِيعُونَ نَصۡرَهُمۡ وَهُمۡ لَهُمۡ جُندٞ مُّحۡضَرُونَ ﴿٧٥﴾
بهڵام ناتوانن سهریان بخهن بهڵکو ههر ئهمان بوونهته سهرباز و پاسهوان بۆ بتهکان و ههمیشه له خزمهتیاندا ئاماده کراون.