ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ بِحُسۡبَانٖ ﴿٥﴾
خۆرو مانگیشی بهحسابێکی ورد دروست کردوون ودایناون لهخولگهکانیاندا لهسووڕانهوهدان
481 Ayêt · Babêt · ku
ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ بِحُسۡبَانٖ ﴿٥﴾
خۆرو مانگیشی بهحسابێکی ورد دروست کردوون ودایناون لهخولگهکانیاندا لهسووڕانهوهدان
وَٱلنَّجۡمُ وَٱلشَّجَرُ يَسۡجُدَانِ ﴿٦﴾
ئهستێره و درهختهکان، ڕوهکهبێ قهدو درهختهبهرزهکان ههموویان، سوژدهدهبهن بۆ دروستکاریان ( لهنهخشهی دیاری کراو دهرناچن کهبۆیان دانراوه)
وَٱلسَّمَآءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ ٱلۡمِيزَانَ ﴿٧﴾
ئاسمانیشی بهرزو بڵندکردۆتهوه ( بێ کۆڵهکه و بێ ستوون ) و تهرازوو پێوهی بۆ ههموو شتێک داناوه( ههموو شت بهیاسایه و هیچ شتێک بهههڕهمهکی و بهبێ هودهدروست نهکراوه، بۆیه، پێویسته ئادهمیزادیش بهرنامهو یاسای ههبێت لهچوارچێوهی قورئان و سووننهتی ڕاست و دروستدا )
أَلَّا تَطۡغَوۡاْ فِي ٱلۡمِيزَانِ ﴿٨﴾
ئێوهش ئهی نهوهی ئادهم با تهرازوو پێوهرتان ڕێکوپێک بێت و ستهم لهیهکتر مهکهن
وَأَقِيمُواْ ٱلۡوَزۡنَ بِٱلۡقِسۡطِ وَلَا تُخۡسِرُواْ ٱلۡمِيزَانَ ﴿٩﴾
دادپهروهر بن له کێشان و پێواندا، تهرازوو بازیی مهکهن و کهم فرۆشی ئهنجام مهدهن.
وَٱلۡأَرۡضَ وَضَعَهَا لِلۡأَنَامِ ﴿١٠﴾
زهویشی بۆ خهڵکی ڕاخستووهو باری هێناوه ( تا ژیانی خۆیانی تیادا بهرنهسهر )
فِيهَا فَٰكِهَةٞ وَٱلنَّخۡلُ ذَاتُ ٱلۡأَكۡمَامِ ﴿١١﴾
جۆرهها میوهی تێدا دێته بهر، ههروهها خورمای خاوهن دهفری گوڵدانی بۆ فهراههم هێناون
وَٱلۡحَبُّ ذُو ٱلۡعَصۡفِ وَٱلرَّيۡحَانُ ﴿١٢﴾
ههروهها جۆرهها دانهوێڵهی خاوهن کاو پهلوپۆدارو بۆنخۆشی تیادا بهرههم هێناوه
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿١٣﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن صَلۡصَٰلٖ كَٱلۡفَخَّارِ ﴿١٤﴾
ئادهمیزادی درستکردووهلهقوڕێکی وشک بوو، وهک فهخفوری
وَخَلَقَ ٱلۡجَآنَّ مِن مَّارِجٖ مِّن نَّارٖ ﴿١٥﴾
پهریهکانیشی لهبڵێسهی ئاگر دروست کردووه
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿١٦﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقَيۡنِ وَرَبُّ ٱلۡمَغۡرِبَيۡنِ ﴿١٧﴾
خوا خاوهنی ههردوو ڕۆژههڵات و ههردوو ڕۆژئاوایه
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿١٨﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
مَرَجَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ يَلۡتَقِيَانِ ﴿١٩﴾
ئاوی دوو دهریای بهرهڵا کردووهو بهیهک گهیاندووه تێکهڵیش نابن
بَيۡنَهُمَا بَرۡزَخٞ لَّا يَبۡغِيَانِ ﴿٢٠﴾
چونکهلهنێوانیاندا بهربهستێک ههیه نایهڵێت تێکهڵ ببن ( ئهم دیاردهیه لهنێوان دهریای سپی و زهریای ئهتڵهسیداو دهریای سوورو دهریای عهرهبدا ئاشکرایه )
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٢١﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
يَخۡرُجُ مِنۡهُمَا ٱللُّؤۡلُؤُ وَٱلۡمَرۡجَانُ ﴿٢٢﴾
لهو دوو جۆر دهریایه مرواری و مهرجان دهردهچن ( کهدوو جۆر گهوههری بهنرخن )
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٢٣﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
وَلَهُ ٱلۡجَوَارِ ٱلۡمُنشَـَٔاتُ فِي ٱلۡبَحۡرِ كَٱلۡأَعۡلَٰمِ ﴿٢٤﴾
ههرچی کهشتی ههیه لهدهریاکاندا وهک بهیداخ، وهک شاخ هاتوچۆ دهکهن، ههر خوایش خاوهنیانه
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٢٥﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
كُلُّ مَنۡ عَلَيۡهَا فَانٖ ﴿٢٦﴾
ههموو ئهو کهسانهی لهسهر ڕووی زهوین، ههر ههمووی فهوتاوو تیاچووه دهبێت بمرن
وَيَبۡقَىٰ وَجۡهُ رَبِّكَ ذُو ٱلۡجَلَٰلِ وَٱلۡإِكۡرَامِ ﴿٢٧﴾
تهنها زاتی پهروهردگاری خاوهن بڵندی و ڕێزداری تۆیه کهدهمێنێتهوه
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٢٨﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
يَسۡـَٔلُهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ كُلَّ يَوۡمٍ هُوَ فِي شَأۡنٖ ﴿٢٩﴾
ههموو گیانلهبهرو زیندهوهران لهئاسمانهکان و زهویدا بهردهوام بهگوفتارو بهزمانی حاڵ، داوای پێداویستی و داخوازیهکان لهپهروهردگار دهکهن، ههموو ڕۆژێک و ههموو کاتێک ( ملیۆنههاو ملیارهها، بهڵکو بێ شومار تاوتۆی دهکات لهبوونهوهرو لهجیهانی ئادهمیزادو پهری و فریشتهکان و... هتد )
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٣٠﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
سَنَفۡرُغُ لَكُمۡ أَيُّهَ ٱلثَّقَلَانِ ﴿٣١﴾
ئهی گرۆی ئادهمیزادو پهری، ڕۆژێک دێت بهتایبهت لێتان دهپرسینهوه و دادگایتان دهکهین ( خوای باڵادهست ههڕهشه لهم دوو دهستهیه لهدروستکراوهکانی دهکات، کهلهههندێک ڕووهوه سهرپشکی کردوون و ئازادی داونهتێ، بهڵام زۆربهیان یاخی و سهرکهشن، قوڕ بهسهر یاخیهکان لهو ڕۆژهدا )
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٣٢﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
يَٰمَعۡشَرَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ إِنِ ٱسۡتَطَعۡتُمۡ أَن تَنفُذُواْ مِنۡ أَقۡطَارِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ فَٱنفُذُواْۚ لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلۡطَٰنٖ ﴿٣٣﴾
ئهی گرۆی پهری و ئادهمیزاد ئهگهر دهتوانن بهبهشهکانی ئاسمانهکان و زهویدا دهرچن، ئهوکارهئهنجام بدهن، دڵنیاش بن کهئهوکارهبههۆی دهزگای ماددی و توانای مهعنهویهوه نهبێت ئهنجام نادرێت
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٣٤﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
يُرۡسَلُ عَلَيۡكُمَا شُوَاظٞ مِّن نَّارٖ وَنُحَاسٞ فَلَا تَنتَصِرَانِ ﴿٣٥﴾
خۆ ئهگهر لهسنوور دهرچوون، بڵێسهی ئاگرتان هاوڕێ لهگهڵ مسی تواوهدا بۆ ڕهوانهدهکرێت، ئیتر شکست دهخۆن و سهرکهوتوو نابن
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٣٦﴾
جا ئیتر گرۆی ئادهمیزادو پهری بهکام لهنازو نیعمهتهکانی پهروهردگار بڕوا ناکهن، کامهی پهسهند ناکهن
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿١﴾
ههرچی لهئاسمانهکان و زهویدا ههیه تهسبیحات و ستایشی خوا دهکات، ئهویش زاتێکی باڵادهست و دانایه
لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿٢﴾
ههرچی لهئاسمانهکان و زهویدا ههیه ههر ئهو خاوهنیانه، دهژینێ و دهمرێنێ، ههر خۆی دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه
هُوَ ٱلۡأَوَّلُ وَٱلۡأٓخِرُ وَٱلظَّـٰهِرُ وَٱلۡبَاطِنُۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ ﴿٣﴾
ئهو خوایه یهکهمینه و لهسهرهتاوهههر ههبووهو کهس پێش ئهو نهبووه، دواههمینه و کۆتایه، کهس دوای ئهو نامێنێت، (بهڵام ئهو ههر دهمێنێت)، ههروهها ئهو زاتهدیاره و ههموو شت بهڵگهیه لهسهر بوونی، لهههمان کاتدا زاتی خۆی نادیاره و (بهچاوی سهر نابینرێت، بهڵام بهبینایی بیروهۆش و دڵ و دهروون ئاشکرایه)، ههر خۆیشی زانایه بهههموو شتێک
هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يَعۡلَمُ مَا يَلِجُ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا يَخۡرُجُ مِنۡهَا وَمَا يَنزِلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا يَعۡرُجُ فِيهَاۖ وَهُوَ مَعَكُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ﴿٤﴾
ههر ئهو زاتهخۆی، ئاسمانهکان و زهوی لهشهش ڕۆژدا دروست کردووه، لهوهودوا لهسهر تهختی فهرمانڕهوایی خۆی پایهدارکرد (ئهڵبهته چۆنیهتی وهستان و تهختی فهرمانڕهوایهتی و گهلێ شتی لهو بابهتانهلهرادهی بۆچوونی ئێمه بهدهره، تهفسیری ئهم ئایهتهیان لهپێشهوا مالێک پرسیوه لهوهڵامدا وتوویهتی: وهستانهکهحهقیقهتی ههیه، چۆنیهتیهکهی شاراوهیه، پرسیارکردن دهربارهی بیدعهیه، باوهڕ بوون پێی واجبه)، ههر خۆی دهزانێت چی دهچێت بهناخی زهویدا و چیشی لێ دێته دهرهوه، چی لهئاسمان دێته خوارهوهو چی پیادا سهردهکهوێت، جا لهههر شوێنێک دابن ئهوزاتهلهگهڵتاندایه و پێتان دهزانێت، دڵنیابن کهخوا بهههموو ئهو کارو کردهوانهی ئهنجامی دهدهن بینایه
لَّهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ ﴿٥﴾
ههرچی لهئاسمانهکان و زهویدا ههیه ئهو زاتهخاوهنیانه، ههموو شتێکیش بۆ لای خوا دهبرێتهوه
يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِۚ وَهُوَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٦﴾
شهو تێههڵکێشی ڕۆژ دهکات و ڕۆژ تێههڵکێشی شهو دهکات (بهدرێژ بوونی لایهکیان لهسهر حسابی ئهوی تریان، یان لهبهرهبهیان و ئێواراندا تێههڵکێش دهبن)، ئهو زاتهزانایه بهههرچی لهدڵ و دهروون و سینهکاندایه
ءَامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَأَنفِقُواْ مِمَّا جَعَلَكُم مُّسۡتَخۡلَفِينَ فِيهِۖ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنكُمۡ وَأَنفَقُواْ لَهُمۡ أَجۡرٞ كَبِيرٞ ﴿٧﴾
خهڵکینه ئیمان و باوهڕی دامهزراو بهێنن بهخواو پێغهمبهرهکهی، لهو ماڵ و سامانهی کهخستویهتیه ژێر دهستان و جێنشینن تیایدا، ببهخشن، بێگومان ئهوانهی کهباوهڕیان هێناوه لهئێوه و ماڵ و سامان دهبهخشن پاداشتی گهورهچاوهڕێیانه
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿١﴾
ههرچی له ئاسمانهکان و ههرچی له زهویدا ههیه یادی خوا بهپاکی و بێگهردی دهکهن، دهسهڵات ههر بۆ ئهوه و ههر بۆ ئهویش سوپاس، ههر ئهویش دهسهڵاتداره بهسهر ههموو شتێکدا.
هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ فَمِنكُمۡ كَافِرٞ وَمِنكُم مُّؤۡمِنٞۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿٢﴾
ئهوزاته ئهوهیه ئێوهی دروست کردووه، جا ههتانه بێ باوهڕهو ههتانه باوهڕدا، خوایش بینایه بهههموو ئهو کاروکردهوانهی که ئهنجامی دهدهن.
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ﴿٣﴾
ئهو خوایه لهسهر بنچینهی حهق و ڕاستی ئاسمانهکان و زهوی دروست کردووه، وێنهی ڕووخساری ئێوهشی کێشاوه بهجوانترین شێوه، گهرانهوهو سهرئهنجامیش ههر بۆ لای ئهوه.
يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿٤﴾
ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه و دهگوزهرێت، خوا ئاگاو زانایه پێی، ههروهها دهزانێت چی پهنهان دهکهن و چی ئاشکرا دهکهن، ههمیشه ئهو خوایه زانایه به ههرچی له پێچ و پهنای سینهکاندا حهشاردراوه.
ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ وَمِنَ ٱلۡأَرۡضِ مِثۡلَهُنَّۖ يَتَنَزَّلُ ٱلۡأَمۡرُ بَيۡنَهُنَّ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ وَأَنَّ ٱللَّهَ قَدۡ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عِلۡمَۢا ﴿١٢﴾
خوا ئهو زاتهیه که حهوت چین ئاسمانی دروست کردووه و فهرمانی خوا له نێوانیاندا دادهبهزێت، ههروهها بهوینهی ئهوان فهرمانی خوا بۆ زهویش دادهبهزێت و جێ به جێ دهکرێت، بۆ ئهوهی بزانن که بهڕاست خوا دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه، بێگومان خوا به زانستی و زانیاری خۆی گهمارۆی ههموو شتێکی داوه.
تَبَٰرَكَ ٱلَّذِي بِيَدِهِ ٱلۡمُلۡكُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ﴿١﴾
گهورهو موبارهك و پیرۆزه، ئهو زاتهی که ههموو بوونهوهرو جیهانی بهدهسته، ئهو زاتهی دهسهڵاتی بهسهر ههموو شتێکدا ههیه.
ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡمَوۡتَ وَٱلۡحَيَوٰةَ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡغَفُورُ ﴿٢﴾
ههر ئهو خۆی مردن و ژیانی بهدیهێناوه، تا تاقیتان بکاتهوه، کێتان کردهوهی چاکترو پهسهندتره، ههر ئهویش زاتێکی باڵادهسته بهسهر بێ باوهڕاندا، وه لێخۆشبووه له ئیمانداران.
ٱلَّذِي خَلَقَ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ طِبَاقٗاۖ مَّا تَرَىٰ فِي خَلۡقِ ٱلرَّحۡمَٰنِ مِن تَفَٰوُتٖۖ فَٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ هَلۡ تَرَىٰ مِن فُطُورٖ ﴿٣﴾
ههروهها ئهو زاته ئاسمانهکانی به حهوت چین دروست کردووه، له نێو بهدیهێنراوهکانی ئهو خوای میهرهبانهدا هیچ ناڕێکی و ناتهواویهك بهدی ناکهیت، ئهی ئینسان: ههرچاو بگێڕهو سهرنج بده بزانه هیچ درزو کهم و کووڕیهك بهدی دهکهیت؟!
ثُمَّ ٱرۡجِعِ ٱلۡبَصَرَ كَرَّتَيۡنِ يَنقَلِبۡ إِلَيۡكَ ٱلۡبَصَرُ خَاسِئٗا وَهُوَ حَسِيرٞ ﴿٤﴾
پاشان ههر سهرنج بدهو چاو بگێرهو ورد بهرهوه جار له دوای جارو کۆڵ مهده، سهرسام و ملکهچ دهبیت، چاوت به نائومێدی دهگهڕێتهوه لهکاتێکدا که چاوت ماندووهو پهکی کهوتووه.
وَلَقَدۡ زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِمَصَٰبِيحَ وَجَعَلۡنَٰهَا رُجُومٗا لِّلشَّيَٰطِينِۖ وَأَعۡتَدۡنَا لَهُمۡ عَذَابَ ٱلسَّعِيرِ ﴿٥﴾
سوێند بهخوا بێگومان ئێمه ئاسمانی دنیامان کردووه به چراخان (بههۆی ئهستێرهکانهوه که به شهوگاردا بهدی دهکرێن) و بهو ئهستێرانه شهیتانهکان ڕاو دهکهین، له قیامهتیشدا سزاو ئهشکهنجهی دۆزهخمان بۆ ئاماده کردوون.
وَأَسِرُّواْ قَوۡلَكُمۡ أَوِ ٱجۡهَرُواْ بِهِۦٓۖ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ﴿١٣﴾
خهڵکینه؛ چونیهکه بۆتان چ بهنهێنی قسه بکهن یان بهئاشکرا، ئهو زاته بهههموو ئهو خهتهرهو خهیاڵانهی دێن بهکرۆکی سینهکاندا زاناو ئاگایه