فَشَٰرِبُونَ شُرۡبَ ٱلۡهِيمِ ﴿٥٥﴾
ههر وهکو ئهو حوشترانهی بههۆی نهخۆشیهکی تایبهتیهوه تێر ئاو نابن
710 Ayêt · Babêt · ku
فَشَٰرِبُونَ شُرۡبَ ٱلۡهِيمِ ﴿٥٥﴾
ههر وهکو ئهو حوشترانهی بههۆی نهخۆشیهکی تایبهتیهوه تێر ئاو نابن
هَٰذَا نُزُلُهُمۡ يَوۡمَ ٱلدِّينِ ﴿٥٦﴾
ئهمهمیوانداری ئهوانهلهقیامهتدا
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحَآدُّونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ كُبِتُواْ كَمَا كُبِتَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ وَقَدۡ أَنزَلۡنَآ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖۚ وَلِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٞ مُّهِينٞ ﴿٥﴾
بهڕاستی ئهوانهی دژایهتی و دوژمنایهتی خواو پێغهمبهرهکهی دهکهن، سهرشۆڕ و خهجاڵهت و شکست خوردهن، ههروهک ئهوانهی پێش ئهمان که سهرشۆر و خهجاڵهت کران و تێکشکان، بێگومان ئێمه بهڵگه و نیشانهی ڕوون و ئاشکرامان ناردۆته خوارهوه لهسهر ئهم ڕاستیانه، جا بۆ ئهوانهی که کافرو بێ باوهڕن سزای ڕیسواکهر ئامادهیه...
يَوۡمَ يَبۡعَثُهُمُ ٱللَّهُ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوٓاْۚ أَحۡصَىٰهُ ٱللَّهُ وَنَسُوهُۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ ﴿٦﴾
له ڕۆژێکدا که خوا ههموویان زیندوو دهکاتهوه پێکهوه، ئهوسا ههواڵی ههموو کاروکردهوهکانیان پێ ڕادهگهیهنێت، خوا ئاماری کردووه ئهوان فهرامۆشیان کردووه، خوایش شایهت و ئاگایه بهسهر ههموو شتێکدا.
ٱسۡتَحۡوَذَ عَلَيۡهِمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَأَنسَىٰهُمۡ ذِكۡرَ ٱللَّهِۚ أُوْلَـٰٓئِكَ حِزۡبُ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ أَلَآ إِنَّ حِزۡبَ ٱلشَّيۡطَٰنِ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ﴿١٩﴾
ئهوانه شهیتان زاڵ بووه بهسهریانداو داگیری کردوون، بهو هۆیهوه یادی خوای لهبیر بردوون، ئا ئهوانه دهسته و تاقم و حزبی شهیتانن، ئاگاداربن که بێگومان دهسته و تاقم و حزبی شهیتان خهسارهتمهند و زهرهرمهندن.
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحَآدُّونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ أُوْلَـٰٓئِكَ فِي ٱلۡأَذَلِّينَ ﴿٢٠﴾
بهڕاستی ئهوانهی دژایهتی خواو پێغهمبهرهکهی دهکهن ئا ئهوانه له نزمترینترینی خهڵکین له دنیاو قیامهتدا.
كَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغۡلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِيٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٞ ﴿٢١﴾
خوا بڕیاریداوه که: بێگومان ههر خۆم و پێغهمبهرهکانم سهرکهوتوو دهبین، چونکه بهڕاستی ههر خوا خۆی بههێزو باڵادهسته.
لَوۡ أَنزَلۡنَا هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ عَلَىٰ جَبَلٖ لَّرَأَيۡتَهُۥ خَٰشِعٗا مُّتَصَدِّعٗا مِّنۡ خَشۡيَةِ ٱللَّهِۚ وَتِلۡكَ ٱلۡأَمۡثَٰلُ نَضۡرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ ﴿٢١﴾
ئهگهر ئهم قورئانهمان داببهزاندایه سهر کهژو کێوێك، دهتبینی ملکهچ دهبوو، وردو و خاش دهبوو، شهق و پهق دهبوو، له ترسی فهرمانی خوا، له ههیبهتی گهورهیی و دهسهڵاتی خوا، ئێمه ئهم نموونانه دههێنینهوه بۆ خهڵکی بۆ ئهوهی بیربکهنهوه و ژیرییان بخهنه کار و شوین قورئانی پیرۆز بکهون.
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِۖ هُوَ ٱلرَّحۡمَٰنُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٢٢﴾
خوا ئهو زاتهیه که جگه لهو خوایهکی تر نیه زانایه به ههموو نهێنی و ئاشکراکان، ئهو خوایه بهخشنده و میهرهبان و دلۆڤانه کانگای ڕهحم و بهزهییه.
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡقُدُّوسُ ٱلسَّلَٰمُ ٱلۡمُؤۡمِنُ ٱلۡمُهَيۡمِنُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡجَبَّارُ ٱلۡمُتَكَبِّرُۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ﴿٢٣﴾
خوا ئهو زاتهیه که جگه لهو خوایهکی تر نیه پاشای ههموو بوونهوهره، پاك و بێگهردو پوخته، ئاشتی خواز و ئاشتی پهروهره، ئاسایش بهخش و پهناگای ئیماندارانه، دهسهڵاتداره و چاودێری دروستکراوهکانیهتی، باڵادهسته، خاوهنی خێری بێسنووره، گهورهیه و خۆی بهگهوره دهزانێت، پاکی و بێگهردی بۆ ئهو خوایهیه لهوهی تینهگهیشتوان شهریك و هاوهڵی بۆ بڕیار دهدهن.
هُوَ ٱللَّهُ ٱلۡخَٰلِقُ ٱلۡبَارِئُ ٱلۡمُصَوِّرُۖ لَهُ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ يُسَبِّحُ لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴿٢٤﴾
ههر ئهو خوایه بهدیهێنهرو دروستکراوه، (له نهبوون ههرچی بۆی بهدی دههێنێت)، نهخشه و وێنه کێشهره، ناوه پیرۆزو جوانهکان، ههمووی شایستهی ئهون، ههرچی له ئاسمانهکان و زهویدا ههیه ستایشی ئهو دهکهن، بهڕاستی ئهو زاته خوایهکی باڵادهست و دانایه.
وَلَقَدۡ زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِمَصَٰبِيحَ وَجَعَلۡنَٰهَا رُجُومٗا لِّلشَّيَٰطِينِۖ وَأَعۡتَدۡنَا لَهُمۡ عَذَابَ ٱلسَّعِيرِ ﴿٥﴾
سوێند بهخوا بێگومان ئێمه ئاسمانی دنیامان کردووه به چراخان (بههۆی ئهستێرهکانهوه که به شهوگاردا بهدی دهکرێن) و بهو ئهستێرانه شهیتانهکان ڕاو دهکهین، له قیامهتیشدا سزاو ئهشکهنجهی دۆزهخمان بۆ ئاماده کردوون.
وَلِلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡ عَذَابُ جَهَنَّمَۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ﴿٦﴾
ههروهها بۆ ئهوانهش که باوهڕیان به پهروهردگاریان نیه، سزاو ئازاری دۆزهخ ئامادهیه، ئای که چارهنووس و سهرئهنجامێکی زۆر ناسۆرو ناخۆشه...
إِذَآ أُلۡقُواْ فِيهَا سَمِعُواْ لَهَا شَهِيقٗا وَهِيَ تَفُورُ ﴿٧﴾
کاتێك فڕێ دهدرێنه ناوی دهنگێکی ناسازو ناخۆش و لوورهیهك له دۆزهخهوه دهبیستن، لهکاتێکدا قوڵپ دهدات و دهکوڵێت.
تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ ٱلۡغَيۡظِۖ كُلَّمَآ أُلۡقِيَ فِيهَا فَوۡجٞ سَأَلَهُمۡ خَزَنَتُهَآ أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَذِيرٞ ﴿٨﴾
له داخی خوانهناسان خهریکه پارچه پارچه ببێت و لێك ببێتهوه، ههر جارێك دهستهو تاقمێك فڕێ دهدرێته ناوی پاسهوانی دۆزهخ لێیان دهپرسێت: باشه، ترسێنهرێکتان بۆ نههات تا لهم سهرئهنجامه ئاگادارتان بکات؟!
قَالُواْ بَلَىٰ قَدۡ جَآءَنَا نَذِيرٞ فَكَذَّبۡنَا وَقُلۡنَا مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٍ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ كَبِيرٖ ﴿٩﴾
له وهڵامدا بهکهساسیهوه دهڵێن: با، بهڵێ، لهڕاستیدا ترسێنهرمان بۆهات، بهڵام ئێمه بڕوامان پێنهکردن و وتمان: خوا هیچی لهم بارهیهوه نهناردووه، ئێوه تهنها له گومڕایی گهورهدا گیرتان خواردووهو هیچی تر!!
وَقَالُواْ لَوۡ كُنَّا نَسۡمَعُ أَوۡ نَعۡقِلُ مَا كُنَّا فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ ﴿١٠﴾
ئینجا دهڵێن: ئهگهر ئێمه گوێمان بگرتایهو بیرو هۆشمان بهکار بهێنایه نهدهبووینه نیشتهجێی دۆزهخ.
فَٱعۡتَرَفُواْ بِذَنۢبِهِمۡ فَسُحۡقٗا لِّأَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ ﴿١١﴾
ئهوسا ئیتر بهناچاریی و خهجاڵهتیهوه دان بهگوناهو تاوانی خۆیاندا دهنێن، جا با نیشتهجێکانی دۆزهخ لهوهو لا ترچن.
وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُوتَ كِتَٰبِيَهۡ ﴿٢٥﴾
بهڵام ئهوهی نامهی کردهوهکانی دهدرێته دهستی چهپی، ئهوه دهڵێت: خۆزگه نامهی کردهوهکانم پێ نهدرایه.
وَلَمۡ أَدۡرِ مَا حِسَابِيَهۡ ﴿٢٦﴾
ههر نهمزانیایه لێپرسینهوهم چۆن دهبێت.
يَٰلَيۡتَهَا كَانَتِ ٱلۡقَاضِيَةَ ﴿٢٧﴾
خۆزگه مردنهکهم یهکجاریی بوایه (ئاوا زیندوو نهکرامایهتهوه).
مَآ أَغۡنَىٰ عَنِّي مَالِيَهۡۜ ﴿٢٨﴾
ئهوهته، ئهو ماڵ و سامانهی که بووم، فریام نهکهوت (بهڵکو نهماو تهفرو تونا بوو).
هَلَكَ عَنِّي سُلۡطَٰنِيَهۡ ﴿٢٩﴾
ئهو دهسهڵاتهی که بووم له دهستمدا نهماو له دهستم چوو.
خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ﴿٣٠﴾
(ئهوسا ئیتر فهرمان دهدرێت) ئادهی ئێوه بیگرن و کۆت و زنجیر له دهست و قاچ و ملی بئاڵێنن.
ثُمَّ ٱلۡجَحِيمَ صَلُّوهُ ﴿٣١﴾
لهوهودوا بهرهو دۆزهخ ڕاپێچی بکهن و بیبهن و بیخهنه ناوی.
ثُمَّ فِي سِلۡسِلَةٖ ذَرۡعُهَا سَبۡعُونَ ذِرَاعٗا فَٱسۡلُكُوهُ ﴿٣٢﴾
پاشان بهزنجیرێکی حهفتا گهزی بیبهسنهوه (به کۆڵهکهو ستون و پایهکانی ناو دۆزهخهوه).
إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ ٱلۡعَظِيمِ ﴿٣٣﴾
چونکه بهڕاستی ئهمه کاتی خۆی ئیمان و باوهڕی بهخوای گهوره نهبوو (به تهمای زیندووبوونهوهو لێپرسینهوه نهبوو).
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ ﴿٣٤﴾
هانی کهسی نهدهدا که خواردن و خۆراك ببهخشن به ههژارو بێ نهواکان (بهڵکو ههر خهمی خۆی بوو).
فَلَيۡسَ لَهُ ٱلۡيَوۡمَ هَٰهُنَا حَمِيمٞ ﴿٣٥﴾
کهواته ئهمڕۆ ئا لێره هیچ دڵسۆزێکی نی یه.
وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنۡ غِسۡلِينٖ ﴿٣٦﴾
خۆراکیشی تهنها لهکێم و زوخاوی داچۆڕاو نهبێت هیچی تر نی یه.
لَّا يَأۡكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡخَٰطِـُٔونَ ﴿٣٧﴾
که، کهس نایخوات، جگه له تاوانباران.
يَوۡمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلۡمُهۡلِ ﴿٨﴾
ڕۆژێك دێت، ئاسمان وهك کانزایهکی تواوهی لێ دێت (یهکێکه له قۆناغهکانی ههڵوهشاندنهوهی بوونهوهر).
وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ ﴿٩﴾
کێوهکانیش وهکو خوری شی کراوه (فشۆڵ دهبن).
وَلَا يَسۡـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمٗا ﴿١٠﴾
دۆستی گیانی بهگیانی له یهکدی ناپرسنهوه، کهس نایپهرژێته سهرکهس، بهڵکو ههرکهس خهمی خۆیهتی.
يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ ﴿١١﴾
ئهوانه پیشانی یهکتر دهدرێن، تاوانبارو گوناهکار ئاوات دهخوازێت که ئهگهر بکرێت بۆ دهرباز بوونی خۆی له سزای ئهو ڕۆژه ههموو کوڕهکانی بکاته قوربانی خۆی!!
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ ﴿١٢﴾
هاوسهرو براکهی!!
وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِي تُـٔۡوِيهِ ﴿١٣﴾
خزم و عهشرهتی که له دنیادا پهنایان دهدا.
وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ ﴿١٤﴾
بهههرچی دانیشتوانی سهر زهویش ههیه ئهگهر بۆی بکرێت بیکاته قوربانی خۆی، پاشان خوا ڕزگاری بکات.
كَلَّآۖ إِنَّهَا لَظَىٰ ﴿١٥﴾
نهخێر.. ئهو ئاواتانه هیچی نایهته دی.. بهڕاستی دۆزهخ ئامادهیهو بڵێسهدارهو داخ له دڵه.
نَزَّاعَةٗ لِّلشَّوَىٰ ﴿١٦﴾
له کاتێکدا داماڵێنهری پێستی سهرو ههموو ئهندامهکانه.
تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ ﴿١٧﴾
دۆزهخ بانگی ئهوانه دهکات که له دنیادا پشتیان له حهق و ڕاستی ههڵدهکردو گوێیان پێ نهدهدا.
وَجَمَعَ فَأَوۡعَىٰٓ ﴿١٨﴾
ماڵ و سامانیان کۆ دهکردهوهو دهیانشاردهوه (گوێیان نهدهدا به حهڵاڵ و حهرام).
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ﴿٤٢﴾
جا وازیان لێ بهێنه با ههر ڕۆبچن له بێ باوهڕیدا، با ههر گهمهو گاڵته بکهن، ههتا دووچاری ڕۆژی خۆیان دهبن که ههڕهشهیان پێ لێ دهکرێت.
يَوۡمَ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ سِرَاعٗا كَأَنَّهُمۡ إِلَىٰ نُصُبٖ يُوفِضُونَ ﴿٤٣﴾
ئهو ڕۆژهی به پهله له گۆڕهکانیان دێنه دهرهوه، دهڵێی بۆ لای بت و پهرستراوهکانیان ڕادهکهن!!
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۚ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ ﴿٤٤﴾
چاویان شۆڕهو (شهرمهزارو خهجاڵهتن) زهلیلی و سهرشۆڕی ماندووی کردوون، جا ئهمه ئهو ڕۆژهیه که کاتی خۆی بهڵێنیان پێ دهدراو ئهوان بڕوایان پێی نهبوو.
مِّمَّا خَطِيٓـَٰٔتِهِمۡ أُغۡرِقُواْ فَأُدۡخِلُواْ نَارٗا فَلَمۡ يَجِدُواْ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَنصَارٗا ﴿٢٥﴾
جا له سهرئهنجامی گوناهو تاوانیاندا، هۆزی نالهبار نوقم کران له زریانهکهدا، ئینجا خرانه ناو ئاگرهوه، کهسیشیان دهست نهکهوت له خهشم و سزای خوایی پهنایان بدات.
وَقَالَ نُوحٞ رَّبِّ لَا تَذَرۡ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ دَيَّارًا ﴿٢٦﴾
ئینجا نوح وتی: پهروهردگارا هیچ کهسێك له بێ بڕوایان لهسهر زهویدا مههێڵهو تۆویان ببڕه.
إِنَّكَ إِن تَذَرۡهُمۡ يُضِلُّواْ عِبَادَكَ وَلَا يَلِدُوٓاْ إِلَّا فَاجِرٗا كَفَّارٗا ﴿٢٧﴾
چونکه بهڕاستی ئهگهر تۆ وازیان لێ بهێنیت ههرچی بهندهکانی تۆیه گومڕای دهکهن و کهسیشیان لێنابێت (له نهوهی تازه) مهگهر خراپهکار و تاوانبار نهبێت.
وَأَنَّا لَمَسۡنَا ٱلسَّمَآءَ فَوَجَدۡنَٰهَا مُلِئَتۡ حَرَسٗا شَدِيدٗا وَشُهُبٗا ﴿٨﴾
ئێمهش بهڕاستی بهرهو ئاسمان کشاین و ههست و هۆشمان خستهکار، سهرنجماندا که پڕه له پاسهوانی بهتواناو بێ شومار، نهیزهکیش به ههموو لایهکدا دهکشا، (دیار بوو که ڕووداوێکی گهوره ڕووی دابوو).
وَأَنَّا كُنَّا نَقۡعُدُ مِنۡهَا مَقَٰعِدَ لِلسَّمۡعِۖ فَمَن يَسۡتَمِعِ ٱلۡأٓنَ يَجِدۡ لَهُۥ شِهَابٗا رَّصَدٗا ﴿٩﴾
ئێمه جاران له ههندێك شوێنی ئاسماندا خۆمان حهشاردهدا بۆ گوێگرتن و دهنگوباس بیستن، بهڵام ئێستا ئهوهی بیهوێت گوێ بگرێت یهکسهر نهیزهکێکی بۆ ئامادهیهو بۆی دههاوێژرێت و لهناوی دهبات.