Al-An'am 6:123وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَا فِي كُلِّ قَرۡيَةٍ أَكَٰبِرَ مُجۡرِمِيهَا لِيَمۡكُرُواْ فِيهَاۖ وَمَا يَمۡكُرُونَ إِلَّا بِأَنفُسِهِمۡ وَمَا يَشۡعُرُونَ ﴿١٢٣﴾
ئا بهو شێوهیه، لهناو ههموو شارو شارۆچکهیهکدا گهورهترینی تاوانباریانمان باڵادهست کردوه تا پیلان و تهڵهکه بگێڕن تیایدا، (بێ ئهوهی بزانن) که: هیچ فێڵ و تهڵهکهیهکیش ناکهن بهزیانی خۆیان تهواو نهبێت، لهکاتێکدا ههست بهوه ناکهن، پیلان دژی خۆیان دهگێڕن و بهسهر خۆیاندا دهشکێتهوه (بهڵام) ههستی پێناکهن (چونکه غافڵ و بێ ئاگان که بهرهو لێواری مهرگ ههنگاو ههڵدهگرن و له سزای پهروهردگار دهرباز نابن).
Al-An'am 6:124وَإِذَا جَآءَتۡهُمۡ ءَايَةٞ قَالُواْ لَن نُّؤۡمِنَ حَتَّىٰ نُؤۡتَىٰ مِثۡلَ مَآ أُوتِيَ رُسُلُ ٱللَّهِۘ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ حَيۡثُ يَجۡعَلُ رِسَالَتَهُۥۗ سَيُصِيبُ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْ صَغَارٌ عِندَ ٱللَّهِ وَعَذَابٞ شَدِيدُۢ بِمَا كَانُواْ يَمۡكُرُونَ ﴿١٢٤﴾
(بێ باوهڕان) کاتێک ئایهتێکی قورئانیان بۆ بێت دهڵێن: ئێمه ههرگیز باوهڕ ناهێنین ههتا وێنهی ئهوهی که بۆ پێغهمبهران هاتووه به ئێمه نهبهخشرێت، خوا زانایه بهو شوێن و دڵ و دهروونهی که شایستهیه پهیامی خۆی تێدا دابنێت، لهئایندهیهکی نزیکیشدا ئهوانهی که تاوانیان کردووه لهلایهن خواوه سووکی و ڕیسوای و بێ نرخی یهخهیان پێدهگرێت، هاوڕێ لهگهڵ سزای پڕ ئێشدا له پاداشتی ئهو پیلان و تهڵهکهیهدا که دهیانگێڕا.
Al-An'am 6:128وَيَوۡمَ يَحۡشُرُهُمۡ جَمِيعٗا يَٰمَعۡشَرَ ٱلۡجِنِّ قَدِ ٱسۡتَكۡثَرۡتُم مِّنَ ٱلۡإِنسِۖ وَقَالَ أَوۡلِيَآؤُهُم مِّنَ ٱلۡإِنسِ رَبَّنَا ٱسۡتَمۡتَعَ بَعۡضُنَا بِبَعۡضٖ وَبَلَغۡنَآ أَجَلَنَا ٱلَّذِيٓ أَجَّلۡتَ لَنَاۚ قَالَ ٱلنَّارُ مَثۡوَىٰكُمۡ خَٰلِدِينَ فِيهَآ إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٞ ﴿١٢٨﴾
ڕۆژێک دێت خوا ههمووانیان کۆ دهکاتهوه و (بهخهشم و قینهوه دهفهرموێت): ئهی دهستهی پهریهکان بهڕاستی ئێوه زۆر کهستان له ئینسانهکان گومڕاکرد، لهولاشهوه گوێ له مشتهکانیان، (له خهڵکی نهگبهت و ڕهنجهڕۆ) دهڵێن: پهروهردگارا ههندێکمان سوودمان له ههندێکیان وهرگرت (سوودی ئینسانهکان ڕابواردن سامان کۆکردنهوه بوو، سوودی پهریهکانیش پێڕی خۆیانیان زۆرکرد بهگومڕاکردنی خهڵکێکی زۆر)، ئێستاش ئهوهته گهیشتووینهته ئهوکات و ساتهی تۆ بۆت دیاری کردووین، خوایش فهرمووی: (مادهم وایه) ئهم ئاگره جێگهتانه نهمرن تیادا، مهگهر خوا ویستی لهسهر بێت (به سزایهکی تر سزایان بدات)، بهڕاستی پهروهردگاری تۆ (ئهی محمد (صلى الله عليه وسلم) ئهی ئیماندار) داناو زانایه.
Al-An'am 6:129وَكَذَٰلِكَ نُوَلِّي بَعۡضَ ٱلظَّـٰلِمِينَ بَعۡضَۢا بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ﴿١٢٩﴾
ههر بهو شێوهیهش ستهمکاران دهکهینه پشتیوان و خۆشهویست و هاوکاری یهکتر، بههۆی ئهو کارو کردهوانهی که دهیانکرد.
Al-An'am 6:130يَٰمَعۡشَرَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ رُسُلٞ مِّنكُمۡ يَقُصُّونَ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِي وَيُنذِرُونَكُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَاۚ قَالُواْ شَهِدۡنَا عَلَىٰٓ أَنفُسِنَاۖ وَغَرَّتۡهُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَشَهِدُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰفِرِينَ ﴿١٣٠﴾
(له ڕۆژی قیامهتدا خوا دهفهرموێت): ئهی دهستهی پهری و ئینسان، ئایا پێغهمبهرانتان له خۆتان بۆ نههات، که ئایهتهکانی من و ڕووداوهکان بهسهرتاندا بخوێننهوه و ئاگادارتان بکهن و بتانترسێنن لهوهی که ئهم ڕۆژهتان بۆ پێش دێت؟! (ههموو بهیهکدهنگ) دهڵێن: ڕاسته ئێمه خۆمان شایهتی لهسهر خۆمان دهدهین (بهڵام ئهوانه کاتی خۆی) ژیانی دنیا سهری لێشێواندن و ههڵی خهڵهتاندن و شایهتیان لهسهر خۆیاندا که بهڕاستی کاتی خۆی بێ باوهڕ بوون.
Al-An'am 6:131ذَٰلِكَ أَن لَّمۡ يَكُن رَّبُّكَ مُهۡلِكَ ٱلۡقُرَىٰ بِظُلۡمٖ وَأَهۡلُهَا غَٰفِلُونَ ﴿١٣١﴾
ئهو ناردنی پێغهمبهرانه بۆ ئهوهیه چونکه پهروهردگاری تۆ (نهیکردووه بهعادهت) که لهناوبهری شارو شوێنهکان بێت به ناحهق، لهکاتێکدا خهڵکهکهی غافڵ و بێ ئاگا بن و پهیامی خوایان پێ ڕانهگهیهنرابێت.
Al-A'raf 7:38قَالَ ٱدۡخُلُواْ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ فِي ٱلنَّارِۖ كُلَّمَا دَخَلَتۡ أُمَّةٞ لَّعَنَتۡ أُخۡتَهَاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُواْ فِيهَا جَمِيعٗا قَالَتۡ أُخۡرَىٰهُمۡ لِأُولَىٰهُمۡ رَبَّنَا هَـٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمۡ عَذَابٗا ضِعۡفٗا مِّنَ ٱلنَّارِۖ قَالَ لِكُلّٖ ضِعۡفٞ وَلَٰكِن لَّا تَعۡلَمُونَ ﴿٣٨﴾
(ئهوسا خوا فهرمانیدا) و فهرمووی: ده بچنه ڕیزی ئهو کۆمهڵانهوه که پێش ئێوه ههبوون (لهگومڕاکان) لهدهستهی پهری و ئادهمیزادهکان لهناو دۆزهخدا، ههر کاتێک ههر کۆمهڵ و دهستهیهک دهچنه ناوی نهفرین دهکهن له هاوئاین و هاو بیرانیان، ههتا ئهو کاتهی ههموویان کۆ دهکرێنهوه و بهسهریهکدا دهدرێن له ناویدا، شوێنکهوتهکان ڕوو بهگهورهکانیان دهڵێن: پهروهردگارا ئا ئهوانه ئێمهیان گومڕاکرد، ده تۆش لهناو دۆزهخدا سزای دوو بهرامبهریان بده!! (خوای گهورهش فهرمووی): بۆ ههموو لایهک (سزاو تۆڵه) دوو بهرامبهره بهڵام ئێوه پێی نازانن.
Al-A'raf 7:39وَقَالَتۡ أُولَىٰهُمۡ لِأُخۡرَىٰهُمۡ فَمَا كَانَ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلٖ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ ﴿٣٩﴾
(پاشان) دهسته پێشوهکان به دوایینهکان دهڵێن: وهنهبێت ئێوه هیچ ڕێزو فهزڵێکتان ههبێت بهسهر ئێمهدا، ده ئێوهش بچێژن سزاو ئازار بههۆی ئهو کارو کردهوه نالهبارانهوه که ئهنجامتان دهدا.
Al-A'raf 7:40إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمۡ أَبۡوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلۡجَمَلُ فِي سَمِّ ٱلۡخِيَاطِۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُجۡرِمِينَ ﴿٤٠﴾
بێگومان ئهوانهی بڕوایان به ئایهت و فهرمانهکانی ئێمه نههێناوه و خۆیان له ئاستیدا بهگهوره داناوه، ئهوانه دهروازهکانی ئاسمانیان بۆ ناکرێتهوه و ناچنه بهههشتهوه ههتا وشتر ئهچێت بهناو کونی دهرزیدا، ئا بهو شێوهیه ئێمه پاداشتی تاوانباران دهدهینهوه و تۆڵهیان لێدهسێنین.
Al-A'raf 7:41لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٞ وَمِن فَوۡقِهِمۡ غَوَاشٖۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّـٰلِمِينَ ﴿٤١﴾
ئهوانه (لهناو دۆزهخدا) ڕایهخی ئاگرینیان ههیه، له سهروشیانهوه(سهقف و بهتانی و لێفهی) ئاگرین داپۆشهریانه، (سهرو خواریان ئاگره) بێگومان ههر بهو شێوهیه پاداشتی ستهمکاران دهدهینهوه و تۆڵهیان لێ دهسێنین.
Al-A'raf 7:165فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِۦٓ أَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذۡنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ بِعَذَابِۭ بَـِٔيسِۭ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ ﴿١٦٥﴾
جا کاتێک فهرامۆشیان کرد ئهوهی ئامۆژگاریان پێی کرابوو، ئێمهش ئهوانهی که قهدهغهی خراپهیان دهکرد ڕزگارمان کردن و ئهوانهش که ستهمیان کردو ههوڵیاندا بۆ کردنی ئهوکاره ناڕهوایه، بهسزایهکی سهخت گیرۆدهمان کردن، بههۆی ئهوهی له سنوور دهرچوو بوون.
Al-A'raf 7:166فَلَمَّا عَتَوۡاْ عَن مَّا نُهُواْ عَنۡهُ قُلۡنَا لَهُمۡ كُونُواْ قِرَدَةً خَٰسِـِٔينَ ﴿١٦٦﴾
جا کاتێک ههر سهرکهشییان کرد لهوهی که قهدهغه کرابوو لێیان، ئێمهش پێمان وتن: ببنه کۆمهڵه مهیمونێکی سووک و ڕیسواو دوور له ڕهحمی خوا.
Al-A'raf 7:167وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبۡعَثَنَّ عَلَيۡهِمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَن يَسُومُهُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِۗ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ٱلۡعِقَابِ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿١٦٧﴾
یادی ئهو کاتهش بکه پهروهردگارت (ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) بڕیاریدا و ڕایگهیاند بهڕاستی کهسانێک دهنێرێته سهریان تا ڕۆژی قیامهت، ئهشکهنجهو ئازاری سهختیان بدات، چونکه بهڕاستی پهروهردگارت زۆر بهخێرایی تۆڵه دهسێنێت ( له ستهمکاران)، ههروهها بێگومان لێخۆشبوو میهرهبانیشه ( بۆ تهوبهکاران و ئیمانداران).
Al-A'raf 7:179وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ لَهُمۡ قُلُوبٞ لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنٞ لَّا يُبۡصِرُونَ بِهَا وَلَهُمۡ ءَاذَانٞ لَّا يَسۡمَعُونَ بِهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ كَٱلۡأَنۡعَٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ ﴿١٧٩﴾
سوێند به خوا بێگومان ئێمه زۆر له پهری و ئادهمیزادمان بۆ دۆزهخ دروست کردوه، ئهوانه دهزگای دڵیان ههیه و کهچی حهقی پێ تێناگهن، چاویشیان ههیه کهچی حهقی پێ نابینن، گوێیان ههیه کهچی حهقی پێ نابیستن، ئا ئهوانه وهکو ئاژهڵ وان ( له شوێنکهوتنی ئارهزوودا) بهڵکو ئهوانه وێڵ تریشن، ئا ئهوانه ههر غافڵ و بێ ئاگان له حهق.
Al-A'raf 7:180وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ وَذَرُواْ ٱلَّذِينَ يُلۡحِدُونَ فِيٓ أَسۡمَـٰٓئِهِۦۚ سَيُجۡزَوۡنَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ﴿١٨٠﴾
ههر بۆ خوایه ههموو ناوه جوان و پیرۆزهکان، جا (ئهی ئیمانداران) بهو ناوانه دۆعا و نزا بکهن و هاناو هاوار بۆ ئهو زاته بهرن، واز بهێنن لهوانهی که له ناوه پیرۆزهکانی خوادا لادان دهکهن و (سیفهت و ناوهکانی خوا بهکاردههێنن بۆ غهیری خوا)، له ئایندهدا پاداشتی ئهو کارو کردهوانهیان وهردهگرن که ئهنجامیان دهدا.
Al-Anfal 8:12إِذۡ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ أَنِّي مَعَكُمۡ فَثَبِّتُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۚ سَأُلۡقِي فِي قُلُوبِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلرُّعۡبَ فَٱضۡرِبُواْ فَوۡقَ ٱلۡأَعۡنَاقِ وَٱضۡرِبُواْ مِنۡهُمۡ كُلَّ بَنَانٖ ﴿١٢﴾
ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) یادی ئهوه بکهرهوه کاتێک پهروهردگارت وهحی و نیگای دهکرد بۆ فریشتهکان که: بهڕاستی من یارو یاوهرتانم، کهوابوو ئێوهش دڵی ئیمانداران پابهندو دامهزراو بکهن، لهمهودوا منیش ترس و بیم دهخهمه دڵی ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون، ده ئێوهش له سهرووی گهردنی ناپاکان بدهن و دهست بوهشێنن له ههموو سهرپهنجهکانیان (تا کافرهکان شمشێریان پێ نهگیرێت).
Al-Anfal 8:13ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ شَآقُّواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۚ وَمَن يُشَاقِقِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ﴿١٣﴾
ئهوه لهبهر ئهوه بوو چونکه بهڕاستی ئهوان دژایهتی و سهرپێچی خواو پێغهمبهرهکهیان کرد، ههر کهسیش دژایهتی و سهرپێچی خواو پێغهمبهرهکهی بکات، ئهوه بهڕاستی خوا تۆڵهسێنهرێکی بهزهبره.
Al-Anfal 8:14ذَٰلِكُمۡ فَذُوقُوهُ وَأَنَّ لِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابَ ٱلنَّارِ ﴿١٤﴾
ئهوهته (تۆڵهی خواتان) جا ئێوهش بچێژن و بێگومان سزای ئاگری دۆزهخ ههمیشه ههر بۆ بێ باوهڕانه.
Al-Anfal 8:15يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ زَحۡفٗا فَلَا تُوَلُّوهُمُ ٱلۡأَدۡبَارَ ﴿١٥﴾
ئهی ئهوانهی که باوهڕتان هێناوه کاتێک بهرهنگاری ئهوانه بوونهوه که بێ باوهڕ بوون لهکاتی لهشکرکێشیدا ئهوه پشتیان تێمهکهن و ڕامهکهن...
Al-Anfal 8:16وَمَن يُوَلِّهِمۡ يَوۡمَئِذٖ دُبُرَهُۥٓ إِلَّا مُتَحَرِّفٗا لِّقِتَالٍ أَوۡ مُتَحَيِّزًا إِلَىٰ فِئَةٖ فَقَدۡ بَآءَ بِغَضَبٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَمَأۡوَىٰهُ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ﴿١٦﴾
ههرکهس لهو ڕۆژهدا ڕابکاته دواوه و پشتیان تێبکات ئهوه بهڕاستی لهگهڵ خهشم و قینی خوادا گهڕاوهتهوه و سهرئهنجام جێ و ڕێگهی دۆزهخه که ناخۆشترین جێگه و سهرئهنجامه مهگهر مهبهستی بهکارهێنانی هونهری جهنگ بێت یاخود مهبهستی شوێن گۆڕین و جێ گۆڕین و جێ گۆڕکێ بێت بۆ لای دهستهیهکی تر.
Al-Anfal 8:17فَلَمۡ تَقۡتُلُوهُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ قَتَلَهُمۡۚ وَمَا رَمَيۡتَ إِذۡ رَمَيۡتَ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ رَمَىٰ وَلِيُبۡلِيَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ مِنۡهُ بَلَآءً حَسَنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ﴿١٧﴾
کهوابوو ئهی ئیمانداران: وهنهبێت ئێوه کافرانتان کوشتبێت، بهڵکو خوا کوشتنی و لهناوی بردوون، تۆش ئهی محمد(صلى الله عليه وسلم) کاتێک مشتێک خۆڵت ڕوو بهکافران فڕێدا ئهو کاره تهنها تۆ نهتکرد، بهڵکو خوا فڕێیداو (خۆڵی کرده چاوی کافرانهوه)، تا ئیمانداران تاقی بکاتهوه به تاقی کردنهوهیهکی چاک، چونکه بهڕاستی خوا بیسهری (دوعاو نزایانه)، زاناشه (بهنیهتی دڵیان).
Al-Anfal 8:18ذَٰلِكُمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ مُوهِنُ كَيۡدِ ٱلۡكَٰفِرِينَ ﴿١٨﴾
ئهو سهرکهوتن و پشتیوانیه بۆ ئێوهی ئیمانداره، دڵنیاش بن که خوا ڕیسواکهری پیلانی بێ باوهڕانه.
Al-Anfal 8:50وَلَوۡ تَرَىٰٓ إِذۡ يَتَوَفَّى ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ يَضۡرِبُونَ وُجُوهَهُمۡ وَأَدۡبَٰرَهُمۡ وَذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡحَرِيقِ ﴿٥٠﴾
ئهگهر دهتبینی کاتێک فریشتهکان گیانی ئهوانهیان دهکێشا که بێ باوهڕ بوون! که دهیانکێشا بهدهم و چاو و پشتیاندا و (ڕاپێچیان دهکردن بۆ دۆزهخ و، پێیان دهوتن): ده بچێژن سزایهکی سوتێنهر...
Al-Anfal 8:51ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيۡسَ بِظَلَّـٰمٖ لِّلۡعَبِيدِ ﴿٥١﴾
(ههروهها پێیان دهوتن) ئهو لێدان و سزایه ههر بههۆی ئهوهوهیه که خۆتان به دهستی خۆتان پێشتان خستووه و چونکه بهڕاستی خوا بههیچ شێوهیهک ستهمکار نیه له بهندهکانی.
Al-Anfal 8:55إِنَّ شَرَّ ٱلدَّوَآبِّ عِندَ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ ﴿٥٥﴾
بهڕاستی خراپترینی زیندهوهران لای خوا ئهوانهن که بێ باوهڕ بوون، چونکه ئهوان باوهڕ ناهێنن...
Al-Anfal 8:56ٱلَّذِينَ عَٰهَدتَّ مِنۡهُمۡ ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهۡدَهُمۡ فِي كُلِّ مَرَّةٖ وَهُمۡ لَا يَتَّقُونَ ﴿٥٦﴾
ئهوانهی که پهیمانت لهگهڵدا بهستن (که خیانهتت لێ ناکهن) کهچی پاشان له ههموو جارێکدا ههر پهیمانهکهیان دهشکاند و ئهوان له خوا ناترسن و پارێزکاری ناکهن.
Al-Anfal 8:57فَإِمَّا تَثۡقَفَنَّهُمۡ فِي ٱلۡحَرۡبِ فَشَرِّدۡ بِهِم مَّنۡ خَلۡفَهُمۡ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ ﴿٥٧﴾
جا ههرکاتێک ڕووبهڕووی (خوانهناسان) بویتهوه له جهنگدا، ئهوه وایان لێ بکه ئهوانهی له دوایانهوهن و یارمهتیان دهدهن پهرش و بڵاو ببن، بهو هیوایهی ئهوان پهندو عیبرهت و ئامۆژگاریی وهربگرن.
At-Tawbah 9:5فَإِذَا ٱنسَلَخَ ٱلۡأَشۡهُرُ ٱلۡحُرُمُ فَٱقۡتُلُواْ ٱلۡمُشۡرِكِينَ حَيۡثُ وَجَدتُّمُوهُمۡ وَخُذُوهُمۡ وَٱحۡصُرُوهُمۡ وَٱقۡعُدُواْ لَهُمۡ كُلَّ مَرۡصَدٖۚ فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ فَخَلُّواْ سَبِيلَهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ﴿٥﴾
جا کاتێک مانگه حهرامهکان بهسهرچوون (که بریتیه له: ذوالقعدة، ذوالحجة، محرم، ڕجب) ئهوه هاوهڵگهرانی پهیمان شکێن بکوژن لهههر کوێ دهستان لێیان گیر بوو، یاخود بهدیل بیانگرن، سنوور دانێن بۆ چالاکیان، ههروهها کهمین و بۆسهیان له ههموو شوێنێکی لهباردا بۆ دانێن، جا ئهگهر (پێش ئهوهی دهستی ئێوهیان بگاتێ) تهوبهیان کردو وازیان هێنا لهو کارهیان و نوێژیان کردو زهکاتیاندا، ئهوه وازیان لێبهێنن و ڕێیان بۆ چۆڵ بکهن، چونکه بهڕاستی خوا لێخۆشبوو دلۆڤانه (ئهگهر ڕاست بکهن، خۆ ئهگهر به ڕاستیشیان نهبێت ئێوه حسابی ڕواڵهت بکهن).
At-Tawbah 9:14قَٰتِلُوهُمۡ يُعَذِّبۡهُمُ ٱللَّهُ بِأَيۡدِيكُمۡ وَيُخۡزِهِمۡ وَيَنصُرۡكُمۡ عَلَيۡهِمۡ وَيَشۡفِ صُدُورَ قَوۡمٖ مُّؤۡمِنِينَ ﴿١٤﴾
(ئهی ئیمانداران) بجهنگن دژی بێ باوهڕان، ئهوه خوایه که بهدهستی ئێوه سزایان دهدات و سهرشۆڕو خهجاڵهتیان دهکات و ئێوه بهسهریاندا سهر دهخات سینهی گرۆی ئیماندارانیش گوشادو ئاسووده دهکات و دڵ و دهروونیان ساڕێژ دهکات (چونکه کاتی خۆی کافرهکانی مهککه زۆر ئازارو ئهشکهنجهی ئیماندارانیان دهداو بێ بهزهییانه ههندێکیان لێ شههید کردن).
At-Tawbah 9:15وَيُذۡهِبۡ غَيۡظَ قُلُوبِهِمۡۗ وَيَتُوبُ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿١٥﴾
ههرچی ئازارو کینهش ههیه لهدڵی ئیمانداراندا لای ببات و نهیهێڵێت، خوای گهورهش تهوبهو پهشیمانی لهو کهسه وهردهگرێت که خۆی دهیهوێت و (شایستهیه)، خوای گهوره زاناو دانایه.
Yunus 10:7إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا وَرَضُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَٱطۡمَأَنُّواْ بِهَا وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَنۡ ءَايَٰتِنَا غَٰفِلُونَ ﴿٧﴾
بهڕاستی ئهوانهی کهبهتهمای ئامادهبوونی بهر بارهگای ئێمهنین و (باوهڕیان پێی نیه) و ڕازی بوون بهژیانی ئهم دنیایهو دڵنیا بوون پێی و دڵیان پێی خۆشبوو و ئهوانهش کهخۆیان غافڵ و بێ ئاگان لهئایهت و نهێنی دروست کراوهکانی ئێمه، (سهرنجی نادهن و بیری لێناکهنهوه)...
Yunus 10:8أُوْلَـٰٓئِكَ مَأۡوَىٰهُمُ ٱلنَّارُ بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ﴿٨﴾
ئا ئهوانهشوێن و جێگهیان ئاگره به هۆی ئهو کار و کردهوانهی که دهیانکرد.
Yunus 10:27وَٱلَّذِينَ كَسَبُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ جَزَآءُ سَيِّئَةِۭ بِمِثۡلِهَا وَتَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ مَّا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنۡ عَاصِمٖۖ كَأَنَّمَآ أُغۡشِيَتۡ وُجُوهُهُمۡ قِطَعٗا مِّنَ ٱلَّيۡلِ مُظۡلِمًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٢٧﴾
ئهوانهش گوناهو تاوانهکانیان ئهنجامداوه، ههرچهنده پاداشتی ههر گوناهو تاوانێک بهقهدهر خۆی دهدرێتهوه (بهڵام ههندێک ئهوهنده تاوانبارن) خهجاڵهتی و سهرشۆڕی و ڕوو ڕهشی ماندووی کردوون، کهس نیه پهنایان بدات و بیانپارێزێت له (خهشم و قینی) خوا، ئهوهنده ڕوو ڕهشن ههر دهڵێی پارچهیهک لهشهوی تاریک ڕووخساری داپۆشیوون، ئائهوانه نیشتهجێی ناو ئاگری دۆزهخن و بۆ ههمیشه ژیان لهناویدا دهبهنهسهر.
Yunus 10:28وَيَوۡمَ نَحۡشُرُهُمۡ جَمِيعٗا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ مَكَانَكُمۡ أَنتُمۡ وَشُرَكَآؤُكُمۡۚ فَزَيَّلۡنَا بَيۡنَهُمۡۖ وَقَالَ شُرَكَآؤُهُم مَّا كُنتُمۡ إِيَّانَا تَعۡبُدُونَ ﴿٢٨﴾
ئهمانهش لهڕۆژێکدا دهبێت کهههر ههموو خهڵکی کۆدهکهینهوه بۆ لێپرسینهوه، پاشان بهوانه دهڵێین: کهشهریک و هاوهڵیان بۆ خوا بڕیارداوه: خۆتان و ئهو شتانهی کهدهتانپهرست، لهجێی خۆتان بوهستن و مهجوڵێن، ئهوسا موشریکهکان لهپهرستراوهکانیان جیا دهکهینهوه، خوا بت و پهرستراوهکان، دههێنێته قسهو ئهوانیش به یهک دهنگ دهڵێن: ئێوه ئێمهتان نهئهپهرست!!
Yunus 10:29فَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدَۢا بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمۡ إِن كُنَّا عَنۡ عِبَادَتِكُمۡ لَغَٰفِلِينَ ﴿٢٩﴾
ئینجا خوا بهسه کهشایهت بێت لهنێوان ئێمه و ئێوهدا، بهڕاستی ئێمه ئاگاداری پهرستن و پاڕانهوهی ئێوه نهبووین.
Yunus 10:30هُنَالِكَ تَبۡلُواْ كُلُّ نَفۡسٖ مَّآ أَسۡلَفَتۡۚ وَرُدُّوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ مَوۡلَىٰهُمُ ٱلۡحَقِّۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ﴿٣٠﴾
ئا لهوێدا (لهگۆڕهپانی مهحشهرو لێپرسینهوهدا) ههموو کهس دهرئهنجامی کاروکردهوهی ڕابووردووی ههست پێ دهکات کهپێش خۆی ڕهوانهی کردووه، ئهوسا ههمووان دهگهڕێنرێنهوه بۆ لای خوا، خاوهنی ڕاستهقینهو پهروهردگاری حهق، ههر چیهکیش بهناحهق دهیانپهرست و ههڵیاندهبهست و پێی ههڵخهڵهتاو بوون، ون دهبێت و لهناو دهچێت..
Hud 11:102وَكَذَٰلِكَ أَخۡذُ رَبِّكَ إِذَآ أَخَذَ ٱلۡقُرَىٰ وَهِيَ ظَٰلِمَةٌۚ إِنَّ أَخۡذَهُۥٓ أَلِيمٞ شَدِيدٌ ﴿١٠٢﴾
ئا بهو شوێوهیهش تۆڵهسهندنی پهروهردگاری تۆ، کاتێك تۆڵه دهسێنێت له خهڵکی شارو دێهاتهکان لهحاڵێکدا که یاخی و ستهم پیشه بوون، بهڕاستی تۆڵهسهندنهکهی زۆر بهئێش و بههێزو توونده.
Hud 11:103إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّمَنۡ خَافَ عَذَابَ ٱلۡأٓخِرَةِۚ ذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّجۡمُوعٞ لَّهُ ٱلنَّاسُ وَذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّشۡهُودٞ ﴿١٠٣﴾
بێگومان لهو بهسهرهاتهدا نیشان و پهندو ئامۆژگاری ههیه بۆ کهسێك له سزای ڕۆژی دوایی بترسێت، ئهوه ڕۆژێكه خهڵکی بۆی کۆ دهکرێنهوه و ئهوه ڕۆژێکه خهڵکی ههموو ئاماده کراون و ههمووان لهبهرچاون دهبن تیایدا.
Hud 11:104وَمَا نُؤَخِّرُهُۥٓ إِلَّا لِأَجَلٖ مَّعۡدُودٖ ﴿١٠٤﴾
ئێمه بهرپابوونی ئهو ڕۆژه دواناخهین مهگهر بۆ کاتێکی کهم و سنووردار نهبێت.
Hud 11:105يَوۡمَ يَأۡتِ لَا تَكَلَّمُ نَفۡسٌ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ فَمِنۡهُمۡ شَقِيّٞ وَسَعِيدٞ ﴿١٠٥﴾
ئهو ڕۆژهی که ئهو ڕووداوه پێش دێت مهگهر خوای گهوره مۆڵهت بدات، ئهگینا کهس بۆی نیه قسه بکات، ئهوسا خهڵکهکه دهبنه دوو کۆمهڵ، کۆمهڵێك بهدبهخت و چارهڕهش، کۆمهڵێکیش بهختهوهرو کامهران.
Hud 11:106فَأَمَّا ٱلَّذِينَ شَقُواْ فَفِي ٱلنَّارِ لَهُمۡ فِيهَا زَفِيرٞ وَشَهِيقٌ ﴿١٠٦﴾
جا ئهوانهی بهدبهخت و چاره ڕهش بوون، ئهوه لهناو ئاگردان، ههناسه ههڵمژین و ههناسه دانهوهیان زۆر سهخت و دژواره.
Hud 11:107خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۚ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ ﴿١٠٧﴾
بۆ ههمیشهش تیایدا دهمیننهوه تا ئاسمانهکان و زهوی ههبێت (که ئهویش بۆ ههتاههتایی دروست کراوه له قیامهتدا) و مهگهر پهروهردگارت ویستی (گۆڕانکاری) ههبێت، بهڕاستی پهروهردگارت کارایه بۆ ههرشتێك بیهوێت.
Ar-Ra'd 13:5۞وَإِن تَعۡجَبۡ فَعَجَبٞ قَوۡلُهُمۡ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًا أَءِنَّا لَفِي خَلۡقٖ جَدِيدٍۗ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ ٱلۡأَغۡلَٰلُ فِيٓ أَعۡنَاقِهِمۡۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ﴿٥﴾
خۆ ئهگهر تۆ بهشتێك سهرسام بیت و پێت سهیربێت، ئهوه قسهی بێ باوهڕان جێگهی سهرسامییه که دهڵێن: ئایا کاتێك بووینهوه به خاك و خۆڵ، سهرلهنوێ ئایا زیندوو دهکرێینهوهو دروست دهبینهوه؟ ئا ئهوانه (که ئهو قسهیه دهکهن) ئهوانهن که بێ باوهڕ بوون به پهروهردگاریان، ئا ئهوانه زنجیرهکان له گهردنیاندان و ئهوانه نیشتهجێی ناو ئاگری دۆزهخن و ههمیشه دهبێ تیایدا بمێنهوه.
Ar-Ra'd 13:6وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِ وَقَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِمُ ٱلۡمَثُلَٰتُۗ وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغۡفِرَةٖ لِّلنَّاسِ عَلَىٰ ظُلۡمِهِمۡۖ وَإِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ﴿٦﴾
(لارو وێری خوانهناسان گهیشتۆته ڕادهیهك که): پهلهت لێدهکهن له پێشهاتنی بهڵاو ناخۆشی پێش ئهوهی داوای چاکه و خۆشی بکهن، لهکاتێکدا بێگومان له پێشینانهوه نموونهی تیاچوون و ڕیسوا بوونی خوانهناسان تێپهڕ بووه، بێگومان پهروهردگاری تۆ (ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم)خاوهنی چاوپۆشی و لێخۆشبوونه بۆ خهڵکی، سهرهڕای ستهمیان (ئهگهر بگهڕێنهوه بۆ لای ئیمان و خواناسی)، بهڕاستی پهروهردگاری تۆ زۆر تۆڵه سێنهرێکی بههێزه (لهو کهسانهی که دژایهتی بهرنامه به نرخهکهی دهکهن.
Ar-Ra'd 13:31وَلَوۡ أَنَّ قُرۡءَانٗا سُيِّرَتۡ بِهِ ٱلۡجِبَالُ أَوۡ قُطِّعَتۡ بِهِ ٱلۡأَرۡضُ أَوۡ كُلِّمَ بِهِ ٱلۡمَوۡتَىٰۗ بَل لِّلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ جَمِيعًاۗ أَفَلَمۡ يَاْيۡـَٔسِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَن لَّوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَهَدَى ٱلنَّاسَ جَمِيعٗاۗ وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ تُصِيبُهُم بِمَا صَنَعُواْ قَارِعَةٌ أَوۡ تَحُلُّ قَرِيبٗا مِّن دَارِهِمۡ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ وَعۡدُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُخۡلِفُ ٱلۡمِيعَادَ ﴿٣١﴾
خۆ ئهگهر بهڕاستی له جیاتی ئهم قورئانه، خوا قورئانێکی ڕهوانه بکردایه که کێوهکان پێی بڕۆشتنایه، یان زهوی پێ ههڵکهنرایه و لهت بکرایه، یان مردووهکانی پێ بهاتایه قسهو گفتوگۆی لهگهڵدا بکرایه، خوانهناسان ههر بڕوایان نهدههێنا، بهڵام دڵنیابن که ههموو کارێك و ههموو شتێك بهدهست خوایه، باشه، ئایا ئهوانهی ئیمانیان هێناوه نائومێد نهبوون (له بێ دین و خوانهناسان، خۆ هیدایهت به زۆر نیه؟) جا ئهگهر خوا بیوستایه ههموو خهڵکی ناچار دهکرد که هیدایهت وهربگرن (خوانهناسان وهنهبێت ژیانی دنیا بهخۆشی بهرنه سهر، بهڵکو) بهردهوام ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون بهڵای سهخت و ناخۆشیان تووش دهبێت بههۆی ئهو کارو پیشهیهوه که ئهنجامیان داوه، یاخود ئهو بهڵا سهختانه له نزیك ماڵهکانیانهوه دادهبهزێت و سهرههڵدهدات، ههتا بهڵێنی خوا دێته دی، بهڕاستی خوا پهیمانی ناشکێنێت و دهیهێنێته دی.
Ibrahim 14:1الٓرۚ كِتَٰبٌ أَنزَلۡنَٰهُ إِلَيۡكَ لِتُخۡرِجَ ٱلنَّاسَ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذۡنِ رَبِّهِمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ ﴿١﴾
سهرنجی سهرهتای سورهتی (البقرة) بده، ئهم قورئانه کتێبێکه دامانبهزاندووه بۆت ئهی محمد صلی الله علیه وسلم تا خهڵکی له تاریکیهکانی (بێ باوهڕی و نهزانی و سهرلێشێواوی) دهربهێنێت، بهرهو نوورو ڕێبازی ڕۆشنایی ئیمان، بهویستی پهروهردگاریان، تا دهگهنه ڕێبازی ڕاستی خوای باڵادهست و شایستهی سوپاسگوزاری.
Ibrahim 14:2ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ وَوَيۡلٞ لِّلۡكَٰفِرِينَ مِنۡ عَذَابٖ شَدِيدٍ ﴿٢﴾
ئهو خوایهی که ههرچی له ئاسمانهکان و ههرچی له زهویدا ههیه ههر ئهو خاوهنیانه، هاوار و ئاهو ناڵه بۆ ئهو کهسانهی که بێ باوهڕن له سزایهکی زۆر توندو تیژ....
Ibrahim 14:3ٱلَّذِينَ يَسۡتَحِبُّونَ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ فِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٖ ﴿٣﴾
ئهوانهی که ژیانی دنیایان له به نرخترو خۆشهویستره له ژیانی جیهانی دوایی، ههمیشه بهربهست دهخهنه بهر ڕێبازی خواو دهیانهوێت له ڕێڕهوی خۆی دهربچێت و بترازێت، (یاخود پهسهنده لایان، بهڵام بهمهرجێك له خزمهت پلان و نهخشهی ئهواندا بێت) ئا ئهوانه له گومڕاییهکی قووڵ و بێ سهرو بندا سهرگهردانن و دهمێننهوه.
Ibrahim 14:15وَٱسۡتَفۡتَحُواْ وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٖ ﴿١٥﴾
ئهوسا ئیتر پێغهمبهران داوای سهرکهوتنیان له پهروهردگاریان کردو ههموو زۆردارو ستهمکارو سهرسهخت و دڵ ڕهشێك نائومێد و مایهپووچ بوو.
Ibrahim 14:16مِّن وَرَآئِهِۦ جَهَنَّمُ وَيُسۡقَىٰ مِن مَّآءٖ صَدِيدٖ ﴿١٦﴾
(ههریهك لهوانه) له داهاتوودا دۆزهخ چاوهڕێیهتی و تیایدا کێم و زووخاوی دهرخوارد دهدرێت....