لَآ أُقۡسِمُ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ﴿1﴾لَآ أُقۡسِمُ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ
سوێندم بهم شاره (واته شاری مهککه).
لَآ أُقۡسِمُ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ﴿1﴾لَآ أُقۡسِمُ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ
سوێندم بهم شاره (واته شاری مهککه).
وَأَنتَ حِلُّۢ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ﴿2﴾وَأَنتَ حِلُّۢ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ
له کاتێکدا تۆ نیشتهجێی تیایدا.
وَوَالِدٖ وَمَا وَلَدَ ﴿3﴾وَوَالِدٖ وَمَا وَلَدَ
سوێند به باوک و ڕۆڵهکهی.
لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِي كَبَدٍ ﴿4﴾لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِي كَبَدٍ
(سوێند بهوانه) بهڕاستی ئێمه ئینسانمان دروست کردووه و بهردهوام له ناڕهحهتی و سهغڵهتی و کێشه و ناخۆشیدا..
أَيَحۡسَبُ أَن لَّن يَقۡدِرَ عَلَيۡهِ أَحَدٞ ﴿5﴾أَيَحۡسَبُ أَن لَّن يَقۡدِرَ عَلَيۡهِ أَحَدٞ
ئایا ئادهمیزاد وادهزانێت که ههرگیز کهس دهسهڵاتی بهسهریدا نابێت؟
يَقُولُ أَهۡلَكۡتُ مَالٗا لُّبَدًا ﴿6﴾يَقُولُ أَهۡلَكۡتُ مَالٗا لُّبَدًا
(زۆرجار) دهڵێت: من پارهی زۆرم له ناوداوه!! من ماڵی زۆرم خهرج کردووه!!
أَيَحۡسَبُ أَن لَّمۡ يَرَهُۥٓ أَحَدٌ ﴿7﴾أَيَحۡسَبُ أَن لَّمۡ يَرَهُۥٓ أَحَدٌ
ئایا وا دهزانێت کهس ئاگاداری نیهو نهیبینیووه (که ئهو سهرمایهیهی له کوێوه پهیداکردووه و له چیدا خهرجی کردووه؟! ).
أَلَمۡ نَجۡعَل لَّهُۥ عَيۡنَيۡنِ ﴿8﴾أَلَمۡ نَجۡعَل لَّهُۥ عَيۡنَيۡنِ
ئایا جووتێک چاومان پێنهبهخشیووه؟ (چاو: زۆر گرنگتره له دوو دهزگای کامێرای ئهلهکترۆنی خودکار له ههر چرکهیهکدا ههزاران وێنهی ڕهنگاو ڕهنگ دهگرێت و دهینێرێت بۆ مێشک، ئهویش ههندێکی ههڵدهگرێت).
وَلِسَانٗا وَشَفَتَيۡنِ ﴿9﴾وَلِسَانٗا وَشَفَتَيۡنِ
ههروهها زمان و دوو لێوهشمان پێ نهبهخشیووه؟
وَهَدَيۡنَٰهُ ٱلنَّجۡدَيۡنِ ﴿10﴾وَهَدَيۡنَٰهُ ٱلنَّجۡدَيۡنِ
ئایا به منداڵی ڕێنموویمان نهکردووه بۆ ئهوهی شیر له مهمکهکانی دایکی بخوات؟، له گهورهیشدا بۆ ئهوهی سهرپشک بێت له شوێنکهوتنی ڕێبازی ڕاست، یان چهوت؟!
فَلَا ٱقۡتَحَمَ ٱلۡعَقَبَةَ ﴿11﴾فَلَا ٱقۡتَحَمَ ٱلۡعَقَبَةَ
کهچی (زۆربهی ئهو خهڵکه) نهیتوانی بهسهر کۆسپ و لهپهرهکاندا زاڵ ببێت و ڕێگای سهرفهرزای بگرێتهبهر.
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡعَقَبَةُ ﴿12﴾وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡعَقَبَةُ
جا تۆ چووزانی ئهو کۆسپ و لهمپهرانه کامهن؟!...
فَكُّ رَقَبَةٍ ﴿13﴾فَكُّ رَقَبَةٍ
ئازاد؛ ردنی بهنده و کۆیلهیه (یان ئازادکردنی گهردنی خۆیهتی له گوناهو یاخی بوون و سهرکهشی).
أَوۡ إِطۡعَٰمٞ فِي يَوۡمٖ ذِي مَسۡغَبَةٖ ﴿14﴾أَوۡ إِطۡعَٰمٞ فِي يَوۡمٖ ذِي مَسۡغَبَةٖ
یاخود خۆراک بهخشینه له ڕۆژێکدا که گرانی و پرسێتی ههبێت.
يَتِيمٗا ذَا مَقۡرَبَةٍ ﴿15﴾يَتِيمٗا ذَا مَقۡرَبَةٍ
بهتایبهتی بهو ههیتوهی که خزمایهتی ههیه لهگهڵیدا.
أَوۡ مِسۡكِينٗا ذَا مَتۡرَبَةٖ ﴿16﴾أَوۡ مِسۡكِينٗا ذَا مَتۡرَبَةٖ
یان به ههژارێک که له ههژاریدا لهسهر خاک دانیشێت، یان پهککهوته و کهفتهکارێک.
ثُمَّ كَانَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡمَرۡحَمَةِ ﴿17﴾ثُمَّ كَانَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡمَرۡحَمَةِ
سهرهڕای ئهوانهش ئادهمیزاد دهبێت لهوانهبێت که باوهڕیان هێناوه و ئامۆژگاری یهکتریان کردووه لهسهر خۆگری و ئارامگری و ههروهها ئامۆژگاری یهکتریان کردووه لهسهر ڕهحم و بهزهیی و میهرهبانی.
أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَيۡمَنَةِ ﴿18﴾أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَيۡمَنَةِ
(ئهوانهی بهو سیفهته جوانانه خۆیان دهڕازێننهوه) ئهوانه دهستهی ڕاست و (دهستهی بهختهوهرانن).
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِنَا هُمۡ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَشۡـَٔمَةِ ﴿19﴾وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِنَا هُمۡ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَشۡـَٔمَةِ
ئهوانهش که باوهڕیان به ئایهت و فهرمانهکانی ئێمه نهبووه، ئهوانه دهستهی خوارو چهپ و چهوت و نالهباران، دهستهی نهگبهت و سهرلێشیواوهکانن.
عَلَيۡهِمۡ نَارٞ مُّؤۡصَدَةُۢ ﴿20﴾عَلَيۡهِمۡ نَارٞ مُّؤۡصَدَةُۢ
ئهوانه دهرگا و قاپیهکانی دۆزهخ لهسهریان داخراوه و هیچ هیوایهکی ڕزگارییان نیه.
وَٱلشَّمۡسِ وَضُحَىٰهَا ﴿1﴾وَٱلشَّمۡسِ وَضُحَىٰهَا
سوێند به خۆر و تیشكی خۆراکه له سهرهتایی ڕۆژدا سهرههڵدهدا).
وَٱلۡقَمَرِ إِذَا تَلَىٰهَا ﴿2﴾وَٱلۡقَمَرِ إِذَا تَلَىٰهَا
سوێند به مانگ، کاتێك بهشوێنیدا دێت.
وَٱلنَّهَارِ إِذَا جَلَّىٰهَا ﴿3﴾وَٱلنَّهَارِ إِذَا جَلَّىٰهَا
سوێند به ڕۆژ کاتێک که خۆر دهردهخات.
وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰهَا ﴿4﴾وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰهَا
سوێند به شهو که خۆر دادهپۆشیت.
وَٱلسَّمَآءِ وَمَا بَنَىٰهَا ﴿5﴾وَٱلسَّمَآءِ وَمَا بَنَىٰهَا
سوێند به ئاسمان و بهو زاته به دهسهڵاتهی دروستی کردووه.
وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا طَحَىٰهَا ﴿6﴾وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا طَحَىٰهَا
سوێند به زهوی و بهو زاتهی که بهشێوهی هێلکهیی دایناوه.
وَنَفۡسٖ وَمَا سَوَّىٰهَا ﴿7﴾وَنَفۡسٖ وَمَا سَوَّىٰهَا
سوێند به دهروون و ئهو زاتهی که به ڕێک و پێکی بهدیهێناوه.
فَأَلۡهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقۡوَىٰهَا ﴿8﴾فَأَلۡهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقۡوَىٰهَا
جا توانای خراپه و چاکه و خوانهناسی و خواناسی تێدا دابین کردووه.
قَدۡ أَفۡلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ﴿9﴾قَدۡ أَفۡلَحَ مَن زَكَّىٰهَا
(سوێند بهوانه ههموو) بهڕاستی ئهو کهسه سهرفرازه که نهفسی پاک و پوخته کردووه و ئیمان و ترسی خوای تیادا ڕواندووه.
وَقَدۡ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ﴿10﴾وَقَدۡ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا
بێگومان نائومێد بوو ئهو کهسهی نهفسی خۆی ناپوخت کرد و ئاڵودهی گوناهو تاوان و خراپهی کرد.
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ بِطَغۡوَىٰهَآ ﴿11﴾كَذَّبَتۡ ثَمُودُ بِطَغۡوَىٰهَآ
قهومی ثمود بههۆی سهرکهشی و یاخی بوونیانهوه، بڕوایان به پێغهمبهرهکهیان نههێنا.
إِذِ ٱنۢبَعَثَ أَشۡقَىٰهَا ﴿12﴾إِذِ ٱنۢبَعَثَ أَشۡقَىٰهَا
کاتێک شهقاوه و خوانهناسترین کهسیان خۆیی ڕاپسکاند (بۆ سهربڕینی وشترهکه).
فَقَالَ لَهُمۡ رَسُولُ ٱللَّهِ نَاقَةَ ٱللَّهِ وَسُقۡيَٰهَا ﴿13﴾فَقَالَ لَهُمۡ رَسُولُ ٱللَّهِ نَاقَةَ ٱللَّهِ وَسُقۡيَٰهَا
جا پێغهمبهری خوا (صاڵح) پێی وتن: واز بهێنن لهم وشتره که موعجیزهی خوایه، مۆڵهتی بدهن له نۆره ئاوهکهی خۆیدا ئاو بخواتهوه.
فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمۡدَمَ عَلَيۡهِمۡ رَبُّهُم بِذَنۢبِهِمۡ فَسَوَّىٰهَا ﴿14﴾فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمۡدَمَ عَلَيۡهِمۡ رَبُّهُم بِذَنۢبِهِمۡ فَسَوَّىٰهَا
کهچی بڕوایان به ههرهشهکانی نهکرد، ئینجا وشترهکهیان سهربڕی، ئهوسا ئیتر پهروهردگاریان وڵاتی کاولکردن و لهگهڵ زهویدا تهختی کرد بهسهریاندا و کهسیان ڕزگاری نهبوو (بههۆی گوناهو تاوانیانهوه).
وَلَا يَخَافُ عُقۡبَٰهَا ﴿15﴾وَلَا يَخَافُ عُقۡبَٰهَا
له کاتێکدا که خوای بهدهسهڵات له سهرهنجامی ئهو کارهیشی ههرگیز ناترسێت.
وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰ ﴿1﴾وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰ
سوێند به شهو کاتێک دنیا دادهگرێت...
وَٱلنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ ﴿2﴾وَٱلنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ
به ڕۆژ کاتێک دنیا ڕووناک دهبێت و تاریکی دهڕهوێنێتهوه.
وَمَا خَلَقَ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ ﴿3﴾وَمَا خَلَقَ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ
سوێند بهو زاتهی که نێر و مێی دروست کردووه.
إِنَّ سَعۡيَكُمۡ لَشَتَّىٰ ﴿4﴾إِنَّ سَعۡيَكُمۡ لَشَتَّىٰ
بهڕاستی ههوڵ و کۆششی ئێوه جۆراو جۆره (ههتانه ههوڵ و کۆششی بۆ بهدهستهێنانی بهههشته، ههتانه به پێچهوانهوه به دهست و برده بۆ ئهنجامدانی تاوان و خراپکاری، ههتانه گوێڕایهڵ و ههتانه یاخی... هتد).
فَأَمَّا مَنۡ أَعۡطَىٰ وَٱتَّقَىٰ ﴿5﴾فَأَمَّا مَنۡ أَعۡطَىٰ وَٱتَّقَىٰ
جا ئهوهی (ماڵ و سامان و زانستی و... هتد) دهبهخشێت و پارێزکار و له خوانرسه...
وَصَدَّقَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ ﴿6﴾وَصَدَّقَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ
بڕوای بتهوی به پاداشتی چاک و بهنرخی خوایی ههیه...
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡيُسۡرَىٰ ﴿7﴾فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡيُسۡرَىٰ
ئهوه ڕێگهی چاکه و چاکهکاری بۆ ئاسان دهکهین و سهرئهنجام دهیخهینه خێر و خۆشیهوه.
وَأَمَّا مَنۢ بَخِلَ وَٱسۡتَغۡنَىٰ ﴿8﴾وَأَمَّا مَنۢ بَخِلَ وَٱسۡتَغۡنَىٰ
بهڵام ئهوهی ڕهزیل و دهست نوقاو بێت و خۆی بێ نیاز بزانێت (رهزامهندی خوایی مهبهست نهبێت)...
وَكَذَّبَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ ﴿9﴾وَكَذَّبَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ
بڕوای نهبێت به پاداشت و بههرهی چاکی خوایی و بهدرۆی بزانێت...
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡعُسۡرَىٰ ﴿10﴾فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡعُسۡرَىٰ
ئهوه ئێمه ڕێبازی تهنگانه و ناخۆشی بۆ ئاسان دهکهین و سهرئهنجام به دۆزهخی دهگهیهنین.
وَمَا يُغۡنِي عَنۡهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ ﴿11﴾وَمَا يُغۡنِي عَنۡهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ
ئهو کاتهی که دهمرێت و له گۆڕ دهنرێت، ئهو کاتهش که فڕێ دهدرێته دۆزهخهوه ماڵ و سامان هیچ فریای ناکهوێت.
إِنَّ عَلَيۡنَا لَلۡهُدَىٰ ﴿12﴾إِنَّ عَلَيۡنَا لَلۡهُدَىٰ
بهڕاستی ڕوون کردنهوهی ڕێبازی هیدایهت و دیاریکردنی بۆ خهڵکی لهسهر ئێمهیه.
وَإِنَّ لَنَا لَلۡأٓخِرَةَ وَٱلۡأُولَىٰ ﴿13﴾وَإِنَّ لَنَا لَلۡأٓخِرَةَ وَٱلۡأُولَىٰ
بێگومان دهسهڵاتی بێ سنورمان ههیه بهسهر پاشهڕۆژ و قیامهتدا، ههروهها بهسهر دنیادا.
فَأَنذَرۡتُكُمۡ نَارٗا تَلَظَّىٰ ﴿14﴾فَأَنذَرۡتُكُمۡ نَارٗا تَلَظَّىٰ
جا من ئهوهته ئاگادارتان دهکهم و دهتانترسێنم له ئاگرێک که زۆر بڵێسه دهسێنێت.
لَا يَصۡلَىٰهَآ إِلَّا ٱلۡأَشۡقَى ﴿15﴾لَا يَصۡلَىٰهَآ إِلَّا ٱلۡأَشۡقَى
ناچێته ناوی مهگهر کهسانی ناپوخت و دڕنده و خوانهناس نهبێت.
ٱلَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ ﴿16﴾ٱلَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ
ئهوهی حهقیقهت و ڕاستی به درۆ داناوه و پشتی ههڵکردووه (له بهرنامهی خوا).
وَسَيُجَنَّبُهَا ٱلۡأَتۡقَى ﴿17﴾وَسَيُجَنَّبُهَا ٱلۡأَتۡقَى
جا خواناس و پارێزکاران لهو سزاو ناگرو ناخۆشیه دوور دهخرێنهوه.
ٱلَّذِي يُؤۡتِي مَالَهُۥ يَتَزَكَّىٰ ﴿18﴾ٱلَّذِي يُؤۡتِي مَالَهُۥ يَتَزَكَّىٰ
ئهو جۆره کهسهی ماڵ و سامانی دهبهخشێت بهوه دڵ و دهروونی خۆی خاوێن ڕادهگرێت...
وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُۥ مِن نِّعۡمَةٖ تُجۡزَىٰٓ ﴿19﴾وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُۥ مِن نِّعۡمَةٖ تُجۡزَىٰٓ
له کاتێکدا کهکهس چاکهیهکی وای بهسهریهوه نی یه که پاداشت بدرێتهوه.
إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ رَبِّهِ ٱلۡأَعۡلَىٰ ﴿20﴾إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ رَبِّهِ ٱلۡأَعۡلَىٰ
(چونکه) تهنها مهبهستی بهدهستهێنانی ڕهزامهندیی پهروهردگاری بهرزو بڵنده.
وَلَسَوۡفَ يَرۡضَىٰ ﴿21﴾وَلَسَوۡفَ يَرۡضَىٰ
سوێند بهخوا ڕازی و خۆشنوود دهبێت پێی.
وَٱلضُّحَىٰ ﴿1﴾وَٱلضُّحَىٰ
سوێند به چێشتهنگاو (کاتێك خۆر بهرز دهبێتهوهو کاتی جوڵهو چالاکیه).
وَٱلَّيۡلِ إِذَا سَجَىٰ ﴿2﴾وَٱلَّيۡلِ إِذَا سَجَىٰ
سوێند به شهو کاتێك بهتاریکیهکهی زهوی دادهپۆشێت.
مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ ﴿3﴾مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ
پهروهردگارت دهستبهرداری تۆ نهبووهو وازی له تۆ نههێناوهو خهشمی لێ نهگرتوویت (ماوهیهك وهحی نههات بۆ پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم کافرانی قوڕهیش وتیان، پهروهردگاری محمد وازی لێ هێناوه، ئیتر خوای گهوره بهدرۆی خستهوه).
وَلَلۡأٓخِرَةُ خَيۡرٞ لَّكَ مِنَ ٱلۡأُولَىٰ ﴿4﴾وَلَلۡأٓخِرَةُ خَيۡرٞ لَّكَ مِنَ ٱلۡأُولَىٰ
بێگومان قیامهت و دواڕۆژ چاکتره بۆ تۆ له دنیا.
وَلَسَوۡفَ يُعۡطِيكَ رَبُّكَ فَتَرۡضَىٰٓ ﴿5﴾وَلَسَوۡفَ يُعۡطِيكَ رَبُّكَ فَتَرۡضَىٰٓ
له ئایندهدا پهروهردگارت ئهوهنده نازو نیعمهتت پێدهبهخشێت که زۆر پێی ڕازی و خۆشنوود دهبیت.
أَلَمۡ يَجِدۡكَ يَتِيمٗا فَـَٔاوَىٰ ﴿6﴾أَلَمۡ يَجِدۡكَ يَتِيمٗا فَـَٔاوَىٰ
ئایا پهروهردگارت نهیبینیت به ههتیوی و خێرا دهرووی لێکردیتهوه و لانهی بۆ سازاندیت و حهواندیتیهوه؟!
وَوَجَدَكَ ضَآلّٗا فَهَدَىٰ ﴿7﴾وَوَجَدَكَ ضَآلّٗا فَهَدَىٰ
ئهی سهرگهردان نهبوویت و نهت دهزانی چی بکهیت، هیدایهتی دایت و ڕێنموویی کردیت؟!
وَوَجَدَكَ عَآئِلٗا فَأَغۡنَىٰ ﴿8﴾وَوَجَدَكَ عَآئِلٗا فَأَغۡنَىٰ
ئهی نهیبینیت که ههژارو نهداریت، جا ماڵ و سامانی پێبهخشیت و دهوڵهمهندی کردیت و بێ نیازی کردیت؟!
فَأَمَّا ٱلۡيَتِيمَ فَلَا تَقۡهَرۡ ﴿9﴾فَأَمَّا ٱلۡيَتِيمَ فَلَا تَقۡهَرۡ
کهواته تۆش (ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم، ئهی ئیماندار) ههتیو مهچهوسێنهرهوهو دڵی مهڕهنجێنه.
وَأَمَّا ٱلسَّآئِلَ فَلَا تَنۡهَرۡ ﴿10﴾وَأَمَّا ٱلسَّآئِلَ فَلَا تَنۡهَرۡ
ههڵمهشاخێ به ههژارو داماوو سواڵکهراندا.
وَأَمَّا بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثۡ ﴿11﴾وَأَمَّا بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثۡ
(بهڵکو) دهربارهی نازو نیعمهتهکانی پهروهردگارت ههمیشه بدوێ و باسیان بکه له جێی خۆیاندا بهکاریان بهێنه.
أَلَمۡ نَشۡرَحۡ لَكَ صَدۡرَكَ ﴿1﴾أَلَمۡ نَشۡرَحۡ لَكَ صَدۡرَكَ
(ئهی محمد صلی الله علیه وسلم) ئایا دڵ و دهروون و سینهمان گوشادو ئاسووده نهکردیت؟!
وَوَضَعۡنَا عَنكَ وِزۡرَكَ ﴿2﴾وَوَضَعۡنَا عَنكَ وِزۡرَكَ
ئایا باری گرانمان لهسهر شانی تۆ لانهبرد؟!
ٱلَّذِيٓ أَنقَضَ ظَهۡرَكَ ﴿3﴾ٱلَّذِيٓ أَنقَضَ ظَهۡرَكَ
ئهوهی که پشتی تۆی هیلاك و ماندوو کردبوو؟!
وَرَفَعۡنَا لَكَ ذِكۡرَكَ ﴿4﴾وَرَفَعۡنَا لَكَ ذِكۡرَكَ
ناوو ناوبانگی تۆمان بهرزو بڵند نهکردهوه (له شایهتماندا هاوڕێ لهگهڵ ناوی ئێمهدا ناوت دهبرێت، ناوت لهسهر زاری فریشته و پهری و گرۆی ئادهمیزاده).
فَإِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرًا ﴿5﴾فَإِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرًا
بهڕاستی هاوڕێ لهگهڵ تهنگانهدا خۆشی و ئاسوودهیی دێت.
إِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرٗا ﴿6﴾إِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرٗا
بێگومان به دڵنیاییهوه هاوڕێ لهگهڵ تهنگانهدا خۆشی و ئاسوودهیی ههر دهبێت.
فَإِذَا فَرَغۡتَ فَٱنصَبۡ ﴿7﴾فَإِذَا فَرَغۡتَ فَٱنصَبۡ
جا کاتێك لهکارێکی خێر دهبیتهوه، خۆت ماندوو بکه بهکارێکی خێری ترهوه.
وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَٱرۡغَب ﴿8﴾وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَٱرۡغَب
با ههمیشهو بهردهوام حهزو ئارهزووت بۆ بهدهستهێنانی ڕهزامهندی خوا بێت، بهردهوام خهڵکیش هان بده تا پهروهردگارت بناسن و له ههوڵی ڕهزامهندی ئهودا بن.
وَٱلتِّينِ وَٱلزَّيۡتُونِ ﴿1﴾وَٱلتِّينِ وَٱلزَّيۡتُونِ
سوێند به ههنجیرو زهیتوون (که دوو میوهی بهسوودو بهکهڵکن، سوێند خواردنی خوا به دروستکراوانی بۆ سهرنج ڕاکێشانمانه، بهڵام سوێند خواردنی ئێمه گهورهیی و گرنگی سوێند پێ خۆراوهکه دهگهیهنێت).
وَطُورِ سِينِينَ ﴿2﴾وَطُورِ سِينِينَ
بهکێوی طوری سینا (که خوا گفتوگۆی لهگهڵ حهزرهتی موسا، لهوێدا کرد).
وَهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ٱلۡأَمِينِ ﴿3﴾وَهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ٱلۡأَمِينِ
سوێند بهم شاره ئهمینه، که (مهککه) یه.
لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِيٓ أَحۡسَنِ تَقۡوِيمٖ ﴿4﴾لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِيٓ أَحۡسَنِ تَقۡوِيمٖ
بهڕاستی ئێمه ئینسانمان له جوانترین شێوه و ڕێکوپێکترین شێوازدا دروست کردووه له ههموو ڕوویهکهوه.
ثُمَّ رَدَدۡنَٰهُ أَسۡفَلَ سَٰفِلِينَ ﴿5﴾ثُمَّ رَدَدۡنَٰهُ أَسۡفَلَ سَٰفِلِينَ
(ئهگهر ڕێبازی خواناسی نهگرێت) سهرهنجام دهیخهینه نزمترینی شوێنه نزمهکانهوه (له دۆزهخدا).
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فَلَهُمۡ أَجۡرٌ غَيۡرُ مَمۡنُونٖ ﴿6﴾إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فَلَهُمۡ أَجۡرٌ غَيۡرُ مَمۡنُونٖ
جگه لهوانهی که باوهڕیان هێناوهو کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه، پاداشتی ههمیشهو نهبڕاوه بۆیان ئامادهیه.
فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعۡدُ بِٱلدِّينِ ﴿7﴾فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعۡدُ بِٱلدِّينِ
جا ئیتر (ئهی ئینسانی سهر کهش) چی وای لێکردوویت باوهڕت بهڕۆژی قیامهت و لێپرسینهوه نهبێت دوای ئهو ههموو نازو نیعمهته؟
أَلَيۡسَ ٱللَّهُ بِأَحۡكَمِ ٱلۡحَٰكِمِينَ ﴿8﴾أَلَيۡسَ ٱللَّهُ بِأَحۡكَمِ ٱلۡحَٰكِمِينَ
ئایا خوا چاکترین فهرمانڕهوا نیه؟ دادپهروهرترین فهرمانڕهوا نیه؟ (کهچی تۆی سهر کهش پێی ڕازیی نیت!!).
ٱقۡرَأۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلَّذِي خَلَقَ ﴿1﴾ٱقۡرَأۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلَّذِي خَلَقَ
(ئهی محمد صلی الله علیه وسلم) بخوێنه بهناوی ئهو پهروهردگارهتهوه که ههموو شتێکی دروست کردووه.
خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِنۡ عَلَقٍ ﴿2﴾خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِنۡ عَلَقٍ
ئادهمیزادی له چهند خانهیهکی ههڵواسراو (لهناو منداڵداندا) دروست کردووه.
ٱقۡرَأۡ وَرَبُّكَ ٱلۡأَكۡرَمُ ﴿3﴾ٱقۡرَأۡ وَرَبُّكَ ٱلۡأَكۡرَمُ
بخوێنه، لهکاتێکدا ههر پهروهردگاری تۆ بهخشندهیه.
ٱلَّذِي عَلَّمَ بِٱلۡقَلَمِ ﴿4﴾ٱلَّذِي عَلَّمَ بِٱلۡقَلَمِ
ئهو زاتهیه که بههۆی قهڵهمهوه زانستی و زانیاری فێر کردووه.
عَلَّمَ ٱلۡإِنسَٰنَ مَا لَمۡ يَعۡلَمۡ ﴿5﴾عَلَّمَ ٱلۡإِنسَٰنَ مَا لَمۡ يَعۡلَمۡ
ئادهمیزادی فێری ئهو شتانه کردووه که نهیزانیوون.
كَلَّآ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَيَطۡغَىٰٓ ﴿6﴾كَلَّآ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَيَطۡغَىٰٓ
نهخێر (لهگهڵ ئهو ههموو چاکهو ڕێزهدا که خوا بهخشیویهتی به ئینسان) بهڕاستی خهڵکی سهرکهشی دهکهن، یاخی دهبن، ستهم دهکهن.
أَن رَّءَاهُ ٱسۡتَغۡنَىٰٓ ﴿7﴾أَن رَّءَاهُ ٱسۡتَغۡنَىٰٓ
لهبهر ئهوهی ههر ئادهمیزاد ههستی کرد دهوڵهمهندو بێ نیازه (لهڕووی ئابووری، یان تهندروستی، یان زانستی... هتد)یهوه.
إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجۡعَىٰٓ ﴿8﴾إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجۡعَىٰٓ
(ئهوه فهرامۆش دهکات که): بێگومان سهرهنجام گهڕانهوه ههر بۆ لای پهروهردگارتهو (لهسهر کهش و یاخیهکان دهپرسێتهوه).
أَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي يَنۡهَىٰ ﴿9﴾أَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي يَنۡهَىٰ
باشه، پێم بڵێ ئایا ئهو کهسهی که فهرمان دهدات و ڕێگری دهکات؟!...
عَبۡدًا إِذَا صَلَّىٰٓ ﴿10﴾عَبۡدًا إِذَا صَلَّىٰٓ
له بهندهیهکی خوا کاتێك نوێژ دهکات!!...
أَرَءَيۡتَ إِن كَانَ عَلَى ٱلۡهُدَىٰٓ ﴿11﴾أَرَءَيۡتَ إِن كَانَ عَلَى ٱلۡهُدَىٰٓ
ئهی ئهگهر ئهو کهسهی قهدهغهی لێدهکرێت لهسهر ڕێبازی هیدایهت و چاکه بێت!!
أَوۡ أَمَرَ بِٱلتَّقۡوَىٰٓ ﴿12﴾أَوۡ أَمَرَ بِٱلتَّقۡوَىٰٓ
یان فهرمان به خواناسی بکات!!...
أَرَءَيۡتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰٓ ﴿13﴾أَرَءَيۡتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰٓ
ئهی ئهگهر (کابرای خوانهناس) بهرنامهی خوا بهدرۆ بزانێت و پشتی تێ بکات.
أَلَمۡ يَعۡلَم بِأَنَّ ٱللَّهَ يَرَىٰ ﴿14﴾أَلَمۡ يَعۡلَم بِأَنَّ ٱللَّهَ يَرَىٰ
ئایا نهیزانیووه که خوا دهیبینێت و ئاگای (له گوفتارو کرداریهتی)؟!
كَلَّا لَئِن لَّمۡ يَنتَهِ لَنَسۡفَعَۢا بِٱلنَّاصِيَةِ ﴿15﴾كَلَّا لَئِن لَّمۡ يَنتَهِ لَنَسۡفَعَۢا بِٱلنَّاصِيَةِ
نهخێر.. سوێند بهخوا ئهگهر کۆڵ نهدات و کۆتایی (به دوژمنکاری نههێنێت)، ئێمه پێشه سهری دهگرین (بۆ دۆزهخ کێشی دهکهین).
نَاصِيَةٖ كَٰذِبَةٍ خَاطِئَةٖ ﴿16﴾نَاصِيَةٖ كَٰذِبَةٍ خَاطِئَةٖ
ئهو پێشه سهره درۆزنه تاوانکاره (پێشه سهر: جێگهی بیر کردنهوهو تێفکرانه).
فَلۡيَدۡعُ نَادِيَهُۥ ﴿17﴾فَلۡيَدۡعُ نَادِيَهُۥ
ئینجا وازی لێبهێنه، با هاوهڵ و هاوبیرو باوهڕانی بانگ بکات و (کۆیان بکاتهوه بۆ دژایهتی ئیمانداران).
سَنَدۡعُ ٱلزَّبَانِيَةَ ﴿18﴾سَنَدۡعُ ٱلزَّبَانِيَةَ
ئێمهش فریشتهکانی کاربهدهستی دۆزهخی بۆ بانگ دهکهین (تا تۆڵهی لێ بسێنن و له دۆزهخ توندی بکهن).
كَلَّا لَا تُطِعۡهُ وَٱسۡجُدۡۤ وَٱقۡتَرِب۩ ﴿19﴾كَلَّا لَا تُطِعۡهُ وَٱسۡجُدۡۤ وَٱقۡتَرِب۩
نهخێر بهگوێی ئهو جۆره کهسانه مهکه، تۆ ههر سهرگهرمی نوێژو سوژده ببهو به بهندایهتی خۆت له پهروهردگارت نزیك بکهرهوه.
إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةِ ٱلۡقَدۡرِ ﴿1﴾إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةِ ٱلۡقَدۡرِ
ئێمه بهڕاستی قورئانمان دابهزاندۆته خوارهوه له شهوێکی بهفهڕو ڕێزداردا.
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا لَيۡلَةُ ٱلۡقَدۡرِ ﴿2﴾وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا لَيۡلَةُ ٱلۡقَدۡرِ
جا تۆ چووزانی شهوی بهفهڕ کامهیهو چ خێرو بهرهکهتێکه.
لَيۡلَةُ ٱلۡقَدۡرِ خَيۡرٞ مِّنۡ أَلۡفِ شَهۡرٖ ﴿3﴾لَيۡلَةُ ٱلۡقَدۡرِ خَيۡرٞ مِّنۡ أَلۡفِ شَهۡرٖ
شهوی قهدری بهڕێز له ههزار مانگ ڕێزدارو خێردارتره (واته پاداشتی عیبادهت و خواپهرستی ئهو شهوه بێ سنووره).
تَنَزَّلُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ فِيهَا بِإِذۡنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمۡرٖ ﴿4﴾تَنَزَّلُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ فِيهَا بِإِذۡنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمۡرٖ
لهو شهوهدا فریشتهکان که جوبرهئیلیشیان لهگهڵدایه، دادهبهزن لهسهر ڕووخسهت و مۆڵهتی پهروهردگاریان، بهجۆرهها فرمان و کار (بهتایبهت بۆ سهردانی خواپهرستان، بۆ سهردانی مزگهوتهکان، بۆ گوێگرتن له قورئان و... هتد).
سَلَٰمٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطۡلَعِ ٱلۡفَجۡرِ ﴿5﴾سَلَٰمٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطۡلَعِ ٱلۡفَجۡرِ
ئهو شهوه ئاسوودهیی و ئاشتی و هێمنی و ڕهحمهت و میهرهبانیه، ههتا کاتی بهرهبهیان. پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم فهرموویهتی: (من قام لیلة القدر ایمانا واحتسبا غفر له ما تقدم من زنبه). واته: ئهوهی شهوی قهدر بهخواپهرستی و یادی خوا بباته سهر به ئیمان و باوهڕی دامهزراوو بهتهمابوونی پاداشت و ڕهحمهت، خوای گهوره له ههموو گوناهانی ڕابردووی خۆش دهبێت. (بوخاری و موسلیم) ڕیوایهتیان کردووه.
لَمۡ يَكُنِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ مُنفَكِّينَ حَتَّىٰ تَأۡتِيَهُمُ ٱلۡبَيِّنَةُ ﴿1﴾لَمۡ يَكُنِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ مُنفَكِّينَ حَتَّىٰ تَأۡتِيَهُمُ ٱلۡبَيِّنَةُ
ئهوانهی بێ باوهڕ بوون له خاوهنی کتێبهکان لهگهڵ موشریك و هاوهڵگهران، وازیان له بیرو باوهڕی خۆیان هێنا، ههتا بهڵگهو نیشانهی ڕوون و ئاشکرایان بۆ نههات (دهربارهی دواههمین پێغهمبهر).
رَسُولٞ مِّنَ ٱللَّهِ يَتۡلُواْ صُحُفٗا مُّطَهَّرَةٗ ﴿2﴾رَسُولٞ مِّنَ ٱللَّهِ يَتۡلُواْ صُحُفٗا مُّطَهَّرَةٗ
(ئهویش) پێغهمبهرێکه لهلایهن خواوه کتێب و نامهی پاك و بێگهردیان بهسهردا دهخوێنێتهوه (که قورئانه).
فِيهَا كُتُبٞ قَيِّمَةٞ ﴿3﴾فِيهَا كُتُبٞ قَيِّمَةٞ
چهندهها پهیامی پڕ له ڕێنموویی به نرخی له توێدا ههیه.
وَمَا تَفَرَّقَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَةُ ﴿4﴾وَمَا تَفَرَّقَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَةُ
جا خاوهن کتێبهکان دهسته دهستهو پارچه پارچه نهبوون، دوای ئهوه نهبێت که بهڵگهو نیشانهی ئاشکرایان بۆ هات (دهربارهی پێغهمبهرو قورئان).
وَمَآ أُمِرُوٓاْ إِلَّا لِيَعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ حُنَفَآءَ وَيُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُواْ ٱلزَّكَوٰةَۚ وَذَٰلِكَ دِينُ ٱلۡقَيِّمَةِ ﴿5﴾وَمَآ أُمِرُوٓاْ إِلَّا لِيَعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ حُنَفَآءَ وَيُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُواْ ٱلزَّكَوٰةَۚ وَذَٰلِكَ دِينُ ٱلۡقَيِّمَةِ
فهرمانیشیان پێنهدرابوو جگه بهوهی که خواپهرستی بکهن و بهپاکی و دڵسۆزی و ملکهچی فهرمانبهرداری ئاین و بهرنامهکه بن و لابدهن له ههموو ئایینێك و تهنها پابهندی ئایینی ئیسلام بن، نوێژیش بهڕێك و پێکی ئهنجام بدهن، زهکاتیش له ماڵ و سامانیان دهربکهن، ئهوهیه ئاینی نامه ڕاست و بهنرخهکانی خوا.
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمۡ شَرُّ ٱلۡبَرِيَّةِ ﴿6﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَآۚ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمۡ شَرُّ ٱلۡبَرِيَّةِ
بهڕاستی ئهوانهی بێ باوهڕ بوون له خاوهن کتێبهکان و موشریك و هاوهڵگهران دهخرێنه ناو ئاگری دۆزهخهوهو به نهمری تیایدا بۆ ههمیشه دهمێننهوه، ههر ئهوانهن تاوانبارترین و خراپترینی خهڵکانی سهرزهوی.
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمۡ خَيۡرُ ٱلۡبَرِيَّةِ ﴿7﴾إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ أُوْلَـٰٓئِكَ هُمۡ خَيۡرُ ٱلۡبَرِيَّةِ
بێگومان ئهوانهی ئیمان و باوهڕیان هێناوهو کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوه، ههر ئهوانهن چاکترین و پاکترینی خهڵکانی سهر زهوی.
جَزَآؤُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّـٰتُ عَدۡنٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ رَّضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ ذَٰلِكَ لِمَنۡ خَشِيَ رَبَّهُۥ ﴿8﴾جَزَآؤُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّـٰتُ عَدۡنٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ رَّضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ ذَٰلِكَ لِمَنۡ خَشِيَ رَبَّهُۥ
پاداشتیان لای پهروهردگاریان بهههشتی پڕ له باخی چڕه (که کۆشك و تهلارهکان تیایدا ون بوون)، چهندهها ڕووباریش بهژێر درهخت و بهبهردهم کۆشکهکانیدا دهڕوات و لهوێ ژیانی ههمیشهیی و بهردهوام بۆ ههتا ههتایی دهبهنه سهر، ئهوانه خوا ڕازیه لێیان، ئهوانیش لهو ڕازین (چۆن ڕازی نابن ئهی پهروهردگاری ئازیز، بهڕاستی نازانین بهچ زمانێك سوپاسگوزارت بین) بێگومان ئهو ڕێزو قهدره بۆ ئهو کهسهیه که له پهروهردگاری ترساوهو فهرمانهکانی بهجێ هێناوه.
إِذَا زُلۡزِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ زِلۡزَالَهَا ﴿1﴾إِذَا زُلۡزِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ زِلۡزَالَهَا
کاتێك زهوی دههێنرێته لهرزهو بوومهلهرزه زۆر بههێزهکهی بۆ پێشهات.
وَأَخۡرَجَتِ ٱلۡأَرۡضُ أَثۡقَالَهَا ﴿2﴾وَأَخۡرَجَتِ ٱلۡأَرۡضُ أَثۡقَالَهَا
ههرچی له زهویدا ههبوو له مادده سهنگینهکانی ناوی دهری پهڕاندو هێنایه دهرهوه.
وَقَالَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَا لَهَا ﴿3﴾وَقَالَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَا لَهَا
(ئهو کاته) ئادهمیزادیش دهڵێت: ئهوه چیهتی، بۆ وای لێهات (ئیماندار ههست دهکات کۆتایی دنیایهو بهرپابوونی ڕۆژی قیامهته، بێ ئیمانیش سهری لێدهشێوێت و نازانێت بهرهو کوێ ڕابکات).
يَوۡمَئِذٖ تُحَدِّثُ أَخۡبَارَهَا ﴿4﴾يَوۡمَئِذٖ تُحَدِّثُ أَخۡبَارَهَا
لهو ڕۆژهدا زهوی ههواڵهکانی خۆی دهگێڕێتهوه...
بِأَنَّ رَبَّكَ أَوۡحَىٰ لَهَا ﴿5﴾بِأَنَّ رَبَّكَ أَوۡحَىٰ لَهَا
بههۆی ئهوهی که پهروهردگارت ڕایگهیاندووه (ئهی ئینسان) فهرمانی بۆ دهرکردووه (کاتی کۆتایی هاتنیهتی).
يَوۡمَئِذٖ يَصۡدُرُ ٱلنَّاسُ أَشۡتَاتٗا لِّيُرَوۡاْ أَعۡمَٰلَهُمۡ ﴿6﴾يَوۡمَئِذٖ يَصۡدُرُ ٱلنَّاسُ أَشۡتَاتٗا لِّيُرَوۡاْ أَعۡمَٰلَهُمۡ
ئهو ڕۆژه خهڵکی دهسته دهسته بهرهو گۆڕهپانی لێپرسینهوه دهردهچن، بهپهرش و بڵاوی، تا کارو کردهوهکانیان ببیننهوه (دیاره که نامهی کردهوهکان تۆمار کراوه بهدهنگ و ڕهنگهوه).
فَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةٍ خَيۡرٗا يَرَهُۥ ﴿7﴾فَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةٍ خَيۡرٗا يَرَهُۥ
جا ئهوهی بهقهدهر سهنگی گهردیلهیهك خێرو چاکهی ئهنجام دابێت دهیبینێتهوه.
وَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةٖ شَرّٗا يَرَهُۥ ﴿8﴾وَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةٖ شَرّٗا يَرَهُۥ
ئهوهش که بهقهدهر سهنگی گهردیلهیهك شهڕو خراپهی ههبێت، دهیبینێتهوه.
وَٱلۡعَٰدِيَٰتِ ضَبۡحٗا ﴿1﴾وَٱلۡعَٰدِيَٰتِ ضَبۡحٗا
سوێند بهو هۆکارانهی که تیژڕهون و نرکهو ناڵهیان لێوه دێت.
فَٱلۡمُورِيَٰتِ قَدۡحٗا ﴿2﴾فَٱلۡمُورِيَٰتِ قَدۡحٗا
بهو هۆکارانهی کاتێك که ئاگر دهکهنهوهو بریسکه دهدهن.
فَٱلۡمُغِيرَٰتِ صُبۡحٗا ﴿3﴾فَٱلۡمُغِيرَٰتِ صُبۡحٗا
بهو هۆکارانهی که له بهرهبهیاندا هێرش دهبهنه سهر (ئۆردووی دوژمنان).
فَأَثَرۡنَ بِهِۦ نَقۡعٗا ﴿4﴾فَأَثَرۡنَ بِهِۦ نَقۡعٗا
ئینجا دهبنه هۆی بهرپاکردنی تهپ و تۆزو گهردهلوول.
فَوَسَطۡنَ بِهِۦ جَمۡعًا ﴿5﴾فَوَسَطۡنَ بِهِۦ جَمۡعًا
لهو کاتهدا خۆیان دهکهن بهناو جهرگهی دوژمناندا.
إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لِرَبِّهِۦ لَكَنُودٞ ﴿6﴾إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لِرَبِّهِۦ لَكَنُودٞ
سوێند بهوانه ههمووی، بهڕاستی ئادهمیزاد له ئاستی پهروهردگاریدا زۆر ناسوپاس و حهق نهناسه.
وَإِنَّهُۥ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٞ ﴿7﴾وَإِنَّهُۥ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٞ
خۆیشی شایهته لهسهر ئهو حاڵهی خۆی، (ڕۆژی قیامهت دان به کهمتهر خهمی خۆیدا دهنێت).
وَإِنَّهُۥ لِحُبِّ ٱلۡخَيۡرِ لَشَدِيدٌ ﴿8﴾وَإِنَّهُۥ لِحُبِّ ٱلۡخَيۡرِ لَشَدِيدٌ
بێگومان ئادهمیزاد له خۆشهویستی ساماندا زۆر بهتین و ههڵپهیه (که دهستی لێی گیربوو ڕهزیل و ڕژد و چرووکه).
أَفَلَا يَعۡلَمُ إِذَا بُعۡثِرَ مَا فِي ٱلۡقُبُورِ ﴿9﴾۞أَفَلَا يَعۡلَمُ إِذَا بُعۡثِرَ مَا فِي ٱلۡقُبُورِ
ئایا ئهو جۆره کهسانه نازانن چی پێش دێت کاتێك له گۆڕهکان هێنرانه دهرهوهو (زیندوو کرانهوه)؟!
وَحُصِّلَ مَا فِي ٱلصُّدُورِ ﴿10﴾وَحُصِّلَ مَا فِي ٱلصُّدُورِ
ههرچیش له سینهکاندا ههیه ههر ههمووی له (کارنامهکاندا) به تۆمار کراوی ئاشکرا کران و خرانه بهردهست!!
إِنَّ رَبَّهُم بِهِمۡ يَوۡمَئِذٖ لَّخَبِيرُۢ ﴿11﴾إِنَّ رَبَّهُم بِهِمۡ يَوۡمَئِذٖ لَّخَبِيرُۢ
بهڕاستی پهروهردگاریان لهو ڕۆژهدا ئاگادارو شارهزایه پێیان (بهوردی دهپرسێتهوه).
ٱلۡقَارِعَةُ ﴿1﴾ٱلۡقَارِعَةُ
(یهکێکه له ناوهکانی ڕۆژی قیامهت) واته: ئهو گرمهیهیی دڵان دهلهرزێنێت.
مَا ٱلۡقَارِعَةُ ﴿2﴾مَا ٱلۡقَارِعَةُ
ئاخۆ_القارعه_چی بێت؟
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡقَارِعَةُ ﴿3﴾وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡقَارِعَةُ
(تۆ ئهی ئینسان) چی فێری کردویت که_القارعه_چی یه!!
يَوۡمَ يَكُونُ ٱلنَّاسُ كَٱلۡفَرَاشِ ٱلۡمَبۡثُوثِ ﴿4﴾يَوۡمَ يَكُونُ ٱلنَّاسُ كَٱلۡفَرَاشِ ٱلۡمَبۡثُوثِ
ئهو ڕۆژه خهڵکی وهکو پهپوولهی سهرگهردان پهرش و بڵاو دهبنهوه.
وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ ٱلۡمَنفُوشِ ﴿5﴾وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ ٱلۡمَنفُوشِ
کێوهکانیش وهکو خوری شیکراوهیان لێ دێت (سووك دهبن و چاڵ و چۆڵیان پێ پڕ دهکرێتهوه).
فَأَمَّا مَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ ﴿6﴾فَأَمَّا مَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ
جا ئهوهی تهرازووی خێری سهنگین بێت.
فَهُوَ فِي عِيشَةٖ رَّاضِيَةٖ ﴿7﴾فَهُوَ فِي عِيشَةٖ رَّاضِيَةٖ
ئهوه له بارودۆخێکی خۆش و ئاسوودهدا ژیان دهباته سهرو زۆر پێی ڕازیه.
وَأَمَّا مَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ ﴿8﴾وَأَمَّا مَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ
ئهوهش تهرازووی (خێرو چاکهی) سووك بێت (گوناهی زۆر بێت).
فَأُمُّهُۥ هَاوِيَةٞ ﴿9﴾فَأُمُّهُۥ هَاوِيَةٞ
ئهوه دایکی ئهو دۆزهخه (باوهشی بۆ کردۆتهوه)
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا هِيَهۡ ﴿10﴾وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا هِيَهۡ
جا تۆ چووزانی (هاویه) چیه؟!
نَارٌ حَامِيَةُۢ ﴿11﴾نَارٌ حَامِيَةُۢ
ئاگرێکی زۆر سوتێنهرو بڵێسهداره (ههرگیز خامۆش نابێت و تینی کهم ناکات و له کۆڵی نابێتهوه).
أَلۡهَىٰكُمُ ٱلتَّكَاثُرُ ﴿1﴾أَلۡهَىٰكُمُ ٱلتَّكَاثُرُ
(خهڵکینه!!) ههڵپهکردن و پێشبڕکێتان بۆ زۆر کردنی (ماڵ و منداڵ و سامان و کۆشك و تهلارو... هتد) ئێوهی سهرگهرم و سهرگهردان و بێ ئاگا کردووه له خواناسی و دینداری.
حَتَّىٰ زُرۡتُمُ ٱلۡمَقَابِرَ ﴿2﴾حَتَّىٰ زُرۡتُمُ ٱلۡمَقَابِرَ
تا ئهو کاتهی که دهمرن و دهبرێنه گۆڕستان (دهخرێنه ناو گۆڕێکی تهنگ و تهسك و تاریکهوه).
كَلَّا سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ ﴿3﴾كَلَّا سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
واز بهێنن، لهمهودوا دهزانن چ (قوڕێکتان بۆ خۆتان گرتۆتهوه، چ بهڵایهکتان بهسهر خۆتان هێناوه).
ثُمَّ كَلَّا سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ ﴿4﴾ثُمَّ كَلَّا سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ
دیسانهوه دهڵێم: واز بهێنن.
كَلَّا لَوۡ تَعۡلَمُونَ عِلۡمَ ٱلۡيَقِينِ ﴿5﴾كَلَّا لَوۡ تَعۡلَمُونَ عِلۡمَ ٱلۡيَقِينِ
واز بهێنن، ئهگهر ئێوه دهتانزانی، بهزانین و دڵنیایهکی تهواوهوه (وا بێ ئاگا نهدهبوون له خواناسی).
لَتَرَوُنَّ ٱلۡجَحِيمَ ﴿6﴾لَتَرَوُنَّ ٱلۡجَحِيمَ
سوێند بهخوا بێگومان دۆزهخ دهبینن (دۆزهخێکی تۆقێنهرو پڕ له ئازارو ناسۆره).
ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيۡنَ ٱلۡيَقِينِ ﴿7﴾ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيۡنَ ٱلۡيَقِينِ
دووباره سوێند بهخوا دۆزهخ بهچاوی سهرتان دهیبینن به ئاشکراو دڵنیا دهبن (که چهنده سامناکه).
ثُمَّ لَتُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَئِذٍ عَنِ ٱلنَّعِيمِ ﴿8﴾ثُمَّ لَتُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَئِذٍ عَنِ ٱلنَّعِيمِ
پاشان سوێند بهخوا لهو ڕۆژهدا پرسیارتان لێ دهکرێت دهربارهی ههموو نازو نیعمهتهکانی دنیا (چۆنتان پهیدا کردووهو له چیدا بهکارتان هێناوه).
وَٱلۡعَصۡرِ ﴿1﴾وَٱلۡعَصۡرِ
سوێند به زهمانه، سوێند بهکاتی عهسر.
إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَفِي خُسۡرٍ ﴿2﴾إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَفِي خُسۡرٍ
بهڕاستی ئادهمیزاد له زهرهرمهندی و خهسارهتمهندیدایه.
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡحَقِّ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ ﴿3﴾إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡحَقِّ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ
بێجگه لهوانهی که باوهڕیان هێناوهو کارو کردهوه چاکهکانیان ئهنجامداوهو ئامۆژگاری یهکتریشیان کردووه که ههمیشه پابهندی حهق بن (پابهندی حهقیش پێویستی به خۆگری ههیه)، لهبهر ئهوه بهردهوام ئامۆژگاری یهکتریان کردووه تا ههمیشه و بهردهوام، خۆگرو ئارامگریش بن.
وَيۡلٞ لِّكُلِّ هُمَزَةٖ لُّمَزَةٍ ﴿1﴾وَيۡلٞ لِّكُلِّ هُمَزَةٖ لُّمَزَةٍ
هاوارو ئاهو ناڵه بۆ ههر کهسێك که به شوێن کهم و کووڕیدا دهگهڕێت و له عهیب و عاری خهڵکی دهدوێت.
ٱلَّذِي جَمَعَ مَالٗا وَعَدَّدَهُۥ ﴿2﴾ٱلَّذِي جَمَعَ مَالٗا وَعَدَّدَهُۥ
ئهو کهسهی ماڵ و سامانی زۆری کۆ کردۆتهوهو ههر خهریکی ژماردنێتی و (دڵی پێی خۆشه، ڕهزیلهو بهخشنده نیه).
يَحۡسَبُ أَنَّ مَالَهُۥٓ أَخۡلَدَهُۥ ﴿3﴾يَحۡسَبُ أَنَّ مَالَهُۥٓ أَخۡلَدَهُۥ
وادهزانێت بهڕاستی که ماڵ و سامانهکهی دهبێته هۆی تهمهن درێژی و نهمریی بۆی؟
كَلَّاۖ لَيُنۢبَذَنَّ فِي ٱلۡحُطَمَةِ ﴿4﴾كَلَّاۖ لَيُنۢبَذَنَّ فِي ٱلۡحُطَمَةِ
نهخێر سوێند بهخوا به سووکی و ڕیسوایی فڕێ دهدرێته ناو (حطمة) وه.
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحُطَمَةُ ﴿5﴾وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحُطَمَةُ
جا تۆ چووزانی (حطمة) چیه؟
نَارُ ٱللَّهِ ٱلۡمُوقَدَةُ ﴿6﴾نَارُ ٱللَّهِ ٱلۡمُوقَدَةُ
بریتی یه له ئاگری داگیرساوو بڵێسهداری خوا.
ٱلَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى ٱلۡأَفۡـِٔدَةِ ﴿7﴾ٱلَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى ٱلۡأَفۡـِٔدَةِ
ئهو ئاگرهی ڕوو دهکاته ناو جهرگهی دڵ و دهروونهکان (که مهڵبهندی کوفرو خوانهناسی و ڕهزیلی یه)
إِنَّهَا عَلَيۡهِم مُّؤۡصَدَةٞ ﴿8﴾إِنَّهَا عَلَيۡهِم مُّؤۡصَدَةٞ
بێگومان ئهو ئاگرو دۆزهخه له شوێنێکدایه که سهرگیراوو دهرگا داخراوه لهسهریان (ڕێگهی قوتار بوونی نیه).
فِي عَمَدٖ مُّمَدَّدَةِۭ ﴿9﴾فِي عَمَدٖ مُّمَدَّدَةِۭ
(خوا نهناسان لهوێ) لهناو چهند ستوونێکی ئاگرینی درێژدان (هیچ جم و جوڵێکیان بۆ ناکرێت).
أَلَمۡ تَرَ كَيۡفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصۡحَٰبِ ٱلۡفِيلِ ﴿1﴾أَلَمۡ تَرَ كَيۡفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصۡحَٰبِ ٱلۡفِيلِ
ئایا نهتزانیووه (ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم) پهروهردگارت چی کرد بهخاوهن فیلهکان؟!
أَلَمۡ يَجۡعَلۡ كَيۡدَهُمۡ فِي تَضۡلِيلٖ ﴿2﴾أَلَمۡ يَجۡعَلۡ كَيۡدَهُمۡ فِي تَضۡلِيلٖ
ئایا سهری لێ نهشێواندن و پیلان و نهخشهکانیانی پووچ نهکردهوه؟!
وَأَرۡسَلَ عَلَيۡهِمۡ طَيۡرًا أَبَابِيلَ ﴿3﴾وَأَرۡسَلَ عَلَيۡهِمۡ طَيۡرًا أَبَابِيلَ
پۆل پۆل باڵندهی نهنارده سهریان؟!
تَرۡمِيهِم بِحِجَارَةٖ مِّن سِجِّيلٖ ﴿4﴾تَرۡمِيهِم بِحِجَارَةٖ مِّن سِجِّيلٖ
تا بهبهردی سهنگگڵ (وهك خشتی سوورهوه کراو)، بهرد بارانیان بکهن.
فَجَعَلَهُمۡ كَعَصۡفٖ مَّأۡكُولِۭ ﴿5﴾فَجَعَلَهُمۡ كَعَصۡفٖ مَّأۡكُولِۭ
سهرهنجام وهکو پووش و پهڵاش و کاری خوراوی لێکردن، (درێژهی ئهم بهسهرهاته له { ژیان نامهی پێغهمبهری مهزندا} له نووسینی مامۆستا عبدالعزیز پاڕهزانی دا تهماشا بکه).
لِإِيلَٰفِ قُرَيۡشٍ ﴿1﴾لِإِيلَٰفِ قُرَيۡشٍ
لهبهر ئهوهی قوڕهیش هۆگر بووهو...
إِۦلَٰفِهِمۡ رِحۡلَةَ ٱلشِّتَآءِ وَٱلصَّيۡفِ ﴿2﴾إِۦلَٰفِهِمۡ رِحۡلَةَ ٱلشِّتَآءِ وَٱلصَّيۡفِ
خوی گرتووه به کاروانی زستانهی (یهمهن)و کاروانی هاوینهی (شام) بۆ بازرگانی و (دابین کردنی بژێوی).
فَلۡيَعۡبُدُواْ رَبَّ هَٰذَا ٱلۡبَيۡتِ ﴿3﴾فَلۡيَعۡبُدُواْ رَبَّ هَٰذَا ٱلۡبَيۡتِ
کهواته با پهروهردگارو خاوهنی ئهم ماڵه پیرۆزه (کهعبه) بپهرستن.
ٱلَّذِيٓ أَطۡعَمَهُم مِّن جُوعٖ وَءَامَنَهُم مِّنۡ خَوۡفِۭ ﴿4﴾ٱلَّذِيٓ أَطۡعَمَهُم مِّن جُوعٖ وَءَامَنَهُم مِّنۡ خَوۡفِۭ
ئهو زاتهی لهبرسێتی ڕزگاری کردن و خۆراکی پێبهخشین و له ترس و بیمی (جهرده و ڕێگران) پاڕاستوونی و ئاسایشی بۆ دابین کردوون.
أَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي يُكَذِّبُ بِٱلدِّينِ ﴿1﴾أَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي يُكَذِّبُ بِٱلدِّينِ
ئایا سهرنجت نهداوه لهو کهسهی ئاینی خوا به درۆ دهزانێت؟!
فَذَٰلِكَ ٱلَّذِي يَدُعُّ ٱلۡيَتِيمَ ﴿2﴾فَذَٰلِكَ ٱلَّذِي يَدُعُّ ٱلۡيَتِيمَ
کهوابوو ئهو جۆره کهسه ئهوهیه که پاڵ به ههتیوهوه دهنێت و پیایدا ههڵدهشاخێت.
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ ﴿3﴾وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ
هانی کهسیش نادات تا خواردن و خۆراك ببهخشێت به ههژارو نهداران.
فَوَيۡلٞ لِّلۡمُصَلِّينَ ﴿4﴾فَوَيۡلٞ لِّلۡمُصَلِّينَ
جا هاوارو واوهیلا بۆ نوێژگهرانێك...
ٱلَّذِينَ هُمۡ عَن صَلَاتِهِمۡ سَاهُونَ ﴿5﴾ٱلَّذِينَ هُمۡ عَن صَلَاتِهِمۡ سَاهُونَ
ئهو نوێژگهرانهی گوێ نادهن به نوێژهکانیان و کارکردی نیه لهسهریان و دڵی نادهنێ و لێی غافڵن...
ٱلَّذِينَ هُمۡ يُرَآءُونَ ﴿6﴾ٱلَّذِينَ هُمۡ يُرَآءُونَ
ئهوانهی که ڕیا بازن و به ڕووکهش نوێژ دهکهن و دهیانهوێت خۆیان دهربخهن و (ئیمانداران بخهڵهتێنن).
وَيَمۡنَعُونَ ٱلۡمَاعُونَ ﴿7﴾وَيَمۡنَعُونَ ٱلۡمَاعُونَ
(ههمیشهش ههوڵ دهدهن بۆ) قهدهغه کردنی ههموو چاکهو یارمهتی و کۆمهکی و هاوکاریهك.
إِنَّآ أَعۡطَيۡنَٰكَ ٱلۡكَوۡثَرَ ﴿1﴾إِنَّآ أَعۡطَيۡنَٰكَ ٱلۡكَوۡثَرَ
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَٱنۡحَرۡ ﴿2﴾فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَٱنۡحَرۡ
إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ ٱلۡأَبۡتَرُ ﴿3﴾إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ ٱلۡأَبۡتَرُ
قُلۡ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡكَٰفِرُونَ ﴿1﴾قُلۡ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡكَٰفِرُونَ
(ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) بڵێ: ئهی کۆمهڵی بێ باوهڕ و خوانهناسان.
لَآ أَعۡبُدُ مَا تَعۡبُدُونَ ﴿2﴾لَآ أَعۡبُدُ مَا تَعۡبُدُونَ
من ههرگیز ئهو شتانهی که ئێوه دهیپهرستن نایپهرستم (چونکه من خواپهرستم).
وَلَآ أَنتُمۡ عَٰبِدُونَ مَآ أَعۡبُدُ ﴿3﴾وَلَآ أَنتُمۡ عَٰبِدُونَ مَآ أَعۡبُدُ
ئێوهش دیاره ئهوهی من دهیپهرستم نای پهرستن (چونکه بت پهرستن).
وَلَآ أَنَا۠ عَابِدٞ مَّا عَبَدتُّمۡ ﴿4﴾وَلَآ أَنَا۠ عَابِدٞ مَّا عَبَدتُّمۡ
ئهوهی ئێوه پهرستوتانه من هیچ کات نایپهرستم.
وَلَآ أَنتُمۡ عَٰبِدُونَ مَآ أَعۡبُدُ ﴿5﴾وَلَآ أَنتُمۡ عَٰبِدُونَ مَآ أَعۡبُدُ
ئێوهش، ئهو زاتهی من دهیپهرستم نای پهرستن.
لَكُمۡ دِينُكُمۡ وَلِيَ دِينِ ﴿6﴾لَكُمۡ دِينُكُمۡ وَلِيَ دِينِ
کهواته دینی خۆتان بۆ خۆتان و دینی خۆم بۆ خۆم.
إِذَا جَآءَ نَصۡرُ ٱللَّهِ وَٱلۡفَتۡحُ ﴿1﴾إِذَا جَآءَ نَصۡرُ ٱللَّهِ وَٱلۡفَتۡحُ
کاتێ یارمهتی و کۆمهکی خوا دێت، شاری مهککه ڕزگار دهکرێت و دهرگای ئازادی واڵا دهکرێت.
وَرَأَيۡتَ ٱلنَّاسَ يَدۡخُلُونَ فِي دِينِ ٱللَّهِ أَفۡوَاجٗا ﴿2﴾وَرَأَيۡتَ ٱلنَّاسَ يَدۡخُلُونَ فِي دِينِ ٱللَّهِ أَفۡوَاجٗا
خهڵکیشت بینی پۆل پۆل دهچنه ڕیزی ئاینی خواوه.
فَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ وَٱسۡتَغۡفِرۡهُۚ إِنَّهُۥ كَانَ تَوَّابَۢا ﴿3﴾فَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ وَٱسۡتَغۡفِرۡهُۚ إِنَّهُۥ كَانَ تَوَّابَۢا
ئهوسا ئیتر تۆ سوپاس و ستایشی پهروهردگارت بکه و داوای لێ خۆش بوونی لێ بکه، چونکه بهڕاستی خوا زۆر چاوپۆشی دهکات و تۆبه وهرگره (.. ئومێده له ئایندهیهکی نزیکدا، خوای باڵادهست سهرکهوتنێک ببهخشێت، ئهو کاته ئیمانداران ههست دهکهن ئهم سورهته تازه دابهزیوه).
تَبَّتۡ يَدَآ أَبِي لَهَبٖ وَتَبَّ ﴿1﴾تَبَّتۡ يَدَآ أَبِي لَهَبٖ وَتَبَّ
دهستهکانی بشکێت ئهبو لهههبو ڕسوا بێت، ئاشکرایه که ههر ڕاسوایش دهبێت و (لهناو دهچێت).
مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُ مَالُهُۥ وَمَا كَسَبَ ﴿2﴾مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُ مَالُهُۥ وَمَا كَسَبَ
ماڵ و دارای و ئهو شتانهی که به دهستی هێناوه، فریای نهکهوت.
سَيَصۡلَىٰ نَارٗا ذَاتَ لَهَبٖ ﴿3﴾سَيَصۡلَىٰ نَارٗا ذَاتَ لَهَبٖ
له ئایندهدا دهخرێته ناو ئاگرێکی بڵێسهدارهوه.
وَٱمۡرَأَتُهُۥ حَمَّالَةَ ٱلۡحَطَبِ ﴿4﴾وَٱمۡرَأَتُهُۥ حَمَّالَةَ ٱلۡحَطَبِ
ههروهها ژنهکهشی که ههمیشه ههڵگری کۆڵه داره و (ئازاری پێغهمبهر دهدات).
فِي جِيدِهَا حَبۡلٞ مِّن مَّسَدِۭ ﴿5﴾فِي جِيدِهَا حَبۡلٞ مِّن مَّسَدِۭ
ههمیشه گوریسێکی چنراو له پوشی خورما له گهردنیایهتی (له قیامهتیش دا زنجیری ئاسن دهکرێته گهردنی).
قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ ﴿1﴾قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ
(ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) ئهی ئیماندار) بڵێ: ئهو خوای که ناوی _ الله_ خوایهکی تاک و تهنهایه (بێ هاوهڵ و هاوتایه).
ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ ﴿2﴾ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ
خوا زاتێکی پایهدار و دهسهڵاتداره، نیازی به کهس نییهو ههموویان ئاتاجی ئهون، ههر ئهو دهتوانێ بهڵاو و ناخۆشی لابهرێت و پێویستی و داخوازیهکانمان جێ به جێ بکات.
لَمۡ يَلِدۡ وَلَمۡ يُولَدۡ ﴿3﴾لَمۡ يَلِدۡ وَلَمۡ يُولَدۡ
هیچ کهسی لێ نهبووه و خۆشی له کهس نهبووه.
وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدُۢ ﴿4﴾وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدُۢ
ههرگیز هاوتاو هاوشێوه و دهسهڵاتدارێکی تر نییه که لهبهرامبهریهوه بهوهستێت و هاوشانی بێت.
قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلۡفَلَقِ ﴿1﴾قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلۡفَلَقِ
(ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) ئهی ئیماندار) بڵێ: پهنا دهگرم بهو پهروهردگارهی که بهرهبهیان پێش دههێنێت.
مِن شَرِّ مَا خَلَقَ ﴿2﴾مِن شَرِّ مَا خَلَقَ
له شهڕ و خراپهی ههرچی که دروستی کردووه (له پهری و ئادهمیزاد و مار و مێرو).
وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ ﴿3﴾وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ
له شهڕ و خراپهی شهو کاتێ که دادێت و دنیا تارک دهبێت و دهبێته شهوهزهنگ.
وَمِن شَرِّ ٱلنَّفَّـٰثَٰتِ فِي ٱلۡعُقَدِ ﴿4﴾وَمِن شَرِّ ٱلنَّفَّـٰثَٰتِ فِي ٱلۡعُقَدِ
له شهڕ و خراپهی ئهو کهسانهی که جادو دهکهن و پهت و دهزو گرێ دهدهن و فوی پیادهکهن (بهفێڵ و جادو نێوانی خهڵکی تێک دهدهن).
وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ ﴿5﴾وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ
له شهڕ و خراپهی حهسود و بهخیل، کاتێ که حهسودی و بهخیلی دهبات.
قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ ﴿1﴾قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ
(ئهی محمد (صلی الله علیه وسلم) ئهی ئیماندار) بڵێ: پهنا دهگرم به پهروهردگاری خهڵکی.
مَلِكِ ٱلنَّاسِ ﴿2﴾مَلِكِ ٱلنَّاسِ
پادشای خهڵکی
إِلَٰهِ ٱلنَّاسِ ﴿3﴾إِلَٰهِ ٱلنَّاسِ
به خوای خهڵکی.
مِن شَرِّ ٱلۡوَسۡوَاسِ ٱلۡخَنَّاسِ ﴿4﴾مِن شَرِّ ٱلۡوَسۡوَاسِ ٱلۡخَنَّاسِ
له شهڕ و خراپهی ئهوهی که وهسوهسه و خهتهره و خهیاڵ دهخاته دڵهوه که (خهناسه). بریتیه لهوهی که وهسوهسه فڕێ دهداته سینه و دڵ و دهرونی خهڵکییهوه.
ٱلَّذِي يُوَسۡوِسُ فِي صُدُورِ ٱلنَّاسِ ﴿5﴾ٱلَّذِي يُوَسۡوِسُ فِي صُدُورِ ٱلنَّاسِ
له پهری و خهڵکی، له جنۆکه و ئادهمیزاد (ئهوانهی که شهیتان سیفهتن).
مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ ﴿6﴾مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ
له پهری و خهڵكی (له جنۆكه و ئینسان ئهوانهی شهیتان سیفهتن).